Câu chuyện về quan điểm chi tiêu trong các bài viết: “Vợ chồng lương 30 triệu vẫn tiết kiệm được 15 triệu một tháng ở Sài Gòn”, “Tôi chi vài triệu mua sắm trong ngày còn chồng chẳng dám ăn tiêu”, “Chồng keo kiệt với bản thân vì mặc cảm làm ra ít tiền”, ‘Làm đồng nào tiêu đồng đó giúp tôi lạc quan, thoải mái đầu óc’, ‘Nhiều người bảo tôi ‘điên’ vì mua máy tính 3000 USD cho con chơi game’ thu hút được nhiều sự quan tâm của độc giả với nhiều ý kiến trái chiều.
Cá nhân tôi lựa chọn lối sống đơn giản, duy trì kỷ luật tài chính, tiết kiệm để phòng thân mặc dù tôi có thu nhập khá so với mặt bằng chung.
Cũng nhờ thói quen tiết kiệm và có kế hoạch chi tiêu phù hợp nên ngay từ thời sinh viên tôi đã không phải sống trong cảnh thiếu trước hụt sau. Khi ra trường, đi làm tôi cũng tự tay mua xe sắm nhà mà không phải chạy vạy vay mượn bạn bè, người thân.
Ở độ tuổi 40 tôi vẫn sử dụng chiếc ô tô sedan hạng B mua từ 10 năm trước trong khi bạn bè, đồng nghiệp có nhiều người đã lên đời Camry, Mercedes, mẫu SUV sang trọng.
Với tôi, chiếc xe là một phần kỷ niệm trong cuộc đời, nó được bảo dưỡng định kỳ, vẫn sử dụng tốt, tiết kiệm nhiên liệu và vẫn phù hợp với nhu cầu sử dụng của tôi.
Còn khi đi công tác hay tiếp khách tôi đã có xe của công ty đưa đón. Khi có việc cần di chuyển từ nội thành ra ngoại thành vào cuối tuần, nếu không có việc gấp tôi sẽ lựa chọn đi xe bus, vừa ngồi trên xe vừa đọc báo, ngắm phố phường qua khung cửa kính cũng là một thú vui nhẹ nhàng.
Tôi không mua sắm theo cảm hứng, do đặc thù công việc, tôi thường xuyên mặc đồng phục công ty khi đi làm. Tủ quần áo của tôi chỉ khoảng sáu, bảy bộ đồ để thay đổi. Ngoài ra có hai bộ vest: Một bộ công ty cấp, một bộ đối tác tặng.
Tôi vẫn mặc chiếc áo len mà học trò tặng cách đây 6 năm. Gia đình tôi ăn cơm nhà là chính, tôi sắp xếp công việc để phụ giúp vợ cùng nấu cơm, dọn nhà. Mỗi tháng cả nhà mới ra ăn ngoài đổi gió một, hai bữa.
Khoảng hai, ba tháng chúng tôi tổ chức picnic, dã ngoại hoặc đi chơi xa một chuyến với bán kính cách Hà Nội khoảng 100 km trở lại. Khi tổ chức dã ngoại, gia đình tôi thường chuẩn bị sẵn thực phẩm từ nhà.
Một năm tôi đưa gia đình du lịch một, hai lần. Bản thân tôi cũng được hưởng chế độ du lịch, nghỉ mát của công ty mỗi năm hai lần. Sở thích trồng rau, chơi đàn, đọc sách, chạy bộ của tôi cũng không tốn kém nhiều chi phí. Những niềm vui ấy vừa đủ để làm mới cảm xúc mà không biến thành gánh nặng tài chính.
Trái ngược với tôi, vợ tôi mua sắm online rất thoáng tay, có những món đồ vứt trong góc tủ có khi quên chưa đụng tới. Hai tủ quần áo đối với vợ tôi vẫn thấy thiếu; túi xách, giày dép dùng một vài lần rồi bỏ xó. Cô ấy thích dùng hàng hiệu, mỹ phẩm đắt tiền dù lương của vợ không cao.
Tôi có góp ý thì cô ấy đều có lý lẽ riêng: “đời sống được mấy, sao phải khổ”, “sống hôm nay đâu biết ngày mai sẽ ra sao”, “nhiều người giàu mất vì Covid có đem được tiền đi đâu; có nhu cầu tiêu tiền ắt tạo động lực kiếm tiền, trời sinh voi sinh cỏ, lo chi”.
Trong khi tôi vẫn cảm thấy vui vẻ khi mua hàng sale off (khuyến mại sâu), quần áo bình dân, đồ giảm giá trong siêu thị thì cô ấy lại cảm thấy khó chịu. Vợ nhiều lần bóng gió chê tôi chắt bóp hà tiện, tư duy cổ lỗ sĩ, không biết tự thưởng cho bản thân, không biết hưởng thành quả lao động.
Tôi thì chọn cách cười trừ và trêu lại cô ấy: “Em đẹp thì mặc hàng hiệu sẽ tôn lên thương hiệu của nhãn hàng đó, chứ anh xấu trai mặc áo hàng hiệu có khi làm xấu đi hình ảnh của họ”.
Có những thời điểm tưởng chừng hôn nhân rạn nứt vì quan điểm tiêu tiền khác nhau của hai vợ chồng. Tôi vẫn giữ thói quen chi tiêu trong khả năng, cân nhắc từng khoản mua sắm vì sau lưng tôi còn cha mẹ già và hai con nhỏ đang tuổi ăn học.
Tôi duy trì kỷ luật chi tiêu cá nhân nhưng cũng sẵn sàng đầu tư các khoản chi phí chăm sóc sức khỏe cho bố mẹ, người thân. Không tiếc tiền đầu tư dinh dưỡng và học tập cho hai con.
Tôi chia thu nhập hàng tháng thành các khoản cố định: Ăn uống, chi phí sinh hoạt của gia đình; điện nước, xăng xe, tiền học của con, chi phí chăm sóc sức khỏe cho bố mẹ, chi tiêu cá nhân, tiền tiết kiệm, quỹ đầu tư. Đồng thời duy trì kỷ luật tài chính để bố mẹ và hai con có điểm tựa vững chắc.
Tôi không cho rằng lựa chọn lối sống tối giản, tiết kiệm là sống khổ là hà tiện, càng không phải là từ chối tận hưởng cuộc sống. Tôi không thấy mình thiệt thòi. Trái lại, tôi cảm nhận rõ sự đủ đầy trong tâm hồn.
Lối sống đơn giản còn giúp tôi tiết kiệm được thứ quý giá hơn tiền bạc: Thời gian và năng lượng. Khi không bị cuốn vào vòng xoáy mua sắm, tôi có nhiều thời gian hơn để học hỏi, chăm sóc sức khỏe, quan tâm đến gia đình và phát triển bản thân.
Tôi không phải làm việc đến kiệt sức chỉ để duy trì một mức sống vượt quá khả năng.
Cuộc sống vốn đầy bất trắc, chúng ta cần chủ động trước những điều bất ngờ. Tiêu tiền cho hiện tại là nhu cầu, nhưng tích trữ một phần cho tương lai là cần thiết.
Trong bối cảnh bất ngờ nào đó xảy ra như dịch Covid bùng phát hay suy thoái kinh tế, chính thói quen tiết kiệm và chi tiêu hợp lý đã giúp nhiều người đứng vững trước sóng gió mà không rơi vào khủng hoảng.
Do bố trí lại không gian sân nhà, tôi có thuê thợ đục bỏ vài mảng bê tông và hồ cá được xây bằng gạch. Nhiều người quen giới thiệu và hẹn mãi thì sau một tuần mới có hai người đem đồ nghề, máy đục tới làm.
Khối lượng công việc chỉ làm trong một buổi sáng, tiền công tính cho nguyên ngày, tôi còn phải lo cà phê, thuốc lá cho hai ông thợ. Một người nói phải xén bớt thời gian bên công trình để qua làm cho tôi.
Nhiệm vụ tiếp theo tôi phải giải quyết là xử lý đống xà bần bao gồm gạch, xi măng vừa đập bỏ. Tôi gọi cho một người quen chạy xe ba gác chuyên làm nghề dọn dẹp xà bần xây dựng đến. Giá thỏa thuận là 500 nghìn đồng. Khối lượng xà bần cũng không quá nhiều.
Người quen chạy xe ba gác này độ hơn 50 tuổi, làm một mình. Giữa cái nắng chang chang buổi chiều, mới xúc vài lượt thì mồ hôi đã túa ra như tắm. Tôi biết anh ấy có một đứa con trai không có việc làm ổn định thì hỏi thăm.
Như chạm trúng điểm mệt mỏi của người cha già, anh ấy bảo: Đã rủ đứa con đi làm cùng và hứa sẽ trả cho 200 nghìn đồng để có tiền đi cà phê với bạn bè nhưng đứa con chê việc nặng nhọc, trời lại nắng mà tiền lại ít nên không đi.
Thật sự thì khối lượng xà bần của nhà tôi không nhiều, nếu hai cha con cùng làm thì chưa đến 20 phút đã dọn xong và lấy tiền. Nhưng chỉ có người cha xúc từng vá nặng nề nên phải hơn 45 phút mới xong.
Lúc thanh toán tiền, tôi nói đùa: "Nhớ về nhà đừng cho tiền con nhé" thì thấy ông ấy vừa quệt mồ hôi vừa bảo: Tiền nó kiếm không đủ xài, thỉnh thoảng phải cho thêm để nó "không làm chuyện bậy bạ".
Lúc đọc những bản tin thanh niên ba không, tôi vẫn thắc mắc rằng không học, không đi làm, không qua đào tạo thì họ sống bằng kiểu gì? Tôi nghĩ nhiều người và ngay cả tôi có cùng câu trả lời là "ký sinh" vào cha mẹ. Có thể là thương con, chiều chuộng con, cũng có thể là hỗ trợ con trong thời gian chúng thất nghiệp. Nhưng nếu như vậy, thì đó là lỗi của gia đình chứ đâu phải của xã hội?
Sau vụ ôtô bốc cháy tại cây xăng xảy ra chiều 1/5 tại xã Thăng Điền (TP Đà Nẵng) khiến hai thiếu niên tử vong, hàng loạt hình ảnh được cho là của hai nạn nhân lan truyền chóng mặt trên mạng xã hội.
Đó là ảnh hai thiếu niên mặc đồng phục học sinh, gương mặt sáng sủa, đứng cạnh nhau, kèm theo chú thích rằng đây là nạn nhân trong vụ cháy ôtô. Những bài đăng này nhanh chóng thu hút hàng chục nghìn lượt tương tác, chia sẻ cùng nhiều bình luận bày tỏ sự thương cảm. Thực chất, đó chỉ là sản phẩm do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra nhằm mục đích câu view.
>> Nhóm bạn phát cuồng video 'cô gái hành động nhạy cảm' trên xe Mercedes
Có hai câu hỏi thật nhức nhối:
1.Vì sao nhiều người tin, hùa theo, và không ai phản biện?
2. Xử phạt thế nào với những kẻ bịa đặt và lan truyền thông tin giả mạo?
Cuối tuần trước, tôi theo chân môi giới đi xem một căn hộ chung cư diện tích khoảng 30 m2 ở Hà Nội. Căn nhà nằm trong một dự án được quảng cáo là "cao cấp", diện tích vừa đủ kê một chiếc giường, bộ sofa nhỏ và góc bếp. Giá chào bán được đưa ra là gần 5 tỷ đồng. Nghe xong, tôi đứng hình mất mấy giây mới hoàn hồn rồi lấy lý do suy nghĩ thêm để bỏ về.
Nhiều năm đi làm, mỗi tháng tôi kiếm khoảng 40 triệu đồng. Tôi không tiêu xài hoang phí, nhưng đến lúc thật sự nghĩ đến chuyện mua nhà ở Hà Nội, tôi mới thấy khoảng cách giữa thu nhập và giá nhà xa hơn tưởng tượng rất nhiều. Nếu sống thực tế và an toàn, nhiều nhất tôi chỉ có thể dành khoảng 30% thu nhập cho việc mua nhà, tức khoảng 13 triệu đồng mỗi tháng. Đó là mức để tôi còn tiền sinh hoạt, chăm sóc gia đình, lo cho con cái ăn học và dự phòng những lúc đau ốm hay thất nghiệp.
Tôi từng đọc đâu đó rằng với thu nhập khoảng 25 triệu đồng một tháng mới nên vay khoảng 500 triệu để tránh áp lực tài chính quá lớn. Trong khi đó, trường hợp của tôi bây giờ là muốn mua căn hộ 5 tỷ phải vay thêm khoảng 3 tỷ đồng, dù đã dồn toàn bộ 2 tỷ tích lũy sau nhiều năm đi làm. Nhưng nếu dốc hết tiền mua nhà, rồi tôi sẽ sống bằng gì?
Điều khiến tôi càng khó chấp nhận hơn là nhiều dự án chung cư hiện nay gần như đều tự gắn mác "cao cấp" để đẩy giá bán lên cao. Nhưng thực tế đi xem mới thấy nhiều nơi xung quanh gần như không có tiện ích gì đáng kể, chỉ một tòa chung cư mọc chơ lơ giữa khu vực còn ngổn ngang. Có nơi hành lang hẹp đến mức hai người đi qua còn phải né nhau. Không gian xanh ít ỏi, khu sinh hoạt chung sơ sài, mật độ xây dựng dày đặc. Vậy nhưng giá bán vẫn bị đẩy lên mức của "căn hộ cao cấp".
>> 10 năm sống trong nợ nần khi tôi mua chung cư Hà Nội
Tôi nghĩ đã đến lúc cần có quy định rõ ràng hơn về tiêu chuẩn của một chung cư cao cấp. Cao cấp thì phải có tiêu chí cụ thể: mật độ xây dựng ra sao, diện tích cây xanh thế nào, tiện ích công cộng gồm những gì, chất lượng hành lang, chỗ để xe, không gian sinh hoạt chung, khoảng cách giữa các tòa nhà... Không thể chỉ cần sảnh đẹp hay gắn vài từ quảng cáo mỹ miều là giá bán tăng thêm cả tỷ đồng. Dự án nào không đạt tiêu chuẩn, nếu quảng cáo sai hoặc cố tình đánh tráo khái niệm để bán giá cao thì cần bị xử phạt.
Điều khiến tôi áp lực là cảm giác mình luôn phải chạy theo một thứ ngày càng xa tầm với. Tốc độ tăng giá bất động sản lúc nào cũng nhanh hơn rất nhiều so với tốc độ tiết kiệm của người đi làm công ăn lương. Có lúc tôi tự trách bản thân vì chưa giỏi hơn, kiếm chưa nhiều hơn. Nhưng rồi nhìn quanh, tôi thấy rất nhiều người trẻ cũng ở trong trạng thái tương tự. Thu nhập không thấp, làm việc chăm chỉ, sống tiết kiệm, nhưng vẫn cảm thấy mơ hồ khi nghĩ đến chuyện an cư.
Tôi biết sẽ có người nói rằng có thể chọn ở xa trung tâm hơn, hoặc chấp nhận vay dài hạn vài chục năm. Nhưng liệu một căn hộ nhỏ với khoản nợ quá lớn có đáng để đánh đổi cảm giác an toàn của cả cuộc sống hay không?
