Iran dọa tung ‘quân bài mới’ khi ngừng bắn với Mỹ sắp kết thúc

Robert Brovdi, chỉ huy Lực lượng Máy bay Không người lái (UAV) của Ukraine, hôm nay cho biết họ đã tấn công 48 mục tiêu quân sự tại bán đảo Crimea trong đêm 24/6. Một trạm biến áp chính gần Sevastopol đã bị đánh trúng và "không còn hoạt động" sau cuộc tấn công đêm trước đó, khiến thành phố lớn nhất bán đảo mất điện.

Truyền thông Nga đưa tin quân đội Ukraine tiếp tục mở đợt tấn công bằng UAV vào rạng sáng 25/6, nhắm vào hạ tầng năng lượng trên bán đảo Crimea.

Tình trạng mất điện diện rộng cũng được ghi nhận tại thành phố Simferopol sau cuộc tập kích. Một số nguồn tin khác cho hay nhiều khu vực ở thành phố Yalta mất điện sau khi một trạm biến áp khu vực bị tấn công. Cư dân địa phương cũng nghe thấy tiếng nổ gần nhà máy điện Balaklava ở Sevastopol.

"Chúng ta sẽ không chịu khuất phục chỉ vì thiếu ánh sáng. Chúng ta từng vượt qua nhiều thử thách lớn hơn và lần này cũng sẽ sống sót. Đối phương đang tung ra những đòn hiểm ác, cố ngăn chúng ta sống cuộc sống bình thường và gieo rắc hoảng loạn", Thị trưởng Sevastopol Mikhail Razvozhayev ngày 24/6 gửi thông điệp đến người dân thành phố.

Sevastopol là vùng đô thị lớn nhất trên bán đảo Crimea, đồng thời là trung tâm hậu cần và có vị trí chiến lược quan trọng trong xung đột Nga - Ukraine. Nơi đây từng là cảng nhà của Hạm đội Biển Đen, trước khi tàu quân sự Nga được bố trí về Krasnodar.

Ông Razvozhayev cảnh báo một số khu vực sẽ bị cắt điện trong khi lực lượng chức năng đánh giá thiệt hại. Một "chế độ đặc biệt" đã được áp dụng tại các cơ sở năng lượng và toàn bộ lực lượng ứng phó khẩn cấp được đặt trong tình trạng sẵn sàng.

Người dân Sevastopol được khuyến cáo tiết kiệm điện, giảm độ sáng màn hình điện thoại, tắt các ứng dụng chạy nền để kéo dài thời lượng pin. Ông cũng kêu gọi cư dân hỗ trợ kiểm tra tình hình của người cao tuổi tại địa phương giữa giai đoạn thời tiết nắng nóng cực đoan.

Các vụ tập kích diễn ra trong bối cảnh Crimea có nguy cơ thiếu nhiên liệu giữa chiến dịch cô lập bán đảo từ Kiev. Các lực lượng Ukraine thời gian qua tăng cường tấn công nhắm vào kết nối giao thông giữa Crimea với những khu vực do Nga kiểm soát, gồm cầu đường sắt nối miền nam Ukraine với bán đảo, cũng như các hạ tầng năng lượng.

Ngày 21/6, lãnh đạo Crimea Sergei Aksyonov thông báo tạm dừng bán xăng cho người dân vì cần ưu tiên nhiên liệu cho các cơ quan công vụ. Lưới điện Crimea đã chịu nhiều sức ép trong những ngày gần đây. Giới chức Nga cho biết sự cố mất điện trên diện rộng hôm 23/6 khiến khoảng một nửa bán đảo không có điện.

Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) cho rằng "các lực lượng Nga đang từng bước đánh mất quyền kiểm soát bầu trời Crimea". Kiev đặt mục tiêu biến Crimea thành "vùng tổn thất liên tục và buộc quân đội Nga rút khỏi bán đảo".

Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov hôm 17/6 tuyên bố chiến dịch tập kích bằng UAV sẽ khiến bán đảo Crimea "trở thành một hòn đảo".

Tin Gốc: Vnexpress

Một tiêm kích F-15E của Mỹ đã bị bắn rơi ở Tây Nam Iran và 2 phi công trong buồng lái đã phải phóng dù thoát hiểm. Đây là lần đầu tiên một chiến đấu cơ Mỹ bị bắn rơi trên bầu trời Iran kể từ khi xung đột bùng phát cuối tháng 2.

Quân đội Mỹ sau đó đã phát động chiến dịch tìm kiếm cứu nạn quy mô lớn và lực lượng đặc nhiệm đã giải cứu một phi công. Tuy nhiên, phi công thứ hai ngồi phía sau có vai trò điều khiển vũ khí vẫn mất tích, ẩn náu sự truy tìm của các lực lượng Iran để chờ lực lượng giải cứu. Hai phi công thường phóng ghế gần như đồng thời, nhưng có thể bị tách nhau sau khi mở dù do ảnh hưởng từ gió và các yếu tố khác.

Sau đó, Tổng thống Donald Trump tuyên bố quân đội nước này đã giải cứu thành công phi công bị mất tích mang hàm đại tá trên chiếc F-15 bị bắn rơi.

"Chúng tôi đã cứu được anh ấy! Trong vài giờ qua, quân đội Mỹ đã tiến hành một trong những phi vụ tìm kiếm và giải cứu táo bạo nhất lịch sử đất nước, giải cứu một sĩ quan phi hành đoàn xuất sắc mang quân hàm đại tá. Tôi vui mừng thông báo người này hiện đã an toàn và khỏe mạnh", ông Trump viết trên mạng xã hội X.

Và vụ việc này đã làm gợi lại một câu hỏi lớn: Phi công Mỹ được huấn luyện thế nào để tránh bị bắt sau khi máy bay rơi?

Theo báo Wall Street Journal, các phi công tinh nhuệ và lực lượng đặc nhiệm của quân đội Mỹ trải qua quá trình huấn luyện khắc nghiệt để đối phó với viễn cảnh bị mắc kẹt sau chiến tuyến của đối phương - giống thành viên phi hành đoàn F-15 được giải cứu ở Iran lần này.

Khóa huấn luyện này được gọi là SERE gồm 4 bước, viết tắt của "sinh tồn, trốn tránh, kháng cự và thoát hiểm" giúp tăng khả năng sống sót và cơ hội giải cứu khi bị bắn rơi trong lãnh thổ địch.

Theo một video tuyển dụng của Không quân Mỹ, lý tưởng đề ra là: “Nhiệm vụ của người sống sót là trở về, bằng danh dự”. Khóa huấn luyện SERE được giảng dạy theo nhiều cách khác nhau trong quân đội Mỹ nhưng là trọng tâm đặc biệt của Không quân.

“Đối với phi công, SERE là tối quan trọng vì họ có thể bị mắc kẹt một mình, sau chiến tuyến của kẻ thù, hoặc trong lãnh thổ của kẻ địch mà không có nhiều cảnh báo”, David A. Deptula, một cựu tướng Không quân Mỹ, hiện là hiệu trưởng tại Viện Nghiên cứu Hàng không Vũ trụ Mitchell có trụ sở tại Arlington, bang Virginia, cho biết.

Theo ông, các khóa huấn luyện nhằm mục đích chuẩn bị sẵn sàng cho phi công cơ hội sống sót, tránh bị bắt giữ nếu có thể, chống bị tra tấn nếu bị bắt và cải thiện cơ hội phục hồi sau khi được giải cứu.

Trong một tuyên bố, Tổng thống Trump cho hay, thành viên phi hành đoàn Không quân được giải cứu cuối tuần qua bị thương nặng. Phi công này đã sống sót và tránh sự truy bắt trong 36 giờ tại một vùng núi hẻo lánh của Iran. Nếu phi công này bị bắt, Iran sẽ có được một lợi thế đàm phán với Mỹ và là "một chiến lợi phẩm tuyên truyền thời chiến" có giá trị.

Sinh tồn

Khi máy bay bị bắn rơi, phi công thường nhảy dù sau khi phóng ghế thoát hiểm, đó là đỉnh điểm của một loạt các tình huống nhanh chóng, mất phương hướng và nguy hiểm, gây ra vô số rủi ro về thể chất và tinh thần.

Vì vậy, từ thời điểm phi công nhảy dù thoát hiểm trên không đến cuộc chạy đua với thời gian trên mặt đất, sự kết hợp giữa huấn luyện, chiến thuật, bản năng sinh tồn và phản ứng quân sự nhanh có thể tối đa hóa cơ hội sống sót và được giải cứu của phi công.

Trong huấn luyện SERE, ưu tiên hàng đầu là sống sót, bao gồm việc ưu tiên các nhu cầu để giảm thiểu căng thẳng và tiêu hao năng lượng. Theo đó, phi công học cách chịu đựng điều kiện khắc nghiệt, tránh lực lượng đối phương, ngăn chặn tình huống bị bắt và tìm đường tới các đội giải cứu. Huấn luyện này nhấn mạnh khả năng thích ứng và ra quyết định chính xác thay vì chỉ dựa vào trang thiết bị.

Họ được dạy rằng cách tốt nhất để làm điều đó liên quan đến một phương pháp ghi nhớ khác, trong đó mỗi chữ cái của từ “sinh tồn" đề cập đến một tập hợp các hành động để cứu sống người đó.

Có một hệ thống được xây dựng dựa trên học thuyết sinh tồn, không chỉ giới hạn ở một bộ dụng cụ. Hệ thống này bao gồm bộ dụng cụ sinh tồn gắn dưới ghế phóng. Phi công cũng mặc áo giáp sinh tồn, kèm theo các vật dụng bổ sung như mũ bảo hiểm, radio và vũ khí. Các chuyên gia cho biết thứ then chốt là bộ dụng cụ sinh tồn, được triển khai cùng dù khi phi công thoát hiểm. Đây cũng trở thành “dây sinh mệnh” của phi công khi ở dưới mặt đất.

Trong huấn luyện SERE, các phi công được đưa vào nhiều môi trường thù địch, từ sa mạc đến Bắc Cực, theo một video của Không quân. Video cho thấy các học viên được thả xuống nước và hạ cánh bằng dù. Họ uống nước sông, nhóm lửa bằng que củi, dùng lá cọ để dựng một lều và dùng đá để dựng loại lều khác, cũng như chế biến các món ăn từ xương rồng và bọ cánh cứng.

Và ưu tiên nhất là các công cụ liên lạc và định vị, khi radio sinh tồn giúp phi công giữ liên lạc với đội giải cứu, trong khi la bàn, gương tín hiệu và thiết bị định vị GPS hỗ trợ xác định và truyền vị trí.

Sau khi tiếp đất, quá trình sinh tồn bắt đầu ngay lập tức. Việc chạm đất thường nguy hiểm. Phi công có thể bị thương, như gãy xương, trong quá trình thoát hiểm hoặc tiếp đất. Ngay cả khi có dù, nhiều trường hợp trong các cuộc xung đột trước đây vẫn ghi nhận chấn thương nghiêm trọng.

Những bước cơ bản đầu tiên khi ở trên mặt đất là kiểm tra chấn thương, đánh giá khả năng di chuyển và quan sát môi trường xung quanh. Ông nói thêm: “Hãy kiểm tra bản thân để biết mình đang ở tình trạng nào? Có thể di chuyển không? Có còn khả năng cơ động không?”.

Trốn thoát

"Sự sống còn đi đôi với việc không bị bắt. Mục tiêu là không bị bắt”, ông Jason Smith, một thượng sĩ đã nghỉ hưu trong lực lượng đặc nhiệm của quân đội và là người hướng dẫn chính tại Trường Huấn luyện SERE, nhấn mạnh.

Sau khi tiếp đất, phi công cần xác định chính xác vị trí của mình. Họ ở sau phòng tuyến đối phương hay không, có thể ẩn nấp ở đâu và có thể liên lạc bằng cách nào. Đối với tổ bay bị bắn rơi, mục tiêu chính là tránh bị bắt trong khi cố gắng thiết lập liên lạc với lực lượng giải cứu.

“Hãy cố tránh bị đối phương bắt giữ lâu nhất có thể. Nếu ở trong môi trường sa mạc, ưu tiên sẽ tìm cách kiếm nước”, Houston Cantwell, tướng đã nghỉ hưu và hiện làm việc tại Viện Nghiên cứu Hàng không Vũ trụ Mitchell, cho hay.

Mỗi kế hoạch nhiệm vụ đều bao gồm các phương án dự phòng cho việc giải cứu được thống nhất trước chuyến bay giữa phi công và căn cứ, vì vậy phi công vừa trốn tránh kẻ thù vừa thực hiện chiến lược rút lui. "Lý tưởng nhất là phi công có thể đặt mình vào vị trí tốt nhất có thể để được giải cứu", chuyên gia Smith nói.

Có lẽ trường hợp vận dụng hiệu quả SERE nổi tiếng nhất là của Đại úy Scott F. O’Grady vào năm 1995, khi máy bay chiến đấu F-16C của ông bị bắn rơi trong Chiến tranh Bosnia và ông đã trải qua 6 ngày trong lãnh thổ của kẻ địch. Phi công O’Grady đã ăn kiến để sống sót ​​và di chuyển vào ban đêm, tìm cách liên lạc với căn cứ bằng các xung tín hiệu vô tuyến.

Chống cự

Nếu một phi công sau khi tiếp đất bị đối phương phát hiện, nội dung huấn luyện SERE yêu cầu rõ: Họ phải chống cự. Các manh mối trong tài liệu công khai cho thấy các phi công học các cú đá theo phong cách võ thuật, mang theo vũ khí nhỏ và được huấn luyện các quy tắc giao chiến phù hợp với Công ước Geneva.

Ông Smith từ chối nói về một số khía cạnh của huấn luyện SERE vì tính nhạy cảm của vấn đề, nhưng cho biết phi công được giải cứu ở Iran đã biết rõ các bước thực hiện trong nội dung huấn luyện này.

“Phi công chắc chắn đã được huấn luyện cả về kháng cự và trốn thoát”, ông Smith nói.

Khái niệm chủ đạo của SERE xuất hiện để đáp ứng với những khó khăn mà những binh sĩ Mỹ bị bắt làm tù binh trong Chiến tranh Triều Tiên phải đối mặt. Một sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Dwight D. Eisenhower đã đặt ra tiêu chuẩn cho binh sĩ bị đe dọa bắt giữ, bao gồm cả điều khoản: “Nếu bị bắt, tôi sẽ tiếp tục kháng cự bằng mọi phương tiện có thể".

Bộ Quy tắc Ứng xử của Tổng thống Eisenhower quy định rằng tù binh chiến tranh Mỹ chỉ được cung cấp cho đối phương tên, cấp bậc, ngày sinh và số hiệu quân nhân.

Theo một báo cáo của Không quân, “các phi công đoàn được dạy cách sử dụng mọi thứ, từ pháo sáng, bộ đàm và các thiết bị khác để né tránh kẻ thù một cách đúng đắn và hiệu quả, đồng thời trở về nơi an toàn”.

Chiến dịch giải cứu

Khi phi công tìm cách ẩn nấp, các đội Tìm kiếm và Giải cứu Chiến đấu (CSAR), gồm những binh sĩ và phi công được huấn luyện kỹ càng trong trạng thái sẵn sàng, sẽ được kích hoạt. Các đội này được đào tạo để giải cứu nhân sự từ khu vực của đối phương.

“Điều đó giúp phi công yên tâm vì biết họ sẽ làm mọi thứ có thể để đến cứu mình. Đồng thời, họ sẽ không thực hiện một nhiệm vụ tự sát”, chuyên gia Cantwell nói.

Đồng thời, một lượng lớn thông tin tình báo được thu thập và phân tích để xác định vị trí và tình trạng của phi công mất tích. “Mọi việc từ thông tin tình báo con người đến hình ảnh, đến các thiết bị bay không người lái và tình báo tín hiệu. Tất cả đều được sử dụng để tìm người này”, chuyên gia Scott Fales, lính cứu hộ nhảy dù từng đóng vai trò quan trọng trong sự kiện “Black Hawk Down” năm 1993, tiết lộ.

Sau khi xác định được vị trí phi công mất tích, kế hoạch giải cứu được xây dựng theo thời gian thực trong khi bay. “Các xạ thủ quan sát và tìm kiếm mối đe dọa, phi công tìm nơi hạ cánh, chúng tôi liên lạc với phi công bị bắn rơi”, ông Fales nói. Trên mặt đất, lực lượng đảm bảo rằng đó đúng là người họ đang tìm kiếm, sau đó tiến hành đánh giá giữa mức độ đe dọa và nhu cầu y tế.

Trong vụ việc mới nhất ở Iran, video từ hiện trường vụ giải cứu cho thấy phi công đã ẩn nấp tại một khu vực núi khô cằn sâu trong miền Nam Iran sau khi đáp xuống. Theo Wall Street Journal, phi công bị thương đã rời nơi ẩn nấp vào những phút cuối và thực hiện một động tác táo bạo để gặp đội giải cứu thuộc lực lượng biệt kích SEAL Team 6 của Hải quân Mỹ. Ông leo lên một sườn núi cao khoảng 2.100m trong khi lực lượng Mỹ thả bom và nổ súng vào các đoàn xe Iran đang tiến đến.

Chiến dịch giải cứu có sự tham gia của hàng trăm lính đặc nhiệm được vận chuyển bằng máy bay MC-130J hạ cánh xuống một đường băng tạm, trong khi thiết bị bay không người lái MQ-9 Reaper và các tiêm kích cung cấp yểm trợ trên không, tấn công mọi đối tượng bị coi là mối đe dọa trong bán kính 3 km.

Chiến dịch trên được triển khai sau khi Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) xác định vị trí phi công và tiến hành “chiến dịch đánh lừa” khiến phía Iran tin rằng phi công đã được tìm thấy ở nơi khác. Chiến dịch nghi binh này đã phát huy hiệu quả.
Theo Wall Street Journal

Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/cach-phi-cong-my-duoc-huan-luyen-de-tranh-bi-bat-song-khi-may-bay-roi-20260406091051304.htm

Mexico hồi tháng 2 thông báo tiêu diệt Nemesio "El Mencho" Oseguera Cervantes, thủ lĩnh của Jalisco New Generation Cartel (CJNG), một trong những băng đảng bạo lực nhất nước này. El Mencho lẩn trốn từ năm 2011 trong các khu vực hẻo lánh, đồng thời không sử dụng ma túy hay rượu để tránh sơ suất.

Để tìm ra vị trí El Mencho, giới chức Mexico đã theo dõi một người tình của trùm ma túy, và người phụ nữ này đã dẫn họ đến biệt thự nghỉ dưỡng ở thị trấn Tapalpa, bang Jalisco. Khi cô rời đi, đặc nhiệm Mexico đã tiến hành chiến dịch đột kích, bắn hạ trùm ma túy cùng nhiều đàn em.

Cái chết của El Mencho làm dấy lên nhiều suy đoán về tương lai CJNG, khiến dư luận Mexico chú ý đến vợ ông trùm là Rosalinda Gonzalez Valencia, được biết đến với biệt danh La Jefa (bà trùm).

Các thông tin cho thấy trong thế giới ngầm ở Mỹ Latin, phụ nữ đang xuất hiện nhiều hơn ở mọi nấc thang quyền lực, từ "bóng hồng" bên cạnh ông trùm, mắt xích vận chuyển ma túy, cho đến vai trò điều hành mạng lưới tội phạm.

"Nếu là vợ thủ lĩnh cấp cao, nhiều khả năng họ biết về cách thức vận hành và chiến lược của băng đảng", Henry Ziemer, chuyên gia về tội phạm có tổ chức tại Trung tâm Chiến lược và Nghiên cứu Quốc tế (CSIS), nói. "Khi ông trùm bị bắt hoặc tiêu diệt, không loại trừ khả năng vợ ông ta sẽ tiếp quản hoạt động của tổ chức".

'Bà trùm'

Giáo sư Elaine Carey, Hiệp hội Sử gia Mỹ, mô tả Valencia giống như "quý tộc trong giới buôn ma túy". Valencia không chỉ là vợ trùm băng đảng, mà còn xuất thân từ gia đình có hoạt động buôn ma túy xuyên quốc gia. Hai người anh em của Valencia là đồng sáng lập băng đảng Los Cuinis, bị Mỹ đưa vào danh sách trừng phạt đặc biệt năm 2015.

Los Cuinis từ lâu có mối liên hệ chặt chẽ với CJNG. Theo Cơ quan Phòng chống Ma túy Mỹ (DEA), Los Cuinis như cánh tay tài chính và hậu cần của CJNG, đồng thời điều hành một mạng lưới rửa tiền đa tầng, trải rộng trên nhiều lĩnh vực để phục vụ hoạt động của băng đảng.

Con đường leo lên đỉnh quyền lực của El Mencho trong CJNG được cho là gắn chặt với cuộc hôn nhân với Valencia, không phải Valencia bước vào thế giới ngầm nhờ cái bóng của chồng.

"El Mencho trở thành lãnh đạo CJNG bằng chiến lược 'ngoại giao hôn nhân'", chuyên gia an ninh Mexico David Saucedo nhận định. Nói cách khác, Valencia là một phần nền tảng giúp El Mencho xây dựng đế chế tội phạm của mình.

Giới chức Mexico từ lâu nghi ngờ Valencia là "giám đốc tài chính" của CJNG. Năm 2018, người phụ nữ này bị bắt và khởi tố với cáo buộc rửa tiền, nhưng chỉ vài tháng sau đã được trả tự do vì không đủ bằng chứng buộc tội.

Năm 2021, giới chức Mexico bắt Valencia lần hai, mô tả đây là "đòn giáng mạnh vào cấu trúc tài chính của tội phạm có tổ chức tại bang Jalisco". Năm 2023, Valencia bị kết án 5 năm tù vì tội "sử dụng nguồn tiền có nguồn gốc bất hợp pháp". Bà được trả tự do vào năm 2025 nhờ "cải tạo tốt".

"Valencia có vai trò mang tính nền tảng trong băng đảng, bởi bà ấy từ lâu đã trực tiếp dính líu đến dòng tiền của tổ chức", Deborah Bonello, tác giả một cuốn sách về sự trỗi dậy của phụ nữ trong các băng đảng ở Mỹ Latin, bình luận. "Hơn nữa, những cuộc hôn nhân trong thế giới đó không vận hành bình thường như chúng ta tưởng. Không ai biết liệu giữa họ còn là quan hệ tình cảm hay đơn thuần là mối liên kết quyền lực và lợi ích".

'Nữ hoàng cocaine'

Một trong những bà trùm tội phạm khét tiếng Mỹ Latin là Griselda Blanco, được mệnh danh là "nữ hoàng cocaine" của Colombia. Trong hành trình trở thành cái tên gieo rắc nỗi sợ trong thập niên 1970-1980, Blanco có không dưới ba đời chồng, và tất cả đều là cộng sự trong "đế chế tội phạm" của bà trùm.

Ở thời kỳ quyền lực đỉnh cao, Blanco bị cáo buộc đưa lượng lớn cocaine từ Colombia vào bang Florida, Mỹ. Các điều tra viên hạt Miami-Dade xác định Blanco là chủ mưu đứng sau hàng chục vụ giết người, với mức độ tàn nhẫn được cho là không hề kém, thậm chí còn vượt xa nhiều ông trùm cùng thời.

Blanco có mạng lưới sát thủ mang tên Pistoleros, đặc biệt ưa thích các vụ xả súng từ xe đang chạy.

"Ngay cả trong giới băng đảng khắp châu Mỹ những năm 1970-1980 vốn đã đầy rẫy những vụ thanh toán đẫm máu, bà ta vẫn nổi lên là kẻ đặc biệt tàn nhẫn", Claire White, giám đốc giáo dục tại The Mob Museum, nói với CNN.

Bạo lực không phải công cụ quyền lực duy nhất của Blanco. Cũng như nhiều bà trùm khác, năng lực của Blanco nằm ở khả năng tổ chức hậu cần và điều phối tài chính cho đế chế tội phạm trị giá được cho là lên tới hàng trăm triệu USD. Blanco rửa tiền chuyên nghiệp, điều hành một đế chế bất động sản, cùng một nhà máy sản xuất đồ lót.

Blanco tuyển mộ nhiều phụ nữ vào băng đảng hơn là nam giới và sử dụng họ làm người vận chuyển ma túy, nhờ ít bị nghi ngờ hơn.

"Bà ta có khả năng nhận ra năng lực của người khác, đặc biệt là nhìn thấy tiềm năng ở phụ nữ và đặt họ vào đúng vị trí", sử gia Carey nhận xét.

Blanco lẩn trốn pháp luật trong thời gian khá dài. Bà trùm bị truy tố từ năm 1975 với các cáo buộc liên bang về âm mưu sản xuất, buôn lậu và phân phối cocaine tại Mỹ và đến tháng 2/1985 mới sa lưới tại Irvine, bang California. Blanco lĩnh án 15 năm tù trong cùng năm.

9 năm sau, bang Florida tiếp tục truy tố Blanco vì ra lệnh thực hiện ba vụ giết người từ đầu thập niên 1980. Blanco nhận tội và thi hành đồng thời cả hai bản án.

Sau khi được trả tự do vào năm 2004, bà trùm bị trục xuất về Colombia. Tại đây, Blanco được cho là sống khá kín tiếng cho đến khi bị bắn chết ngay sau khi rời một cửa hàng bán thịt năm 2012.

'Cha nào, con nấy'

Khác với Valencia và Blanco, Antonella Marchant là mắt xích quyền lực trong băng Los Marchant ở Chile, khi trực tiếp cùng cha mình là Francisco Antonio Marchant Iglesias điều hành tổ chức tội phạm.

Theo giới chức Chile, băng Los Marchant nổi tiếng với việc nhập khẩu các lô cocaine quy mô lớn từ Bolivia rồi phân phối tại khu vực phía nam thủ đô Santiago. Antonella chủ yếu phụ trách dòng tiền và khâu hậu cần, những hoạt động then chốt giúp đường dây ma túy vận hành trơn tru.

Hai cha con bị bắt sau một vụ vận chuyển hơn 300 kg cocaine của băng Los Marchant vào tháng 12/2021. Tòa án Chile năm 2023 tuyên Antonella cùng cha mỗi người 15 năm tù, anh trai cô là Ricardo Marchant lĩnh án 12 năm.

Francisco tuyên bố ông mới là đầu não của đường dây, nhưng tòa án không chấp nhận lời giải thích đó. Theo hồ sơ xét xử, Antonella chuyên theo dõi các chuyến hàng ma túy và trực tiếp thu tiền, trong khi Francisco điều phối quan hệ với các nhà cung cấp. Từ đó, các thẩm phán kết luận rằng "vai trò lãnh đạo của băng nhóm thực chất chủ yếu nằm trong tay Antonella".

Sự việc này cũng bác bỏ quan niệm lâu nay rằng trong các "đế chế" tội phạm gia đình, người kế nghiệp mặc nhiên sẽ là con trai.

"Thực tế là tội phạm có tổ chức đang ngày càng cân bằng hơn về giới", bà White nhận định.

Những 'buchona' màu mè

Tuy nhiên, không phải mọi bà vợ của các ông trùm đều can dự vào hoạt động tội phạm. Một trong những hình mẫu phổ biến về vợ ông trùm ở Mexico là "buchona", tiếng lóng xuất phát từ bang Sinaloa chỉ bạn đời hoặc người tình của trùm ma túy. Cụm từ này gợi lên hình ảnh những phụ nữ gắn với phẫu thuật thẩm mỹ, móng đính kim cương và lối sống hào nhoáng trên Instagram.

Một trong những buchona nổi bật là Emma Coronel Aispuro, cựu hoa hậu sinh ra tại California, vợ trùm ma túy khét tiếng Joaquin Guzman. Kể từ năm 2019, El Chapo phải thụ án tù chung thân tại một nhà tù ở bang Colorado, Mỹ.

Emma gặp Guzman tại một bữa tiệc năm 2006, khi mới 17 tuổi, và kết hôn với trùm ma túy hơn mình 32 tuổi một năm sau đó. Về sau, cô được biết đến nhiều hơn với hình ảnh người mẫu và người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội, có hơn 500.000 người theo dõi trên Instagram.

Emma nhiều lần phủ nhận mức độ liên quan đến đế chế ma túy của chồng. Cô nói bản thân chưa từng hỏi Guzman về khối tài sản khổng lồ từng được Forbes ước tính khoảng 1 tỷ USD vào năm 2009.

Tuy nhiên, năm 2021, Emma bị bắt tại bang Virginia và lĩnh án 3 năm tù cùng 4 năm quản chế với các cáo buộc rửa tiền và liên quan đến hoạt động buôn bán ma túy của Guzman.

Dù vậy, mức độ dính líu của Emma vẫn tương đối hạn chế nếu so với nhiều phụ nữ khác trong thế giới băng đảng. Theo sử gia Carey, những phụ nữ giữ vị trí chỉ huy trong các băng đảng thường khẳng định họ là bà trùm, không phải một buchona.

"Một bà trùm ma túy ở Sinaloa từng nói với tôi một câu nửa đùa nửa thật. 'Tôi không đi nâng ngực đâu, vì may riêng áo chống đạn cho vòng một mới rất tốn tiền'", Carey kể.

Tin Gốc: Vnexpress