Tại bãi đất bụi bặm cách Bắc Kinh một giờ lái xe, dòng xe cộ liên tục ra vào tấp nập để sạc pin. Đây chỉ là một mắt xích trong mạng lưới xe tải điện đang mở rộng nhanh chóng ở Trung Quốc.
Mảng xe điện dân dụng của Trung Quốc đã nổi tiếng từ lâu, nhưng lĩnh vực xe tải điện mới tăng tốc trong thời gian gần đây. Theo các chuyên gia, hệ thống hạ tầng sạc và đổi pin phủ rộng khiến lợi thế chi phí đang nghiêng hẳn về xe tải điện, đánh dấu sự “thay da đổi thịt” với ngành vận tải Trung Quốc và có thể coi là “đòn chí tử” với xe tải chạy bằng diesel truyền thống.
“2025 là năm đột phá đối với xe điện hạng nặng tại Trung Quốc. Khi hạ tầng sẵn sàng, xe điện sẽ trở thành lựa chọn kinh tế nhất cho đa số hoạt động giao hàng và vận tải”, Lauri Myllyvirta, đồng sáng lập Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí sạch (CREA), chuyên gia về tiêu thụ năng lượng Trung Quốc, nêu quan điểm.
Quá trình thay thế xe tải chạy bằng diesel ở Trung Quốc đang tăng tốc trong những năm gần đây.
Theo dữ liệu từ Commercial Vehicle World, công ty cung cấp thông tin thị trường có trụ sở tại Bắc Kinh, các mẫu xe điện chiếm 29% tổng doanh số xe tải nội địa tại Trung Quốc vào năm ngoái, tăng mạnh so với mức 14% năm 2024. Tỷ lệ thâm nhập thị trường năm 2021 chỉ ở mức chưa đến 1%.
Các nhà sản xuất dự báo thị phần xe tải điện sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ, có khả năng chiếm phần lớn doanh số bán hàng trong vài năm tới.
Wang, tài xế xe tải 43 tuổi, cho biết công việc đã thay đổi khá nhiều kể từ khi chuyển sang sử dụng xe điện. “Điều khiển rất nhẹ nhàng. Xe cũ của tôi có hơn 10 số, vận hành rất cồng kềnh. Với xe điện, bạn chẳng phải làm gì cả, tất cả đều tự động”, anh nói khi cắm cáp sạc tại trạm ở quận Mật Vân, Bắc Kinh.
Khi được hỏi tại sao các công ty vận tải có xu hướng chuyển sang dùng xe tải điện nhiều hơn, anh cho rằng nguyên nhân bắt nguồn từ sự hỗ trợ trong chính sách quốc gia và kinh tế thị trường. “Đó là quy luật đào thải. Với chi phí vận chuyển và mọi thứ đi kèm hiện nay, ai cũng cố gắng để kiếm được nhiều tiền hơn. Loại xe này có chi phí vận hành thấp hơn”, Wang nói.
Zhang, một tài xế khác ở trạm sạc, cho hay đã chuyển từ xe tải chạy bằng khí tự nhiên sang xe điện được hai tháng. Công việc của ông chủ yếu là chở cát và đá trên quãng đường ngắn quanh Bắc Kinh. Zhang lưu ý rằng xe tải điện chưa phù hợp với hành trình dài.
Mẫu xe mà Zhang đang lái có tầm hoạt động tối đa khoảng 240-250 km. “Động cơ khá mạnh, tăng tốc nhanh. Tất cả tập trung vào tốc độ, nhưng phạm vi di chuyển vẫn còn hạn chế”, ông nói.
Khi quá trình chuyển đổi xe tải điện trong nước đang tăng tốc, các doanh nghiệp Trung Quốc cũng bắt đầu nghĩ nhiều hơn đến thị trường nước ngoài.
“Tương tự xe dân dụng, các nhà sản xuất xe tải hạng nặng Trung Quốc đang coi xuất khẩu là chiến lược tất yếu, do cạnh tranh ngày càng tăng và thị trường nội địa dần bão hòa”, Christopher Doleman, nhà phân tích tại Viện Kinh tế Năng lượng và Phân tích Tài chính (IEEFA), nhận định.
Những bất ổn gần đây trên thị trường năng lượng toàn cầu do xung đột Trung Đông cũng là chất xúc tác tiềm năng cho xu hướng này. “Nhu cầu về xe tải hạng nặng chạy điện có khả năng sẽ cao hơn, khi các hãng vận hành cố gắng giảm thiểu rủi ro từ sự biến động của giá dầu diesel”, ông nói.
Han Wen, người sáng lập công ty khởi nghiệp xe tải điện Windrose Technology, cũng cho rằng chiến sự Trung Đông đã thúc đẩy nhu cầu về xe tải điện.
Thành lập năm 2022 và có trụ sở tại Bỉ, Windrose đang tìm cách tận dụng chuỗi cung ứng xe điện tiên tiến của Trung Quốc để khẳng định vị thế trên thị trường xe tải điện đường dài toàn cầu và cạnh tranh trực tiếp với tập đoàn Tesla của Mỹ.
“Đối với xe tải, phạm vi hoạt động là hạn chế lớn nhất”, Han nói. Ông lưu ý rằng xe tải của Windrose có thể chạy khoảng 700 km sau một lần sạc đầy và công ty muốn nâng con số này lên 1.000 km vào năm 2030.
Windrose đang tìm cách đẩy mạnh sản xuất sau khi được cấp phép lưu hành tại châu Âu, Trung Quốc, Mỹ và Nam Mỹ.
“Chúng tôi sẽ chế tạo khoảng 1.000 xe tải trong năm nay. Không còn nghi ngờ gì nữa, xe điện là sự lựa chọn ưu việt về mặt kinh tế. Tôi nghĩ chúng ta đang đứng trước ngưỡng cửa xóa sổ xe tải chạy dầu diesel”, Han nói, cho hay mục tiêu tiếp theo là 10.000 chiếc vào năm tới và 100.000 xe vào năm 2030.
Nền tảng Brave1 của Ukraine về phát triển công nghệ quốc phòng cho biết loại bom lượn thả từ trên không đầu tiên do nước này phát triển được đặt tên là Vyrivniuvach.
Bom được thiết kế để tương thích nhiều loại máy bay khác nhau như F-16 và Mirage. Bom cũng có các thuật toán dẫn đường hiện đại, giúp cải thiện khả năng nhắm mục tiêu và độ chính xác.
Bom Vyrivniuvach mang đầu đạn 250kg và có thể tấn công các mục tiêu sâu phía sau chiến tuyến của đối phương. Nó có thể được triển khai bất kể điều kiện thời tiết hay thời gian nào trong ngày, và việc chuẩn bị triển khai chỉ mất không quá 30 phút.
Điều quan trọng là nó do Ukraine chế tạo, "không sao chép từ các hệ thống của phương Tây hoặc Liên Xô" và mất một năm rưỡi để phát triển.
Tờ Business Insider dẫn thông tin từ Brave1 cho biết Vyrivniuvach được Công ty DG Industry sản xuất đã sẵn sàng triển khai chiến đấu, sau khi hoàn thành "tất cả các cuộc thử nghiệm cần thiết".
Loại bom này được cho là rẻ hơn đáng kể so với các loại tương đương của phương Tây. Cụ thể, nó có giá thành thấp hơn khoảng ba lần so với bom JDAM-ER (Joint Direct Attack Munition-Extended Range) do Mỹ sản xuất, loại bom mà Ukraine cũng đang sở hữu, theo thông tin từ DG Industry.
Trước đây, Ukraine dựa vào bom JDAM-ER từ Mỹ và các đồng minh châu Âu. JDAM-ER được trang bị bộ dẫn đường và cánh, biến chúng thành vũ khí lượn chính xác tầm xa, cho phép tấn công các mục tiêu từ bên ngoài tầm phòng không của Nga.
Mỹ chuyển giao bom lượn JDAM-ER cho Ukraine lần đầu tiên vào đầu năm 2023 và đến nay đã chuyển hàng ngàn quả bom. Đầu tháng này, Mỹ đã phê duyệt bán thêm bom dẫn đường chính xác GBU-62 JDAM-ER.
Cả Nga và Ukraine đều đã sử dụng bom lượn trong suốt cuộc chiến. Phía Nga sử dụng nhiều loại bom lượn, một số chuyển đổi từ các loại bom thời Liên Xô và một số do Matxcơva chế tạo. Những quả bom này nặng tới 3.000kg, có khả năng tàn phá một khu vực rộng lớn.
Bom lượn rất khó đối phó vì chúng có tín hiệu radar nhỏ, thời gian bay ngắn và bay theo quỹ đạo phi đạn đạo. Do đó ưu tiên hàng đầu để đối phó là tiêu diệt máy bay thả bom, nhưng chúng thường nằm ngoài tầm bắn.
Vyrivniuvach là ví dụ mới nhất về nỗ lực của Ukraine trong việc phát triển nhiều loại vũ khí và công nghệ phục vụ chiến sự, thay vì dựa vào các quốc gia đối tác.
Theo TTXVN, sáng 8-5, lễ khai mạc và phiên họp toàn thể của Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 đã diễn ra tại Trung tâm Hội nghị Mactan Expo ở Cebu (Philippines). Thủ tướng Lê Minh Hưng dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự các sự kiện.
Tại phiên toàn thể của hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã có bài phát biểu quan trọng. Trước hết, Thủ tướng khẳng định sự ủng hộ và cam kết hợp tác của Việt Nam với Chủ tịch ASEAN Philippines và các nước thành viên để hiện thực hóa các ưu tiên, sáng kiến của Philippines trong năm 2026.
Thủ tướng nhấn mạnh trước những thách thức mang tính liên thông, đa chiều, câu hỏi đặt ra đối với ASEAN không phải là "có bị ảnh hưởng hay không?" mà là ASEAN sẽ "ứng phó như thế nào và ứng phó cùng nhau ra sao?".
Trên cơ sở đó, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu ba đề xuất lớn:
Trước hết, cần tập trung nguồn lực nhằm đảm bảo các nhu cầu an ninh thiết yếu bao gồm an ninh năng lượng, an ninh lương thực và an ninh con người, trong đó có phê chuẩn và triển khai hiệu quả Hiệp định An ninh dầu khí ASEAN (APSA), thực hiện thực chất Kế hoạch hành động hợp tác năng lượng ASEAN giai đoạn 2026 - 2030, Lưới điện ASEAN và Hệ thống Đường ống dẫn khí ASEAN.
Đa dạng hóa các nguồn năng lượng, thúc đẩy chuyển đổi năng lượng, tăng cường tiếp cận tài chính xanh và công nghệ tiên tiến, đồng thời nâng cao hiệu quả các khuôn khổ và thỏa thuận về an ninh lương thực hiện có, tăng cường dự trữ chiến lược và thiết lập cơ chế dự trữ khẩn cấp, chuyên biệt đối với gạo và các mặt hàng thiết yếu khác.
Đặc biệt, Thủ tướng khẳng định Việt Nam sẵn sàng hỗ trợ lương thực trong các tình huống khẩn cấp, chia sẻ kinh nghiệm liên quan với các quốc gia thành viên ASEAN và sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các quốc gia thành viên ASEAN trong công tác hỗ trợ công dân.
Thứ hai, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị thúc đẩy hợp tác thực chất nhằm tăng cường năng lực nội tại và khả năng chống chịu của ASEAN. Theo đó cần triển khai hiệu quả Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA) và sớm hoàn tất Hiệp định khung Kinh tế số ASEAN (DEFA).
Cuối cùng, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng kêu gọi tăng cường phối hợp và đoàn kết ASEAN, trong đó cần nâng cao hiệu quả tham vấn và điều phối liên ngành trong các tình huống khẩn cấp, cũng như tiếp tục phát huy vai trò điều phối của Ban Thư ký ASEAN nhằm bảo đảm các cam kết khu vực được triển khai liên tục, đồng bộ và hiệu quả.
Các đề xuất của Việt Nam được các lãnh đạo ASEAN hoan nghênh, đánh giá cao về nội dung và tính kịp thời.
Trên cơ sở đề xuất của Việt Nam, hội nghị thảo luận, nhất trí ra Tuyên bố Lãnh đạo ASEAN về các hành động ưu tiên củng cố tự cường khu vực ứng phó với các hệ lụy từ tình hình Trung Đông.
Văn kiện này đã thể hiện quan điểm chính trị của ASEAN với các hệ lụy tình hình Trung Đông, tầm nhìn của các lãnh đạo định vị ASEAN trong cấu trúc khu vực, cùng với chiến lược và biện pháp ứng phó chung mang tính hành động, thực thi cao.
Cũng tại phiên họp toàn thể, các nhà lãnh đạo ASEAN chia sẻ đánh giá về các tác động tiêu cực của những biến động địa chính trị phức tạp trên thế giới, nhất là xung đột ở Trung Đông.
Các nhà lãnh đạo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định và các nguyên tắc quan trọng về thúc đẩy đối thoại, giải quyết hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc.
Các nhà lãnh đạo cũng chia sẻ và ủng hộ các định hướng và ưu tiên của Philippines cho hợp tác ASEAN trong năm 2026 với chủ đề "Cùng chèo lái tương lai chung" với 3 trọng tâm lớn, bao gồm hợp tác ứng phó với các thách thức phi truyền thống làm mỏ neo cho hòa bình và ổn định khu vực; lấy kết nối kinh tế, số hóa, phát triển bao trùm và bền vững làm động lực phát triển hành lang thịnh vượng; và lấy người dân ASEAN là trọng tâm cho phát triển cộng đồng.
Các nhà lãnh đạo ASEAN cũng nhấn mạnh trong bối cảnh hiện nay, các nước ASEAN cần tiếp tục củng cố đoàn kết, vai trò trung tâm, tăng cường và mở rộng hợp tác với các đối tác, đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả triển khai các kế hoạch và chương trình hợp tác, nhất là về bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực, ổn định kinh tế, bảo đảm chuỗi cung ứng và hỗ trợ người dân ASEAN.
Các nguồn tin cho hay các báo cáo tình báo của Mỹ đưa ra cảnh báo như trên là vì cho rằng việc kiểm soát eo biển Hormuz là đòn bẩy thực sự duy nhất mà Iran có đối với Mỹ.
"Chắc chắn là giờ đây khi Iran nhận thấy rõ quyền lực và ảnh hưởng của mình đối với eo biển này, họ sẽ không sớm từ bỏ nó", một trong 3 nguồn tin bình luận. Họ từ chối tiết lộ chi tiết về cơ quan nào đã đưa ra các đánh giá như trên.
Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA) chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận từ Reuters. Hiện cũng chưa có thông tin phản ứng từ Iran.
Cảnh báo mới cho thấy Tehran có thể tiếp tục kiểm soát chặt giao thông qua eo biển Hormuz để giữ giá năng lượng ở mức cao như một biện pháp gây áp lực lên Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm tìm ra lối thoát nhanh chóng cho cuộc chiến đã kéo dài gần 5 tuần, theo Reuters.
Chi phí năng lượng tăng cao có nguy cơ làm gia tăng lạm phát ở Mỹ, tạo ra gánh nặng chính trị cho Tổng thống Trump khi ông phải đối mặt với tỷ lệ ủng hộ thấp và đảng Cộng hòa của ông đang chuẩn bị cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.
Các báo cáo cũng cung cấp dấu hiệu mới nhất cho thấy cuộc chiến, nhằm xóa sổ sức mạnh quân sự của Iran, trên thực tế có thể làm tăng ảnh hưởng khu vực của nước này bằng cách cho thấy khả năng đe dọa tuyến đường thủy quan trọng này của Tehran, theo Reuters.
"Trong nỗ lực ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hủy diệt hàng loạt, Mỹ đã trao cho Iran một vũ khí gây rối loạn quy mô lớn", ông Ali Vaez, Giám đốc Dự án Iran tại Nhóm Khủng hoảng Quốc tế, một tổ chức ngăn ngừa xung đột có trụ sở tại Bỉ, bình luận. Ông còn nhận định Tehran hiểu rằng khả năng chi phối thị trường năng lượng thế giới thông qua việc kiểm soát eo biển Hormuz "mạnh mẽ hơn nhiều so với cả vũ khí hạt nhân."
Tổng thống Trump hôm 4.4 tuyên bố Iran chỉ còn 48 giờ để đạt được thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz, nếu không sẽ phải đối mặt với "địa ngục"."Hãy nhớ khi tôi cho Iran 10 ngày để thỏa thuận hoặc mở cửa eo biển Hormuz. Thời gian đang cạn dần - chỉ còn 48 giờ nữa trước khi địa ngục giáng xuống họ...", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Đáp lại, tướng Ali Abdollahi Aliabadi thuộc Bộ chỉ huy Trung ương Khatam al-Anbiya ở Tehran nói rằng cảnh báo mới của Tổng thống Trump là "một hành động bất lực, lo lắng, mất cân bằng và ngu ngốc", theo AFP. Ông Aliabadi cảnh báo rằng "cánh cửa địa ngục sẽ mở ra với các người" nếu cơ sở hạ tầng của Iran tiếp tục bị tấn công.
Trước đó vào ngày 3.4, một quan chức Nhà Trắng cho Reuters hay ông Trump "tự tin rằng eo biển sẽ sớm được mở lại" và đã nói rõ rằng Iran sẽ không được phép điều tiết tuyến đường thủy này sau xung đột.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã sử dụng nhiều chiến thuật khác nhau để khiến việc vận chuyển thương mại qua eo biển Hormuz trở nên quá nguy hiểm kể từ khi Tổng thống Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu phát động cuộc chiến vào ngày 28.2, theo Reuters.
Từ việc tấn công các tàu dân sự và rải thủy lôi đến việc đòi phí qua lại, Iran thực tế đã phong tỏa giao thông qua eo biển Hormuz.
Giới chuyên gia cho rằng một chiến dịch quân sự nhằm mở lại eo biển Hormuz sẽ gây ra nhiều rủi ro tiềm ẩn đáng kể, theo Reuters. Eo biển Hormuz chia cắt Iran và Oman. Eo biển này rộng 33 km ở điểm hẹp nhất, nhưng luồng hàng hải chỉ rộng 3 km theo cả hai hướng, khiến tàu thuyền và binh sĩ dễ trở thành mục tiêu.
Ngay cả khi lực lượng Mỹ chiếm được bờ biển và các đảo phía nam Iran, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran vẫn có thể tấn công họ và duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz bằng máy bay không người lái và tên lửa phóng từ sâu bên trong Iran, theo Reuters dẫn lời một số chuyên gia.
"Chỉ cần một hoặc hai máy bay không người lái là đủ để làm gián đoạn giao thông và ngăn cản tàu thuyền đi qua", ông Vaez bình luận.
Một số chuyên gia còn cho rằng ngay cả sau xung đột, Iran khó có thể từ bỏ khả năng kiểm soát qua eo biển Hormuz vì họ sẽ cần phải tái thiết, và việc thu phí qua lại đối với tàu thuyền thương mại sẽ là một phương tiện để gây quỹ tái thiết.
Trong một podcast của tạp chí Foreign Affairs hôm 2.4, cựu Giám đốc CIA Bill Burns dự đoán rằng Tehran "sẽ tìm cách duy trì đòn bẩy mà họ đã giành lại được bằng cách làm gián đoạn giao thông" qua eo biển Hormuz.
Ông Burns còn cho rằng Iran sẽ tìm cách sử dụng khả năng kiểm soát tuyến đường thủy này để giành được "sự răn đe lâu dài và các đảm bảo an ninh" trong bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào với Mỹ và để đạt được "một số lợi ích vật chất trực tiếp" như thu phí qua lại để có tiền cho quá trình phục hồi sau xung đột. "Điều đó tạo ra một cuộc đàm phán thực sự khó khăn ngay bây giờ", ông nhận định.
