Tôi lỡ mua 5 cây vàng không hóa đơn

Khi còn đi học phổ thông, tôi gặp rất nhiều khó khăn với môn Vật Lý. Mọi chuyện bắt đầu với quy tắc bàn tay phải, khi tôi thấy thầy vẽ hình lên bảng để giảng mà chẳng hiểu gì.

Để tiếp tục minh họa, thầy lại lấy cái hình mở nút chai rượu vang ra giảng. Tới lúc này thì tôi thật sự là muốn phát khóc, bởi vì tôi có thấy cái chai rượu vang bao giờ.

Khi quả lắc, lò xo, chuyển động thẳng đều, gia tốc, dòng điện xoay chiều, tiêu cự, thấu kính, bước sóng đi vào đời tôi thì tôi đã khổ lại càng khó. Xin nói thẳng luôn là tôi giỏi Toán, ít nhất thì theo lời cô giáo dạy Toán thì tôi "chỉ thua các bạn học sinh giỏi toàn quốc môn Toán".

Nhưng Vật lý, dù được biểu trưng bằng các phương trình toán học, vẫn ám ảnh tôi suốt mấy năm cấp ba.

Mọi sự chỉ khá lên một chút khi tôi nghe nói về một cô giáo được xem là rất giỏi Vật lý đã mở lớp dạy thêm. Tôi theo học thì quả nhiên là bắt đầu hiểu được chút đỉnh, nhưng vẫn khổ sở vô cùng. Tới mức năm thi tốt nghiệp lớp 12, tôi thi sáu môn Toán, Lý, Hóa, Sinh, Tiếng Anh và Ngữ văn mà tôi phải dành gần một nửa thời gian để ôn môn Vật lý, thật khủng khiếp.

Sau này thì tôi vào đại học ngành kỹ sư Hóa. Lúc thi vào tôi cứ đinh ninh là mình sẽ học nhiều về Hóa học, nhưng sau khi đi du học thì tôi mới biết là ngành kỹ sư hóa chủ yếu là thiết kế máy móc cho các quá trình sản xuất Hóa học.

Tức là, tôi được học rất nhiều về Vật lý. Nhiệt động học, thủy động học, cơ học là các ngành khoa học cơ bản của kỹ sư hóa, tới mức ngành học của tôi được dịch ra là ngành "kỹ sư cơ khí hóa học".

Vậy mà những cơn ác mộng về Vật lý lại không trở về với tôi. Sau năm nhất, tôi về Việt Nam thăm thầy dạy Vật lý ngày trước. Thầy hỏi tôi em học mấy môn nhiệt học, thủy động học thế nào, hồi trước thầy thấy em dở môn Lý lắm mà.

Tôi nhún vai khoe rằng tôi được điểm HD, cao nhất trong thang điểm ở Australia. Thầy chỉ lắc đầu khó tin, còn tôi thì hậm hực nghĩ rằng thầy hồi trước dạy dở quá nên em mới te tua ấy chứ.

Thật ra thì thầy tôi dạy không dở. Chỉ là ở Australia thì chúng tôi học mô men lực xong rồi phải thiết kế mô hình cầu bằng giấy, tự lấy giấy làm ra rồi giáo sư đặt mô hình xe chạy qua coi có sập không.

Học điện thì phải vào phòng lab tự hàn các mối hàn điện tử, nối các bộ phận lại rồi bật công tắc, nếu làm đúng thì đèn cắm trên bảng hàn mới sáng. Học về dòng xoáy của chất lỏng thì chúng tôi phải xem mô hình chân vịt quay trong nước, xem quá trình đẩy khí vào bột để biến thành chất lỏng...

Nói tóm lại là học đi đôi với hành, nên mới hiểu nổi là mình đang học cái gì.

Ở Việt Nam, các môn khoa học tự nhiên dường như vẫn được dạy như cũ, càng lúc càng nâng cao tầm kiến thức và vẫn chẳng có một chút thực hành. Các em học sinh vẫn khổ sở với các phương trình điện xoay chiều, phản ứng oxy hóa khử trong khi cha mẹ các em thì cãi nhau xem học mấy cái đó làm gì, khi học xong rồi lại vứt vào thùng rác.

Việc học rồi lại "vứt vào thùng rác" là có thật. Các bạn có thể đi tìm hiểu những người đã tốt nghiệp đại học các ngành công nghiệp nặng ở Việt Nam xem họ đang làm cái gì. Ngay cả những người "làm đúng ngành" như kỹ sư điện làm cho ngành điện lực, thì cái mà họ làm thường là lắp đặt và sửa chữa máy móc. Hầu như chẳng có kỹ sư nào thiết kế được vật gì từ không thành có (from scratch).

Các bản thiết kế để sản xuất hầu như được làm ở nước ngoài, đưa về tới Việt Nam thì chỉ còn công đoạn lắp đặt rồi đưa vào khai thác. Các kỹ sư nhiều lắm thì chỉ biết sửa chửa chút đỉnh khi có vấn đề, vì vậy mấy chục năm rồi mà mối tâm tình với Toán Lý Hóa của những người là kỹ sư cũng vẫn cứ như vậy thôi.

Các em học sinh cần phải biết rằng, xà bông được tạo ra từ một phản ứng giữa chất béo và kiềm, và bản chất của xà bông là một loại muối, và tốt nhất là các em ấy được đi "nấu xà bông" để hiểu được.

Còn bán dẫn thì nguyên tắc vật lý nền tảng là dòng điện tạo ra do các lổ hổng trên vật liệu (như silicon, germanium) hoạt động như các positron. Chừng nào các em chưa được nhìn thấy silicon hay germanium thì cha mẹ của các em sẽ vẫn còn bài trừ từ Toán học, Vật lý tới Hóa học.

Nhưng hễ con em của họ không vào đựơc cấp ba, không được học những thứ "vứt đi đó", thì họ lại kêu khóc khắp nơi, đăng đàn than thở, kêu gọi xây thêm trường, tự hỏi tương lai các em sẽ đi về đâu...

Tin Gốc: Vnexpress

Chiều qua, tôi mới nghe được một lời nhận xét của bà hàng xóm cạnh nhà về con trai mình: "5 tuổi rồi mà mới cộng được mấy số một chữ số à? Chưa biết trừ luôn sao? Chưa đánh vần được thì vào lớp một kiểu gì?". Tôi chỉ cười vì đã nghe những câu như thế quá nhiều.

Đúng là con tôi 5 tuổi mới biết cộng những phép tính đơn giản với số có một chữ số. Con thuộc bảng chữ cái nhưng chưa thể ghép vần để đọc. Nếu đem so với nhiều bạn cùng tuổi, con có vẻ chậm hơn ở khá nhiều kỹ năng. Có thời gian, tôi cũng sốt ruột. Mỗi lần mở mạng xã hội lại thấy những đứa trẻ 4-5 tuổi đọc vanh vách, làm toán nhanh, nói tiếng Anh lưu loát. Mỗi lần đi họp phụ huynh hay gặp người quen, câu hỏi đầu tiên thường là: "Con đọc được chưa?", "biết làm Toán đến đâu rồi?".

Tôi cũng từng thử ép con học nhiều hơn. Buổi tối, hai mẹ con ngồi tập đánh vần. Nhưng chỉ vài phút là con tôi mất tập trung, mắt đỏ hoe, giọng lí nhí: "Mẹ ơi, con mệt quá". Có hôm cả hai cùng mệt mỏi, tôi cáu gắt còn con thì khóc. Sau những lần như vậy, tôi nhận ra mình đang cố biến con thành phiên bản mà người lớn mong muốn, chứ không phải giúp con học theo tốc độ của chính mình.

Thế rồi, tôi quyết định chậm lại. Thay vì bắt con học thật nhiều, tôi đọc sách cùng con mỗi tối. Thay vì hỏi hôm nay con học được mấy chữ, tôi hỏi con có điều gì khiến con vui nhất trong ngày. Điều thú vị là khi không còn áp lực, con tôi cũng tiến bộ từng chút một. Hôm nay, con cộng được phép tính mà tuần trước còn lúng túng. Hôm sau, con tự nhận ra một chữ cái trong cuốn truyện. Những bước tiến ấy nhỏ bé, nhưng đều là nỗ lực của con.

>> Sốt ruột vì con 5 tuổi kém xa bạn bè học tiền tiểu học

Tôi không phủ nhận việc học sớm có thể mang lại lợi thế. Mỗi gia đình có cách nuôi dạy khác nhau. Có những đứa trẻ tiếp thu rất nhanh và điều đó đáng được ghi nhận. Nhưng tôi cũng mong người lớn đừng vội coi những đứa trẻ phát triển chậm hơn một chút là "chậm", "kém" hay "đáng lo" chỉ vì các con chưa đạt một cột mốc nào đó ở đúng độ tuổi.

Sự phát triển của trẻ không phải lúc nào cũng đi theo một đường thẳng. Có em biết đọc từ rất sớm nhưng vụng về trong giao tiếp. Có em làm Toán nhanh nhưng lại mất nhiều thời gian để tự lập. Cũng có em năm tuổi chưa biết đánh vần, nhưng rất biết quan sát, giàu lòng trắc ẩn và luôn sẵn sàng chia sẻ đồ chơi với bạn. Nếu chỉ dùng một vài kỹ năng học tập để đánh giá cả một đứa trẻ, có lẽ chúng ta đã bỏ qua rất nhiều điều đáng quý.

Đến bây giờ, mỗi khi ai đó nói: "Con chị chậm quá", tôi không còn thấy tổn thương như trước. Tôi chỉ mỉm cười và nghĩ rằng, con tôi chỉ đang lớn lên theo nhịp của riêng mình. Tôi không cần con phải chạy đua với những đứa trẻ khác, chỉ cần hôm nay tốt hơn chính con của ngày hôm qua là được.

Tôi tin rằng, trong hành trình trưởng thành, tốc độ không phải là điều quyết định tất cả. Một đứa trẻ được yêu thương, được tôn trọng và được lớn lên mà không phải mang gánh nặng so sánh có lẽ sẽ đi xa hơn rất nhiều so với một đứa trẻ luôn sống trong áp lực phải "không được chậm hơn ai".

Tin Gốc: Vnexpress

Câu chuyện về quan điểm chi tiêu trong các bài viết: "Vợ chồng lương 30 triệu vẫn tiết kiệm được 15 triệu một tháng ở Sài Gòn", "Tôi chi vài triệu mua sắm trong ngày còn chồng chẳng dám ăn tiêu", "Chồng keo kiệt với bản thân vì mặc cảm làm ra ít tiền", ‘Làm đồng nào tiêu đồng đó giúp tôi lạc quan, thoải mái đầu óc’, ‘Nhiều người bảo tôi 'điên' vì mua máy tính 3000 USD cho con chơi game’ thu hút được nhiều sự quan tâm của độc giả với nhiều ý kiến trái chiều.

Cá nhân tôi lựa chọn lối sống đơn giản, duy trì kỷ luật tài chính, tiết kiệm để phòng thân mặc dù tôi có thu nhập khá so với mặt bằng chung.

Cũng nhờ thói quen tiết kiệm và có kế hoạch chi tiêu phù hợp nên ngay từ thời sinh viên tôi đã không phải sống trong cảnh thiếu trước hụt sau. Khi ra trường, đi làm tôi cũng tự tay mua xe sắm nhà mà không phải chạy vạy vay mượn bạn bè, người thân.

Ở độ tuổi 40 tôi vẫn sử dụng chiếc ô tô sedan hạng B mua từ 10 năm trước trong khi bạn bè, đồng nghiệp có nhiều người đã lên đời Camry, Mercedes, mẫu SUV sang trọng.

Với tôi, chiếc xe là một phần kỷ niệm trong cuộc đời, nó được bảo dưỡng định kỳ, vẫn sử dụng tốt, tiết kiệm nhiên liệu và vẫn phù hợp với nhu cầu sử dụng của tôi.

Còn khi đi công tác hay tiếp khách tôi đã có xe của công ty đưa đón. Khi có việc cần di chuyển từ nội thành ra ngoại thành vào cuối tuần, nếu không có việc gấp tôi sẽ lựa chọn đi xe bus, vừa ngồi trên xe vừa đọc báo, ngắm phố phường qua khung cửa kính cũng là một thú vui nhẹ nhàng.

Tôi không mua sắm theo cảm hứng, do đặc thù công việc, tôi thường xuyên mặc đồng phục công ty khi đi làm. Tủ quần áo của tôi chỉ khoảng sáu, bảy bộ đồ để thay đổi. Ngoài ra có hai bộ vest: Một bộ công ty cấp, một bộ đối tác tặng.

Tôi vẫn mặc chiếc áo len mà học trò tặng cách đây 6 năm. Gia đình tôi ăn cơm nhà là chính, tôi sắp xếp công việc để phụ giúp vợ cùng nấu cơm, dọn nhà. Mỗi tháng cả nhà mới ra ăn ngoài đổi gió một, hai bữa.

Khoảng hai, ba tháng chúng tôi tổ chức picnic, dã ngoại hoặc đi chơi xa một chuyến với bán kính cách Hà Nội khoảng 100 km trở lại. Khi tổ chức dã ngoại, gia đình tôi thường chuẩn bị sẵn thực phẩm từ nhà.

Một năm tôi đưa gia đình du lịch một, hai lần. Bản thân tôi cũng được hưởng chế độ du lịch, nghỉ mát của công ty mỗi năm hai lần. Sở thích trồng rau, chơi đàn, đọc sách, chạy bộ của tôi cũng không tốn kém nhiều chi phí. Những niềm vui ấy vừa đủ để làm mới cảm xúc mà không biến thành gánh nặng tài chính.

Trái ngược với tôi, vợ tôi mua sắm online rất thoáng tay, có những món đồ vứt trong góc tủ có khi quên chưa đụng tới. Hai tủ quần áo đối với vợ tôi vẫn thấy thiếu; túi xách, giày dép dùng một vài lần rồi bỏ xó. Cô ấy thích dùng hàng hiệu, mỹ phẩm đắt tiền dù lương của vợ không cao.

Tôi có góp ý thì cô ấy đều có lý lẽ riêng: "đời sống được mấy, sao phải khổ", "sống hôm nay đâu biết ngày mai sẽ ra sao", "nhiều người giàu mất vì Covid có đem được tiền đi đâu; có nhu cầu tiêu tiền ắt tạo động lực kiếm tiền, trời sinh voi sinh cỏ, lo chi".

Trong khi tôi vẫn cảm thấy vui vẻ khi mua hàng sale off (khuyến mại sâu), quần áo bình dân, đồ giảm giá trong siêu thị thì cô ấy lại cảm thấy khó chịu. Vợ nhiều lần bóng gió chê tôi chắt bóp hà tiện, tư duy cổ lỗ sĩ, không biết tự thưởng cho bản thân, không biết hưởng thành quả lao động.

Tôi thì chọn cách cười trừ và trêu lại cô ấy: "Em đẹp thì mặc hàng hiệu sẽ tôn lên thương hiệu của nhãn hàng đó, chứ anh xấu trai mặc áo hàng hiệu có khi làm xấu đi hình ảnh của họ".

Có những thời điểm tưởng chừng hôn nhân rạn nứt vì quan điểm tiêu tiền khác nhau của hai vợ chồng. Tôi vẫn giữ thói quen chi tiêu trong khả năng, cân nhắc từng khoản mua sắm vì sau lưng tôi còn cha mẹ già và hai con nhỏ đang tuổi ăn học.

Tôi duy trì kỷ luật chi tiêu cá nhân nhưng cũng sẵn sàng đầu tư các khoản chi phí chăm sóc sức khỏe cho bố mẹ, người thân. Không tiếc tiền đầu tư dinh dưỡng và học tập cho hai con.

Tôi chia thu nhập hàng tháng thành các khoản cố định: Ăn uống, chi phí sinh hoạt của gia đình; điện nước, xăng xe, tiền học của con, chi phí chăm sóc sức khỏe cho bố mẹ, chi tiêu cá nhân, tiền tiết kiệm, quỹ đầu tư. Đồng thời duy trì kỷ luật tài chính để bố mẹ và hai con có điểm tựa vững chắc.

Tôi không cho rằng lựa chọn lối sống tối giản, tiết kiệm là sống khổ là hà tiện, càng không phải là từ chối tận hưởng cuộc sống. Tôi không thấy mình thiệt thòi. Trái lại, tôi cảm nhận rõ sự đủ đầy trong tâm hồn.

Lối sống đơn giản còn giúp tôi tiết kiệm được thứ quý giá hơn tiền bạc: Thời gian và năng lượng. Khi không bị cuốn vào vòng xoáy mua sắm, tôi có nhiều thời gian hơn để học hỏi, chăm sóc sức khỏe, quan tâm đến gia đình và phát triển bản thân.

Tôi không phải làm việc đến kiệt sức chỉ để duy trì một mức sống vượt quá khả năng.

Cuộc sống vốn đầy bất trắc, chúng ta cần chủ động trước những điều bất ngờ. Tiêu tiền cho hiện tại là nhu cầu, nhưng tích trữ một phần cho tương lai là cần thiết.

Trong bối cảnh bất ngờ nào đó xảy ra như dịch Covid bùng phát hay suy thoái kinh tế, chính thói quen tiết kiệm và chi tiêu hợp lý đã giúp nhiều người đứng vững trước sóng gió mà không rơi vào khủng hoảng.

Tin Gốc: Vnexpress