Tập đoàn giáo dục và công nghệ New Oriental tháng trước công bố báo cáo về xu hướng du học ở Trung Quốc năm 2026, dựa trên khảo sát hơn 6.900 học sinh và phụ huynh.
Theo đó, Anh giữ vững ngôi vương, là điểm đến được ưa thích năm thứ 7 liên tiếp nhờ chất lượng giáo dục ổn định, chính sách thị thực linh hoạt và hệ thống hỗ trợ sinh viên quốc tế bài bản. Còn đặc khu Hong Kong xếp thứ hai, tăng sức hút nhờ lợi thế về địa lý, môi trường an toàn và sự tương đồng về ngôn ngữ.
Ngược lại, Mỹ lần đầu tiên tụt xuống vị trí thứ ba, sau nhiều năm đứng nhất (giai đoạn 2015-2019) và nhì (2020-2025). Môi trường chính sách không ổn định ở Mỹ khiến các gia đình thận trọng hơn.
Dữ liệu từ báo cáo OpenDoors cũng cho thấy lượng du học sinh Trung Quốc ở Mỹ đã giảm từ hơn 370.000 vào năm học 2019/2020, còn 265.000 người vào năm ngoái. Tỷ lệ sinh viên nước này trong tổng số sinh viên quốc tế cũng từ 35% xuống còn 22%.
Cũng theo báo cáo, do lạm phát toàn cầu, chi phí du học trung bình của sinh viên Trung Quốc năm qua đã lên tới 605.000 NDT (khoảng 87.800 USD), cao nhất trong 12 năm. Do đó, học phí và các chính sách học bổng là những yếu tố mà du học sinh nước này phải cân nhắc nhiều thứ hai.
Chiến lược du học của nhiều người cũng thực tế hơn. Theo Charles Sun, người sáng lập China Education International, các gia đình ngày càng ưu tiên lợi tức đầu tư, sự an toàn và triển vọng nghề nghiệp hơn là “theo đuổi danh vọng”.
Hơn một nửa số người được hỏi cho biết có kế hoạch nộp đơn đến 2-3 quốc gia hoặc vùng lãnh thổ cùng lúc để dự phòng rủi ro trước những thay đổi về chính sách.
Về ngành học, Kỹ thuật lần thứ 10 liên tiếp dẫn đầu về mức độ phổ biến, chiếm 22% tổng số hồ sơ vì triển vọng việc làm tốt và bằng cấp được công nhận rộng rãi.
Guo Yuqi, 24 tuổi, thạc sĩ ngành Trí tuệ nhân tạo tại Đại học Lĩnh Nam (Hong Kong), chia sẻ có thẻ cư trú tại Hong Kong sẽ giúp con cái cô sau này tiếp cận nguồn lực giáo dục tốt hơn. Trong khi đó, cơ hội ở lại làm việc tại Anh hay Mỹ hiện nay là “gần như không thể” do chính sách thị thực khắt khe.
“Tôi từng cân nhắc đi Anh, nhưng cuối cùng từ bỏ vì cảm thấy bỏ ra 500.000 NDT học phí mà không thu lại được kết quả tương xứng thì không đáng”, cô nói.
Một trường hợp khác – Zhao Mengyuan, 23 tuổi, chọn học thạc sĩ Kinh tế doanh nghiệp tại Đại học Goethe Frankfurt, Đức, vì quốc gia này miễn học phí, mỗi học kỳ chỉ mất vài trăm euro phí quản lý. Tổng chi phí sinh hoạt hàng năm chỉ khoảng 100.000 NDT, thấp hơn nhiều so với các nước nói tiếng Anh.
Zhao dự định về nước sau khi tốt nghiệp. Cô tin tấm bằng quốc tế sẽ mang lại lợi thế cạnh tranh lớn trên thị trường lao động Trung Quốc, dù hiện tại chưa có kỳ vọng cụ thể về mức lương hay lộ trình sự nghiệp.
Trung Quốc là một trong những nguồn du học sinh lớn nhất thế giới, trong nhóm đông nhất tại Mỹ, Anh, Australia,.. Tuy nhiên, dữ liệu gần đây từ Bộ Giáo dục Trung Quốc cho thấy số sinh viên ra nước ngoài đã giảm xuống mức thấp nhất trong một thập kỷ vào năm ngoái (570.000 người). Khoảng 9/10 người hồi hương sau khi tốt nghiệp.
Ngày 15-5, Đại học Huế tổ chức hội nghị công tác đào tạo năm học 2025 - 2026 và định hướng phát triển giai đoạn 2026 - 2030 với chủ đề "Đổi mới công tác đào tạo, phát triển công nghệ chiến lược, chuyển đổi số, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, phục vụ phát triển vùng và quốc gia".
Ngoài sự tham dự của các khoa, trường, đơn vị thành viên, hội nghị còn có sự góp mặt của các chuyên gia trong lĩnh vực công nghệ, đơn vị hợp tác tuyển dụng sinh viên của Đại học Huế.
Tại hội nghị, TS Bùi Văn Lợi, Phó giám đốc phụ trách Đại học Huế, cho biết Đại học Huế xác định giai đoạn 2026 - 2030 sẽ tập trung phát triển các ngành đào tạo mũi nhọn như trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, công nghệ bán dẫn, logistics, công nghệ sinh học và kinh tế số.
Trong năm học 2025 - 2026, Đại học Huế đã mở thêm nhiều ngành như khoa học dữ liệu, truyền thông quốc tế, công nghệ kỹ thuật điện - điện tử, kinh doanh quốc tế và vật lý kỹ thuật nhằm đáp ứng nhu cầu tuyển dụng việc làm của xã hội trong tương lai.
Tại hội nghị, nhiều đơn vị thành viên cũng kiến nghị tăng đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin, mở rộng cơ chế tự chủ tuyển sinh, nâng cấp cơ sở vật chất và hỗ trợ các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật trọng điểm đang gặp khó khăn trong tuyển sinh.
Đặc biệt, bài tham luận của ông Nguyễn Tuấn Huy - Phó Ban Công nghệ Tổng công ty Viễn thông MobiFone - được mọi người chú ý. Ông Huy cho biết Đại học Huế có nhiều thế mạnh để định hướng, phát triển, trở thành trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành bán dẫn và trí tuệ nhân tạo AI.
Ông Huy cũng đề xuất việc Đại học Huế nghiên cứu thêm ngành chống lụt vào các trường đại học vì đây là ngành học đã từng được đào tạo tại nhiều trường đại học trên thế giới.
Theo ông Huy, ngành học này kết hợp giữa thủy lợi, tin học, trí tuệ nhân tạo…. Người học được đào tạo về việc sử dụng số liệu từ các điểm ngập trong thành phố, lưu lượng thoát nước, sử dụng AI, big data… để đưa ra mô hình dự báo ngập, mô phỏng mức độ ngập lụt và giải pháp để chống lụt diện rộng tại thành phố.
Ông Huy cho rằng hiện nay các trường đại học phải đáp ứng nhu cầu cụ thể của thực tế để đào tạo ra thế hệ sinh viên có thể sử dụng trí tuệ nhân tạo giải quyết những vấn đề nan giải của xã hội như phòng chống thiên tai, quy hoạch đô thị...
Trong 2 ngày 14 và 15.5, Cục Sở hữu trí tuệ, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, Trường ĐH Xây dựng Hà Nội, phối hợp cùng Công ty Cổ phần truyền thông Trường Thành tổ chức khóa học chuyên sâu với chủ đề "Sở hữu trí tuệ - Công cụ hữu hiệu thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong hoạt động nghiên cứu và thương mại hóa kết quả nghiên cứu". Hoạt động nhằm thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo và hỗ trợ các nhà khoa học, giảng viên tối ưu hóa hoạt động nghiên cứu và xác lập quyền sở hữu trí tuệ.
Trong bối cảnh hội nhập và phát triển nền kinh tế tri thức, hoạt động nghiên cứu khoa học tại các trường ĐH không chỉ dừng lại ở các bài báo học thuật hay đề tài nghiệm thu, mà cần hướng tới việc giải quyết các bài toán thực tiễn của doanh nghiệp và xã hội. Tuy nhiên, làm thế nào để những sản phẩm nghiên cứu khoa học có thể trở thành tài sản trí tuệ?
Đó chính là những kiến thức liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt là kỹ năng xác lập quyền cho kết quả nghiên cứu của mình. Kỹ năng này chính là chìa khóa giúp cho nhiều giải pháp kỹ thuật, sáng chế tiềm năng phục vụ công cuộc phát triển kinh tế - xã hội.
Nhận thức rõ được tầm quan trọng của sở hữu trí tuệ, chương trình tập huấn được tổ chức nhằm trang bị cho đội ngũ giảng viên, nhà khoa học kiến thức tổng quan, căn cứ phát sinh và xác lập quyền sở hữu trí tuệ, chủ sở hữu và nghĩa vụ của chủ sở hữu, kỹ năng quản trị tài sản trí tuệ, kỹ năng tra cứu thông tin sáng chế và cách viết mô tả sáng chế. Sự kiện được kỳ vọng giúp các tác giả bảo vệ tối đa thành quả của mình, đồng thời tạo cơ sở pháp lý vững chắc để xác lập quyền sở hữu trí tuệ, từ đó đẩy mạnh xúc tiến thương mại hóa, chuyển giao công nghệ thành công.
Khóa tập huấn diễn ra tại Trường ĐH Xây dựng Hà Nội - nơi có nhiều hoạt động nghiên cứu, tiềm năng gia tăng số lượng đơn đăng ký sáng chế và các sáng chế hữu ích giải quyết được những vấn đề mà xã hội đang rất cần hiện nay. Khóa tập huấn được thiết kế bài bản với sự hỗ trợ từ nền tảng Ipedu.vn của Viện Đào tạo và Phát triển tài sản trí tuệ, đầy đủ các kiến thức từ lý thuyết đến các kỹ năng thực hành chuyên sâu.
Sự kiện tập huấn về sở hữu trí tuệ cho nhà khoa học, giảng viên càng có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh Nghị quyết số 57-NQ/TW được ban hành ngày 22.12.2024 của Bộ Chính trị nhấn mạnh ưu tiên chiến lược phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đặc biệt, việc giáo dục sở hữu trí tuệ trong nhà trường từ các cấp phổ thông, ĐH cho đến cộng đồng doanh nghiệp, doanh nghiệp khởi nghiệp chính là những bước đi quan trọng trong quá trình hiện thực hóa Nghị quyết số 57.
Bạn Tô Thành Long - sinh viên năm 3 ngành kỹ thuật phần mềm, Trường đại học Khoa học tự nhiên (Đại học Quốc gia TP.HCM) - là ví dụ điển hình khi người trẻ đang "kéo" AI về gần với đời sống.
Cuối tháng 3 vừa qua, Long cùng nhóm Snackathon tham gia cuộc thi Swin Hackathon 2026 do Swinburne Vietnam tổ chức và giành giải tư toàn quốc với sản phẩm FinAdvisor - chatbot AI giải quyết vấn đề tài chính.
Thay cho hỏi đáp chung chung, FinAdvisor được thiết kế theo ngữ cảnh riêng của người dùng. "Với người bán hàng nhỏ lẻ hay kinh doanh tự do, họ khó dùng phần mềm để thống kê thu - chi một cách trực quan hay lập kế hoạch tài chính. Công cụ này giúp họ giải quyết vấn đề đó và dễ hình dung tình hình tài chính cá nhân", Long nhấn mạnh.
Học cùng trường, bạn Trương Minh Tiền - sinh viên ngành khoa học dữ liệu - chọn ứng dụng AI vào mảng khác. Sớm đam mê và chủ động tìm hiểu từ năm nhất, Tiền và các bạn có bài nghiên cứu khoa học tham dự hội thảo quốc tế CSoNet 2025.
Đề tài về ứng dụng AI tạo dữ liệu cho robot hỗ trợ người già trong bệnh viện và giải quyết bài toán liên quan. Hiện tại, Minh Tiền và nhóm đang phát triển Omilearn - nền tảng hỗ trợ học tập cá nhân hóa tích hợp AI.
Ngoài các tính năng quen thuộc như ghi chú, tóm tắt bài học, vẽ sơ đồ tư duy… điểm đặc biệt mà Tiền tâm đắc là chế độ "dạy cho AI" lấy cảm hứng từ phương pháp Feynman. Qua việc giải thích lại kiến thức, người học có thể tự kiểm tra mức độ hiểu bài của mình một cách hiệu quả.
Với bạn Võ Thị Như Quỳnh, sinh viên năm 3 ngành khoa học máy tính Trường đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TP.HCM), là minh chứng khác cho sự dấn thân của giới trẻ Việt vào lĩnh vực AI.
Từ hè năm nhất, Quỳnh chủ động gửi email xin tham gia nhóm nghiên cứu của PGS.TS Quản Thành Thơ - Trưởng khoa khoa học và kỹ thuật máy tính - và được thầy chấp thuận.
Từ công việc nền tảng như xử lý dữ liệu, Quỳnh dần định hình hướng nghiên cứu về xử lý ngôn ngữ tự nhiên và các mô hình kết hợp ngôn ngữ - thị giác. Đề tài đầu tiên Quỳnh tham gia là hỗ trợ nghiên cứu dịch máy giữa tiếng Việt và tiếng dân tộc Ba Na.
Công việc tưởng chừng đơn giản như xử lý lỗi chính tả và làm giàu dữ liệu lại trở thành thử thách lớn với người mới bắt đầu mà Quỳnh tự nhận "phải thử rất nhiều lần, vận dụng nhiều kiến thức mới ra kết quả đúng".
Một sản phẩm khác của Quỳnh cùng cộng sự là HCMUT Chatbot - trợ lý ảo tư vấn tuyển sinh đang được triển khai trên website trường. Chatbot có khả năng hiểu tiếng Việt, trả lời câu hỏi về trường - khoa và hỗ trợ học sinh, tân sinh viên nhanh chóng làm quen với môi trường học tập.
