“Chúng tôi không muốn xảy ra xung đột. Hiện lệnh ngừng bắn vẫn được duy trì, nhưng chúng tôi sẽ theo dõi sát sao”, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth nói trong cuộc họp báo ở Lầu Năm Góc ngày 5/5.
Theo ông Hegseth, chiến dịch dẫn đường tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz chỉ tạm thời và mang tính phòng vệ.
“Chúng tôi không thể để Iran chặn các quốc gia vô tội và hàng hóa của những quốc gia đó khỏi tuyến đường biển quốc tế. Nếu tấn công quân đội Mỹ hoặc tàu thương mại vô tội, Iran sẽ phải đối mặt hỏa lực áp đảo và tàn khốc của Mỹ”, người đứng đầu Lầu Năm Góc cho hay.
Tại cuộc họp báo, tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, cho biết kể từ khi lệnh ngừng bắn được công bố ngày 8/4, Iran đã nhắm hỏa lực vào tàu thương mại 9 lần và bắt 2 tàu container, đồng thời tấn công lực lượng Mỹ hơn 10 lần.
“Tuy nhiên, các hành động này vẫn chưa vượt ngưỡng để tái khởi động các chiến dịch quân sự quy mô lớn”, ông Caine nói.
Cả tướng Caine và Bộ trưởng Hegseth đều hạ thấp mức độ nghiêm trọng của những hành động quân sự mới nhất từ Iran, mô tả đó là “hỏa lực quấy rối ở mức thấp”.
Dù vậy, ông Caine nhấn mạnh lực lượng Mỹ sẵn sàng nối lại các chiến dịch tác chiến quy mô lớn chống lại Iran nếu được lệnh. “Không đối thủ nào được nhầm lẫn sự kiềm chế hiện tại của chúng tôi là thiếu quyết tâm”, tướng Caine cho hay.
Mỹ hôm 4/5 điều các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường đi qua eo biển Hormuz và hỗ trợ hai tàu treo cờ Mỹ rời khỏi đây nhằm phá vỡ thế kìm kẹp của Iran. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho rằng chiến dịch của Mỹ vi phạm lệnh ngừng bắn và đáp trả bằng cách phóng tên lửa hành trình, máy bay không người lái (UAV) và sử dụng xuồng cao tốc tấn công tàu thuyền đi qua Hormuz.
IRGC còn tập kích Fujairah, trung tâm dầu mỏ quan trọng của Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), nơi nằm ngoài Hormuz và được Abu Dhabi sử dụng như một kênh xuất khẩu dầu thay thế nhằm đối phó tình trạng tắc nghẽn tại eo biển.
Đáp lại những hành động từ phía Iran, Mỹ nói rằng họ đánh chìm 6 xuồng cao tốc của Iran, nhưng Tehran bác bỏ thông tin này.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf cho rằng các hành động “vi phạm lệnh ngừng bắn” của Mỹ và đồng minh đã đe dọa hoạt động hàng hải qua eo biển. “Chúng tôi hiểu rằng việc kéo dài tình thế hiện tại là điều quá sức chịu đựng với Mỹ, dù Iran thậm chí còn chưa thực sự ra tay”, ông đăng trên mạng xã hội.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đánh giá các diễn biến ngày 4/5 cho thấy không có giải pháp quân sự cho một cuộc khủng hoảng, đồng thời cảnh báo Mỹ và UAE không nên để “bị kéo trở lại vũng lầy”.
Trong một tháng qua, dù tình hình trở nên yên ắng, việc Iran siết chặt eo biển cùng Mỹ phong tỏa các cảng của nước này đã khiến thị trường toàn cầu thiếu hụt hàng triệu thùng dầu, đẩy giá nhiên liệu tăng cao.
Theo Hãng tin Reuters, truyền thông Kuwait đưa tin cuộc không kích của Iran ngày 3-6 đã đánh trúng nhà ga số 1 (T1) của sân bay quốc tế Kuwait, gây "thiệt hại vật chất nghiêm trọng" cho công trình.
Ngay sau sự việc, giới chức hàng không đã đình chỉ các chuyến bay và chuyển hướng máy bay đến các sân bay thay thế.
Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Kuwait, chuẩn tướng Saud Abdulaziz Al-Atwan, lên án vụ việc là "hành động gây hấn của Iran", đồng thời cho biết nhiều người bị thương đã được điều trị y tế.
Hiện chưa rõ có bao nhiêu người bị thương trong vụ tấn công sân bay và mức độ nghiêm trọng của các trường hợp.
Trong khi đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) nói Iran đã phóng nhiều tên lửa đạn đạo về phía các nước láng giềng vùng Vịnh, nhưng "tất cả đều không đánh trúng mục tiêu".
Theo CENTCOM, hai tên lửa Iran nhắm vào Kuwait đã rơi giữa đường hoặc vỡ khi đang bay, còn ba tên lửa phóng về Bahrain bị lực lượng Mỹ và Bahrain đánh chặn thành công.
CENTCOM cũng cho biết quân đội Mỹ đã tiến hành các đợt tấn công vào đảo Qeshm của Iran để đáp trả các nỗ lực tấn công của Tehran trên khắp Trung Đông. Mỹ tuyên bố đã bắn hạ nhiều tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái (drone) của Iran.
Đáp lại cùng ngày, Bộ Ngoại giao Iran khẳng định Kuwait và Bahrain phải "chịu trách nhiệm trực tiếp" vì đã cho phép Mỹ sử dụng lãnh thổ cùng cơ sở hạ tầng của hai nước để tiến hành các cuộc tấn công nhắm vào Iran.
Đồng thời, Iran lên án cuộc tấn công vào đảo Qeshm, gọi đó là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn và luật pháp quốc tế.
Kuwait - đồng minh thân cận của Mỹ tại vùng Vịnh - thời gian qua đã liên tiếp trở thành mục tiêu của Iran khi căng thẳng giữa Iran với Mỹ và Israel chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Phía Tehran cáo buộc Kuwait cho phép lực lượng Mỹ sử dụng lãnh thổ nước này làm bàn đạp cho các cuộc không kích nhắm vào Iran.
Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) ngày 27.5 đưa tin nước này vừa thử nghiệm một hệ thống phóng tên lửa đa năng hạng nhẹ mới phát triển cùng nhiều tên lửa hành trình chiến thuật.
Theo Yonhap, bản tin của KCNA được công bố một ngày sau khi quân đội Hàn Quốc hôm 26.5 phát hiện Triều Tiên phóng nhiều tên lửa đạn đạo tầm gần (CRBM) và rốc két phản lực. CRBM là loại tên lửa đạn đạo có tầm bắn ngắn, dưới 300 km.
KCNA cho biết vụ thử nghiệm - do nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un trực tiếp giám sát - là "một phần trong kế hoạch hiện đại hóa lực lượng pháo binh và tên lửa, nhằm đạt được mục tiêu 5 năm về phát triển quốc phòng".
Cuộc thử nghiệm đã "phân tích và đánh giá sức mạnh của đầu đạn đặc biệt gắn trên tên lửa đạn đạo chiến thuật, độ tin cậy của rốc két phản lực 240 mm với tầm bắn mở rộng (sử dụng hệ thống dẫn đường tự động siêu chính xác), cũng như độ chính xác của tên lửa hành trình chiến thuật do trí tuệ nhân tạo (AI) dẫn đường", truyền thông Triều Tiên cho hay.
Theo báo cáo, ông Kim Jong-un bày tỏ hài lòng đối với kết quả thử nghiệm, gọi đây là "tín hiệu rõ ràng" cho thấy sự tiến bộ quân sự và năng lực chiến đấu ngày càng gia tăng của Triều Tiên.
Nhà lãnh đạo Triều Tiên đặc biệt dành lời khen ngợi cho mẫu tên lửa hành trình chiến thuật. Bản tin cho biết loại vũ khí này dự kiến được biên chế cho các đơn vị pháo binh tầm xa ở khu vực biên giới phía nam. Với việc tích hợp nhiều hệ thống dẫn đường, bao gồm lập bản đồ địa hình và định vị mục tiêu bằng AI, tên lửa có thể tấn công mọi mục tiêu trong phạm vi 100 km với độ chính xác cao.
Ông Kim Jong-un tái khẳng định nỗ lực xây dựng lực lượng hạt nhân và lực lượng quân đội khác của Bình Nhưỡng vẫn không thay đổi. Đồng thời, ông nhấn mạnh quyết tâm bảo vệ chủ quyền quân sự và quyền tự vệ của Triều Tiên sẽ "được thể hiện bằng những hành động rõ ràng hơn".
Bộ trưởng Quốc phòng Australia Richard Marles đã gọi “đáy biển đang trở thành một chiến trường” khi phát biểu tại Đối thoại Shangri-La ở Singapore vào cuối tuần trước.
Cảnh báo được đưa ra khi Mỹ, Anh và Australia công bố một dự án mới trong khuôn khổ AUKUS nhằm phát triển công nghệ tàu lặn dưới đáy biển (UUV) để bảo vệ các tuyến cáp ngầm dưới biển.
Thông báo này cũng xác nhận Australia sẽ mua 3 tàu ngầm hạt nhân lớp Virginia đã qua sử dụng của Mỹ theo thỏa thuận AUKUS, thay vì kết hợp giữa tàu cũ và tàu mới như kế hoạch trước đó. Theo các bên, sự thay đổi này nhằm “đơn giản hóa chuỗi cung ứng, giảm yêu cầu vận hành và bảo dưỡng, đồng thời tối ưu hóa chi phí”.
Ông Marles cho biết các tuyến cáp internet dưới biển, mà ông gọi là “những động mạch của nền văn minh hiện đại”, đang bị cắt đứt với tần suất chưa từng có, trong khi những đảo quốc như Australia đặc biệt dễ bị tổn thương.
“Đáy biển đang trở thành chiến trường. Hạm đội bóng tối đang trở thành một loại vũ khí. Trong 18 tháng qua, chúng ta đã chứng kiến hàng loạt vụ tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng ngầm dưới biển với quy mô và tần suất chưa từng thấy trong lịch sử.
Đây không phải là suy đoán. Đây là một mô hình hành động đã được ghi nhận. Và chúng ta phải đối diện với thực tế đó một cách thẳng thắn", ông kêu gọi.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đã công bố dự án trọng điểm đầu tiên thuộc “Trụ cột 2” của AUKUS. Trong khi Trụ cột 1 tập trung vào tàu ngầm hạt nhân, Trụ cột 2 hướng tới các công nghệ quân sự tiên tiến, là UUV. Ông mô tả, động thái này sẽ "hỗ trợ các hoạt động dưới biển và duy trì lợi thế tập thể của chúng ta trong lĩnh vực hàng hải”.
Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey cho biết công nghệ đang được phát triển bao gồm “một loạt cảm biến và hệ thống vũ khí tiên tiến dành cho UUV”, giúp lực lượng của 3 nước nhanh chóng tiếp cận những công nghệ chiến trường hiện đại nhất.
Ông Marles cho biết khoảng 99% lưu lượng Internet của Australia được truyền qua 15 tuyến cáp ngầm dưới biển.
“Hệ thống tài chính, y tế, thông tin liên lạc, quan hệ đối tác tình báo, khả năng vận hành của nền kinh tế hiện đại và của cả nhà nước chúng tôi, tất cả đều phụ thuộc vào cơ sở hạ tầng nằm lộ thiên, không thể di chuyển và có thể bị cắt đứt chỉ bằng một chiếc neo giữa đêm", ông nhấn mạnh.
Trong khi đó, tại Singapore, ông Hegseth kêu gọi các đồng minh ở châu Âu và châu Á tăng chi tiêu quốc phòng, khẳng định Mỹ cần “những đối tác chứ không phải những nước phụ thuộc vào bảo hộ”.
Ông cho biết Mỹ muốn hợp tác với các đồng minh để duy trì “một trạng thái cân bằng ổn định” tại khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương.
Ông cũng nhấn mạnh đề xuất ngân sách quốc phòng kỷ lục trị giá 1.500 tỷ USD của Mỹ sẽ “giải phóng kho vũ khí của tự do và mở rộng ưu thế quân sự của Mỹ trong nhiều thập kỷ tới”.
