Tin Gốc: Thanh Niên
Thế Giới
Đàm phán ngừng bắn: Hy vọng xa vời khi Iran 'tiếp tục chiến đấu' và Mỹ 'điều động quân'
Trên NBC, ông Araghchi cáo buộc Mỹ và Israel đang giết hại nhân dân Iran và nhắc lại việc Israel - Mỹ đã phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn từng đạt được để chấm dứt cuộc chiến kéo dài 12 ngày vào tháng 6-2025.
"Và giờ quý vị lại muốn yêu cầu ngừng bắn một lần nữa sao? Mọi chuyện không diễn ra như vậy", ông Araghchi nói.
Trước đó, đáp lại kế hoạch hòa bình 15 điểm từ Washington, phía Iran tuyên bố thỏa thuận chỉ có thể đạt được "theo những điều kiện của chúng tôi".
Hãng tin Reuters dẫn Đài truyền hình nhà nước IRIB nói một quan chức ẩn danh cho biết Tehran đã bác bỏ kế hoạch 15 điểm từ Mỹ mà họ nhận được thông qua Pakistan. Theo đó, Iran sẽ chỉ "chấm dứt chiến tranh khi chúng tôi quyết định như vậy và khi các điều kiện của riêng chúng tôi được đáp ứng".
Trong một tuyên bố khác về kế hoạch này, chính ông Araghchi nói các đề xuất đã được "chuyển đến các cấp chính quyền cao nhất của đất nước", nhưng Iran "hiện chưa có ý định đàm phán".
Hãng thông tấn Fars của Iran nói Mỹ đưa ra đề xuất ngừng bắn 48 giờ vào ngày 2-4, thông qua một quốc gia thứ ba.
"Vào ngày 2-4, Mỹ đã đề xuất một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 48 giờ thông qua một trong những quốc gia thân hữu", Fars cho biết. Cũng theo Fars, Iran đã không trả lời bằng văn bản mà thay vào đó đáp trả "trên thực địa" bằng cách tiếp tục các cuộc tấn công dữ dội.
Từ phía Mỹ, tối 1-4, phát biểu ở một buổi gây quỹ tại Washington, Tổng thống Donald Trump nhấn mạnh Iran vẫn quan tâm đến đạt được một thỏa thuận.
"Họ đang đàm phán, và họ rất muốn đạt được một thỏa thuận, nhưng họ ngại nói ra vì nghĩ rằng họ sẽ bị chính người dân của mình giết", ông Trump nói. "Họ cũng sợ rằng họ sẽ bị chúng ta giết". Ngoài ra ông còn đùa rằng hiện không ai muốn lãnh đạo Iran vì sợ bị Mỹ ám sát.
Đáp lại kế hoạch 15 điểm của Mỹ, kế hoạch 5 điểm mà Iran đưa ra để ngưng chiến bao gồm chấm dứt chiến sự, chấm dứt hành động ám sát các quan chức Iran, đảm bảo không có cuộc chiến nào khác được khởi xướng chống lại họ, bồi thường cho cuộc xung đột hiện tại, và công nhận quyền kiểm soát của Iran với eo biển Hormuz.
Cho tới nay, Mỹ và Israel đã không hề có bất kỳ động thái trả lời nào với kế hoạch này.
Đây là tình trạng mà nhà bình luận người Ấn Độ K S Dakshina Murthy, được trang The Federal dẫn lại, nhận xét là: "Iran và Mỹ không hề đối thoại với nhau, mà đang mắng vào mặt nhau".
Thái độ nghi kỵ của Tehran là hoàn toàn dễ hiểu sau khi họ đã hai lần bị tấn công trong không đầy một năm qua giữa lúc thương lượng đang diễn ra với Mỹ. Israel và Mỹ cũng đã giết chết nhiều lãnh đạo cấp cao nhất của Iran. "Chúng tôi có trải nghiệm rất thảm khốc với ngoại giao Mỹ", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei nói với trang tin Ấn Độ India Today ngày 31-3.
Giữa những nỗ lực ngoại giao nửa vời, Mỹ tiếp tục tập trung quân đội tại Trung Đông. Ít nhất 1.000 quân từ sư đoàn không vận 82 đã được cử đến khu vực, theo Reuters, cùng 5.000 lính thủy quân lục chiến và hàng nghìn thủy thủ khác.
Sự kiện tham mưu trưởng lục quân Mỹ, tướng Randy George "từ chức" vào ngày 2-4 cũng làm dấy lên nhiều đồn đoán về khả năng Mỹ sẽ triển khai bộ binh, bước leo thang đặc biệt nghiêm trọng trong cuộc chiến.
Các diễn tiến dồn dập không khỏi khiến đề xuất "ngừng bắn 48 tiếng" trở nên đáng ngờ: Đó là khoảng thời gian vừa đủ cho một chiến dịch dọn dẹp thực địa và lựa chọn điểm đổ bộ.
Việc triển khai thêm quân diễn ra khi chính quyền Trump có thể đang xem xét kế hoạch tấn công và chiếm đóng đảo Kharg, nơi nắm giữ 90% lượng dầu mỏ xuất khẩu của Iran, để gây áp lực buộc nước này mở lại eo biển Hormuz.
Sư đoàn không vận 82 đặc biệt tinh nhuệ được mệnh danh là "mũi giáo" của quân đội Mỹ nhờ khả năng tác chiến đặc biệt, với nhiệm vụ chuyên môn xoay quanh khái niệm tác chiến "phá cửa mà vào" (Forcible Entry) - tức nhảy dù xuống vùng kiểm soát của kẻ thù để chiếm giữ các vị trí chiến lược mở đường cho đại quân.
Là đơn vị duy nhất của Mỹ duy trì một tiểu đoàn luôn ở trạng thái "trực chiến trong 18 giờ", sư đoàn không vận 82 chuyên trị các tình huống khẩn cấp, như nhảy dù đêm và chiếm đóng đầu cầu hàng không.
Các tiền bối của sư đoàn hiện tại chính là những người lính Mỹ đã nhảy dù xuống Normandy ngay trước giờ G trong chiến dịch D-Day để ngăn chặn quân Đức tiếp viện cho lực lượng phòng thủ bờ biển.
Đáp lại, Iran đã cảnh báo họ sẽ ném bom rải thảm vào chính lãnh thổ của mình, nếu cần thiết, để đáp trả "bất kỳ binh sĩ Mỹ nào cả gan đổ bộ", theo Fars.
Trong bài viết đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 2/6, Tổng thống Donald Trump đã bác bỏ các thông tin cho rằng Mỹ và Iran đã ngừng đàm phán.
“Các bản tin giả cho rằng Iran và Mỹ đã ngừng đàm phán vài ngày trước là sai sự thật và không chính xác. Các cuộc đối thoại giữa chúng tôi vẫn diễn ra liên tục, bao gồm cả 4 ngày trước, 3 ngày trước, 2 ngày trước, 1 ngày trước và cả hôm nay”, ông Trump nêu rõ.
Tổng thống Mỹ cũng ra “tối hậu thư” với Iran, yêu cầu quốc gia Trung Đông phải đạt được thỏa thuận.
“Không ai biết các cuộc đối thoại sẽ đi đến đâu, nhưng tôi đã nói với Iran rằng: Đã đến lúc, bằng cách này hay cách khác, các ông phải đạt được một thỏa thuận. Các ông đã làm như vậy trong 47 năm rồi, và không thể để nó tiếp diễn thêm nữa!”, ông Trump nhấn mạnh.
Trong phiên điều trần trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ hôm 2/6, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng nêu rõ các điều kiện cho 2 giai đoạn đàm phán với Iran.
Ông Rubio nói với các nhà lập pháp rằng Iran phải chấm dứt lập trường hiếu chiến trong khu vực.
"Họ phải tuyên bố rất rõ ràng rằng eo biển (Hormuz) hiện đã mở cửa, chúng tôi không thu phí, chúng tôi sẽ giúp gỡ bỏ các quả mìn mà họ đã đặt ở đó, và họ sẽ không bắn vào tàu thuyền", ông Rubio nói.
"Ngoài việc mở lại eo biển, đó là điều kiện tiên quyết mở ra cánh cửa cho giai đoạn hai. Giai đoạn hai là họ phải cam kết đàm phán rất cụ thể về uranium làm giàu cao - việc xử lý uranium làm giàu cao vẫn còn được chôn sâu trong một ngọn núi nào đó", ông Rubio nhấn mạnh, nói thêm rằng Iran sẽ phải đồng ý với những hạn chế dài hạn đối với chương trình hạt nhân của mình.
Tổng thống Trump ngày 1/6 tuyên bố "các cuộc đàm phán với Iran vẫn tiếp tục, với tốc độ nhanh chóng".
Mặc dù hãng tin Tasnim cho biết Iran đã thông báo đình chỉ các cuộc đàm phán với Mỹ thông qua trung gian do tình trạng leo thang các hành động thù địch tại Li Băng, nhưng Tổng thống Trump khẳng định Iran vẫn chưa chính thức thông báo cho Washington về việc chấm dứt tiến trình đàm phán.
Đồng thời, ông cũng làm rõ rằng tình hình hiện tại không đồng nghĩa với việc Mỹ tự động quay trở lại các chiến dịch quân sự quy mô lớn chống lại Iran. Thay vào đó, Washington vẫn duy trì lệnh phong tỏa hàng hải với Iran.
Trước đó, các báo cáo truyền thông cho thấy Mỹ và Iran đã tiến gần hơn đến một thỏa thuận khung bao gồm lệnh ngừng bắn kéo dài 60 ngày, khôi phục hoạt động vận tải hàng hải qua eo biển Hormuz và bắt đầu các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran.
Cùng lúc đó, ông Trump đã gia tăng áp lực lên Tehran khi tuyên bố sẵn sàng nối lại các cuộc không kích nếu các yêu cầu của Mỹ không được đáp ứng. Trong số các điều kiện cốt lõi của Mỹ có việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz và việc Iran từ bỏ các nỗ lực phát triển vũ khí hạt nhân.
Vấn đề eo biển Hormuz và uranium làm giàu của Iran vẫn là những điểm nghẽn lớn trong các cuộc đàm phán.
Kho uranium của Iran được cho là nằm bên dưới đống đổ nát của các cơ sở tại Natanz, Fordow và Isfahan, vốn đã bị hư hại nặng sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào năm ngoái. Mỹ nghi ngờ Iran sử dụng số vật liệu này để phát triển vũ khí hạt nhân, bất chấp Tehran nhiều lần lên tiếng phủ nhận.
Tuần trước, ông Trump nói rằng lượng uranium làm giàu cao của Iran phải được bàn giao cho Mỹ, bị tiêu hủy tại chỗ hoặc được chuyển đến “một địa điểm phù hợp khác dưới sự giám sát của cơ quan năng lượng nguyên tử”.
Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch với 1/5 lượng dầu mỏ toàn cầu đi qua, về cơ bản đã bị Iran phong tỏa kể từ khi xung đột bùng phát. Trong khi đó, Mỹ cũng phong tỏa các cảng của Iran.
Tin Gốc: Dân Trí
Thế Giới
Trung Đông tối 3-5: Mỹ - Iran đấu khẩu dữ dội; Ngừng bắn Israel - Hezbollah bên bờ sụp đổ
Theo Hãng tin Reuters, ngày 3-5, Washington và Tehran tiếp tục đấu khẩu dữ dội giữa lúc đàm phán hòa bình bế tắc.
Trong thông cáo chính thức, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố Mỹ đang đứng trước hai lựa chọn: hoặc "một chiến dịch quân sự bất khả thi", hoặc "một thỏa thuận tồi" với Tehran.
Lực lượng này đồng thời nhấn mạnh "phạm vi ra quyết định của Mỹ đã thu hẹp lại".
Trước đó, ngày 2-5, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi khẳng định "quả bóng đang ở phía Mỹ" và Washington phải chọn giữa "con đường ngoại giao hoặc tiếp tục cách tiếp cận đối đầu".
Theo ông Gharibabadi, Iran "đã sẵn sàng cho cả hai con đường".
Đáp lại những lời cảnh báo trên, ông Trump cho biết trên mạng xã hội Truth Social rằng ông sẽ sớm xem xét kế hoạch Iran vừa gửi sang.
Tuy nhiên, ông nhấn mạnh: "Tôi không thể tưởng tượng nổi nó có thể được chấp nhận. Iran chưa phải trả cái giá đủ lớn cho những gì họ đã làm trong 47 năm qua".
Cũng trong ngày 3-5, ông Mohsen Rezaei - cố vấn quân sự cho Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei - viết trên X rằng các lực lượng nước này sẵn sàng đánh chìm tàu chiến Mỹ.
Ông Rezaei cảnh báo: "Hãy chuẩn bị đối mặt với một nghĩa địa của tàu sân bay và lực lượng các ngươi".
Ngày 3-5, quân đội Israel (IDF) phát cảnh báo khẩn, yêu cầu cư dân của 11 thị trấn và làng ở miền Nam Lebanon rời khỏi nhà, di chuyển ít nhất 1.000m tới khu vực trống.
Theo Reuters, Tel Aviv cáo buộc lực lượng Hezbollah đã vi phạm lệnh ngừng bắn. Do đó, Israel cần tiến hành các chiến dịch chống lại lực lượng này. IDF đồng thời cảnh báo bất kỳ ai ở gần các tay súng hoặc cơ sở của Hezbollah đều có nguy cơ bị tấn công.
Những tuyên bố trên trực tiếp đe dọa đến lệnh ngừng bắn mong manh giữa Israel và Hezbollah.
Thực tế dù đã có lệnh ngừng bắn, Israel và Hezbollah vẫn thường xuyên cáo buộc nhau vi phạm và tiến hành những cuộc tấn công hạn chế vào nhau. Tuy nhiên đến nay, lệnh ngừng bắn chưa sụp đổ hoàn toàn.
Nếu lệnh ngừng bắn chính thức bị phá vỡ, tiến trình đàm phán Mỹ - Iran, vốn đang bế tắc, hoàn toàn có thể bị đình trệ hơn. Tehran đã nhiều lần nhấn mạnh các cuộc đàm phán với Washington không thể tiếp tục nếu lệnh ngừng bắn ở Lebanon không được duy trì.
Trong đề xuất hòa bình 14 điểm vừa gửi cho Mỹ, Iran cũng nêu rõ việc "kết thúc chiến tranh trên mọi mặt trận, bao gồm Lebanon" là một yêu cầu chính.
Ngày 3-5, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul điện đàm với người đồng cấp Iran Abbas Araghchi. Ông đã yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz và từ bỏ chương trình vũ khí hạt nhân.
Ông Wadephul viết trên X: "Tôi nhấn mạnh rằng Đức ủng hộ giải pháp đàm phán. Là một đồng minh thân cận của Mỹ, chúng tôi chia sẻ cùng mục tiêu: Iran phải hoàn toàn từ bỏ vũ khí hạt nhân và ngay lập tức mở lại eo biển Hormuz".
Cuộc điện đàm diễn ra trong bối cảnh Berlin nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng giữa ông Trump và Thủ tướng Đức Friedrich Merz.
Ngày 27-4, ông Merz tuyên bố Iran đang "làm bẽ mặt" Washington tại bàn đàm phán, kéo theo loạt phản ứng giận dữ từ Washington.
Mỹ sau đó thông báo điều chuyển 5.000 binh sĩ khỏi các căn cứ quân sự ở Đức. Ông Trump cũng tuyên bố thuế quan của Mỹ với ô tô và xe tải nhập từ Liên minh châu Âu (EU) sẽ tăng từ 15% lên 25% trong những ngày tới.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ