“Cho đến nay, một trường hợp nhiễm virus hantavirus đã được xác nhận trong phòng thí nghiệm, và có thêm 5 trường hợp nghi ngờ khác. Trong số 6 người bị ảnh hưởng, 3 người đã chết và một người hiện đang được chăm sóc đặc biệt tại Nam Phi”, AFP dẫn thông báo từ WHO.
Trước đó cùng ngày, Bộ Y tế Nam Phi thông báo đã có một đợt bùng phát “bệnh hô hấp cấp tính nghiêm trọng”, khiến ít nhất 2 người chết, và người thứ ba đang được chăm sóc đặc biệt tại thành phố Johannesburg (Nam Phi).
Phát ngôn viên Bộ Y tế Nam Phi Foster Mohale cho hay trong số 2 người tử vong có một hành khách 70 tuổi chết trên tàu du lịch MV Hondius và người còn lại là vợ của ông này, qua đời tại một bệnh viện ở Johannesburg, sau khi nhiễm bệnh trên tàu.
Ông Mohale cho biết thêm bệnh nhân thứ ba đã có kết quả xét nghiệm dương tính với hantavirus, một họ virus có thể gây sốt xuất huyết. Ông còn nói rằng giới chức vẫn chưa công bố quốc tịch của 3 bệnh nhân.
Trong thông báo của mình, WHO cho hay các trường hợp nhiễm hantavirus “thường liên quan việc tiếp xúc với môi trường (tiếp xúc với nước tiểu hoặc phân của động vật gặm nhấm bị nhiễm bệnh).
“Dù hiếm gặp, hantavirus có thể lây lan giữa người với người và có thể dẫn đến bệnh hô hấp nghiêm trọng, đòi hỏi phải theo dõi, hỗ trợ và điều trị bệnh nhân một cách cẩn thận”, WHO nhấn mạnh.
Con người có thể nhiễm hantavirus do tiếp xúc với chuột bị nhiễm bệnh, phân của chúng, bị cắn hoặc hít phải bụi bị nhiễm bẩn. Có nhiều loại virus hantavirus khác nhau ở những vùng khác nhau trên thế giới, với các triệu chứng khác nhau, theo AFP.
Vụ bùng phát hantavirus xảy ra khi tàu du lịch MV Hondius đang trên đường từ thành phố Ushuaia của Argentina đến quốc đảo Cape Verde. Tàu đang ở ngoài khơi Praia, thủ đô của Cape Verde, vào ngày 3.5, theo một số trang web theo dõi tàu trực tuyến.
Tàu MV Hondius được liệt kê là tàu du lịch vùng cực trên các trang web của một số công ty du lịch, do một công ty du lịch có trụ sở tại Hà Lan là Oceanwide Expeditions điều hành. Tàu này có thể chứa khoảng 170 hành khách và có khoảng 70 thành viên thủy thủ đoàn.
Như lời Tổng thống Donald Trump cảnh báo, quân đội Mỹ rạng sáng qua tiến hành đợt không kích mới nhắm vào 90 mục tiêu tại Iran. Đáp lại, Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tập kích các căn cứ quân sự Mỹ tại Bahrain, Kuwait và Qatar. Đợt ăn miếng trả miếng diễn ra sau khi Mỹ tố cáo Iran tấn công tàu thương mại tại eo biển Hormuz ngày 7.7. Sau đó, quân đội Mỹ không kích hàng loạt mục tiêu tại Iran và tái áp đặt lệnh cấm vận dầu mỏ, trong khi ông Trump tuyên bố thỏa thuận tạm thời mà hai nước ký hồi giữa tháng 6 đã "kết thúc".
Nguyên nhân dẫn đến đợt leo thang mới được cho là do khác biệt trong cách hai bên diễn giải nội dung liên quan việc kiểm soát eo biển Hormuz trong thỏa thuận tạm thời nói trên, theo Reuters. Iran tuyên bố nước này nắm quyền quản lý eo biển và có thể thu phí tàu bè qua lại, trong khi Mỹ và các đồng minh vùng Vịnh nhấn mạnh "tự do hàng hải là miễn phí".
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf - nhà đàm phán chính của nước này - tuyên bố eo biển Hormuz "chỉ mở cửa theo sự sắp đặt của Iran". Trong quá khứ, Iran từng do dự trong việc đóng cửa eo biển vì lo ngại bị quốc tế cô lập. Tuy nhiên, khi Mỹ và Israel bắt đầu cuộc xung đột hồi tháng 2 và hạ sát Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei cùng một loạt quan chức cấp cao, các lãnh đạo còn lại của Iran cảm giác không còn gì để mất. Iran nhanh chóng phong tỏa eo biển và chỉ chừa tuyến đường do nước này quản lý, gây ra đợt gián đoạn lớn nhất trong lịch sử đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu.
"Họ muốn được công nhận quyền kiểm soát eo biển Hormuz. Đó là đòn bẩy của họ trước Mỹ và phương Tây, thay thế cho vấn đề làm giàu uranium", nhà nghiên cứu Alex Vatanka tại Viện Trung Đông (Mỹ) nói với AFP. Theo các nhà phân tích, Iran tính toán rằng dù thể hiện sự giận dữ, Tổng thống Trump không muốn quay trở lại đối đầu toàn diện vì có thể khiến giá dầu gia tăng và gây bất mãn cho cử tri Mỹ khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày càng đến gần. "Về cơ bản, Iran nghĩ thời gian đang đứng về phía họ. Họ có thể chịu đựng hơn người Mỹ và vùng Vịnh", ông Vatanka đánh giá. "Đó là con át chủ bài họ phải tung ra và kết quả là chúng ta có thể dự đoán họ sẽ tiếp tục tìm cách gây cản trở tàu thuyền không đi theo phân luồng của họ", Phó đô đốc về hưu Mỹ Kevin Donegan dự báo.
Việc sa lầy vào các thỏa thuận ngừng bắn chắp vá trong vài tháng qua đã đẩy cuộc xung đột đến rất gần thời điểm bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 tại Mỹ. Trong bối cảnh công chúng Mỹ không mặn mà với một cuộc chiến lớn, ông Trump đang ở vào thế tiến thoái lưỡng nan khi vị thế chính trị của đảng Cộng hòa tại Hạ viện đang bị đe dọa.
Theo CNN, nếu eo biển Hormuz bị phong tỏa một lần nữa, nền kinh tế Mỹ sẽ phải chịu những "cú đấm" nặng nề. Hiện tại, Kho dự trữ dầu mỏ chiến lược (SPR) của Mỹ đang ở mức thấp kỷ lục kể từ năm 1983, trong khi các kho dự trữ thương mại đang ở mức báo động. Ông Trump đã cảnh báo rằng nguồn dầu dự trữ không còn dồi dào có thể gây ra thảm họa kinh tế và sẽ khiến ông bị so sánh với ông Herbert Hoover - vị Tổng thống Mỹ gắn liền với thời kỳ Đại suy thoái hồi đầu thế kỷ 20.
Các nhà phân tích cho rằng lựa chọn của Tổng thống Trump rất hạn chế. Theo đó, bất kỳ sự leo thang nào vượt quá các cuộc tấn công qua lại đều có thể dẫn đến nguy cơ xung đột toàn diện, dù chủ nhân Nhà Trắng khẳng định các diễn biến gần đây sẽ kết thúc "rất nhanh chóng".
Tuy nhiên, nếu Mỹ nhượng bộ trước thách thức từ Iran có thể giúp Tehran thêm tự tin rằng có thể gây sức ép lên eo biển Hormuz - kênh vận chuyển dầu quan trọng nhất thế giới bất cứ khi nào họ thấy phù hợp. Theo các nhận định, ông Trump có thể hy vọng các đòn không kích mới sẽ buộc Iran trở lại bàn đàm phán về chương trình hạt nhân, song hầu hết các chuyên gia đều không thấy có nhiều dấu hiệu Tehran sẽ nhượng bộ.
Cựu sĩ quan tình báo Mỹ tại Trung Đông Jonathan Panikoff, hiện làm việc tại viện nghiên cứu Hội đồng Thái Bình Dương (Mỹ), dự đoán tình hình tấn công qua lại có khả năng sẽ tiếp tục trong tương lai gần. "Tình hình sẽ không quay trở lại cuộc chiến toàn diện. Tuy nhiên trạng thái mặc định hiện nay là "bất ổn có kiểm soát", bạo lực sẽ tái diễn mà không có lối thoát về lâu dài", chuyên gia này nhận định.
Còn theo cây bút bình luận chuyên về mảng năng lượng Ron Bousso của Reuters, mâu thuẫn giữa Mỹ và Iran về eo biển Hormuz có nguy cơ tạo ra cuộc khủng hoảng kéo dài. Ngay cả khi hai bên tránh chiến tranh toàn diện, nguy cơ tính toán sai vẫn rất cao, biến eo biển thành điểm nóng dai dẳng, có thể châm ngòi cho một cuộc xung đột rộng hơn trong những năm tới. Kết quả là việc di chuyển qua eo biển vẫn khó đoán trong tương lai gần.
Trong cuộc họp báo thường kỳ ngày 4/6, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng được đề nghị bình luận về các phát biểu gần đây của Trung Quốc và Hà Lan liên quan đến hoạt động của tàu hộ vệ De Ruyter, Hà Lan tại khu vực quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam.
Bộ Quốc phòng Hà Lan cho biết tàu hộ vệ HNLMS De Ruyter hôm 27/5 thực hiện hành trình qua Biển Đông để thực hiện các nhiệm vụ ngoại giao, an ninh và kinh tế theo quy định của luật pháp quốc tế.
Zhai Shichen, phát ngôn viên Bộ tư lệnh Chiến khu Nam Bộ của quân đội Trung Quốc, cho hay đã triển khai lực lượng trên không, trên biển để "xua đuổi" tàu hộ vệ Hà Lan gần quần đảo Hoàng Sa.
"Như đã nhiều lần khẳng định, Việt Nam có đầy đủ chứng cứ lịch sử và cơ sở pháp lý để khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa phù hợp với luật pháp quốc tế. Việt Nam đề nghị các nước khác tôn trọng thực tế này", bà Hằng nói.
Với tư cách là quốc gia thành viên Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS) và là quốc gia ven Biển Đông, Việt Nam luôn tôn trọng quyền tự do hàng hải, hàng không của các quốc gia ở Biển Đông phù hợp với các quy định của luật pháp quốc tế, nhất là UNCLOS, bà Hằng nói.
Quần đảo Hoàng Sa gồm hơn 30 đảo, rạn san hô, cồn cát và bãi đá ngầm ở Biển Đông. Việt Nam đã nhiều lần nêu rõ có đầy đủ cơ sở pháp lý và bằng chứng lịch sử để khẳng định chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.
"Văn phòng thông tấn quân sự cho biết một cường kích A-10 Mỹ đã bị hệ thống phòng không Iran bắn rơi ở vùng biển phía nam và rơi xuống khu vực thuộc vịnh Ba Tư", hãng thông tấn Tasnim của Iran đưa tin hôm nay.
Báo New York Times trước đó dẫn lời hai quan chức Mỹ giấu tên cho biết một cường kích A-10 rơi tại vịnh Ba Tư và phi công đã được giải cứu. Các quan chức này không cung cấp thêm thông tin chi tiết về vụ cường kích A-10 trúng đạn, như diễn biến và địa điểm cụ thể, mà chỉ tiết lộ sự việc xảy ra cùng thời điểm tiêm kích hạng nặng F-15E bị bắn rơi trên không phận Iran.
Một quan chức Mỹ xác nhận với CNN rằng chiếc A-10 bị Iran bắn trúng. "Phi công đã cố gắng điều khiển máy bay ra khỏi không phận đối phương trước khi phóng ghế thoát hiểm", người này cho hay.
Nhà Trắng và Lầu Năm Góc chưa bình luận về thông tin trên.
Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Cain hồi giữa tháng 3 thông báo phi đội cường kích A-10 đã "bắt đầu tham chiến và đang săn tìm xuồng các tấn công nhanh trên eo biển Hormuz".
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth ngày 26/3 tuyên bố năng lực phòng thủ bờ biển của Iran "đã bị hạn chế tối đa", tới mức cường kích A-10 cùng trực thăng AH-64 Apache có thể "bay tự do khắp không phận Iran", trong đó có cả eo biển Hormuz.
A-10 là cường kích do hãng Fairchild Republic phát triển từ đầu thập niên 1960 để thay thế dòng A-1 Skyraider, sản xuất hàng loạt từ năm 1972 và biên chế vào không quân Mỹ năm 1977.
Đây là máy bay được chế tạo chuyên biệt cho nhiệm vụ yểm trợ đường không tầm gần cho bộ binh, ưu tiên khả năng tấn công xe tăng, thiết giáp và lực lượng mặt đất đối phương, khiến chúng được mệnh danh là "sát thủ diệt tăng". Những chiếc A-10 cũng có thể đóng vai trò trạm kiểm soát không lưu tiền phương, điều phối các chiến đấu cơ khác tấn công mục tiêu mặt đất.
Điểm mạnh của A-10 là độ bền và khả năng sống sót cao. Phi công được bảo vệ bởi phần thân dạng bồn tắm làm bằng titan, có thể chịu được đạn pháo 23 mm. Động cơ máy bay được bố trí trên cánh đuôi ngang và trong cánh đuôi đứng, giúp chúng không hút các mảnh vụn từ đường băng dã chiến và hạn chế một phần tín hiệu nhiệt trước đầu dò hồng ngoại của tên lửa vác vai.
Dù vậy, A-10 cũng tồn tại một số điểm yếu như tốc độ chậm, khả năng cơ động kém, thiếu các hệ thống gây nhiễu và chỉ thị mục tiêu tiên tiến. Điều này khiến chúng chỉ có thể phát huy tối đa ưu thế khi không quân Mỹ đã làm chủ hoàn toàn bầu trời, không còn mối đe dọa từ tiêm kích và các tổ hợp tên lửa phòng không đối phương.
