Đó là câu chuyện của các bạn trẻ Câu lạc bộ Ngôn ngữ ký hiệu (khoa công tác xã hội – nhân học – xã hội học Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM) chọn cách lắng nghe bằng ánh mắt và trái tim, mong muốn xã hội đổi thay cách nhìn với người khiếm thính.
Những buổi sinh hoạt của câu lạc bộ diễn ra trong không gian khá đặc biệt. Ở đó chỉ có những đôi tay chuyển động, những ánh mắt tập trung và từng nụ cười nhẹ. Mỗi động tác được thực hiện chậm rãi, chính xác. Họ giao tiếp không cần âm thanh.
Điều đáng nói phần lớn thành viên câu lạc bộ đều không phải người điếc hay khiếm thính. Họ là những sinh viên bình thường song lại chọn học một ngôn ngữ không lời để hiểu những con người mà đôi khi vốn ít được lắng nghe trong xã hội.
Thành lập năm 2012, Câu lạc bộ Ngôn ngữ ký hiệu nhiều năm qua đã trở thành điểm đến của những sinh viên yêu thích hoạt động xã hội. Họ còn có điểm chung khác là mong muốn tìm hiểu, hỗ trợ cộng đồng người điếc. Các bạn không đến câu lạc bộ với suy nghĩ cho đi như bao hội, nhóm thiện nguyện khác mà là hướng đến sự hiểu đúng và tôn trọng dành cho những người kém may mắn này.
“Ban đầu tụi mình cũng nghĩ học cho biết thôi nhưng càng học, càng tiếp xúc mới thấy đây không chỉ là một ngôn ngữ mà là cả một thế giới” – bạn Cao Thị Hải Yến, sinh viên năm 4 khoa văn hóa học Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM), chia sẻ.
Sinh viên Huỳnh Quốc Nam – chủ nhiệm câu lạc bộ – kể từng nghĩ người điếc cần được giúp đỡ nhưng khi tiếp xúc đã nhận ra họ không cần sự thương hại mà chỉ cần sự tôn trọng và được hiểu đúng. Điều này cũng làm thay đổi góc nhìn của nhiều bạn trong câu lạc bộ. “Có không ít người vô thức dùng cụm từ người khiếm khuyết với ý nghĩa tiêu cực nhưng thực ra họ có văn hóa riêng và cách giao tiếp riêng, tức là họ không thiếu mà chỉ là họ khác chúng ta”, Nam nói.
Cuối tháng 3 vừa qua, chương trình thiện nguyện “Dấu yêu” do câu lạc bộ phối hợp tổ chức tại Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập tỉnh Đồng Nai đã để lại nhiều cảm xúc cho các thành viên. Không có lời dẫn chuyện qua micro, không có những bài hát được nghe bằng tai nhưng ấy là không gian tràn ngập niềm vui.
Những trò chơi đơn giản, những tiết mục “múa dấu” theo nhịp nhạc, những cái nắm tay thật chặt… tạo nên một ngày kết nối rất khác. Các bạn nhỏ không cần cố gắng “nghe” để hòa nhập với người khác mà chính sinh viên chủ động bước vào thế giới của trẻ. “Có những khoảnh khắc mình không cần nói gì, chỉ cần nhìn ánh mắt và nụ cười của các em là hiểu, sự im lặng không còn là rào cản”, một thành viên câu lạc bộ kể lại.
Sinh hoạt cùng câu lạc bộ, nhiều bạn sinh viên bảo rằng tìm được môi trường giúp mình thay đổi. Bạn Cao Thị Hải Yến, sinh viên năm 4 khoa văn hóa học, khoe rất tình cờ song bạn đã gắn bó khá lâu dù ban đầu khá rụt rè, giao tiếp không tốt.
Tham gia câu lạc bộ, Yến nói buộc phải quan sát nhiều hơn, chú ý đến người khác nhiều hơn, chưa kể việc học ngôn ngữ ký hiệu không chỉ là học động tác tay mà còn là học cách cảm nhận.
“Mình nhận ra trước đây nghe nhiều nhưng chưa chắc đã hiểu, còn bây giờ mình học cách lắng nghe bằng mắt, bằng cảm xúc, Nhờ đó thấy tự tin vào khả năng kết nối của bản thân hơn trước”, Yến bộc bạch.
John Muaythai John sinh sống tại Malaysia, dự định tổ chức đám cưới với vị hôn thê SaKira Saw vào tháng 11/2026. Tuy nhiên, SaKira đã đột ngột qua đời vào ngày 23/6 khiến John vô cùng đau khổ.
Đến ngày 28/6, John quyết định tổ chức "lễ cưới ma" với bạn gái.
Theo Asia one, "lễ cưới ma" được tổ chức khi cô dâu hay chú rể, hoặc cả hai cùng qua đời. Đây được xem là một hình thức tưởng niệm và tiễn biệt, được thực hiện với niềm tin rằng đôi uyên ương vẫn sẽ nên vợ chồng ở thế giới bên kia.
Tại buổi lễ đặc biệt, John đã dùng tấm ảnh lớn bằng kích thước thật để thay thế cho SaKira.
Trên Facebook cá nhân, anh đăng tải thiệp mời và mời những người từng biết đến hai người cũng như những người đã nhận thiệp cưới trước đó tham dự buổi lễ. "Xin trân trọng mời tất cả những ai đã quan tâm và biết đến chúng tôi, cũng như những người nhận thiệp cưới, dành thời gian đến chứng kiến buổi lễ muộn màng nhưng vẫn vẹn nguyên ý nghĩa này", John viết.
Anh cho biết, tình yêu giữa mình và SaKira sẽ không kết thúc, mà trở thành vĩnh cửu thông qua "lễ cưới ma".
Buổi lễ được tổ chức tại Butterworth, bang Penang (Malaysia), trong một không gian cưới được trang trí công phu theo phong cách truyền thống.
Chính giữa khu vực tổ chức là tấm thảm đỏ, John bước đi với gương mặt nhiều cảm xúc, trên tay ôm mô hình kích thước thật của SaKira trong bộ váy cưới. Các khách mời liên tục vỗ tay chúc phúc khi John cùng đoàn phù dâu, phù rể tiến về phía lễ đài.
Một đoạn video cũng ghi lại cảnh John quỳ bên linh cữu vị hôn thê và bật khóc nức nở. Sau đó, anh tiếp tục tham gia các nghi thức như chụp ảnh cùng khách mời và cắt bánh cưới.
"Hôm nay, cuối cùng anh cũng cưới được em", John viết trên Facebook.
Chàng trai còn cho biết, gặp được SaKira là hạnh phúc lớn nhất đời anh và tin rằng hai người sẽ gặp lại nhau vào kiếp sau.
John cũng bày tỏ sự tiếc nuối vì không thể tổ chức lễ cưới tại khách sạn như kế hoạch ban đầu, mà phải thực hiện trong hoàn cảnh hiện tại. Tuy nhiên, anh tin rằng người yêu có thể cảm nhận được "trọn vẹn tình yêu và sự chân thành" của anh.
Được biết, đám tang của SaKira được tổ chức 1 ngày sau buổi lễ cưới đặc biệt này.
Ngoài điểm chính tại Nhà Thiếu nhi TP.HCM, còn có các địa điểm hưởng ứng gồm Nhà Thiếu nhi TP.HCM cơ sở 2 (phường Thủ Dầu Một) và Nhà văn hóa Thanh niên Bà Rịa - Vũng Tàu (phường Vũng Tàu). Lễ hội diễn ra trong ba ngày từ ngày 26-6 đến 28-6.
Chủ tịch Hội đồng Đội TP.HCM Trịnh Thị Hiền Trân nói đến với lễ hội, các em không chỉ được vui chơi, thưởng thức nghệ thuật, rèn luyện thể chất, khám phá khoa học - công nghệ mà còn được gặp gỡ, giao lưu, học hỏi, phát huy năng khiếu, bày tỏ suy nghĩ, ước mơ.
“Lễ hội năm nay với chủ đề “Vòng tay bè bạn” thể hiện thông điệp sâu sắc: mỗi em thiếu nhi là một sắc màu riêng. Mỗi nụ cười, mỗi cái bắt tay, mỗi lời chào thân thiện đều có thể mở ra một tình bạn mới, một sự thấu hiểu mới và những kết nối mới”, chị Trân nói.
Trong khuôn khổ chương trình hôm nay, ngày hội đã tổng kết và trao giải Cuộc thi sáng tác văn học dành cho thiếu nhi lần thứ 9 năm học 2025 - 2026 với chủ đề “Bay vào tương lai”.
Cuộc thi do Hội đồng Đội TP.HCM phối hợp với Báo Tuổi Trẻ tổ chức xuyên suốt năm học 2025 - 2026 và đã nhận được hơn 13.000 tác phẩm của thiếu nhi TP.HCM cùng nhiều địa phương như Đồng Tháp, Đồng Nai, Thanh Hóa...
Điều đáng quý không chỉ nằm ở số lượng tác phẩm tham gia mà còn ở những ước mơ, khát vọng được các em gửi gắm về một môi trường sống văn minh, hiện đại, nghĩa tình; về những ngôi trường mơ ước; về một thành phố xanh, hạnh phúc và giàu tình yêu thương…
Chị Nguyễn Anh Thư (43 tuổi, phường Tân Thuận) dẫn con trai Duy Khang (11 tuổi) đến tham gia lễ hội. Chị Thư nói ngày hội có nhiều hoạt động để con được thử sức và trải nghiệm như gian hàng trò chơi, khu vực sáng tạo, công nghệ.
“Tôi mong con được tham gia nhiều hoạt động vui chơi, trải nghiệm và học hỏi ý nghĩa như thế này để mạnh dạn, tự tin hơn, có thêm cơ hội giao lưu và học hỏi trong mùa hè này”, chị Thư bày tỏ.
Với chị Thư, đây còn là dịp để hai mẹ con có thêm nhiều thời gian bên nhau, cùng vui chơi, cùng trải nghiệm và gắn kết hơn. Chị luôn cố gắng sắp xếp thời gian để đồng hành cùng con trong những tháng hè.
Bé Duy Khang nói đến với ngày hội thích nhất chơi cờ vua cùng robot và thấy rất thú vị vì robot có thể chơi cờ với mình.
“Đến ngày hội, con được trải nghiệm nhiều hoạt động bổ ích, làm quen với các bạn mới, được vui chơi, học hỏi và khám phá nhiều điều hay”, Khang nói.
Tháng 8/1821, tại Berlin, Đức, nhà triết học Arthur Schopenhauer, khi đó 33 tuổi, vướng vào một vụ kiện làm thay đổi một phần cuộc đời ông. Nổi giận vì tiếng trò chuyện ồn ào của ba người phụ nữ ngay trước cửa phòng mình, ông yêu cầu họ rời đi. Cuộc tranh cãi leo thang thành xô xát.
Một thợ may tên Caroline Louise Marquet cáo buộc Schopenhauer hành hung khiến bà bị liệt nửa người và mất khả năng lao động. Sau 6 năm kiện tụng, tòa án phán quyết nhà triết học phải trả chi phí y tế và trợ cấp cho bà Marquet một khoản tiền đáng kể mỗi năm, cho đến cuối đời.
Với ông, tiếng ồn không chỉ là sự phiền toái, nó là kẻ thù của tư duy.
Tương tự, Immanuel Kant, một tượng đài triết học khác, cũng cần sự yên tĩnh tuyệt đối để làm việc. Ông từng phải chuyển nhà vì tiếng gà gáy và từng viết thư phàn nàn về tiếng hát của các tù nhân ở nhà tù gần đó.
Trong bài luận Về tiếng ồn và sự ồn ào (1851), Schopenhauer kịch liệt chỉ trích tiếng roi quất trên đường phố thời bấy giờ, tương đương với tiếng xe rú ga bây giờ. Ông gọi đó là "kẻ giết chết tư tưởng".
Đối với ông, một tâm trí thiên tài giống như một viên kim cương - nếu bị vỡ vụn bởi sự xao nhãng, sẽ mất đi giá trị. Khả năng tập trung cao độ vào một điểm duy nhất chính là điều làm nên sự khác biệt giữa một trí tuệ ưu việt và một người bình thường.
Ông thậm chí còn tuyên bố những ai không nhạy cảm với tiếng ồn thì cũng thường kém nhạy cảm với nghệ thuật và tư duy sâu sắc.
Về mặt y khoa, hiện tượng cực kỳ nhạy cảm với âm thanh được gọi là Hội chứng Misophonia (chứng ghét âm thanh) hoặc Sensory Processing Sensitivity (nhạy cảm xử lý giác quan). Người mắc tình trạng này thường có phản ứng tiêu cực với các tiếng động nhỏ, lặp đi lặp lại trong môi trường xung quanh.
Dưới góc nhìn y khoa hiện đại, Tiến sĩ Neel Burton (Đại học Oxford, Anh) nhận định không có hạnh phúc nào lớn hơn việc trí óc được tự do hoạt động mà không bị gián đoạn. Ngược lại, những người sợ hãi việc suy nghĩ thường dùng tiếng ồn để lấp đầy và làm tê liệt tâm trí mình.
Khoa học hiện đại cũng tìm thấy mối liên hệ thú vị giữa chứng sợ tiếng ồn và sự sáng tạo. Các nhà nghiên cứu tại Đại học Northwestern, Mỹ, phát hiện những người có khả năng sáng tạo cao thường bị suy giảm "khả năng lọc thông tin giác quan".
Nói cách khác, bộ não của họ có "màng lọc" quá mỏng, khiến các âm thanh ngoại cảnh dễ dàng lọt vào. Tuy nhiên, chính sự "lọt lưới" này lại giúp não bộ thu nạp những ý tưởng nằm ngoài trọng tâm chú ý, thúc đẩy tư duy liên tưởng độc đáo.
Nhưng nếu những thông tin lọt vào đó chỉ là tiếng ồn vô nghĩa, bộ não sẽ rơi vào trạng thái quá tải và bị tê liệt.
Câu chuyện của Schopenhauer không chỉ là về một nhà triết học cáu kỉnh. Đó là lời nhắc nhở về giá trị của sự tĩnh lặng.
Trong một thế giới đầy rẫy những âm thanh hỗn tạp, việc bảo vệ không gian yên tĩnh không phải là sự ích kỷ, mà là cách chúng ta bảo vệ năng lực tư duy và sự sáng tạo.
