Trong nhiều năm, cà phê thường được xem là “liều tăng lực” nhờ caffeine – hợp chất kích thích giúp tỉnh táo và tập trung.
Tuy nhiên, nghiên cứu mới từ University College Cork đăng trên tạp chí khoa học Nature Communications cho thấy câu chuyện không đơn giản như vậy: ngay cả cà phê không chứa caffeine cũng mang lại những lợi ích đáng kể cho tâm trạng và khả năng nhận thức.
Điểm đáng chú ý là nghiên cứu này so sánh trực tiếp hai loại cà phê phổ biến. Cà phê có caffeine là loại truyền thống, chứa hoạt chất kích thích hệ thần kinh trung ương, giúp tăng sự tỉnh táo, giảm buồn ngủ và cải thiện phản xạ.
Trong khi đó, cà phê không caffeine (decaf) là loại đã được loại bỏ phần lớn caffeine nhưng vẫn giữ lại nhiều hợp chất sinh học khác như polyphenol – những chất có thể ảnh hưởng đến sức khỏe đường ruột và não bộ.
Nghiên cứu được thực hiện trên 62 người, trong đó có 31 người uống cà phê thường xuyên (3 – 5 tách mỗi ngày) và 31 người không uống.
Sau khi yêu cầu nhóm uống cà phê “cai” trong hai tuần, các nhà khoa học chia họ thành hai nhóm: một nhóm uống lại cà phê có caffeine và nhóm còn lại uống cà phê không caffeine trong ba tuần mà không biết mình đang dùng loại nào.
Kết quả cho thấy cả hai loại cà phê đều tạo ra những thay đổi đáng kể trong hệ vi sinh đường ruột – yếu tố ngày càng được chứng minh có liên hệ chặt chẽ với não bộ thông qua “trục ruột – não”. Những thay đổi này đi kèm với cải thiện về tâm trạng, giảm căng thẳng và hỗ trợ chức năng nhận thức.
Cụ thể, cả cà phê có caffeine và không caffeine đều giúp giảm các dấu hiệu trầm cảm, căng thẳng, viêm nhiễm và tính bốc đồng, đồng thời cải thiện tâm trạng và khả năng tư duy. Điều này cho thấy lợi ích của cà phê không chỉ đến từ caffeine, mà còn từ các hợp chất sinh học khác.
Song sử dụng hai loại cà phê vẫn có những khác biệt rõ rệt. Cà phê có caffeine cho thấy hiệu quả tốt hơn trong việc giảm lo âu, cải thiện sự tập trung, phản ứng với căng thẳng và thậm chí hỗ trợ hạ huyết áp.
Ngược lại, cà phê không caffeine lại nổi bật ở khả năng cải thiện giấc ngủ, tăng hoạt động thể chất và hỗ trợ trí nhớ – những yếu tố đặc biệt quan trọng với người nhạy cảm với caffeine.
Theo nhóm nghiên cứu, cà phê thực chất là một “hệ sinh học thu nhỏ” với nhiều hợp chất tương tác phức tạp với cơ thể. Nó không chỉ tác động đến chuyển hóa mà còn ảnh hưởng đến hệ vi sinh vật đường ruột và từ đó gián tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần.
Dù vậy, các nhà khoa học cũng lưu ý rằng nghiên cứu vẫn còn một số hạn chế, như dựa một phần vào tự đánh giá của người tham gia về tâm trạng và hành vi. Ngoài ra, cơ chế chính xác về cách cà phê tác động lên trục ruột, não vẫn chưa được hiểu đầy đủ.
Tuy nhiên, kết quả này bổ sung thêm bằng chứng rằng cà phê, dù có hay không có caffeine, đều có thể mang lại lợi ích cho sức khỏe tổng thể. Quan trọng hơn, nó mở ra một cách nhìn mới: lựa chọn loại cà phê phù hợp không chỉ là vấn đề sở thích, mà còn là cách cá nhân hóa lợi ích cho sức khỏe.
Đằng sau ánh hào quang của những danh hiệu cao quý, siêu sao Lionel Messi từng có giai đoạn đối mặt với cuộc khủng hoảng thể trạng nghiêm trọng do chế độ ăn uống kém khoa học, theo Independent. Trong những năm tháng thi đấu tại Barcelona (Tây Ban Nha), chân sút người Argentina là tín đồ trung thành của món pizza phô mai, bánh quy ngọt alfajores, chocolate và nước ngọt có ga. Sự buông thả này đã biến lối sống thành "gót chân Achilles" của cầu thủ khoác áo số 10, khiến anh liên tục đối mặt với các chấn thương cơ dai dẳng, đặc biệt là hội chứng nôn mửa ngay trên sân cỏ.
Đỉnh điểm của sự sa sút diễn ra vào chiến dịch 2013-2014, khi Messi ghi nhận hiệu suất thấp nhất kể từ năm 2008 với 36 bàn thắng sau 39 trận, kéo theo việc gã khổng lồ xứ Catalan phải kết thúc mùa giải trong cảnh trắng tay. Cựu danh thủ kiêm giám đốc thể thao của câu lạc bộ, ông Carles Rexach, từng thẳng thắn phê bình trước truyền thông: "Trước đây, cậu ấy ăn tại câu lạc bộ và nghỉ ngơi sau đó. Nhưng tôi nghĩ năm ngoái Messi đã ăn nhiều pizza hơn mức cậu ấy nên ăn".
Sở thích ăn uống của tiền đạo người Argentina hoàn toàn trùng khớp với những tài liệu bị rò rỉ trước đó. Tờ Libertad Digital của Tây Ban Nha từng công bố danh sách thực đơn ăn nhẹ của toàn đội Barcelona trước cuộc đối đầu với Malaga. Siêu sao người Argentina đã lựa chọn một chiếc pizza phô mai và dùng kèm với nước ngọt để giải tỏa cơn đói. Bản thân Messi sau này cũng thừa nhận trên kênh La Cornisa TV: "Tôi đã ăn uống rất tồi tệ trong nhiều năm. Đó là lý do khiến tôi bị nôn trong các trận đấu".
Bước ngoặt giải cứu sự nghiệp của thiên tài bóng đá thế giới diễn ra vào năm 2014, khi anh quyết định đến thị trấn Sacile (Italy) để tìm kiếm sự giúp đỡ từ chuyên gia dinh dưỡng chuyên sâu về y học thể thao Giuliano Poser. Tại đây, ông Poser đã lật ngược hoàn toàn lối sống của Messi bằng một cuộc cách mạng dinh dưỡng nghiêm ngặt. Theo tạp chí Panorama của Italy, vị chuyên gia dinh dưỡng này đã cấm tuyệt đối tất cả thực phẩm có chứa chất bảo quản, thuốc trừ sâu, chất chống nấm, chất béo bão hòa, chất béo thực vật hydro hóa cùng các loại phụ gia khác. Messi cũng phải loại bỏ hoàn toàn đường sucrose, chất cồn khỏi khẩu phần ăn, đồng thời cắt giảm lượng thịt đỏ vốn rất khó tiêu hóa.
Thay vào đó, thực đơn mới được xây dựng dựa trên các sản phẩm hữu cơ tự nhiên với 5 nền tảng cốt lõi gồm nước khoáng, dầu ô liu chất lượng cao, ngũ cốc nguyên hạt, trái cây và rau xanh tươi. Chuyên gia Poser nhấn mạnh đường chính là tác nhân tồi tệ nhất đối với hệ cơ bắp; đồng thời bột mì tinh luyện cũng là một mối nguy lớn bởi việc tìm kiếm nguồn lúa mì không bị nhiễm tạp chất ở thời điểm hiện tại là rất khó khăn.
Không chỉ siết chặt thực đơn, để tối ưu hóa hiệu quả, hàng tháng Messi đều phải trải qua các bài kiểm tra vận động (kinesiology) để phát hiện các loại thực phẩm không dung nạp, từ đó loại bỏ chúng khỏi chế độ ăn uống của mình. Ngoài ra, anh còn được áp dụng liệu pháp tinh dầu hoa Bach nhằm giải tỏa những áp lực tinh thần và căng thẳng tâm lý.
Phương pháp tiếp cận toàn diện này đã mang lại hiệu quả khi giúp Messi giảm khoảng 3 kg, không còn chịu đựng những cơn nôn khan trên sân và ngăn ngừa triệt để các chấn thương cơ dai dẳng. Thể trạng hồi sinh mạnh mẽ giúp anh ghi liên tiếp 98 bàn thắng sau 102 trận đấu kế tiếp cho Barcelona, đồng thời chấm dứt chuỗi thống trị giải thưởng Quả bóng Vàng của Cristiano Ronaldo.
Sự nghiêm ngặt trong quá khứ đã định hình nên tư duy ưu tiên thực phẩm tự nhiên nguyên bản hàng ngày của Messi cho đến tận sau này. Bản thân anh từng thừa nhận việc từ bỏ thói quen ăn uống vô tội vạ thời tuổi trẻ là chìa khóa giúp cơ thể phục hồi nhanh hơn hẳn. Giờ đây, khi thỉnh thoảng muốn thưởng thức món ăn yêu thích, siêu sao người Argentina thường lựa chọn chiếc pizza Napolitana mang đậm phong vị quê nhà từ một nhà hàng Argentina tại bang Florida.
Chiếc bánh này vốn được phủ kín theo cách truyền thống với cà chua nướng mọng nước, hành tây và ô liu xanh nguyên hạt. Lựa chọn này dù từng gây tranh cãi về mặt sở thích trên mạng xã hội nhưng lại hoàn toàn nhất quán với triết lý ưu tiên thực phẩm tự nhiên mà nhà vô địch thế giới theo đuổi kể từ bước ngoặt cuộc đời.
Quan niệm "sex để làm hòa" hay dùng tình dục để giải tỏa căng thẳng là điều khá phổ biến. Tuy nhiên, việc quan hệ tình dục khi đang trong trạng thái tức giận để lại nhiều hệ lụy.
Trạng thái kích động này dễ chuyển hóa thành các hành vi thô bạo, mất kiểm soát khiến bạn hoặc đối phương có thể gây tổn thương thể xác cho nhau. Sự tức giận làm mờ đi khả năng nhận thức và sự nhạy cảm thông thường, dẫn đến việc phớt lờ cảm xúc của đối phương, biến cuộc yêu thành nơi trút giận ích kỷ.
Quan hệ tình dục khi tức giận có thể gây tổn thương tâm lý kéo dài, thậm chí gây suy giảm ham muốn. Nếu lặp đi lặp lại nhiều lần sẽ dẫn đến chán nản, stress, sợ quan hệ ở nữ giới, còn đàn ông bị xuất tinh sớm, rối loạn dương. Các cặp đôi dễ bỏ qua những biện pháp tình dục an toàn như sử dụng bao cao su dẫn đến mang thai ngoài ý muốn hay các bệnh lây qua đường tình dục.
Một mối quan hệ lành mạnh cần sự giao tiếp bằng ngôn từ để giải quyết mâu thuẫn. Dùng sex để "lấp liếm" cơn giận càng khiến tình cảm rạn nứt.
Các cặp đôi hãy cho nhau không gian riêng từ 15–30 phút để bình tĩnh lại, tránh gây tổn thương cho đối phương. Không quan hệ khi đang tức giận. Trường hợp liên tục ám ảnh, sợ quan hệ, cần đi khám tâm lý, tránh stress kéo dài ảnh hưởng đến chất lượng sống.
Tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, các bác sĩ đánh giá cơ hội sống sót của Nguyễn Quỳnh Nhi và Nguyễn Văn Dũng, cùng 24 tuổi, ở mức rất thấp. Họ là một trong hàng chục nạn nhân trong vụ tai nạn thảm khốc tại Tuyên Quang, khi chiếc xe giường nằm đâm trực diện vào một xe container, hồi tháng 3/2024.
Cú tông bóp méo hoàn toàn phần đầu xe, cướp đi sinh mạng 5 người tại chỗ, 5 trường hợp thương nặng. Trong khoảnh khắc khung sắt khổng lồ đổ ập xuống, Dũng chia sẻ đã dùng chút sức lực cuối cùng kéo Nhi về phía mình. Lựa chọn mang tính bản năng ấy đã cứu mạng người anh yêu nhưng khiến đôi tay chàng trai đứt lìa gân và mất đi hai ngón.
Đội cứu hộ phải dùng cưa chuyên dụng để cắt bỏ khung xe, đưa cả hai ra ngoài trong tình trạng nguy kịch. Dũng trải qua 4 ca mổ phức tạp và ba lần ngưng tim. Nhi trải qua 7 ca phẫu thuật, bao gồm một lần thay khớp háng. Bản bệnh án xuất viện ghi nhận thương tật vĩnh viễn 97% với Dũng và 93% với Nhi.
Hành trình phục hồi của họ phản chiếu một trong những thách thức y tế phức tạp nhất mà các nạn nhân đa chấn thương phải đối mặt khi tổn thương tâm lý kéo theo sau tổn thương thể chất.
Theo báo cáo được công bố trên tạp chí y khoa The Lancet, hơn 30% bệnh nhân chấn thương sọ não và đa chấn thương phát triển Rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD) hoặc trầm cảm lâm sàng.
Cả Nhi và Dũng đều từng có những khoảnh khắc muốn buông xuôi để không phải làm khổ người thân. Hai người động viên nhau gượng dậy phần lớn nhờ sự đồng hành của gia đình, yếu tố mà y văn thế giới đánh giá là liệu pháp can thiệp tâm lý mạnh mẽ nhất trong giai đoạn hồi phục sau chấn thương nặng.
Quá trình tìm lại thăng bằng bắt đầu từ những nỗ lực nhỏ nhoi nhất, cặp đôi tâm sự. Không chấp nhận cảnh nằm một chỗ, Nhi tìm kiếm các công việc tiếp thị trực tuyến để tự trang trải. Dũng hoàn thành đồ án tốt nghiệp đại học dù thị lực ngày càng yếu. Nhìn từ góc độ thần kinh học, quyết định quay lại làm việc của họ không đơn thuần là ý chí. Các chuyên gia y tế khẳng định việc duy trì hoạt động trí óc sau chấn thương sọ não giúp kích thích tính dẻo dai thần kinh của não bộ (neuroplasticity), ngăn ngừa sự suy giảm nhận thức vĩnh viễn. Đây là một hình thức phục hồi chức năng không thể thay thế bằng thuốc hay phẫu thuật.
Song song phục hồi thể chất, quá trình Nhi học cách nhìn thẳng vào gương chấp nhận khuôn mặt với một bên mắt hỏng, và việc Dũng bình thản sống chung với đôi bàn tay khiếm khuyết, phản ánh nguyên lý của Liệu pháp Chấp nhận và Cam kết (ACT) trong tâm lý học lâm sàng.
"Việc chấp nhận thương tật vĩnh viễn giúp bệnh nhân thoát khỏi trạng thái hoài niệm quá khứ để chủ động thiết lập lại một cuộc đời mới", thạc sĩ Cao Trần Thành Trung, Giám đốc điều hành Trung tâm Tham vấn và Trị liệu Tâm lý Lumos, nói.
Hôm 7/4, Nhi và Dũng ngồi bên nhau cẩn thận viết tên từng khách mời lên những tấm thiệp hồng. Đám cưới của họ sẽ diễn ra vào cuối tháng. Bầu không khí bình yên trong căn phòng nhỏ trái ngược hoàn toàn với những bản bệnh án còn lưu trong ngăn kéo.
Nhi nói động tác kéo tay của Dũng trong khoảnh khắc chiếc thanh sắt đổ ập đã trở thành lý do lớn nhất thôi thúc cô phải sống và chọn người đàn ông này làm bạn đời. Còn Dũng, anh nói ngắn gọn rằng anh không muốn tự bỏ rơi chính mình và gia đình.
