Đó là câu chuyện của các bạn trẻ Câu lạc bộ Ngôn ngữ ký hiệu (khoa công tác xã hội – nhân học – xã hội học Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM) chọn cách lắng nghe bằng ánh mắt và trái tim, mong muốn xã hội đổi thay cách nhìn với người khiếm thính.
Những buổi sinh hoạt của câu lạc bộ diễn ra trong không gian khá đặc biệt. Ở đó chỉ có những đôi tay chuyển động, những ánh mắt tập trung và từng nụ cười nhẹ. Mỗi động tác được thực hiện chậm rãi, chính xác. Họ giao tiếp không cần âm thanh.
Điều đáng nói phần lớn thành viên câu lạc bộ đều không phải người điếc hay khiếm thính. Họ là những sinh viên bình thường song lại chọn học một ngôn ngữ không lời để hiểu những con người mà đôi khi vốn ít được lắng nghe trong xã hội.
Thành lập năm 2012, Câu lạc bộ Ngôn ngữ ký hiệu nhiều năm qua đã trở thành điểm đến của những sinh viên yêu thích hoạt động xã hội. Họ còn có điểm chung khác là mong muốn tìm hiểu, hỗ trợ cộng đồng người điếc. Các bạn không đến câu lạc bộ với suy nghĩ cho đi như bao hội, nhóm thiện nguyện khác mà là hướng đến sự hiểu đúng và tôn trọng dành cho những người kém may mắn này.
“Ban đầu tụi mình cũng nghĩ học cho biết thôi nhưng càng học, càng tiếp xúc mới thấy đây không chỉ là một ngôn ngữ mà là cả một thế giới” – bạn Cao Thị Hải Yến, sinh viên năm 4 khoa văn hóa học Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM), chia sẻ.
Sinh viên Huỳnh Quốc Nam – chủ nhiệm câu lạc bộ – kể từng nghĩ người điếc cần được giúp đỡ nhưng khi tiếp xúc đã nhận ra họ không cần sự thương hại mà chỉ cần sự tôn trọng và được hiểu đúng. Điều này cũng làm thay đổi góc nhìn của nhiều bạn trong câu lạc bộ. “Có không ít người vô thức dùng cụm từ người khiếm khuyết với ý nghĩa tiêu cực nhưng thực ra họ có văn hóa riêng và cách giao tiếp riêng, tức là họ không thiếu mà chỉ là họ khác chúng ta”, Nam nói.
Cuối tháng 3 vừa qua, chương trình thiện nguyện “Dấu yêu” do câu lạc bộ phối hợp tổ chức tại Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập tỉnh Đồng Nai đã để lại nhiều cảm xúc cho các thành viên. Không có lời dẫn chuyện qua micro, không có những bài hát được nghe bằng tai nhưng ấy là không gian tràn ngập niềm vui.
Những trò chơi đơn giản, những tiết mục “múa dấu” theo nhịp nhạc, những cái nắm tay thật chặt… tạo nên một ngày kết nối rất khác. Các bạn nhỏ không cần cố gắng “nghe” để hòa nhập với người khác mà chính sinh viên chủ động bước vào thế giới của trẻ. “Có những khoảnh khắc mình không cần nói gì, chỉ cần nhìn ánh mắt và nụ cười của các em là hiểu, sự im lặng không còn là rào cản”, một thành viên câu lạc bộ kể lại.
Sinh hoạt cùng câu lạc bộ, nhiều bạn sinh viên bảo rằng tìm được môi trường giúp mình thay đổi. Bạn Cao Thị Hải Yến, sinh viên năm 4 khoa văn hóa học, khoe rất tình cờ song bạn đã gắn bó khá lâu dù ban đầu khá rụt rè, giao tiếp không tốt.
Tham gia câu lạc bộ, Yến nói buộc phải quan sát nhiều hơn, chú ý đến người khác nhiều hơn, chưa kể việc học ngôn ngữ ký hiệu không chỉ là học động tác tay mà còn là học cách cảm nhận.
“Mình nhận ra trước đây nghe nhiều nhưng chưa chắc đã hiểu, còn bây giờ mình học cách lắng nghe bằng mắt, bằng cảm xúc, Nhờ đó thấy tự tin vào khả năng kết nối của bản thân hơn trước”, Yến bộc bạch.
Tiến sĩ Avi Kumar, chuyên gia tại Viện Tim mạch Fortis Escorts (Ấn Độ), cho biết cơ thể cần giảm nhẹ nhiệt độ tự nhiên trước và trong đêm để bắt đầu giấc ngủ. Việc tiếp xúc với nền nhiệt cao ban ngày, cộng thêm ban đêm oi bức khiến cơ chế tự làm mát bị quá tải. Điều này làm giấc ngủ bị đứt đoạn.
Nghiên cứu trên Thư viện Y khoa Mỹ cho biết, môi trường nhiệt độ đóng vai trò quyết định đối với giấc ngủ. Nền nhiệt cao làm tăng trạng thái tỉnh táo, giảm thời gian ngủ sâu do cơ thể rối loạn điều hòa thân nhiệt. Một nghiên cứu mô phỏng sóng nhiệt khác cho biết, nhiệt độ ban đêm tăng cao kéo tụt chất lượng giấc ngủ.
Tiến sĩ Kumar nói các bệnh nhân đến khám thường có triệu chứng: tỉnh giấc giữa đêm, đổ mồ hôi, đau đầu buổi sáng, mệt mỏi ban ngày và giảm hiệu suất làm việc.
Tác động của nắng nóng ảnh hưởng đến nhóm người có bệnh lý nền. Việc lạm dụng điều hòa khiến không khí phòng bị khô, gây khô họng, nghẹt mũi và làm các triệu chứng hen suyễn, dị ứng đường hô hấp hoặc bệnh tim mạch mạn tính rõ rệt hơn.
Nhiều người hạ nhiệt độ điều hòa xuống rất thấp khi đi ngoài trời nắng về. Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột làm gián đoạn giấc ngủ. Giảm nhiệt độ phòng quá sâu sẽ gây co thắt đường hô hấp trên và làm đảo lộn chu kỳ giấc ngủ. Người dân chỉ nên duy trì phòng ở mức mát mẻ vừa phải.
Ở người có bệnh lý nền, mất ngủ kéo dài làm tăng căng thẳng, gây dao động huyết áp và suy giảm khả năng làm việc.
Để bảo vệ giấc ngủ, các chuyên gia khuyên:
Bổ sung nước: Uống nước đều đặn trong ngày. Tránh dùng cà phê, trà đặc và đồ uống có cồn vào cuối ngày. Không ăn tối quá muộn hoặc ăn quá no.
Tối ưu phòng ngủ: Duy trì nhiệt độ phòng từ 25 đến 27 độ C. Dùng chăn ga gối đệm chất liệu cotton. [Cần bổ sung: Giải pháp khắc phục không khí khô khi bật điều hòa, ví dụ sử dụng chậu nước hoặc máy tạo độ ẩm].
Lưu thông khí: Cải thiện hệ thống thông gió trong nhà thay vì chỉ làm lạnh bằng điều hòa.
Thói quen: Giữ lịch ngủ - thức đều đặn, hạn chế dùng điện thoại, máy tính bảng trước khi ngủ.
Nếu mất ngủ kéo dài, ngáy to, buồn ngủ quá mức ban ngày hoặc khó thở khi ngủ, người dân cần đến cơ sở y tế kiểm tra. Thời tiết nắng nóng dễ làm bộc lộ các bệnh lý tiềm ẩn về hô hấp và tim mạch, đặc biệt ở người cao tuổi.
Giữa lúc đang đi dạo và ngắm cảnh chiều muộn, nhiều người bất ngờ phát hiện một hiện tượng kỳ lạ xuất hiện trên bầu trời, tạo nên khung cảnh vừa choáng ngợp vừa rợn người. Những hình ảnh hiếm gặp nhanh chóng khiến mạng xã hội bùng nổ vì quá bí ẩn và khác thường.
Sự việc xảy ra ở Trung Quốc. Người dân liên tiếp chứng kiến 2 hiện tượng thiên nhiên đặc biệt hiếm gặp: "mây cầu vồng" phủ kín bầu trời Giang Tô và cây bồ đề cổ thụ 1.500 năm tuổi bất ngờ bung nở rực rỡ tại Hà Nam. Những hình ảnh kỳ ảo nhanh chóng lan truyền mạnh mẽ trên mạng xã hội, khiến nhiều người không khỏi trầm trồ và xem đây là điềm lành hiếm có.
Ngày 8/5, bầu trời tại nhiều thành phố thuộc tỉnh Giang Tô như Giang Âm, Thường Châu, Túc Thiên và Nam Kinh bất ngờ xuất hiện những dải mây óng ánh nhiều màu sắc. Dưới ánh nắng mặt trời, các lớp mây mỏng phản chiếu thành từng mảng sắc màu chuyển đổi rực rỡ, tạo nên khung cảnh đẹp như tranh vẽ.
Đặc biệt, ở một số khu vực, mây còn mang hình dáng tựa những chiếc lông vũ khổng lồ với các đường vân hiện rõ, khiến nhiều người thích thú dừng lại ngắm nhìn và ghi hình.
Theo các chuyên gia khí tượng, đây là hiện tượng quang học được gọi là "mây ngũ sắc" hay "mây cầu vồng". Hiện tượng này xảy ra khi ánh sáng mặt trời đi qua các đám mây ở tầng cao chứa vô số tinh thể băng hoặc giọt nước siêu nhỏ. Chúng hoạt động như một "lăng kính tự nhiên", tán xạ ánh sáng thành nhiều gam màu nổi bật trên nền trời xanh.
Không dừng lại ở đó, trong cùng ngày, bầu trời Nam Kinh còn xuất hiện thêm hào quang mặt trời và những dải cung ánh sáng sát đường chân trời các hiện tượng quang học vốn rất hiếm gặp, càng khiến khung cảnh trở nên huyền ảo hơn bao giờ hết.
Điều thú vị trong khi người dân Giang Tô say mê trước màn trình diễn kỳ diệu của thiên nhiên, thì tại Lạc Dương (tỉnh Hà Nam), một "báu vật sống" hơn nghìn năm tuổi cũng bước vào khoảnh khắc đẹp nhất trong năm.
Cây bồ đề cổ thụ nằm tại khu vực Trùng Độ Câu bất ngờ nở hoa đúng thời điểm mùa mẫu đơn vừa kết thúc. Cây cao hơn 30 mét, thân to đến mức nhiều người trưởng thành dang tay vẫn không ôm xuể. Những chùm hoa nhỏ mang sắc màu thanh nhã nổi bật giữa tán lá xanh um đã thu hút đông đảo du khách và người dân tìm đến chiêm ngưỡng.
Theo người dân địa phương, cây chỉ nở hoa trong khoảng nửa tháng mỗi năm, khiến khoảnh khắc này càng trở nên quý hiếm và đặc biệt.
Bao quanh cây cổ thụ là câu chuyện được truyền lại suốt nhiều thế hệ. Tương truyền, tổ tiên họ Ngưu từng cứu giúp một vị sư lâm bệnh nặng khi ông ghé qua vùng này. Sau khi bình phục, vị sư đã trồng cây bồ đề trước nhà để bày tỏ lòng biết ơn. Từ đó, gia tộc họ Ngưu luôn duy trì truyền thống làm việc thiện, từng nhiều lần phát cháo cứu đói cho người nghèo dưới chính gốc cây này trong những năm mất mùa.
Điều đáng nói sự xuất hiện đồng thời của 2 hiện tượng đặc biệt bầu trời ngũ sắc và cây cổ thụ nghìn năm nở hoa khiến nhiều người tin rằng đó là biểu tượng của may mắn, bình an và những điều tốt đẹp. Đồng thời, đây cũng được xem là minh chứng cho vẻ đẹp kỳ diệu mà thiên nhiên vẫn luôn âm thầm tạo nên qua dòng chảy của thời gian.
Tại Östermalm, khu dân cư đắt đỏ của thủ đô Stockholm, những chiếc du thuyền đỗ sát bến cảng. Trên đại lộ Strandvägen, các cửa hàng thời trang cao cấp nằm xen lẫn những bất động sản giá trị cao. Dù vậy, người dân hiếm khi bàn tán về tài khoản hay mức lương.
Lola Akinmade Åkerström, người viết sách về văn hóa Bắc Âu, cho biết tại Thụy Điển, tiền bạc là chủ đề nhạy cảm. "Việc khoe khoang sự giàu có hay hỏi về mức lương bị xem là cấm kỵ. Nhiều người thấy thoải mái hơn khi nói về đời sống cá nhân thay vì tài chính", bà nói.
Điều này xuất phát từ Jantelagen (Luật Jante) - khái niệm từ cuốn tiểu thuyết xuất bản năm 1933 của nhà văn Aksel Sandemose. Quy tắc này quy định không ai nên nghĩ rằng mình đặc biệt hoặc giỏi hơn người khác. Tư tưởng này đã tồn tại nhiều thế kỷ trong các cộng đồng nông thôn Bắc Âu để duy trì sự bình đẳng.
Nếu Jantelagen là "bộ luật" ứng xử với cộng đồng, thì Lagom chính là kim chỉ nam cho đời sống cá nhân của người dân Thụy Điển. Lagom có nghĩa là "chỉ vừa đủ". Triết lý này hướng đến sự cân bằng: làm việc vừa đủ, tiêu dùng vừa đủ. Việc phô trương vật chất bị coi là phá vỡ sự khiêm tốn của Jantelagen và sự vừa vặn của Lagom.
Sự kín tiếng của người Thụy Điển dễ khiến du khách lầm tưởng về sự thịnh vượng của họ. Theo dữ liệu từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) năm 2024, GDP bình quân đầu người của Thụy Điển đạt 57.125 USD. Quốc gia này đứng thứ 4 toàn cầu về Chỉ số Hạnh phúc Thế giới.
Người Thụy Điển không cần siêu xe để chứng minh sự thành công bởi phúc lợi xã hội, y tế và giáo dục của họ vốn đã ở mức cao. Quốc gia Bắc Âu này còn được ví như "Thung lũng Silicon của châu Âu" với mật độ tỷ phú cao kỷ lục.
Thống kê từ Forbes cho thấy quốc gia 10 triệu dân này có hơn 40 tỷ phú USD. Trung bình cứ một triệu dân Thụy Điển có khoảng 4 tỷ phú, cao gấp đôi tỷ lệ của Mỹ. Các tập đoàn như IKEA, H&M, Spotify hay Skype đều khởi nguồn từ đây. Dù vậy, các nhà sáng lập và giới tỷ phú Thụy Điển vẫn tự đi siêu thị, đạp xe đi làm và mặc đồ không in logo. Họ coi việc phô diễn tài sản là thiếu tinh tế.
Tuy nhiên, trong thời đại mạng xã hội, quy tắc này bắt đầu thay đổi. Nicole Falciani, một người hoạt động trên mạng xã hội tại Stockholm, thường công khai thu nhập từ các chiến dịch quảng cáo. "Nếu bạn làm việc và đạt được kết quả, bạn có quyền tự hào về nó", Falciani cho biết. Cô nói Jantelagen đang kìm hãm sự sáng tạo và ngăn cản các cuộc thảo luận cởi mở về tài chính.
Phó giáo sư Cornelius Cappelen tại Đại học Bergen cho biết mạng xã hội đã biến việc phô diễn lối sống thành một giá trị mới, đối chọi với truyền thống. Dù vậy, đối với phần lớn người dân, sự khiêm tốn vẫn là trụ cột xã hội.
Natalia Irribara, người Chile sống tại Stockholm, cho biết ở quê hương cô, thành công luôn đi kèm sự phô trương. "Ở đây, sự khiêm tốn khiến giá trị vật chất trở nên nhẹ nhàng hơn. Bạn không cảm thấy bị áp lực phải chạy theo người khác", cô nói.
