Phó thủ tướng Lê Tiến Châu vừa ký công điện của Thủ tướng về việc đẩy nhanh tiến độ triển khai xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại các xã biên giới đất liền.
Công điện được ban hành trong bối cảnh một số địa phương tiến độ triển khai còn rất chậm; công tác chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu xây dựng còn nhiều khó khăn.
Công điện yêu cầu Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo khẩn trương hoàn thiện các chính sách liên quan, trình Thủ tướng ban hành quyết định kiện toàn Ban Chỉ đạo xây dựng trường học cho các xã biên giới đất liền.
Ngoài ra, cơ quan này cần sớm có hướng dẫn công tác tuyển sinh, xét tuyển nội trú, bán trú, bố trí giáo viên, cán bộ quản lý và chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết cho các trường nội trú đưa vào sử dụng, đi vào hoạt động sau 30-8 và phương án tổ chức, vận hành sau đầu tư.
Ngành giáo dục cần phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan khẩn trương nghiên cứu, ban hành các quy định về tổ chức bộ máy, bổ sung định mức biên chế đối với vị trí việc làm nhân viên hỗ trợ, phục vụ.
Đặc biệt cơ chế chăm sóc, bảo đảm an toàn và quản lý học sinh đối với học sinh các khối lớp nhỏ (lớp 1, lớp 2, lớp 3) tại các trường phổ thông nội trú liên cấp vùng biên giới.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng được yêu cầu tổng hợp đầy đủ kiến nghị của các địa phương có các xã biên giới về nhu cầu kinh phí xây dựng các trường.
Trong đó lưu ý rà soát chặt chẽ tổng mức đầu tư, nhu cầu vốn từng dự án; làm rõ nguyên nhân tăng vốn; tiết giảm tối đa các hạng mục chưa thực sự cần thiết… Thời hạn hoàn thành trước ngày 31-5.
Các cơ quan chức năng chỉ đạo các lực lượng vũ trang đóng quân trên địa bàn tích cực hỗ trợ nhân công, ngày công, máy móc thiết bị giúp địa phương đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án.
Bộ Xây dựng kịp thời hướng dẫn các địa phương điều chỉnh dự án, có giải pháp tháo gỡ vướng mắc cho các nhà thầu liên quan đến yếu tố biến động giá vật liệu.
Đối với các địa phương, người đứng đầu Chính phủ đề nghị bí thư và chủ tịch UBND các tỉnh, thành trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm toàn diện trước Bộ Chính trị, Chính phủ, Thủ tướng về tiến độ, chất lượng, tổng mức đầu tư, hiệu quả sử dụng công trình. Không để xảy ra thất thoát, lãng phí đối với các dự án.
Địa phương cần huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, đôn đốc các nhà thầu huy động tối đa nhân lực và máy móc thiết bị thi công, bám sát đường găng tiến độ.
Công tác thi công cần xây dựng tiến độ từng ngày, từng tuần cho từng dự án, phát động “chiến dịch 100 ngày đêm cao điểm”, bảo đảm hoàn thành 100 trường thí điểm theo đúng kế hoạch đề ra (trước 30-8).
Bảo đảm quá trình lập, thẩm định và phê duyệt dự án phải tuân thủ nghiêm túc nguyên tắc đầu tư tập trung, đúng tiêu chuẩn kỹ thuật theo quy định; tuyệt đối không đầu tư dàn trải, không đầu tư các điểm trường lẻ, tiết giảm tối đa các hạng mục chưa thực sự cấp thiết.
Trong đó, Thủ tướng lưu ý rà soát chặt chẽ tổng mức đầu tư, nhu cầu vốn từng dự án; làm rõ nguyên nhân tăng vốn; xác định rõ số kinh phí, vốn đầu tư cần bổ sung và đề xuất, kiến nghị cụ thể; gửi Bộ Giáo dục và Đào tạo để tổng hợp, báo cáo.
Địa phương cần khẩn trương xây dựng phương án quản lý, sử dụng lâu dài đối với các trường sau đầu tư; bảo đảm duy trì hiệu quả hoạt động.
Phần lớn thông tin về Nghị định 88/2026 (NĐ 88) đang được nhìn dưới góc độ tiện ích. Học bạ và bằng cấp nằm gọn trong điện thoại, có giá trị pháp lý tương đương bản giấy, người dân không còn phải xin sao y, công chứng. Đó là một bước tiến của chính phủ số trong giáo dục.
Điều đáng bàn hơn nằm ở bản chất pháp lý của hồ sơ vừa được tạo ra khi phụ huynh lo ngại rằng ai chịu trách nhiệm khi dữ liệu trong đó bị lộ.
Hồ sơ học tập suốt đời, theo điều 8 NĐ 88 gồm thông tin học bạ ghi nhận toàn bộ quá trình học tập, kết quả học tập và rèn luyện của người học, cùng thông tin về văn bằng, chứng chỉ. Tuyệt đại đa số dữ liệu này được tạo lập trong những năm chủ thể còn là trẻ em. Đây trước hết là một hệ thống dữ liệu trẻ em, chỉ là nó sẽ đi theo người đó đến hết cuộc đời. Nghị định xác định thời hạn lưu trữ hồ sơ này là vĩnh viễn và theo điểm b khoản 3 điều 12 thì dữ liệu sau khi được lưu trữ hợp lệ sẽ được chia sẻ, tích hợp tự động lên ứng dụng định danh quốc gia VNeID.
Tự động nghĩa là không có một thời điểm nào dừng lại để hỏi ý kiến của phụ huynh. Vĩnh viễn nghĩa là không có điểm kết thúc, không có cơ chế để dữ liệu cũ tự rời khỏi hệ thống. NĐ 88 không phải không nhắc đến bảo vệ dữ liệu. Điều 4 yêu cầu mọi hoạt động xử lý dữ liệu giáo dục tuân theo pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh mạng, giao dịch điện tử, đồng thời giới hạn việc thu thập, xử lý dữ liệu người học chỉ trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao. Nhưng đó là những quy định dẫn chiếu. Chúng chỉ về một đạo luật khác chứ chưa tự mình dựng lên cơ chế bảo vệ cụ thể cho chính dòng dữ liệu mà nghị định này khai sinh.
Khoảng trống đầu tiên nằm ở mắt xích yếu nhất của chuỗi dữ liệu. An ninh mạng cho cơ sở dữ liệu quốc gia về GD-ĐT được giao cho Bộ Công an thẩm định, giám sát, đặt trên hạ tầng Trung tâm dữ liệu quốc gia. Đó là đầu cuối được canh giữ tốt nhất. Nhưng dữ liệu của một đứa trẻ không sinh ra ở đó. Nó sinh ra ở phòng giáo vụ của một trường tiểu học, trên phần mềm quản lý do một doanh nghiệp (DN) cung cấp. Điều 22 NĐ 88 cho phép cơ sở giáo dục được quyền lựa chọn sử dụng hệ thống dùng riêng do các DN cung cấp. Như vậy điểm khởi đầu của dữ liệu, nơi học bạ một học sinh lần đầu được số hóa, lại nằm trong tay khu vực tư nhân, ở cấp trường - nơi gần như không có đủ năng lực công nghệ thông tin và pháp lý để tự giám sát nhà cung cấp.
Đây mới là vấn đề pháp lý cốt lõi. Theo luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025, quan hệ giữa nhà trường và DN phần mềm là quan hệ giữa bên kiểm soát dữ liệu và bên xử lý dữ liệu. Trên lý thuyết, nhà trường là bên chịu trách nhiệm, nhưng trên thực tế DN mới là bên nắm hạ tầng, nắm máy chủ, nắm cả đội ngũ kỹ thuật trực tiếp tiếp xúc dữ liệu. Một hiệu trưởng trường tiểu học gần như không thể kiểm tra được máy chủ của nhà cung cấp đặt ở đâu, ai có quyền truy cập, dữ liệu có bị dùng cho mục đích khác hay không.
NĐ 88 trao cho Bộ GD-ĐT quyền quy định tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn, bảo mật cho các hệ thống dùng riêng, nhưng bản thân nghị định chưa đặt ra 3 thứ tối thiểu mà một cơ chế bảo vệ trẻ em cần có, gồm hợp đồng xử lý dữ liệu phân định rõ trách nhiệm bồi thường về phía DN, nghĩa vụ thông báo sự cố trong một thời hạn cố định và lệnh cấm dùng dữ liệu học sinh cho bất kỳ mục đích thứ cấp nào như phân tích thương mại, quảng cáo hay huấn luyện trí tuệ nhân tạo.
Khoảng trống thứ hai là cơ chế đồng ý. Điều 24 luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 quy định với trẻ em thì người đại diện theo pháp luật thay mặt thực hiện quyền của chủ thể dữ liệu. Nhưng khi NĐ 88 cho dữ liệu tích hợp tự động, không hề có một thời điểm nào phụ huynh được hỏi. Việc tạo lập học bạ là chức năng của nhà trường nên về kỹ thuật pháp lý, nó không cần sự đồng ý riêng. Hệ quả là phụ huynh có quyền được biết nhưng không có một điểm dừng để phản đối. Quyền được biết mà thiếu điểm dừng để nói không thì trên thực tế chỉ còn là một lời thông báo.
Khoảng trống thứ ba là nguy cơ dữ liệu bị buộc phải chia sẻ. Một khi hồ sơ học tập có giá trị pháp lý tương đương bản giấy và nằm sẵn trên một ứng dụng mà theo công bố của Bộ Công an hồi tháng 1.2026 đã có hơn 67 triệu tài khoản kích hoạt, thì sẽ có lúc nhà tuyển dụng, ngân hàng hay một bên thứ ba yêu cầu cá nhân trình toàn bộ hồ sơ ấy. Khoản 4 điều 12 cho phép khai thác dữ liệu hồ sơ học tập qua các ứng dụng khác. Cái được giới thiệu là tiện ích của công dân hoàn toàn có thể trở thành một nghĩa vụ trên thực tế. Khi đó, lịch sử học tập trọn vẹn của một người, gồm cả những lần thi lại, những năm gián đoạn, cả ngôi trường từng theo học vốn có thể phản ánh hoàn cảnh gia đình, đều bị phơi ra trong một quan hệ mà bên yếu thế không thật sự có quyền từ chối.
Trước mốc 1.1.2027 là thời hạn Bộ GD-ĐT phải hoàn thành cấp mã số hồ sơ học tập suốt đời cho toàn bộ người học, vì vậy có vài việc cần thực hiện.
Trước hết, Bộ GD-ĐT cần ban hành bộ tiêu chuẩn kỹ thuật kèm theo một mẫu hợp đồng xử lý dữ liệu mang tính bắt buộc, trong đó DN cung cấp phần mềm phải gánh trách nhiệm bồi thường khi để xảy ra sự cố, phải thông báo sự cố trong thời hạn luật định, và bị cấm dùng dữ liệu sai mục đích. Tiếp đó, DN muốn cung cấp hệ thống cho trường học phải được một cơ quan độc lập đánh giá và chứng nhận đủ điều kiện, chứ không thể chỉ tự công bố là mình tuân thủ.
Cùng với đó, cần một cơ chế để phụ huynh không chỉ được biết mà còn nhìn thấy được nhật ký ai đã truy cập hồ sơ của con mình. Và cũng cần phân biệt thời hạn lưu trữ. Văn bằng, chứng chỉ lưu vĩnh viễn là hợp lý vì đó là thứ một con người cần chứng minh suốt đời, nhưng điểm số chi tiết và kết quả rèn luyện ở các cấp học thấp nên được giới hạn thời hạn hoặc hạn chế quyền tiếp cận.
Chính phủ số trong giáo dục là hướng đi đúng và không nên vì rủi ro mà chùn lại. Hồ sơ học tập suốt đời không phải một trường hợp đơn lẻ. Nó là khuôn mẫu. Sổ sức khỏe điện tử cũng đã được tích hợp trên VNeID và sẽ còn nhiều loại dữ liệu công dân khác đi theo con đường ấy. Cách ngành giáo dục xử lý bài toán trách nhiệm lần này sẽ trở thành tiền lệ cho mọi cơ sở dữ liệu công dân về sau.
Sáng 28.6, Trường ĐH Kinh tế - ĐH Huế tổ chức lễ tốt nghiệp và trao bằng đợt 2 năm 2026 cho 622 tân cử nhân, trong đó có 64 sinh viên đạt loại xuất sắc và 172 sinh viên đạt loại giỏi. Trần Thị Hồng Ánh là 1 trong 2 thủ khoa đầu ra toàn trường với điểm trung bình tích lũy (GPA) đạt 3,93/4.
Thay mặt các tân cử nhân phát biểu tại buổi lễ, Hồng Ánh bày tỏ niềm tự hào sau hành trình nỗ lực. Nữ thủ khoa gửi lời tri ân đến ban giám hiệu, các thầy cô giáo đã truyền đạt tri thức và dành lời cảm ơn sâu sắc đến cha mẹ.
Giây phút bước lên sân khấu thực hiện nghi thức vinh danh, Ánh không đi một mình. Phía sau cô là bóng dáng gầy gò của bố mẹ già từ Quảng Trị vào chứng kiến ngày con trưởng thành.
Đứng cạnh con gái giữa khán phòng trang nghiêm, ông Trần Văn Sỹ (70 tuổi, trú xã Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị) xúc động chia sẻ, ở quê nhà, cuộc sống của cả gia đình phụ thuộc vào ruộng đồng.
Con đi học xa, ông bà không có gì ngoài những lời động viên qua điện thoại và niềm tin gửi gắm nơi con. Nhìn con gái rạng rỡ trong tấm áo cử nhân, ánh mắt ông long lanh niềm tự hào.
Ông kể, Ánh là con út, từ nhỏ đã chịu khó, ham học, từ cấp một cho đến đại học chưa bao giờ để bố mẹ phải bận lòng. Đối với người làm cha làm mẹ quanh năm chân lấm tay bùn, thành tích này là món quà vô giá, bù đắp cho bao nhọc nhằn sớm hôm.
Chia sẻ về phương pháp học tập để đạt kết quả cao, Hồng Ánh cho biết bản thân luôn giữ tính kỷ luật và quản lý thời gian chặt chẽ. Trên lớp, cô tập trung lắng nghe bài giảng của giảng viên, nhờ vậy khi về nhà chỉ cần ôn tập lại để nắm vững kiến thức. Ngoài giờ học, Ánh còn làm thêm các công việc trực tuyến để tự trải nghiệm và kiếm thêm thu nhập.
Đối với Hồng Ánh, động lực lớn nhất trong suốt những năm đèn sách chính là sự tần tảo, hy sinh và những lời động viên từ bố mẹ cùng gia đình.
Không chỉ đạt thành tích học tập ấn tượng, cô nàng còn liên tiếp nhận học bổng khuyến khích học tập ở tất cả các học kỳ. Nữ sinh viên này cũng tích cực tham gia nghiên cứu khoa học và là thành viên tích cực của đội công tác xã hội trường, tham gia các hoạt động bán hàng gây quỹ từ thiện, hỗ trợ trẻ em hoàn cảnh khó khăn và người già neo đơn. Theo Hồng Ánh, những hoạt động ngoại khóa này giúp cô trau dồi sự tự tin và tích lũy kỹ năng sống.
Về định hướng tương lai, tân thủ khoa cho biết có nguyện vọng tiếp tục học lên bậc cao học và hiện trong quá trình tìm kiếm, chinh phục học bổng sau đại học tại Hàn Quốc.
10 chuyên đề ôn tập môn địa lý thuộc chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 do giáo viên Hoàng Đạt, Trường quốc tế Á Châu (Asian School), hướng dẫn được phát ở chuyên mục giáo dục trên các nền tảng: thanhnien.vn, fanpage Facebook và kênh YouTube của Báo Thanh Niên.
https://www.youtube.com/watch?v=TLNsKJO2nQE
Trong chuyên đề 10: Hướng dẫn kỹ năng làm bài thi tốt nghiệp, giáo viên đưa ra cấu trúc đề thi môn địa lý, cách tính điểm trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026. Từ đó gợi ý cách làm bài thi môn địa lý trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay.
Đây cũng là chuyên đề cuối cùng của môn địa lý trong chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026.
Trước đó, vào ngày 18.5, Trong chuyên đề 9: Các kỹ năng địa lý cơ bản, giáo viên hướng dẫn học sinh kỹ năng làm việc với biểu đồ và bảng số liệu và kỹ năng tính toán trong địa lý.
Từ 20.4 đến 23.5, vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.
88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.
Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Học sinh có thể truy cập vào các nền tảng của Báo Thanh Niên hoặc quét mã QR từ lịch phát sóng để xem trực tiếp chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT năm 2026 vào đúng khung giờ hoặc xem lại 88 chuyên đề ôn thi tốt nghiệp THPT đã phát.
Lịch phát sóng tuần từ 18 đến 23.5 các chuyên đề ôn thi tốt nghiệp năm 2026
