Quá trình chuyển đổi sang xe điện tại Ấn Độ đang thể hiện hai hình ảnh trái chiều, khi nhu cầu tăng nhanh, nhưng hạ tầng trạm sạc lại chưa theo kịp đà phát triển này. Doanh số xe thuần điện (EV) tại quốc gia này, bao gồm xe hai bánh, ôtô cá nhân và xe thương mại, đã vượt mốc 2,3 triệu chiếc trong năm 2025, nâng tổng số xe điện lưu hành lên gần 5,9 triệu chiếc.
Tuy nhiên, với khoảng 26.000 trạm sạc công cộng trên toàn quốc, Ấn Độ hiện chỉ có khoảng một trạm sạc cho mỗi 225 xe điện, kém xa các tiêu chuẩn toàn cầu như Trung Quốc, nơi tỷ lệ này gần 1 trạm trên 7 xe.
Sự chênh lệch này phản ánh bài toán con gà và quả trứng, khi hạ tầng sạc phụ thuộc vào mức độ phổ cập xe điện để đảm bảo hiệu quả đầu tư, trong khi người dùng lại cần mạng lưới sạc đủ tin cậy để chuyển sang xe điện. Theo các doanh nghiệp trong ngành, vấn đề hiện nay không còn nằm ở số lượng mà là cách triển khai trạm sạc hợp lý theo nhu cầu thực tế.
Ông Vivek Srivatsa, Giám đốc thương mại của Tata Passenger Electric Mobility, cho biết hệ sinh thái này vẫn đang trong giai đoạn liên tục tiến hóa, nơi việc mở rộng được dẫn dắt bởi dữ liệu, và sự phối hợp giữa các hãng xe với đơn vị vận hành trạm sạc nhằm xác định các khu vực có nhu cầu cao.
Trên thực tế, các tuyến cao tốc trọng điểm đang dần được trang bị trạm sạc, giúp việc di chuyển đường dài bằng xe điện, từng bị coi là khó thực hiện, trở nên khả thi hơn. Dữ liệu từ Tata Motors cho thấy xe điện của hãng đã phủ tới 95% mạng lưới đường bộ Ấn Độ, với gần một nửa khách hàng thực hiện các hành trình dài trên 500 km, cho thấy nỗi lo về quãng đường di chuyển của xe điện (range anxiety) đang dần giảm bớt. Tuy nhiên, thách thức không biến mất mà chỉ chuyển dạng, từ việc “có trạm sạc hay không” sang “trạm sạc hoạt động hiệu quả và đáng tin cậy đến đâu”.
Điểm nghẽn hiệu suất thấp và bài toán kinh tế trạm sạc
Phần lớn mạng lưới sạc hiện tại ở Ấn Độ vẫn vận hành ở mức 25-30 kW, trong khi các mẫu xe điện mới có thể hỗ trợ công suất 60 kW trở lên. Sự không tương thích này làm hạn chế tốc độ sạc, đặc biệt trên các tuyến cao tốc. Ngoài ra, nhiều trạm sạc đời đầu chỉ có 1-2 điểm sạc, dẫn đến tình trạng quá tải và xếp hàng. Do đó, các trạm sạc nhiều cổng đang dần xuất hiện tại thị trường này giúp tăng thời gian hoạt động và lưu lượng phục vụ.
Với Tata Power, một trong những đơn vị vận hành mạng lưới sạc lớn nhất Ấn Độ, giai đoạn tiếp theo không chỉ là mở rộng mà còn là tối ưu hiệu suất sử dụng. Ông Vijender Goyal, phụ trách phát triển kinh doanh mảng sạc EV, cho biết tỷ lệ sử dụng trạm sạc trung bình trên toàn quốc hiện chỉ ở mức 4-5%. Tỷ lệ sử dụng trạm sạc (charger utilization) được hiểu là mức độ một trạm sạc xe điện được sử dụng so với thời gian nhàn rỗi, thường tính theo phần trăm thời gian hoạt động hoặc sản lượng điện cung cấp.
Công ty đã xây dựng hơn 5.600 điểm sạc công cộng và trạm riêng tại hơn 630 thành phố, bao gồm hơn 450 vị trí trên cao tốc, cùng hơn 200.000 bộ sạc tại nhà. Chiến lược hiện nay tập trung vào triển khai theo nhu cầu thực tế, dựa trên dữ liệu và hợp tác. Các trạm sạc công suất cao đóng vai trò then chốt. Chẳng hạn, các trạm 180 kW trên tuyến Mumbai-Ahmedabad có thể sạc từ 20% lên 80% chỉ trong 15-30 phút, cải thiện đáng kể trải nghiệm người dùng cũng như hiệu quả khai thác.
Dù vậy, mức độ sử dụng vẫn không đồng đều. Ông Maxson Lewis, CEO Magenta Mobility, cho rằng nhiều trạm sạc chưa được khai thác hiệu quả do vị trí chưa tối ưu, trong khi sạc tại nhà và nơi làm việc vẫn chiếm ưu thế. Tương tự, ông Kartikey Hariyani, CEO ChargeZone, cho biết tỷ lệ sử dụng dao động từ 5-35%, trung bình khoảng 12%, làm dấy lên lo ngại về hiệu quả tài chính lâu dài.
Bài toán chi phí cũng là một rào cản lớn. Một trạm sạc nhanh DC 60 kW có thể có giá trên 800.000 rupee (8.600 USD), chưa kể chi phí hạ tầng bổ sung từ 500.000-1.500.000 rupee (5.400-16.000 USD). Các dự án quy mô lớn có thể tiêu tốn tới hàng chục triệu rupee, khiến việc triển khai hiệu quả trở nên cực kỳ quan trọng.
Trong tương lai, quá trình phát triển trạm sạc ở Ấn Độ sẽ không đồng đều. Khu vực đô thị vẫn sẽ phụ thuộc nhiều vào sạc chậm AC do thói quen sạc tại nhà, trong khi các tuyến cao tốc cần mạng lưới dày đặc các trạm sạc nhanh DC. Yếu tố địa điểm cũng quan trọng, tại các thành phố như Mumbai, nơi đỗ xe trên đường phổ biến, trạm sạc công cộng là thiết yếu cho người sử dụng xe điện.
Giữa đợt nắng nóng kéo dài tại nhiều khu vực ở Ấn Độ, một tài xế taxi bất ngờ trở thành hiện tượng mạng nhờ mẹo cải thiện hiệu quả điều hòa ô tô được cho là mang lại cảm giác “mát như ở Shimla” - thành phố nghỉ dưỡng nổi tiếng với khí hậu dễ chịu ở miền bắc nước này.
Trong đoạn video lan truyền trên mạng xã hội, người tài xế tự tin giới thiệu cách làm mát điều hòa ngay bên trong chiếc taxi của mình. Các hành khách trực tiếp trải nghiệm đã không giấu được sự bất ngờ khi luồng khí lạnh trở nên rõ rệt chỉ sau thời gian ngắn.
Không khí vui vẻ trên xe cùng câu nói lặp đi lặp lại “Shimla-like cooling” (mát như ở Shimla) nhanh chóng biến đoạn clip thành chủ đề được chia sẻ rộng rãi trên các nền tảng mạng xã hội.
Đoạn clip ghi lại cảnh chiếc taxi đỗ bên đường với vòi phun nước nhỏ hướng về khu vực dàn nóng điều hòa - bộ phận thường nằm phía trước két nước sau lưới tản nhiệt.
Theo nội dung được chia sẻ, điều hòa của chiếc taxi gặp khó khăn trong việc làm mát khoang cabin dưới nền nhiệt cực cao của Delhi, đặc biệt vào đầu giờ chiều. Để xử lý tình trạng này, tài xế đã lắp hệ thống phun nước nhằm giảm nhiệt cho dàn nóng.
Theo NDTV dẫn lời chuyên gia, mẹo trên thực tế có cơ sở khoa học nhất định. Dàn nóng điều hòa ô tô hoạt động bằng cách giải nhiệt cho môi chất lạnh. Khi nhiệt độ môi trường quá cao, bộ phận này khó tản nhiệt hiệu quả do không khí xung quanh vốn đã rất nóng.
Việc phun nước lên dàn nóng giúp giảm nhiệt độ khu vực này tạm thời thông qua hiện tượng làm mát bay hơi, từ đó hỗ trợ quá trình giải nhiệt diễn ra nhanh hơn.
Một người cho biết đã áp dụng cách tương tự suốt nhiều năm và nhận thấy cabin mát nhanh hơn, đồng thời giảm tải cho động cơ và cải thiện mức tiêu hao nhiên liệu.
Một người dùng khác bình luận rằng tài xế taxi thực chất đã biến hệ thống điều hòa thành “một bộ làm mát bay hơi mini” bằng cách phun nước lên dàn nóng.
Theo đó, phương pháp này có thể giúp điều hòa làm lạnh tốt hơn trong thời gian ngắn, đặc biệt dưới điều kiện nắng nóng cực đoan. Hiệu quả tương tự các hệ thống phun sương làm mát ngoài trời.
Tuy nhiên giới chuyên gia nhấn mạnh đây chỉ là giải pháp tạm thời chứ không phải cách khắc phục triệt để nếu điều hòa hoạt động kém hiệu quả.
Bên cạnh đó, cũng có không ít ý kiến cũng cảnh báo về rủi ro nếu thực hiện thường xuyên hoặc không đúng cách. Tin tích cực là việc phun nước lên dàn nóng điều hòa, nếu thực hiện cẩn thận, thường không gây hại trực tiếp tới động cơ. Trên thực tế, ô tô vốn đã thường xuyên tiếp xúc với nước khi đi mưa hoặc rửa xe.
Dù vậy, phương pháp này vẫn tiềm ẩn một số rủi ro. Việc tiếp xúc nước liên tục có thể làm tăng nguy cơ gỉ sét theo thời gian, đặc biệt nếu sử dụng nước bẩn. Ngoài ra nguy cơ ảnh hưởng tới dây điện hoặc cảm biến cũng có thể xảy ra nếu nước lọt vào các khu vực nhạy cảm.
Quan trọng hơn, nếu điều hòa làm mát kém, nguyên nhân thực sự có thể đến từ việc thiếu gas lạnh, dàn nóng bám bẩn, quạt giải nhiệt gặp trục trặc hoặc hệ thống điều hòa thiếu bảo dưỡng. Trong những trường hợp như vậy, việc phun nước chỉ giúp che giấu vấn đề thay vì xử lý tận gốc.
Một đại lý tại Hà Nội đang triển khai chương trình xả kho những chiếc Mazda CX-5 sản xuất năm 2025 (VIN 2025) cuối cùng với mức giảm đáng kể so với giá niêm yết.
Cụ thể, phiên bản Deluxe được chào bán ở mức 685 triệu đồng, thấp hơn 64 triệu đồng so với giá niêm yết 749 triệu đồng - mức giảm sâu nhất từng ghi nhận với mẫu SUV này tại Việt Nam. Phiên bản Luxury hiện còn 720 triệu đồng, giảm 69 triệu đồng, trong khi bản Premium Sport cũng được điều chỉnh từ 849 triệu đồng xuống 780 triệu đồng.
Tuy nhiên, theo thông tin từ đại lý, số lượng xe tồn không còn nhiều, kéo theo việc lựa chọn màu sắc và cấu hình của khách hàng bị hạn chế hơn so với trước.
Với giá khởi điểm từ 685 triệu đồng, Mazda CX-5 đang tạo ra áp lực cạnh tranh không chỉ trong phân khúc SUV hạng C mà còn lan sang nhóm SUV hạng B.
Một số mẫu xe có thể chịu ảnh hưởng trực tiếp gồm Toyota Yaris Cross, Hyundai Creta hay Mitsubishi Xforce. Thậm chí, mức giá này còn tiệm cận và gây áp lực lên cả "đàn em" Mazda CX-30.
Số lượng xe được giảm giá "khủng" không còn nhiều - Ảnh: Đại lý Mazda
Xét về doanh số, Mazda CX-5 tiếp tục duy trì vị thế dẫn đầu phân khúc SUV hạng C tại Việt Nam. Kết thúc năm 2025, mẫu xe đạt 17.262 xe bán ra, bỏ xa đối thủ Ford Territory với khoảng cách hơn 4.400 xe.
Bước sang năm 2026, đà tăng trưởng vẫn được duy trì khi chỉ trong 2 tháng đầu năm, CX-5 đã bán ra 3.112 xe, tiếp tục góp mặt trong nhóm ô tô bán chạy nhất thị trường.
Mazda CX-5 thuộc phân khúc CUV cỡ C tại Việt Nam, cạnh tranh với các đối thủ như Hyundai Tucson, Kia Sportage hay Honda CR-V.
Mẫu xe hiện có 6 phiên bản, đi kèm hai tùy chọn động cơ. Động cơ xăng 2.0L cho công suất 154 mã lực, mô-men xoắn 200 Nm, kết hợp hệ dẫn động cầu trước. Trong khi đó, động cơ 2.5L mạnh 188 mã lực, mô-men xoắn 252 Nm, đi kèm hệ dẫn động 4 bánh toàn thời gian.
Theo số liệu bán hàng từ Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), Hyundai Thành Công Việt Nam (HTV) cùng VinFast, tổng doanh số phân khúc xe gia đình cỡ nhỏ trong tháng 4.2026 đạt 13.719 xe, giảm 1.286 xe so với tháng liền trước. Tuy nhiên, tính chung 4 tháng đầu năm 2026, toàn phân khúc đã đạt doanh số 43.128 xe, tăng hơn 28.000 xe so với cùng kỳ năm ngoái.
Đáng chú ý, đà tăng trưởng mạnh của phân khúc này chủ yếu đến từ sự bùng nổ doanh số của VinFast Limo Green. Mẫu MPV thuần điện thương hiệu Việt tháng qua tiếp tục trở thành tâm điểm thị trường khi bán ra tới 9.006 xe. Dù giảm nhẹ 310 xe so với tháng trước đó nhưng kết quả này vẫn giúp Limo Green bỏ xa các đối thủ còn lại; đồng thời nâng doanh số lũy kế 4 tháng đầu năm lên 25.163 xe, chiếm đến khoảng 65% lượng xe bán ra toàn phân khúc xe gia đình cỡ nhỏ tại Việt Nam.
Theo thông tin từ hãng, kết quả của Limo Green hiện không chỉ đến từ nhóm khách hàng kinh doanh dịch vụ mà còn có thêm đóng góp ngày càng lớn từ phiên bản MPV 7 hướng đến người dùng cá nhân. Điều này giúp mẫu xe điện thương hiệu Việt tiếp tục mở rộng sức ảnh hưởng ở phân khúc vốn trước đây chủ yếu do các mẫu MPV chạy xăng nắm giữ.
Trong bối cảnh xe điện tiếp tục áp đảo, cuộc cạnh tranh ở nhóm xe gia đình cỡ nhỏ sử dụng động cơ đốt trong càng trở nên gay gắt. Sau nhiều tháng lép vế trước đối thủ đồng hương, Toyota Veloz Cross bất ngờ có màn bứt tốc mạnh mẽ khi đạt doanh số 1.503 xe trong tháng 4, tăng tới 784 xe so với tháng trước. Kết quả này giúp mẫu MPV của Toyota vượt qua Xpander để trở thành MPV chạy xăng bán chạy nhất phân khúc.
Ở chiều ngược lại, Mitsubishi Xpander chỉ bán ra 1.273 xe trong tháng vừa qua, giảm 490 xe so với tháng 3.2026. Dù vậy, nếu tính lũy kế từ đầu năm, Xpander vẫn đang tạm dẫn đầu nhóm MPV động cơ đốt trong với doanh số cộng dồn 5.504 xe, cao hơn đáng kể so với Veloz Cross (3.678 xe).
Ngoài Veloz Cross và Xpander, Toyota Innova Cross cũng là cái tên gây chú ý trong tháng qua nhưng theo hướng trái ngược. Mẫu xe này chỉ đạt doanh số 701 xe, giảm tới 875 xe so với tháng trước đó. Đây cũng là mẫu xe ghi nhận lượng xe bán ra sụt giảm mạnh nhất phân khúc. Dù vậy, với doanh số lũy kế 3.220 xe sau 4 tháng đầu năm, Innova Cross vẫn đang duy trì vị thế tương đối ổn định ở nhóm trên của phân khúc MPV cỡ nhỏ và cỡ trung phổ thông.
Ở nhóm còn lại, thị trường ghi nhận nhiều biến động trái chiều. Hyundai Stargazer bán ra 416 xe, tăng nhẹ 15 xe so với tháng trước. Trong khi đó, KIA Carens đạt 374 xe, giảm 131 xe; còn Honda BR-V chỉ bán được 199 xe, giảm 153 xe. Trong khi đó, Toyota Avanza dù doanh số không cao nhưng cũng ghi nhận tín hiệu tích cực khi đạt 121 xe, tăng 47 xe so với tháng trước. Hyundai Custin bán ra 99 xe, gần như đi ngang so với tháng 3.
Một trong những cái tên gây thất vọng nhất phân khúc xe gia đình cỡ nhỏ tầm giá dưới 1 tỉ đồng tại Việt Nam tháng qua là Suzuki XL7. Mẫu MPV Nhật chỉ đạt doanh số 63 xe, giảm tới 133 xe so với tháng trước đó. Kết quả này khiến XL7 rơi xuống vị trí cuối bảng xếp hạng.
Có thể thấy, dù doanh số giảm nhẹ trong tháng 4, xe gia đình cỡ nhỏ vẫn đang là một trong những nhóm ô tô phổ thông sôi động nhất thị trường Việt Nam hiện nay. Theo các chuyên gia trong ngành ô tô, trong ngắn hạn, VinFast Limo Green nhiều khả năng vẫn duy trì vị thế áp đảo nhờ doanh số lớn từ nhóm khách hàng dịch vụ vận tải. Trong khi đó, cuộc đua giữa Toyota Veloz Cross và Mitsubishi Xpander được dự báo sẽ tiếp tục trở thành tâm điểm ở nhóm xe gia đình chạy xăng.
