Trên cơ sở góp ý rất xác đáng của các đại biểu Quốc hội, Thủ tướng khẳng định Chính phủ sẽ chỉ đạo tiếp thu để hoàn thiện dự thảo luật. Ông cũng đồng tình khi thời gian vừa qua công tác phối hợp hoàn thiện thể chế giữa các cơ quan của Chính phủ, Quốc hội là rất chặt chẽ.
Theo Thủ tướng, thông thường kỳ họp đầu tiên chủ yếu kiện toàn nhân sự. Với kỳ họp này, không chỉ rút ngắn thời gian, đảm bảo công tác nhân sự thực hiện chặt chẽ với sự thống nhất cao, mà Quốc hội còn đồng ý điều chỉnh chương trình nhiều vấn đề lớn, cấp bách.
“Nếu không có sự phối hợp chặt chẽ, cơ quan Chính phủ, Quốc hội khó hoàn thành khối lượng công việc lớn, bởi có nhiều việc rất phức tạp” – Thủ tướng nói.
Đơn cử như xử lý những dự án tồn đọng, ách tắc, Thủ tướng cho rằng nếu không có sự chỉ đạo của Quốc hội, các ủy ban đưa vào chương trình thì rất khó bổ sung nội dung này để tháo gỡ cho các dự án, trong khi đây là nguồn lực rất lớn.
Ông nhắc lại, ngày 9-4, Thường trực Chính phủ họp rà soát cho thấy các dự án này ách tắc kéo dài rất lâu. Sau đó ngày 10-4, Đảng ủy Chính phủ báo cáo Bộ Chính trị và đến ngày 13-4, Bộ Chính trị có kết luận. Ngay lập tức Chính phủ có tờ trình báo cáo Quốc hội để bổ sung nội dung này vào chương trình kỳ họp.
“Tôi tin với nội dung dự thảo nghị quyết tháo gỡ khó khăn vướng mắc được Quốc hội thông qua sẽ là cơ sở pháp lý rất cụ thể, rất quan trọng để địa phương triển khai. Trách nhiệm được chỉ rất rõ để lãnh đạo địa phương tổ chức thực hiện, tháo gỡ khó khăn vướng mắc, giải quyết nhanh” – Thủ tướng nói. Ông tin tưởng với kết luận của Bộ Chính trị và nghị quyết của Quốc hội giúp địa phương yên tâm hơn, dám làm, dám quyết và dám chịu trách nhiệm.
Ông cho rằng khi được tháo gỡ sẽ kịp thời đưa các nguồn lực vào, đóng góp tăng trưởng kinh tế. Từ đó tạo công ăn việc làm, tạo môi trường kinh doanh để người dân tin tưởng các cơ quan nhà nước quan tâm tháo gỡ khó khăn vướng mắc đã tồn đọng rất lớn.
Ngoài ra, Thủ tướng cho rằng những vấn đề phát sinh thời gian qua đã được Quốc hội, Chính phủ phối hợp xử lý rất nhanh. Trong đó có nội dung sửa đổi các luật về thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp.
Mặc dù các luật này mới được Quốc hội thông qua vào cuối năm 2025, nhưng thực tiễn phát sinh thời gian qua gây nên những khó khăn. Trong đó, tác động của giá xăng dầu đã ảnh hưởng tới đối tượng cần được ưu tiên, quan tâm là doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh.
Vì vậy, ông nói lãnh đạo Chính phủ đã khẩn trương chỉ đạo Bộ Tài chính ngay lập tức nghiên cứu phương án báo cáo Quốc hội, đề xuất ngay trong kỳ họp này để Quốc hội thông qua điều chỉnh các luật.
Theo đó, ông cho biết hướng sửa đổi chắc chắn là sẽ nâng ngưỡng chịu thuế. Báo cáo của Bộ Tài chính, ngưỡng chịu thuế với hộ kinh doanh là 1 tỉ đồng/năm. Tức là dưới mức thu nhập này sẽ không chịu thuế VAT và thuế thu nhập cá nhân.
Mức thuế này vừa giải quyết khó khăn cho hộ kinh doanh, nhưng cũng vừa phải tạo thuận lợi, công bằng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Đồng thời khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp vừa và nhỏ. Vì vậy cũng sẽ nâng ngưỡng chịu thuế với doanh nghiệp nhỏ và vừa.
“Chúng tôi tin việc áp dụng chính sách khẩn trương, kịp thời này là hữu ích, hiệu quả cho hộ kinh doanh, doanh nghiệp vừa và nhỏ, cũng như đảm bảo chủ trương khuyến khích hộ, cá nhân kinh doanh chuyển lên doanh nghiệp” – Thủ tướng nói.
Với quan điểm chính sách phải rất linh hoạt, ông nói khi Quốc hội giao cho Chính phủ quy định mức cụ thể, sẽ có những tiêu chí quy định cụ thể, chặt chẽ để tránh làm thất thu thuế. Với quá trình hiện đại hóa ngành thuế, tránh thất thu thuế nên sẽ có quy định cụ thể, rõ ràng trong nghị định.
Thủ tướng nói thêm là Chính phủ cũng yêu cầu trình dự thảo nghị định đi kèm với dự thảo luật. Song do thời gian gấp quá, hiện Bộ Tài chính đang chuẩn bị gấp rút để đảm bảo khi Quốc hội thông qua sẽ có ngay dự thảo nghị định và thông tư hướng dẫn.
Các nước phát triển từ châu Âu đến Mỹ đang phải áp dụng những biện pháp tài chính rất mạnh tay để điều tiết thói quen dùng điện của người dân khi thời tiết cực đoan đổ bộ.
Khi giờ cao điểm đẩy giá điện vọt lên gấp 6 lần
Câu chuyện điều tiết năng lượng tại Anh là một ví dụ điển hình cho thấy khung giờ cao điểm có thể làm đảo lộn thị trường tài chính ra sao.
Theo dữ liệu từ LSEG, trong đợt nắng nóng cao điểm, đơn vị vận hành hệ thống năng lượng quốc gia Anh đã phải chấp nhận trả khoảng 470 bảng Anh cho mỗi MWh (1 MWh = 1.000 kWh) để nhập khẩu cấp tốc điện từ lục địa châu Âu. Đáng chú ý, mức giá cắt cổ này chỉ áp dụng trong một khung thời gian rất ngắn, từ 17h-19h hàng ngày.
Mức chi trả trong 2 tiếng cao điểm này cao gấp hơn 6 lần so với giá điện trung bình của cùng kỳ năm trước đó và cao gấp gần 4 lần so với ngày bình thường. Nguyên nhân là khi hàng triệu người cùng lúc bật điều hòa và các thiết bị làm mát vào cuối ngày, hệ thống điện rơi vào trạng thái báo động đỏ.
Tại Đức, thị trường điện lớn nhất châu Âu, sàn giao dịch điện Epex Spot cũng ghi nhận giá điện bán buôn có thời điểm vượt ngưỡng 545 euro/MWh vào buổi tối. Trong khi đó tại Pháp, nơi nhiệt độ có lúc chạm mức 43°C, giá điện lập tức vượt 268 euro/MWh.
Những con số biết nói này cho thấy các quốc gia không còn duy trì một mức giá cố định cho cả ngày. Thay vào đó, giá điện biến động liên tục theo từng giờ, đánh thẳng vào ví tiền của những ai có thói quen tiêu thụ năng lượng vô tội vạ vào giờ cao điểm.
Lưới điện oằn mình vì những "cỗ máy ngốn điện" thế hệ mới
Áp lực lên hệ thống năng lượng toàn cầu hiện nay không chỉ đến từ việc người dân bật điều hòa khi trời nóng. Theo phân tích của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), lưới điện tại các nước phát triển đang phải gánh thêm những trục tăng trưởng mới nhưng ngốn năng lượng cực lớn, đó là các trung tâm dữ liệu phục vụ công nghệ, làn sóng xe điện (EV) và các hệ thống bơm nhiệt quy mô lớn.
Khi thời tiết bình thường, hệ thống có thể vận hành ổn định. Tuy nhiên, khi nắng nóng cực đoan xuất hiện, sự cộng hưởng giữa nhu cầu sinh hoạt và nhu cầu sản xuất công nghệ cao đã tạo ra những lỗ hổng lớn về nguồn cung.
Tại Anh, cơ quan quản lý từng phải phát đi thông báo hiếm gặp về biên độ dự phòng điện năng, cảnh báo nguồn cung có thể thấp hơn mức an toàn tối thiểu. Tại Pháp, đơn vị vận hành các nhà máy điện hạt nhân cũng buộc phải cắt giảm công suất phát điện vì nhiệt độ nước sông tăng quá cao, không đủ điều kiện làm mát an toàn cho các lò phản ứng.
Chính việc nguồn cung bị thu hẹp trong khi nhu cầu đạt đỉnh đã buộc các công ty điện lực phải sử dụng cơ chế định giá cận biên. Theo cơ chế này, nguồn điện có chi phí đắt đỏ nhất như điện khí hoặc điện than sẽ quyết định giá chung cho toàn thị trường vào giờ cao điểm, khiến hóa đơn của người tiêu dùng cuối cùng tăng vọt.
Chiêu độc phát tiền cho người dân tắt bớt thiết bị điện
Để giải quyết bài toán thiếu hụt này, thay vì chỉ kêu gọi tiết kiệm bằng khẩu hiệu, các quốc gia đã chuyển sang dùng đòn bẩy tài chính trực tiếp đến từng hộ gia đình. Thay vì phạt, họ chọn cách "trả tiền" để người dân chịu nóng cùng hệ thống.
Tại Anh, một chương trình khuyến khích tài chính quy mô lớn đã được triển khai, cho phép người dân nhận lại tiền mặt nếu họ chủ động cắt giảm hoặc không sử dụng các thiết bị điện công suất lớn trong khung giờ cao điểm buổi tối. Mục tiêu của chiến dịch này là giảm ngay lập tức khoảng 115 MW công suất đè nặng lên lưới điện quốc gia vào thời điểm căng thẳng nhất.
"Mặc dù thời tiết nắng nóng tác động mạnh đến giá điện, nhưng các biện pháp kích thích tài chính để cân bằng cung - cầu như thế này đã trở thành một phần thường xuyên và tất yếu trong công tác vận hành hệ thống điện hiện đại”, người phát ngôn Đơn vị Vận hành Hệ thống Năng lượng Quốc gia Anh chia sẻ trên tờ Reuters.
Bên cạnh đó, các ứng dụng công nghệ như electricitymaps.com hay EUenergy.live cũng được phổ cập đến từng người dân để họ theo dõi trực quan cơ cấu nguồn phát và giá điện theo thời gian thực. Khi thấy giá điện hiển thị màu đỏ (mức giá rất cao), các hộ gia đình tự khắc hoãn việc giặt đồ, sạc xe điện hoặc nấu nướng bằng bếp điện sang các khung giờ thấp điểm để tiết kiệm chi phí.
Bài toán thắt lưng buộc bụng khi giá điện tăng nhanh hơn thu nhập
Một thực tế đáng ngại được IEA chỉ ra là kể từ năm 2019, tốc độ tăng giá điện sinh hoạt tại nhiều khu vực đã vượt xa tốc độ tăng trưởng thu nhập cũng như chỉ số lạm phát. Cụ thể, trong giai đoạn 2019-2024, giá điện sinh hoạt tại Liên minh châu Âu đã tăng trung bình tới 36%, còn tại Mỹ ghi nhận mức tăng 26%. Trong khi đó, thu nhập ròng của các hộ gia đình tăng khoảng 23-25%.
Đáng chú ý, các chuyên gia năng lượng nhận định nhu cầu sử dụng điện của các hộ gia đình có độ co giãn theo giá rất thấp. Nghĩa là, dù giá điện có tăng cao đến đâu, người dân cũng không thể cắt giảm hoàn toàn các nhu cầu thiết yếu như thắp sáng, chạy tủ lạnh hay nấu ăn. Do đó, khi các cơ quan quản lý điều chỉnh khung giờ cao điểm hoặc tăng giá điện theo thị trường, phần lớn mức tăng này sẽ đánh trực tiếp vào ngân sách chi tiêu hằng tháng của mỗi gia đình.
Việc các nước đẩy mạnh đầu tư vào hệ thống pin lưu trữ năng lượng quy mô lớn (BESS) như tại bang California hay Texas (Mỹ) được kỳ vọng sẽ giúp hấp thụ lượng điện mặt trời dư thừa vào ban ngày để xả ra vào giờ cao điểm buổi tối, từ đó giảm bớt tần suất xuất hiện các cú sốc về giá.
Dù vậy, trước khi các giải pháp công nghệ hoàn toàn làm chủ cục diện, việc người tiêu dùng phải tự thay đổi thói quen sinh hoạt và "né" giờ cao điểm vẫn là thượng sách để tự bảo vệ túi tiền của mình.
Trên thị trường hiện có không ít doanh nghiệp duy trì mức chia cổ tức tiền mặt cao, thậm chí nếu quy đổi theo thị giá cổ phiếu còn vượt đáng kể lãi suất tiền gửi ngân hàng.
Tỉ suất cổ tức được tính bằng cách lấy số tiền cổ tức tiền mặt trên mỗi cổ phiếu chia cho thị giá cổ phiếu tại thời điểm tính toán. Chẳng hạn, một doanh nghiệp trả cổ tức tiền mặt 5.000 đồng/cổ phiếu, nếu cổ phiếu đang giao dịch ở mức 20.000 đồng thì tỉ suất cổ tức đạt 25%.
Nếu tính theo thị giá đóng cửa phiên 3-7, Công ty CP Sản xuất và Thương mại Nam Hoa (NHT) thuộc nhóm có tỉ suất cổ tức cao nhất thị trường. Doanh nghiệp đã chi trả cổ tức tiền mặt 30%, tương ứng 3.000 đồng/cổ phiếu. Với thị giá 11.850 đồng/cổ phiếu, tỉ suất cổ tức đạt khoảng 25%, cao gấp hơn 3 lần mức lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng đang được nhiều ngân hàng niêm yết quanh 7%/năm.
Tương tự, Công ty CP Phốt pho Apatit Việt Nam (PAT) đã tạm ứng cổ tức năm 2025 bằng tiền với tỉ lệ 100%, tương ứng 10.000 đồng/cổ phiếu. Nếu tính theo thị giá đóng cửa cùng phiên, tỉ suất cổ tức đạt gần 16%, trong khi FPT Online (FOC) cũng đạt khoảng 14% theo cùng cách tính.
Ngoài ra, VEAM (VEA), Khoáng sản Hà Giang (HGM), Sabeco (SAB), Nhựa Bình Minh (BMP) và Dược Hậu Giang (DHG) cũng là những doanh nghiệp nhiều năm duy trì chính sách trả cổ tức tiền mặt ở mức cao.
Ông Nguyễn Hoàn Niên, Trưởng phòng cấp cao Trung tâm Phân tích Công ty Chứng khoán Shinhan Việt Nam, cho biết cổ tức tiền mặt là phần lợi nhuận sau thuế doanh nghiệp chia cho cổ đông, được tính trên mệnh giá 10.000 đồng/cổ phiếu. Khoản tiền này chịu thuế thu nhập cá nhân 5% trước khi được chuyển vào tài khoản của nhà đầu tư.
Theo ông Niên, nhiều nhà đầu tư có tâm lý xem cổ tức là khoản lợi nhuận được "cộng thêm". Tuy nhiên, khi doanh nghiệp chi trả cổ tức, lượng tiền mặt của doanh nghiệp giảm xuống, đồng nghĩa giá trị doanh nghiệp cũng giảm tương ứng. Vì vậy, vào ngày giao dịch không hưởng quyền, giá tham chiếu của cổ phiếu sẽ được điều chỉnh giảm đúng bằng giá trị cổ tức được chia.
Ví dụ, một cổ phiếu đang giao dịch ở mức 50.000 đồng/cổ phiếu và doanh nghiệp trả cổ tức tiền mặt 2.000 đồng/cổ phiếu. Đến ngày giao dịch không hưởng quyền, giá tham chiếu sẽ được điều chỉnh xuống còn khoảng 48.000 đồng/cổ phiếu. Nhà đầu tư nhận thêm 2.000 đồng tiền mặt nhưng giá cổ phiếu cũng giảm tương ứng.
"Điều đó không có nghĩa nhà đầu tư bị thiệt, nhưng cũng không có nghĩa nhận cổ tức là chắc chắn có lãi", ông Niên phân tích.
Theo ông, cổ tức chỉ là một phần của lợi nhuận đầu tư. Điều quan trọng hơn là diễn biến giá cổ phiếu sau khi chia cổ tức. Nếu giá cổ phiếu phục hồi và tăng vượt mức đã điều chỉnh, nhà đầu tư sẽ hưởng lợi từ cả cổ tức lẫn phần tăng giá. Ngược lại, nếu giá cổ phiếu tiếp tục giảm, khoản cổ tức nhận được có thể không đủ bù đắp phần sụt giảm của giá cổ phiếu.
"Lợi nhuận của một khoản đầu tư cổ phiếu luôn gồm hai phần là lãi vốn và cổ tức nhận được. Vì vậy, không thể chỉ lấy tỉ suất cổ tức để so sánh với lãi suất tiền gửi, mà cần nhìn vào tổng mức sinh lời của khoản đầu tư", ông Niên nói.
Nếu tỉ suất cổ tức chưa đủ để đánh giá hiệu quả đầu tư, vậy nhà đầu tư nên nhìn vào điều gì?
Theo ông Huỳnh Anh Huy, Giám đốc phân tích ngành Công ty Chứng khoán Kafi, cổ phiếu duy trì chính sách trả cổ tức tiền mặt đều đặn phù hợp với những nhà đầu tư muốn tạo nguồn thu nhập định kỳ hoặc ưu tiên sự ổn định.
Tuy nhiên, điều quan trọng không nằm ở việc doanh nghiệp trả cổ tức 10%, 15% hay cao hơn, mà là khả năng duy trì mức chi trả đó trong nhiều năm.
Theo ông Huy, những doanh nghiệp có chính sách cổ tức bền vững thường có ba đặc điểm: hoạt động kinh doanh ổn định, dòng tiền mạnh và ít áp lực vay nợ. Đây mới là nền tảng để doanh nghiệp duy trì cổ tức mà không ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Ngược lại, nếu doanh nghiệp phải vay nợ để trả cổ tức hoặc lợi nhuận cao nhưng dòng tiền yếu, nhà đầu tư cần thận trọng vì mức cổ tức hấp dẫn có thể chỉ mang tính nhất thời. Bên cạnh đó, quy mô doanh nghiệp, thanh khoản cổ phiếu và triển vọng tăng trưởng cũng là những yếu tố cần được cân nhắc trước khi quyết định đầu tư.
Theo các chuyên gia, cổ phiếu trả cổ tức cao có thể phù hợp với nhà đầu tư muốn xây dựng danh mục tạo dòng tiền định kỳ.
Tuy nhiên, về dài hạn, hiệu quả đầu tư vẫn phụ thuộc vào chất lượng doanh nghiệp, khả năng tạo lợi nhuận và triển vọng tăng trưởng. Vì vậy, mức cổ tức 10-15%/năm chưa đủ để khẳng định một cổ phiếu là "món hời" hơn gửi tiết kiệm.
Chia sẻ tại tọa đàm kết quả điều tra hộ kinh doanh ngày 23/4, ông Phạm Ngọc Thạch, Phó trưởng ban Pháp chế, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), nhấn mạnh "tâm lý phòng thủ" của hộ kinh doanh trước sức ép thị trường và khó khăn pháp lý.
Kết quả khảo sát hơn 1.000 hộ kinh doanh trong 3 tháng qua của VCCI cho thấy chỉ 1,8% dự định mở rộng hoạt động, hơn 60% duy trì quy mô hiện tại và 33% thu hẹp. Thậm chí, một số hộ dự tính giải thể trong hai năm tới.
Xu hướng kém lạc quan này một phần do hoạt động kinh doanh yếu trong năm qua. Hơn 81% hộ cho biết doanh thu giảm, dẫn tới ba phần tư hộ vận hành ở ngưỡng lợi nhuận rất mỏng. "Mức này đủ để tồn tại, nhưng khó tích lũy hay chống chịu trước bất kỳ cú sốc nào tiếp theo", ông Đậu Anh Tuấn, Phó tổng thư ký VCCI, nhận định.
Với các hộ kinh doanh, khó khăn về pháp lý là yếu tố áp lực nhất với họ (73%), ảnh hưởng lớn hơn vấn đề nguyên liệu đầu vào trước biến động trong nước và xung đột Trung Đông (59%).
Về nghĩa vụ thuế, hơn 36% hộ không biết hoặc ở mức "có nghe nói" tới hóa đơn điện tử. Một phần ba hộ thiếu thiết bị, hạ tầng Internet. Nhiều hộ không biết sửa hoặc xử lý lỗi kỹ thuật trong quá trình áp dụng hóa đơn điện tử.
Cũng theo khảo sát của VCCI, hơn 80% hộ "né" chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp vì lo ngại thủ tục, chi phí bảo hiểm xã hội cao và bị thanh, kiểm tra nhiều hơn. Ông Phạm Ngọc Thạch cho biết tính theo doanh thu, nhóm có quy mô từ 500 triệu đến 3 tỷ đồng có xu hướng không muốn lên doanh nghiệp.
Chỉ 16% hộ có ý định chuyển đổi thành doanh nghiệp trong hai năm tới. Động lực chuyển đổi đến từ nhu cầu phát triển thực chất, như muốn có pháp nhân khi giao kết hợp đồng, mở rộng quy mô, vay vốn ngân hàng. Tuy nhiên, VCCI cho rằng rào cản chuyển đổi đang lớn hơn nhiều so với động lực, khi hơn 90% hộ lo ngại thủ tục thuế và kế toán phức tạp hơn.
Ông Tuấn nhận định điều này khiến ý định đầu tư, mở rộng của hộ kinh doanh giảm đáng kể. "Môi trường thể chế có thể vô tình khiến hộ kinh doanh duy trì quy mô nhỏ, phòng thủ và né tránh tăng trưởng", ông nói.
Phó tổng thư ký VCCI cho rằng các quy định về thuế, kế toán và hóa đơn điện tử cần được đơn giản hóa cho phù hợp với năng lực thực tế của hộ kinh doanh. Điều này đặc biệt cấp thiết với những hộ siêu nhỏ, chủ hộ lớn tuổi hoặc ở nông thôn
Hiện Bộ Tài chính đề xuất ngưỡng doanh thu chịu thuế lên 1 tỷ đồng, nhưng bà Lê Thị Duyên Hải, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Tư vấn thuế Việt Nam, cho rằng đây chưa phải là giải pháp cốt lõi. Theo bà, hộ kinh doanh không phải không muốn đóng thuế, điều họ cần là giải pháp tuân thủ dễ dàng, minh bạch, đặc biệt về giới hạn xử phạt. Họ cần được hỗ trợ để kinh doanh chuẩn, quản trị tốt, từ đó "lớn hơn".
"Họ sợ ranh giới xử phạt mong manh, bước qua một đồng là thành vi phạm", bà nói.
Ở khía cạnh này, ông Phạm Ngọc Thạch đồng tình chính sách hiệu quả không chỉ là quản lý chặt hơn, cần giúp hộ kinh doanh đủ tự tin để tồn tại, phục hồi và trưởng thành.
