Theo Hãng tin Reuters, ngày 1-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ tuyên bố trên mạng xã hội X: “Tổng thống/chủ tịch chính quyền mới của Iran, một người ít cực đoan và thông minh hơn hẳn những người tiền nhiệm, vừa đề nghị Hợp chúng quốc Hoa Kỳ ngừng bắn!”.
“Chúng tôi sẽ xem xét (điều đó) khi eo biển Hormuz được mở, tự do và thông thoáng. Cho đến lúc đó, chúng tôi sẽ đánh Iran cho tan tành, hay như người ta nói, đưa họ trở về thời đồ đá!”.
Tuyên bố của ông Trump không nêu cụ thể lãnh đạo được ông nhắc đến là ai. Nguyên gốc từ ông Trump dùng là “new regime president”, tức “tổng thống/chủ tịch chính quyền mới” gây nhiều bối rối.
Tại Iran, lãnh đạo cao nhất là Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei, người vừa được bầu vào vị trí này sau cái chết của cố Đại giáo chủ Ali Khamenei – người tiền nhiệm và cũng là cha ông. Iran cũng có tổng thống là ông Masoud Pezeshkian, nắm quyền từ tháng 7-2024.
Tuy nhiên, dựa trên việc ông Trump gọi lãnh đạo Iran là “mới” và so sánh với người tiền nhiệm, nhiều chuyên gia nhận định người được ông Trump nhắc đến thực tế chính là ông Khamenei.
Đáng chú ý, tuyên bố của ông Trump được đưa ra gần như cùng thời điểm ông trả lời phỏng vấn qua điện thoại với Hãng tin Reuters, trong đó khẳng định Mỹ sẽ rút khỏi xung đột quân sự tại Iran “khá nhanh chóng”.
Cụ thể, khi được hỏi khi nào Mỹ sẽ tuyên bố cuộc chiến tại Iran kết thúc, ông Trump khẳng định: “Tôi không thể nói cho bạn biết chính xác. Nhưng chúng tôi sẽ rút đi khá nhanh chóng”.
Đoạn video được ông Trump đăng lên nền tảng Truth Social vào tối 30-3 theo giờ Mỹ – Video: Truth Social/Donald J. Trump
Tổng thống Mỹ ca ngợi những gì quân đội nước này đã làm tại Iran, qua đó kết luận chiến dịch quân sự tại Trung Đông đã thắng lợi.
Ông khẳng định: “Họ sẽ không có vũ khí hạt nhân vì giờ họ không còn khả năng đó nữa. Sau đó tôi sẽ rút, mang theo tất cả mọi người. Nếu cần thì chúng tôi sẽ quay lại thực hiện các đòn tấn công chớp nhoáng”.
Khi được hỏi về lượng uranium làm giàu mà Iran vẫn còn sở hữu, ông Trump tỏ ra không mấy quan ngại: “Nó nằm sâu dưới lòng đất, tôi không lo về chuyện đó. Chúng tôi sẽ luôn theo dõi bằng vệ tinh. Điều quan trọng nhất là họ sẽ không có vũ khí hạt nhân và họ cũng không muốn có nữa”.
Ngoài ra, ông Trump cũng bày tỏ kỳ vọng đạt được thỏa thuận với giới lãnh đạo mới tại Iran.
Ông khẳng định: “Chúng tôi đã thay đổi chế độ hoàn toàn. Tôi đang có cơ hội rất tốt để đạt thỏa thuận vì họ không muốn bị ném bom nữa”.
Tổng thống Mỹ cũng cho rằng việc thay đổi chế độ không nằm trong mục tiêu ban đầu nhưng đã xảy ra do “thương vong chiến tranh”.
Trong nhiều ngày qua, ông Trump đã nhiều lần lấy lý do hầu hết những lãnh đạo Iran đã thiệt mạng bởi các đòn không kích của liên quân Mỹ – Israel và một lớp lãnh đạo mới đã lên thay để khẳng định ông đã “thay đổi chế độ” tại Iran, dù chế độ thần quyền của Tehran về cơ bản vẫn đứng vững.
"Mỹ đã chuyển câu trả lời cho kế hoạch 14 điểm của Iran thông qua Pakistan, chúng tôi đang xem xét văn bản này", phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei ngày 3/5 cho biết. "Đề xuất của chúng tôi tập trung vào chấm dứt xung đột, hoàn toàn không có chi tiết nào liên quan đến vấn đề hạt nhân".
Ông Baghaei bác thông tin cho rằng kế hoạch của Iran có đề cập đến việc đình chỉ chương trình hạt nhân trong 15 năm, cũng như khả năng nước này hợp tác với Mỹ rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz.
Quan chức này nhấn mạnh trọng tâm ngoại giao và an ninh trước mắt của Iran là ngăn chặn xung đột tại khu vực, đặc biệt là ở Lebanon. Khung đề xuất dựa trên việc ngừng bắn trước, sau đó là 30 ngày xem xét các điều khoản chi tiết.
"Vấn đề hạt nhân đã được nêu ra trong các cuộc đàm phán trước đây giữa Iran và Mỹ", ông Baghaei nói. " Chúng tôi hiện tại không tham gia bất cứ cuộc thảo luận nào liên quan vấn đề hạt nhân và các quyết định trong tương lai sẽ đến vào thời điểm phù hợp".
Ông Baghaei khẳng định Iran về cơ bản không chấp nhận đàm phán dưới áp lực hoặc thời hạn bị áp đặt. Ông nhấn mạnh Iran đặt niềm tin vào những lời hứa của Mỹ, mà coi sức mạnh nội tại mới là "lá bài" bảo đảm thực sự cho mọi thỏa thuận.
"Sức mạnh trên chiến trường và các đòn bẩy là những đảm bảo quan trọng nhất để thực hiện bất cứ thỏa thuận tiềm năng nào", ông Baghaei nói.
Hãng thông tấn IRNA của Iran ngày 1/5 đưa tin nước này đã chuyển đề xuất đàm phán cho Mỹ thông qua Pakistan một ngày trước đó. Đề xuất kêu gọi Mỹ và Iran đạt thỏa thuận trong vòng 30 ngày, đồng thời kêu gọi hai bên tập trung vào chấm dứt xung đột thay vì gia hạn lệnh ngừng bắn hiện tại.
Trong văn bản, Iran yêu cầu Mỹ rút quân khỏi khu vực xung quanh nước này, chấm dứt phong tỏa các hải cảng của họ và mọi hoạt động xung đột, bao gồm cả chiến dịch của Israel tại Lebanon.
Tổng thống Donald Trump ngày 2/5 xác nhận Mỹ đã nhận đề xuất mới của Iran và cho biết sẽ sớm xem xét, song tuyên bố "không thể tưởng tượng rằng chúng tôi sẽ chấp nhận nó vì Iran chưa trả giá đủ cho những gì họ gây ra trong 47 năm qua".
Khi được hỏi liệu Mỹ có tiếp tục tấn công các mục tiêu tại Iran trở lại hay không, ông Trump đáp "đó là một khả năng". "Điều này sẽ xảy ra nếu Iran hành xử không đúng hoặc làm điều gì đó xấu. Tuy nhiên, vào thời điểm này, chúng tôi đang xem xét", ông nói.
Mỹ và Iran vẫn duy trì lệnh ngừng bắn, song triển vọng đạt thỏa thuận hòa bình lâu dài vẫn chưa rõ ràng. Ông Trump ngày 3/5 cho biết các cuộc thảo luận giữa hai nước đang diễn ra và "có thể dẫn đến điều gì đó tích cực".
Andrew Arrabaca, 43 tuổi, sáng 20/7 xuất hiện bên ngoài tòa nhà văn phòng liên bang 26 Federal Plaza ở quận Manhattan tại thành phố New York của Mỹ. Người này đội mũ bảo hiểm kiểu quân sự và mang theo xe đẩy gắn tấm biển có dòng chữ "ICE (Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ), hãy biến khỏi đường phố của chúng tôi", theo Ủy viên Cảnh sát Thành phố New York Jessica Tisch.
James Barnacle, trợ lý giám đốc phụ trách văn phòng làm việc tại hiện trường của Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) ở New York, cho biết Arrabaca đã đổ xăng xuống phần đất bên ngoài lối vào dành cho nhân viên, rồi châm lửa bằng bật lửa và một quả pháo hoa lớn. Quả pháo này cũng đã bắt lửa.
Cựu quân nhân này sau đó rút súng hơi hạng nhẹ ra và bắn 5-7 viên đạn vào tòa nhà, trước khi bị hai sĩ quan thuộc Cơ quan Bảo vệ Liên bang và một nhân viên an ninh tư nhân chạy tới khống chế.
Barnacle cho biết Arrabaca, từng làm nhiệm vụ sửa chữa hệ thống phòng không Patriot khi phục vụ cho lục quân Mỹ từ năm 2001 đến 2005, đã đến tòa nhà với "ý đồ xấu", đưa ra những tuyên bố "chống Mỹ và chính phủ Mỹ", cũng như miệt thị ICE khi bị bắt. Arrabaca nói với các điều tra viên rằng không quan tâm liệu mình có giết người hay không, theo Barnacle.
"Tòa nhà đã bị tấn công", quan chức này nói. "Arrabaca muốn làm bị thương và gây hại cho người khác".
Ông cho biết ngoài khẩu súng hơi, Arrabaca còn mang theo hai cây rìu, ba con dao lưỡi cố định, một cái búa và một con dao rựa.
Hai nhân viên chính phủ và một dân thường, người đến tòa nhà để dự phiên tòa về nhập cư, đã bị thương sau sự việc. Bộ An ninh Nội địa Mỹ cho biết một người đi đường đã bị pháo hoa sượt qua, một nhân viên an ninh tham gia khống chế Arrabaca cũng bị thương nhẹ. Sở cứu hỏa New York cho biết một người đã được đưa đến bệnh viện với vết thương không nguy hiểm đến tính mạng.
Dẫn thông tin từ video an ninh, Tisch cho biết sự việc đã diễn ra theo trình tự hơi khác với những gì FBI mô tả. Theo bà, Arrabaca đầu tiên đốt pháo hoa. Sau khi số pháo này bắt đầu bốc khói, nghi phạm rút khẩu súng hơi trong áo khoác ra và bắn vào tòa nhà. Tiếp đó, Arrabaca lấy một chiếc xô màu cam từ xe đẩy, đổ chất lỏng dễ cháy xuống chỗ gần các bụi cây bên ngoài tòa nhà rồi châm lửa.
26 Federal Plaza, có tên chính thức là Tòa nhà Văn phòng Liên bang Jacob K. Javits, nằm bên trong khu vực tập trung nhiều tòa nhà chính phủ và tòa án ở Hạ Manhattan, cách tòa thị chính, trụ sở cảnh sát New York và cầu Brooklyn vài dãy nhà.
Đây là nơi đặt văn phòng của ICE, FBI và các cơ quan liên bang khác. Tòa nhà này cũng là trung tâm của các cuộc biểu tình phản đối chiến dịch trấn áp người nhập cư bất hợp pháp của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
"Tôi xin tuyên bố ông Andy Burnham đã chính thức được bầu làm lãnh đạo Công đảng", chủ tịch Ủy ban Điều hành Quốc gia của Công đảng Shabana Mahmood thông báo ngày 17/7.
Với kết quả này, ông Burnham, 56 tuổi, sẽ trở thành tân Thủ tướng Anh vào ngày 20/7, kế nhiệm ông Keir Starmer. Ông Burnham sẽ đến gặp Vua Charles trước khi bước vào văn phòng số 10 phố Downing.
Theo bà Mahmood, cuộc bầu cử lãnh đạo Công đảng lần này "hầu như không có bất ngờ", do chỉ có một ứng viên đủ điều kiện là ông Burnham. Ông đã nhận được 379 đề cử trong tổng số 403 nghị sĩ Công đảng, vượt xa mức tối thiểu 81 để tranh cử.
Phát biểu sau khi đắc cử, ông Burnham cam kết sẽ khôi phục "niềm hy vọng" cho người dân Anh. Thủ tướng sắp nhậm chức cho biết ưu tiên của ông là cải thiện mức sống của người dân trên mọi vùng miền đất nước.
"Người dân và các địa phương đã phải chờ quá lâu để thấy sự thay đổi. Chúng tôi sẽ mang lại hy vọng đó", ông Burnham nói trong tiếng reo hò của các đại biểu Công đảng. "Tôi ở đây vì chúng ta, vì tất cả chúng ta".
Tân lãnh đạo Công đảng cho biết ông "đang hoàn tất" danh sách nội các và sẽ công bố các vị trí vào ngày 20/7.
Burnham được mệnh danh là "Vua phương Bắc" nhờ 9 năm giữ chức Thị trưởng vùng Đại Manchester. Ông gần đây từ bỏ vị trí này và thắng áp đảo trong cuộc bầu cử bổ sung, trở thành nghị sĩ Hạ viện đại diện khu vực Makerfield, nơi mà đảng cánh hữu Reform UK gia tăng ảnh hưởng.
Tuy nhiên, ông Burnham còn chưa kịp nhậm chức nghị sĩ thì Thủ tướng Starmer ngày 22/6 tuyên bố từ chức dưới áp lực ngày càng đè nặng trong nội bộ đảng. Burnham sau đó xác nhận sẽ ra tranh cử vị trí người đứng đầu chính phủ.
Ông Burnham sẽ phải đối mặt với hàng loạt thách thức tương tự người tiền nhiệm, từ nền kinh tế tăng trưởng chậm, chi phí vay nợ của chính phủ ở mức cao, gánh nặng phúc lợi ngày càng lớn, những vấn đề đã góp phần giúp Reform UK được ủng hộ nhiều hơn.
Nhiệm kỳ của ông Burnham cũng có thể chịu thêm sức ép từ giá năng lượng biến động do xung đột Mỹ - Iran và những yếu tố khó lường trong chính sách của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Ông Burnham cam kết sẽ không tăng các loại thuế chủ chốt, nhưng vẫn phải tìm cách bù đắp khoản thiếu hụt khoảng 4,7 tỷ bảng (6,3 tỷ USD) trong kế hoạch tăng chi tiêu quốc phòng kéo dài 4 năm.
"Cho đến nay, phần lớn những gì ông Burnham và các cộng sự đưa ra vẫn còn khá mơ hồ", giáo sư khoa học chính trị Tony Travers nói với AFP. "Ông ấy sẽ phải sớm đưa ra một kế hoạch cụ thể cùng những chính sách mà người dân có thể hiểu rõ. Nếu không, ông có nguy cơ đánh mất sự ủng hộ".
