46 học sinh ở Cà Mau nghi ngộ độc sau bữa ăn ‘0 đồng’

"Thói quen của nhiều người Việt là cứ ho, cảm thì tự mua kháng sinh uống, dùng lại toa thuốc cũ hoặc ngưng thuốc giữa chừng khi vừa thấy đỡ", PGS.TS.BS Trần Văn Ngọc, Chủ tịch Hội Hô hấp TP HCM, nói tại ký kết hợp tác giữa hội và chuỗi Nhà thuốc Long Châu cùng Sandoz Việt Nam nhằm nâng cao nhận thức và thúc đẩy tuân thủ điều trị kháng sinh ngày 14/4.

Theo các báo cáo quốc tế, Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có tình trạng kháng kháng sinh nghiêm trọng tại châu Á và trên thế giới, gây gánh nặng lớn cho hệ thống y tế và đe dọa trực tiếp tính mạng người bệnh. Dữ liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới giai đoạn 2020-2023 cho thấy gần 300.000 người Việt Nam tử vong do các nguyên nhân liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến kháng kháng sinh.

Lý giải thực trạng này, phó giáo sư Ngọc cho rằng một nguyên nhân đáng chú ý là việc người dân dễ dàng tiếp cận và mua kháng sinh. Nhiều người tự ý dùng thuốc cho các bệnh do virus như sốt siêu vi, cảm cúm - vốn không cần kháng sinh - hoặc trong trường hợp nhiễm khuẩn lại dùng sai thuốc, hay dùng đúng thuốc nhưng không đủ liệu trình.

Không ít bệnh nhân chỉ uống một vài ngày, khi các thuốc phối hợp như hạ sốt, giảm đau giúp giảm triệu chứng thì lầm tưởng đã khỏi và tự ý ngưng thuốc. Việc này khiến vi khuẩn chưa bị tiêu diệt hoàn toàn, dễ gây tái phát bệnh, đồng thời làm tăng nguy cơ kháng thuốc, khiến những lần điều trị sau khó khăn và tốn kém hơn.

Bên cạnh đó, thói quen sử dụng lại toa thuốc cũ cũng góp phần làm tình trạng này trầm trọng. Khi dùng kháng sinh không đúng cách, các vi khuẩn nhạy cảm bị tiêu diệt trước, trong khi những vi khuẩn "lì thuốc" sống sót và tiếp tục phát triển trong đường hô hấp. Theo thời gian, chúng có thể gây bệnh nặng hơn như viêm phổi, buộc bệnh nhân phải nhập viện và sử dụng các loại kháng sinh mạnh hơn.

Để giải quyết bài toán lạm dụng kháng sinh, ông Ngọc đánh giá hệ thống nhà thuốc và dược sĩ đóng vai trò then chốt. Trong bối cảnh người dân dễ dàng mua thuốc ngoài cộng đồng, nhà thuốc không chỉ là nơi cung ứng mà còn là "điểm chốt" giúp định hướng sử dụng thuốc đúng cách.

Bà Nguyễn Đỗ Quyên, Phó tổng giám đốc FPT Retail kiêm Giám đốc điều hành Hệ thống nhà thuốc và Trung tâm tiêm chủng Long Châu, cho biết thực tế tại nhà thuốc cho thấy kháng sinh là nhóm thuốc được sử dụng rất phổ biến nhưng cũng dễ bị dùng sai. Nhiều người bệnh ngưng thuốc khi thấy đỡ hoặc điều trị theo kinh nghiệm cá nhân, vô tình làm giảm hiệu lực lâu dài của kháng sinh. Do đó, hệ thống này đang chú trọng để dược sĩ tư vấn rõ ràng, giúp người bệnh hiểu vì sao phải tuân thủ đủ liệu trình và đồng hành trong quá trình điều trị.

Theo phó giáo sư Ngọc, kháng sinh cần được xem là tài sản quý của y học, không phải hàng hóa thông thường, vì vậy chỉ nên sử dụng khi có chỉ định của bác sĩ và tuân thủ đầy đủ liệu trình. Nếu dùng đúng cách, kháng sinh có thể bảo vệ sức khỏe lâu dài. Ngược lại, việc lạm dụng và sử dụng tùy tiện sẽ khiến thuốc dần mất tác dụng, đẩy người bệnh vào nguy cơ không còn lựa chọn điều trị hiệu quả trong tương lai.

Tin Gốc: Vnexpress

Không chỉ gây mệt mỏi vào ban ngày, hội chứng này còn làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, suy tim, đột quỵ, rối loạn chuyển hóa, thậm chí có thể dẫn đến đột tử nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

TS.BS Phan Thanh Thủy - Viện Hô hấp, Bệnh viện Bạch Mai - lý giải khi chúng ta ngủ, các cơ vùng hầu họng sẽ giãn ra. Ở người khỏe mạnh, đường thở vẫn đủ rộng để không khí lưu thông. Nhưng ở người mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ, đường hô hấp trên vốn đã hẹp nên rất dễ bị xẹp xuống khi ngủ.

Khi đó luồng không khí bị cản trở hoặc tắc hoàn toàn dù người bệnh vẫn cố gắng hít thở. Lượng oxy trong máu giảm khiến não bộ buộc phải "đánh thức" cơ thể trong thời gian rất ngắn để mở lại đường thở.

Hiện tượng này có thể lặp lại hàng chục, thậm chí hàng trăm lần trong một đêm mà người bệnh hoàn toàn không nhận ra.

Nguyên nhân thường gặp nhất là thừa cân, béo phì, khi lớp mỡ vùng cổ làm hẹp đường thở. Ngoài ra, amidan quá phát, lưỡi gà dài, hàm nhỏ, lệch vách ngăn mũi, tuổi cao, hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia hoặc sử dụng thuốc an thần cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Bên cạnh ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, còn có thể ngưng thở trung ương - tình trạng não bộ tạm thời không phát tín hiệu điều khiển hô hấp, thường gặp ở người suy tim, sau đột quỵ hoặc khi lên vùng núi cao.

Bác sĩ Thủy cho hay do bệnh chỉ xuất hiện khi ngủ nên người phát hiện đầu tiên thường là người nằm cạnh.

Dấu hiệu điển hình nhất là ngáy to, ngắt quãng. Người bệnh đang ngáy bỗng im bặt trong vài chục giây rồi giật mình thở gấp, thở hổn hển hoặc sặc để lấy lại hơi. Một số trường hợp còn vã mồ hôi nhiều hoặc tiểu đêm nhiều lần.

Ban ngày, hậu quả của một đêm ngủ không trọn vẹn sẽ bộc lộ rõ. Người bệnh thường thức dậy với cảm giác đau đầu, khô họng, luôn mệt mỏi dù đã ngủ đủ thời gian. Tình trạng buồn ngủ quá mức khiến họ có thể ngủ gật khi làm việc, họp hành hoặc đang lái xe.

Về lâu dài, thiếu oxy kéo dài còn ảnh hưởng đến trí nhớ, khả năng tập trung, tâm trạng và chất lượng cuộc sống.

Theo bác sĩ Thủy, hội chứng ngưng thở khi ngủ không đơn thuần là một rối loạn giấc ngủ mà là yếu tố nguy cơ của nhiều bệnh lý nghiêm trọng.

Việc thiếu oxy lặp đi lặp lại khiến tim phải hoạt động quá sức, làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim, suy tim, nhồi máu cơ tim và đột tử. Đồng thời, nguy cơ đột quỵ có thể tăng từ 2 - 4 lần, nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 và rối loạn mỡ máu cũng cao hơn đáng kể.

Đặc biệt, những cơn buồn ngủ không kiểm soát còn làm tăng nguy cơ tai nạn giao thông, ảnh hưởng trực tiếp đến sự an toàn của người bệnh và cộng đồng.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Sống khỏe khi lớn tuổi không phụ thuộc vào một thói quen đơn lẻ mà là sự kết hợp của nhiều yếu tố như vận động, dinh dưỡng, giấc ngủ ngay từ khi còn trẻ. Duy trì những thói quen nhỏ phù hợp mỗi ngày chính là nền tảng giúp cải thiện chất lượng sống và làm chậm quá trình lão hóa khi về già.

Duy trì vận động thường xuyên

Theo Verywell Health, duy trì hoạt động thể chất đều đặn là một trong những yếu tố quan trọng nhất giúp kéo dài tuổi thọ và cải thiện chất lượng sống. Không cần tập luyện cường độ cao, chỉ cần đi bộ, vận động nhẹ hoặc duy trì các bài tập đơn giản mỗi ngày cũng có thể giúp cải thiện tim mạch, cơ xương và khả năng giữ thăng bằng khi lớn tuổi. Các chuyên gia nhấn mạnh điều quan trọng không nằm ở cường độ mà là tính đều đặn của vận động.

Ăn uống lành mạnh, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn

Theo Eatingwell, chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng trong việc làm chậm quá trình lão hóa. Tiêu thụ quá nhiều thực phẩm siêu chế biến, đường và chất béo không lành mạnh có thể thúc đẩy viêm mạn tính trong cơ thể, từ đó làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và rối loạn chuyển hóa.

Thay vào đó, chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và protein lành mạnh được xem là lựa chọn tốt hơn để duy trì sức khỏe lâu dài.

Kiểm soát căng thẳng

Stress kéo dài có thể ảnh hưởng tiêu cực đến cả thể chất lẫn tinh thần, làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, rối loạn giấc ngủ và suy giảm miễn dịch. Mỗi người nên duy trì những thói quen giúp giảm căng thẳng như hít thở sâu, thiền, tập yoga hoặc đơn giản là dành thời gian thư giãn mỗi ngày. Kiểm soát stress không chỉ cải thiện tâm trạng mà còn góp phần làm chậm quá trình lão hóa.

Giảm lượng đường trong cà phê, đồ uống

Bác sĩ Kamal Wagle, chuyên gia lão khoa tại Trung tâm Y tế Đại học Hackensack (Mỹ), chia sẻ trên trang Everyday Health, nạp quá nhiều đường bổ sung có liên quan đến nhiều bệnh mạn tính. Vì vậy, giảm lượng đường trong cà phê và các loại đồ uống hằng ngày là thay đổi nhỏ nhưng có thể mang lại lợi ích sức khỏe lâu dài.

Lượng đường bổ sung cao có liên quan đến béo phì, bệnh tiểu đường type 2 và bệnh tim mạch. Thay vì loại bỏ hoàn toàn ngay lập tức, các chuyên gia khuyến khích giảm dần lượng đường sử dụng mỗi ngày để cơ thể có thời gian thích nghi.

Ngủ đủ giấc và duy trì nhịp sinh học ổn định

Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng trong quá trình phục hồi của cơ thể. Ngủ không đủ hoặc giấc ngủ kém chất lượng có thể ảnh hưởng đến trí nhớ, tim mạch và hệ miễn dịch. Duy trì thói quen ngủ đều đặn mỗi ngày giúp cơ thể tái tạo năng lượng và giảm áp lực lên các cơ quan.

Dành thời gian tiếp xúc với ánh nắng mặt trời

Dành khoảng 15 phút tiếp xúc với ánh nắng mặt trời mỗi ngày có thể giúp cơ thể duy trì lượng vitamin D cần thiết. Dưỡng chất này đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe xương, quá trình tái tạo mô xương, chức năng cơ bắp và chuyển hóa năng lượng. Thiếu vitamin D có thể ảnh hưởng đến nhiều hoạt động của cơ thể, đặc biệt là sức khỏe xương. Ưu tiên vào buổi sáng sớm hoặc chiều muộn để hạn chế tác hại của tia UV đồng thời hỗ trợ cơ thể tổng hợp vitamin D.

Tin Gốc: Vnexpress