Bộ trưởng Indonesia đính chính: Sẽ không có chuyện thu phí tàu qua eo biển Malacca

Nghị quyết về quyền hạn chiến tranh được các nghị sĩ Dân chủ đệ trình lên Hạ viện Mỹ, yêu cầu Tổng thống Donald Trump phải được quốc hội phê chuẩn trước khi ra lệnh sử dụng vũ lực, nhấn mạnh rằng Hiến pháp Mỹ chỉ cho phép quốc hội, chứ không phải tổng thống, phát động chiến tranh.

Trong cuộc bỏ phiếu ngày 16/4, nghị quyết bị Hạ viện do phe Cộng hòa kiểm soát, bác bỏ với 214 phiếu chống, 213 phiếu thuận. Gần như toàn bộ nghị sĩ Cộng hòa phản đối nghị quyết, trừ nghị sĩ Thomas Massie bỏ phiếu thuận và nghị sĩ Warren Davidson của bang Ohio bỏ phiếu "có mặt", tương đương phiếu trắng. Ở phía Dân chủ, nghị sĩ Jared Golden của bang Maine bỏ phiếu chống.

Nghị quyết bị bác bỏ một ngày sau khi đề xuất tương tự không vượt qua được Thượng viện.

Kể từ khi xung đột Iran bùng phát, đây là lần thứ hai Hạ viện Mỹ bác bỏ nghị quyết nhằm hạn chế thẩm quyền phát động chiến tranh của ông Trump. Theo giới quan sát, cuộc bỏ phiếu tại Hạ viện cho thấy ông Trump vẫn được các đồng minh Cộng hòa tại quốc hội ủng hộ trong chính sách đối với Iran.

Quốc hội Mỹ năm 1973 thông qua Đạo luật Quyền hạn Chiến tranh, quy định tổng thống Mỹ không được phép điều động quân đội tham gia xung đột kéo dài khi chưa được quốc hội phê chuẩn.

Tuy nhiên, các đời tổng thống Mỹ từ cả hai đảng từ lâu cho rằng những quy định về quyền phát động chiến tranh của tổng thống trong Hiến pháp không áp dụng đối với các chiến dịch quân sự ngắn hạn, hoặc trong trường hợp an ninh quốc gia đối mặt mối đe dọa khẩn cấp.

Nhà Trắng và gần như toàn bộ nghị sĩ Cộng hòa ủng hộ ông Trump tại quốc hội cho rằng việc ông ra lệnh tấn công Iran là hợp pháp và nằm trong "thẩm quyền tổng tư lệnh", nhằm bảo vệ nước Mỹ bằng các chiến dịch quân sự hạn chế.

Dù đạt thỏa thuận ngừng bắn hai tuần từ ngày 7/4, Mỹ và Iran vẫn còn bất đồng về nhiều vấn đề trong quá trình đàm phán, mấu chốt là chương trình hạt nhân của Tehran. Mỹ được cho là đề xuất đình chỉ chương trình làm giàu uranium của Iran 20 năm, trong khi Tehran đưa ra mốc 5 năm và bị Washington bác bỏ.

Hai bên được cho là sẽ nối lại đàm phán trong những ngày tới. Ông Trump ngày 16/4 tuyên bố Iran đã đồng ý bàn giao uranium cho Mỹ, nhưng không nêu bằng chứng. Giới chức Iran chưa lên tiếng về thông tin, Tehran trước đây cũng chưa phát bất kỳ tín hiệu công khai nào cho thấy họ sẽ từ bỏ kho uranium làm giàu.

Hải quân Mỹ bắt đầu phong tỏa các cảng Iran từ 13/4 nhằm gây thêm sức ép để Tehran nhượng bộ trong các cuộc đàm phán. Lầu Năm Góc ngày 16/4 đe dọa tiếp tục tấn công Iran nếu không đạt thỏa thuận. Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine cho biết các lực lượng Mỹ "sẵn sàng nối lại chiến dịch tác chiến quy mô lớn gần như ngay lập tức".

Tin Gốc: Vnexpress

Iran ngày 18/4 tuyên bố tái áp đặt kiểm soát ở eo biển Hormuz, đảo ngược thông báo mở cửa hoàn toàn cho tàu thương mại đưa ra một ngày trước đó. Tehran cho hay mọi tàu được phép đi qua đều phải sử dụng các làn đường mới sát bờ biển Iran, đồng thời cảnh báo những tuyến chính trong eo biển có thể đã bị rải thủy lôi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cuối tuần trước tuyên bố tất cả phương tiện rải mìn của Iran đã bị đánh chìm. Tuy nhiên, một số chuyên gia cảnh báo vẫn có khả năng Tehran sẽ triển khai thêm thiết bị mới.

Iran được cho là sở hữu nhiều loại thủy lôi, bao gồm thủy lôi nằm dưới đáy biển, thủy lôi có dây neo nổi gần mặt nước, thủy lôi trôi tự do và mìn dính gắn trực tiếp vào thân tàu, theo Reuters.

"Tác chiến bằng thủy lôi rất hiệu quả, vì vũ khí này rẻ nhưng chi phí rà phá lại đắt đỏ. Ngay cả một bãi mìn cũng đủ để ngăn chặn tàu bè, đặc biệt là tàu thương mại", Jon Pentreath, chuẩn đô đốc hải quân Anh đã nghỉ hưu và hiện là chuyên gia tư vấn, cho biết.

Wall Street Journal dẫn lời các nhà phân tích quân sự chỉ ra rằng rà phá thủy lôi là điều kiện cần thiết để tàu bè có thể lưu thông trở lại ở eo biển Hormuz, thay vì phải đi theo các tuyến đường dài và chậm hơn do Iran đưa ra.

Quân đội Mỹ đang sử dụng các tàu lặn không người lái để giúp rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz. Những phương tiện này ngày càng trở thành một phần quan trọng trong nỗ lực của hải quân Mỹ khi họ đã loại biên nhiều tàu quét mìn chuyên biệt.

"Bạn sẽ ít phải lo lắng về tổn thất sinh mạng, vì vậy đưa tàu lặn không người lái qua bãi thủy lôi sẽ dễ chấp nhận hơn nhiều. Đó là những mất mát có thể thay thế được", Scott Savitz, kỹ sư cao cấp tại hãng nghiên cứu RAND, cho biết.

Trước đây, hải quân Mỹ thường dựa vào tàu quét mìn lớp Avenger cho nhiệm vụ rà phá thủy lôi. Chúng được chế tạo bằng gỗ và bọc sợi thủy tinh, có dấu hiệu từ tính rất thấp để tránh kích hoạt thủy lôi dùng ngòi nổ từ trường. Các tàu thường trực tiếp tiến vào khu vực nghi có mìn, dùng hệ thống định vị thủy âm (sonar) để tìm kiếm thủy lôi rồi phá hủy bằng tàu lặn hoặc thiết bị cơ khí kéo phía sau.

Tuy nhiên, phần lớn đội tàu cũ này đã được loại biên. Hải quân Mỹ đã rút toàn bộ 4 tàu quét mìn lớp Avenger khỏi Trung Đông hồi đầu năm, sau hàng chục năm triển khai chúng ở khu vực.

Lực lượng này được thay bằng 3 tàu chiến đấu ven biển (LCS) lớp Independence, mang theo những thiết bị hiện đại như drone và robot điều khiển từ xa, cho phép chiến hạm giữ khoảng cách an toàn với bãi mìn.

Tuy nhiên, hai trong 3 chiếc đã rút về Singapore với lý do "bảo dưỡng" chỉ vài ngày sau khi xung đột bùng phát. Chúng chỉ hướng tới Trung Đông trong những ngày gần đây, khi giới chức Mỹ thể hiện quyết tâm rà phá thủy lôi để mở cửa eo biển Hormuz.

Hải quân Mỹ không phản hồi yêu cầu bình luận về các lực lượng rà phá thủy lôi đang triển khai ở Trung Đông. Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở khu vực, cũng từ chối cung cấp thêm thông tin chi tiết.

Cassell Bryan-Low, nhà bình luận của Reuters, cho hay chiến dịch của Mỹ có khả năng bắt đầu bằng tìm kiếm thủy lôi với xuồng và tàu lặn không người lái trang bị cảm biến. Khi phát hiện vật thể nghi ngờ, dữ liệu sẽ được chuyển về cho đội ngũ vận hành trên tàu chiến ở ngoài bãi mìn để nhận dạng, đưa ra phương án vô hiệu hóa.

Các cựu quan chức hải quân Mỹ nói rằng khả năng tìm kiếm hiện nay sẽ dựa vào các thiết bị không người lái trang bị sonar, cũng như trực thăng quần thảo bên trên để phát hiện thủy lôi gần mặt nước.

Để phá hủy mục tiêu, tàu chiến Mỹ có thể triển khai những hệ thống như Archerfish. Đây là thiết bị có hình dạng giống ngư lôi, dài khoảng 2 m, mang theo thuốc nổ, có khả năng truyền video trực tiếp về người điều khiển qua dây cáp và có giá hàng chục nghìn USD mỗi chiếc.

Bryan Clark, cựu sĩ quan hải quân Mỹ và chuyên gia tại Viện Hudson, cho biết Washington cũng có thể sử dụng xuồng không người lái kéo theo thiết bị rà phá mìn để kích nổ hoặc thu gom thủy lôi. Thợ lặn đôi khi cũng được huy động để thu thập thông tin tình báo.

Mỹ còn có một số thiết bị cho nhiệm vụ này, như tàu mặt nước không người lái phổ thông (CUSV) do tập đoàn RTX chế tạo. Chúng được trang bị hệ thống sonar AN/AQS-20 để rà quét từng dải rộng hơn 30 m dưới đáy biển.

Ngoài ra, họ còn có tàu ngầm không người lái chạy bằng ắc quy MK18 Mod 2 Kingfish và Knifefish do General Dynamics sản xuất. Chúng có thể được thả xuống nước từ một chiếc thuyền nhỏ, sau đó quét tìm thủy lôi theo lộ trình định sẵn.

Giới phân tích cho biết quân đội Mỹ có thể thực hiện quét sơ bộ để tìm thủy lôi khá nhanh trong phạm vi eo biển Hormuz. Sau khi xác định vị trí mìn, một đợt robot thứ hai có thể được triển khai để phá hủy chúng bằng thuốc nổ hoặc kích hoạt từ xa.

"Có thể khảo sát một luồng nhỏ ở khu vực đó trong vài ngày thay vì vài tuần, bằng cách sử dụng phương tiện không người lái. Sau khi giải tỏa được một tuyến di chuyển nhỏ, tàu thuyền có thể bắt đầu lưu thông qua đó, trước khi nó được mở rộng dần theo thời gian", Kevin Donegan, phó đô đốc hải quân Mỹ về hưu, cho biết.

Quan chức Mỹ cho biết Iran dường như đã triển khai ít thủy lôi hơn dự kiến, do lực lượng tàu và xuồng rải mìn hứng chịu thiệt hại trong xung đột.

Tuy nhiên, cựu sĩ quan Clark nhận định khơi thông eo biển Hormuz vẫn sẽ cần ít nhất 2-3 tuần, trong khi các cuộc tấn công của Iran nhằm vào lực lượng rà phá thủy lôi cũng có thể làm chậm tiến độ và gia tăng rủi ro. Do đó, quân đội Mỹ có thể phải triển khai các biện pháp phòng vệ như tàu chiến và UAV tuần tra.

"Tìm kiếm và phá hủy thủy lôi rất tốn thời gian", tư lệnh hải quân Mỹ Daryl Caudle phát biểu hồi tháng 3, thêm rằng điều này khiến các lực lượng quét mìn "dễ bị tổn thương".

Jared Malsin, nhà bình luận của Wall Street Journal, cũng cảnh báo rằng mọi hoạt động nhằm mở cửa eo biển Hormuz cũng sẽ tạo thêm thách thức cho hải quân Mỹ, vốn đã căng thẳng vì những đợt triển khai dài ngày.

Trong bài đăng trên mạng xã hội hôm 17/4, Tổng thống Trump tuyên bố "Iran, với sự giúp đỡ của Mỹ, đã và đang loại bỏ tất cả thủy lôi".

Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo ngành vận tải biển cảnh báo điều này không chính xác. Jakob Larsen, giám đốc về an toàn và an ninh của Hội đồng Hàng hải Baltic và Quốc tế (BIMCO), cho biết những thông tin đáng tin cậy hiện tại cho thấy nguy cơ từ thủy lôi vẫn hiện hữu và "tàu thuyền nên cân nhắc tránh khu vực này".

Tin Gốc: Vnexpress

Các phóng viên Hãng tin AFP tường thuật nhiều tiếng nổ đã vang lên tại thủ đô Kiev của Ukraine từ tối 18-7 sang rạng sáng 19-7.

Một vụ nổ mạnh đến mức kích hoạt chuông báo động trong nhiều ô tô đậu ở trung tâm thành phố.

"Nhiều tiếng nổ liên tiếp vang lên tại thủ đô Kiev vào khoảng 1h30 sáng 19-7 (giờ địa phương), trong lúc còi báo động không kích vang lên trên khắp khu vực miền trung và miền đông Ukraine. Đến khoảng 1h47, các phóng viên có mặt tại hiện trường tiếp tục ghi nhận thêm một loạt tiếng nổ khác" - báo The Kyiv Independent thuật lại.

Trước đó, trên ứng dụng Telegram, Không quân Ukraine thông báo các tên lửa đạn đạo của Nga đang bay hướng về Kiev.

Cuộc tấn công mới nhất diễn ra sau khi Ukraine triển khai máy bay không người lái mang thuốc nổ để phá hủy các kho hàng thương mại điện tử ở vùng Matxcơva và Tambov của Nga vào ngày 18-7, khiến 8 người thiệt mạng và gây ra nhiều đám cháy lớn.

Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa cho biết ông không hề lo ngại trước việc Iran đình chỉ thực hiện các nghĩa vụ theo bản ghi nhớ (MOU) đã ký với Mỹ.

"Tôi chẳng bận tâm chút nào" - ông Trump trả lời phỏng vấn, theo bài đăng trên mạng xã hội X của nữ phóng viên Hannah Brandt thuộc kênh truyền hình NewsNation.

Trước đó, ngày 18-7, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi thông báo Tehran đã đình chỉ việc thực hiện các cam kết trong bản ghi nhớ với Washington sau khi "Mỹ vi phạm các cam kết của họ".

"Mỹ đã vi phạm và đình chỉ toàn bộ các cam kết của họ theo khuôn khổ Bản ghi nhớ Islamabad. Chúng tôi cũng đã đình chỉ các cam kết của mình, không còn thực hiện chúng nữa và đang tập trung bảo vệ đất nước" - ông Gharibabadi lập luận.

Theo Hãng tin AFP, số liệu chính thức cập nhật ngày 18-7 cho thấy số người thiệt mạng trong động đất kép xảy ra tại Venezuela hồi tháng trước đã tăng lên 5.119 người.

Con số này tăng thêm 50 người so với ngày 17-7, sau nhiều ngày kể từ thảm họa hôm 24-6, khi hai trận động đất liên tiếp xảy ra, gây thiệt hại nặng nề nhất tại bang ven biển La Guaira, gần thủ đô Caracas.

Số người bị thương vẫn giữ nguyên ở mức 16.740 người, theo thông tin do Chủ tịch Quốc hội Venezuela Jorge Rodriguez đăng trên ứng dụng Telegram.

Tại bang La Guaira, công tác tìm kiếm và đưa các thi thể ra khỏi đống đổ nát của hàng chục tòa nhà bị sập vẫn tiếp tục. Hàng ngàn người đã rơi vào cảnh mất nhà cửa, và nhiều người đang sống trong các khu lều trại tạm thời.

Giới chức Venezuela hiện vẫn chưa công bố ước tính về số người còn mất tích.

Ngày 19-7, Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) đưa tin Ngoại trưởng Triều Tiên Choe Son Hui đã lên đường tới Matxcơva để gặp người đồng cấp Nga Sergei Lavrov.

Bà Choe Son Hui cùng đoàn tháp tùng đã rời Bình Nhưỡng trên "máy bay riêng" vào ngày 18-7.

Trước đó, Bộ Ngoại giao Nga cũng đã thông báo về chuyến thăm của nhà ngoại giao Triều Tiên.

Hồi tháng 4, nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un cam kết sẽ giúp Nga giành chiến thắng trong cuộc chiến mà ông gọi là "thiêng liêng".

Ngày 18-7, Tổng thống Lebanon Joseph Aoun đã khởi hành từ Beirut tới Washington, nơi ông dự kiến sẽ gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump sau khi vòng đàm phán mới nhất giữa Lebanon và Israel kết thúc tại Ý.

Theo Hãng tin AFP, đây sẽ là chuyến thăm Washington đầu tiên của một nguyên thủ quốc gia Lebanon kể từ khi Tổng thống Michel Sleiman được Tổng thống Barack Obama tiếp đón vào năm 2009.

Văn phòng tổng thống Lebanon cho biết ông Aoun sẽ hội đàm với nhiều quan chức Mỹ về tình hình tại Lebanon, các biện pháp nhằm củng cố lệnh ngừng bắn, và "việc Israel rút khỏi các khu vực của Lebanon mà nước này đang chiếm đóng".

Nhà lãnh đạo Lebanon dự kiến sẽ gặp Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio vào ngày 19-7 và gặp Tổng thống Trump vào ngày 21-7.

Israel và Lebanon - hai nước chưa thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức - đã khởi động các cuộc đàm phán do Mỹ hỗ trợ từ tháng 4 nhằm đạt được thỏa thuận hòa bình và chấm dứt vĩnh viễn cuộc chiến giữa Israel - Hezbollah.

Theo phóng viên TTXVN tại Israel, nhiều đám cháy rừng lớn bùng phát đồng thời tại miền bắc Israel và khu vực Bờ Tây vào ngày 18-7, buộc lực lượng chức năng phải sơ tán người dân ở nhiều khu dân cư, trong khi hàng chục ngôi nhà và phương tiện bị hư hại.

Giới chức Israel cho biết chưa ghi nhận trường hợp thiệt mạng hay bị thương nghiêm trọng, song một số người phải điều trị do hít phải khói.

Cơ quan Cứu hỏa và cứu nạn Israel thông tin đám cháy nghiêm trọng nhất xảy ra tại khu định cư Havat Gilad, phía tây thành phố Nablus ở khu vực Bờ Tây. Ngọn lửa bùng phát từ khu vực gần khu định cư Kedumim trước khi lan nhanh vào khu dân cư dưới tác động của gió mạnh.

Hơn một chục ngôi nhà đã bốc cháy, nhiều phương tiện, trong đó có một xe cứu hỏa, bị hư hại. Cảnh sát Israel lập tức sơ tán cư dân, đồng thời phong tỏa một đoạn Quốc lộ 55 để tạo điều kiện cho lực lượng chữa cháy triển khai công tác khống chế hỏa hoạn.

Người phát ngôn cảnh sát cho biết các đơn vị cảnh sát và cứu hỏa đang phối hợp để kiểm soát đám cháy, đảm bảo an toàn cho người dân và điều tiết giao thông tại khu vực. Theo truyền thông Israel, khoảng 27 đội cứu hỏa, cùng một trực thăng và 4 máy bay chữa cháy đã được huy động tham gia dập lửa.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ