Theo Hãng tin Reuters, ngày 1-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ tuyên bố trên mạng xã hội X: “Tổng thống/chủ tịch chính quyền mới của Iran, một người ít cực đoan và thông minh hơn hẳn những người tiền nhiệm, vừa đề nghị Hợp chúng quốc Hoa Kỳ ngừng bắn!”.
“Chúng tôi sẽ xem xét (điều đó) khi eo biển Hormuz được mở, tự do và thông thoáng. Cho đến lúc đó, chúng tôi sẽ đánh Iran cho tan tành, hay như người ta nói, đưa họ trở về thời đồ đá!”.
Tuyên bố của ông Trump không nêu cụ thể lãnh đạo được ông nhắc đến là ai. Nguyên gốc từ ông Trump dùng là “new regime president”, tức “tổng thống/chủ tịch chính quyền mới” gây nhiều bối rối.
Tại Iran, lãnh đạo cao nhất là Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei, người vừa được bầu vào vị trí này sau cái chết của cố Đại giáo chủ Ali Khamenei – người tiền nhiệm và cũng là cha ông. Iran cũng có tổng thống là ông Masoud Pezeshkian, nắm quyền từ tháng 7-2024.
Tuy nhiên, dựa trên việc ông Trump gọi lãnh đạo Iran là “mới” và so sánh với người tiền nhiệm, nhiều chuyên gia nhận định người được ông Trump nhắc đến thực tế chính là ông Khamenei.
Đáng chú ý, tuyên bố của ông Trump được đưa ra gần như cùng thời điểm ông trả lời phỏng vấn qua điện thoại với Hãng tin Reuters, trong đó khẳng định Mỹ sẽ rút khỏi xung đột quân sự tại Iran “khá nhanh chóng”.
Cụ thể, khi được hỏi khi nào Mỹ sẽ tuyên bố cuộc chiến tại Iran kết thúc, ông Trump khẳng định: “Tôi không thể nói cho bạn biết chính xác. Nhưng chúng tôi sẽ rút đi khá nhanh chóng”.
Đoạn video được ông Trump đăng lên nền tảng Truth Social vào tối 30-3 theo giờ Mỹ – Video: Truth Social/Donald J. Trump
Tổng thống Mỹ ca ngợi những gì quân đội nước này đã làm tại Iran, qua đó kết luận chiến dịch quân sự tại Trung Đông đã thắng lợi.
Ông khẳng định: “Họ sẽ không có vũ khí hạt nhân vì giờ họ không còn khả năng đó nữa. Sau đó tôi sẽ rút, mang theo tất cả mọi người. Nếu cần thì chúng tôi sẽ quay lại thực hiện các đòn tấn công chớp nhoáng”.
Khi được hỏi về lượng uranium làm giàu mà Iran vẫn còn sở hữu, ông Trump tỏ ra không mấy quan ngại: “Nó nằm sâu dưới lòng đất, tôi không lo về chuyện đó. Chúng tôi sẽ luôn theo dõi bằng vệ tinh. Điều quan trọng nhất là họ sẽ không có vũ khí hạt nhân và họ cũng không muốn có nữa”.
Ngoài ra, ông Trump cũng bày tỏ kỳ vọng đạt được thỏa thuận với giới lãnh đạo mới tại Iran.
Ông khẳng định: “Chúng tôi đã thay đổi chế độ hoàn toàn. Tôi đang có cơ hội rất tốt để đạt thỏa thuận vì họ không muốn bị ném bom nữa”.
Tổng thống Mỹ cũng cho rằng việc thay đổi chế độ không nằm trong mục tiêu ban đầu nhưng đã xảy ra do “thương vong chiến tranh”.
Trong nhiều ngày qua, ông Trump đã nhiều lần lấy lý do hầu hết những lãnh đạo Iran đã thiệt mạng bởi các đòn không kích của liên quân Mỹ – Israel và một lớp lãnh đạo mới đã lên thay để khẳng định ông đã “thay đổi chế độ” tại Iran, dù chế độ thần quyền của Tehran về cơ bản vẫn đứng vững.
Theo Hãng tin AFP, Tòa phúc thẩm tại Hàn Quốc ngày 28-4 đã tuyên tăng án đối với cựu Đệ nhất phu nhân Kim Keon Hee lên 4 năm tù, kèm khoản phạt 50 triệu won (khoảng 34.000 USD), sau khi kết luận bà phạm tội thao túng cổ phiếu và nhận hối lộ.
Mức án nặng hơn nhiều này được đưa ra sau khi tòa án bác bỏ phán quyết trắng án trước đó của tòa án cấp dưới đối với bà Kim về tội thao túng giá cổ phiếu.
"Tòa tuyên phạt bị cáo 4 năm tù giam và phạt tiền 50 triệu won (khoảng 34.000 USD)", Tòa án Cấp cao Seoul cho biết trong bản án được truyền hình trực tiếp.
Tòa xác định bà Kim phạm tội thao túng giá cổ phiếu của Deutsch Motors, một đại lý ô tô tại Hàn Quốc, và cho rằng đây là "hành vi thông đồng... cấu thành thao túng thị trường".
Theo tòa, bà đã tham gia vào hành vi dàn xếp giá cổ phiếu từ năm 2010, khi cung cấp tài khoản chứng khoán trị giá 2 tỉ won cho một công ty quản lý tài sản, ủy thác giao dịch và đồng thời bán khoảng 180.000 cổ phiếu Deutsch Motors.
"Bị cáo dường như đã tham gia vào hành vi này", tòa nhận định khi bác bỏ phán quyết trắng án ban đầu.
Trước đó hồi tháng 1 năm nay, bà Kim - vợ của cựu Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol hiện đang bị giam giữ - đã bị tuyên 20 tháng tù vì tội nhận hối lộ sau khi nhận quà xa xỉ từ một tổ chức tôn giáo mang tính giáo phái.
Sau đó bà đã kháng cáo với hy vọng minh oan cho bản thân, trong khi phía công tố cũng kháng cáo, cho rằng mức án là quá nhẹ và các phán quyết trắng án trước đó là sai lầm.
Đến phiên tòa ngày 28-4, tòa án cho biết người phụ nữ 53 tuổi này "đã không thừa nhận lỗi lầm của mình và thay vào đó liên tục biện minh".
Theo tòa, việc bà Kim nhận hối lộ đã "làm suy giảm niềm tin của công chúng vào tính minh bạch của hoạt động nhà nước và việc thực thi công bằng các chính sách quốc gia". Tòa cũng kết luận bà vi phạm nhiều đạo luật, bao gồm Luật Thị trường vốn, Luật Quỹ chính trị và các quy định về chống hối lộ.
Ngoài án tù và tiền phạt, tòa còn ra lệnh tịch thu một chiếc vòng cổ kim cương Graff và truy thu khoảng 20 triệu won liên quan đến các khoản lợi bất chính.
Trong cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cho rằng Bắc Kinh và Washington nên “bảo vệ sự ổn định khó khăn mới đạt được” trong quan hệ song phương, theo Hãng tin AFP.
“Hai bên cho rằng cần bảo vệ sự ổn định khó khăn mới đạt được, chuẩn bị tốt cho các cuộc tiếp xúc cấp cao quan trọng nhằm mở rộng lĩnh vực hợp tác, cũng như kiểm soát các bất đồng”, Bộ Ngoại giao Trung Quốc dẫn lời Ngoại trưởng Vương.
Theo thông cáo, quan hệ Mỹ - Trung “nhìn chung vẫn ổn định” dưới thời Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Donald Trump.
Tuy nhiên Ngoại trưởng Vương nhấn mạnh “vấn đề Đài Loan liên quan đến lợi ích cốt lõi của Trung Quốc là điểm rủi ro lớn nhất trong quan hệ Trung - Mỹ”.
“Mỹ phải tôn trọng các cam kết và đưa ra lựa chọn đúng đắn, mở ra những triển vọng mới cho hợp tác song phương và góp phần thúc đẩy hòa bình thế giới”, ông Vương nói.
Một quan chức ngoại giao Mỹ tiết lộ mục đích của cuộc điện đàm này là sắp xếp chuyến thăm của Tổng thống Donald Trump.
Ngoài ra hai bên cũng trao đổi quan điểm về tình hình Trung Đông, nhưng không nêu chi tiết.
Tổng thống Trump dự kiến có chuyến thăm cấp nhà nước đến Trung Quốc vào ngày 14 và 15-5 theo lời mời của Chủ tịch Tập. Đây là chuyến thăm đầu tiên của ông Trump đến đất nước tỉ dân kể từ khi ông quay lại nắm quyền vào tháng 1-2025.
Cùng ngày 30-4, Phó thủ tướng Quốc vụ viện Trung Quốc Hà Lập Phong đã có cuộc trao đổi với Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent về vấn đề thương mại.
Theo Tân Hoa xã, ông Hà đã có các trao đổi “thẳng thắn, sâu sắc và mang tính xây dựng” với ông Bessent và Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer, đặc biệt về việc “giải quyết các quan ngại của mỗi bên trong lĩnh vực kinh tế và thương mại”.
Phía Bắc Kinh đã bày tỏ “sự quan ngại nghiêm túc về các biện pháp hạn chế gần đây của Mỹ đối với Trung Quốc”.
Về phía Washington, ông Bessent gọi đây là cuộc trao đổi “thẳng thắn và toàn diện”, nhưng cũng lưu ý: “Các quy định mang tính khiêu khích và áp dụng ngoài lãnh thổ gần đây của Trung Quốc đang gây cản trở chuỗi cung ứng toàn cầu”.
"Trong cuộc diễn tập bắn đạn thật ngày 24/4 ở vùng biển phía tây đảo Itbayat, thuộc khuôn khổ tập trận Balikatan 2026, đặc nhiệm Mỹ và Philippines đã phối hợp sử dụng khí tài để tấn công và đánh chìm tàu mục tiêu", Bộ tư lệnh Tác chiến Đặc biệt Thái Bình Dương (SOCPAC) thuộc quân đội Mỹ cho biết hồi tuần trước.
Theo SOCPAC, đặc nhiệm Mỹ đã sử dụng xuồng không người lái (USV) với đầu đạn xuyên giáp để tấn công tàu mục tiêu, làm thủng vỏ và suy yếu cấu trúc khung thân của phương tiện. Cường kích hạng nhẹ A-29B Philippines cũng ném bom vào tàu, trong khi trinh sát cơ P-8A Mỹ và máy bay Philippines liên tục cung cấp thông tin cho sở chỉ huy.
"Tàu mục tiêu bị đánh chìm và trở thành rạn san hô nhân tạo. Hoạt động của chúng tôi nhằm thúc đẩy đa dạng sinh học biển, hỗ trợ phục hồi hệ sinh thái và mang lại lợi ích lâu dài cho các cộng đồng duyên hải trong khu vực", SOCPAC cho hay.
Nhóm phân tích Army Recognition có trụ sở tại Bỉ ngày 3/5 nhận định cuộc diễn tập không đơn thuần là thực hành khoa mục đánh chìm tàu. Hoạt động này cũng nhằm thử nghiệm thực tế về cách lực lượng đặc nhiệm có thể phát hiện, định vị, theo dõi và tấn công mục tiêu trên biển bằng USV.
"Yếu tố đặc biệt nhất là đặc nhiệm Mỹ dùng USV để đưa liều nổ lõm áp sát mục tiêu", Army Recognition nhận định.
Balikatan là cuộc tập trận chung thường niên giữa quân đội Mỹ và Philippines. Sự kiện năm nay diễn ra ngày 11-28/4 với sự tham gia của khoảng 17.000 binh sĩ, trong đó có 12.000 lính Mỹ.
Ukraine là quốc gia đầu tiên sử dụng rộng rãi USV trong thực chiến, sau khi mất hết chiến hạm và phải đầu tư vào xuồng tự sát để tấn công mục tiêu Nga.
Sự xuất hiện của USV đánh dấu bước tiến mới trong tác chiến với phương tiện không người lái. Những đợt tập kích của Ukraine cho thấy một bên không còn tàu chiến truyền thống vẫn có thể gây ra thiệt hại và cản trở một trong những lực lượng hải quân lớn nhất thế giới.
Sau thời gian bị đối phương dẫn trước, Nga cũng chạy đua phát triển và bắt đầu dùng USV tấn công nhiều mục tiêu. Vụ tập kích thành công đầu tiên diễn ra vào tháng 8/2025, khi USV cao tốc Nga đánh trúng tàu trinh sát Simferopol của hải quân Ukraine trên sông Danube.
Trong xung đột với Mỹ - Israel, quân đội Iran cũng triển khai xuồng tự sát tấn công mục tiêu trên vùng biển xung quanh. Trong số này có tàu dầu VYOM trúng đòn ngày 2/3, khiến một người thiệt mạng và phương tiện bốc cháy.
