Đây là thông tin được chia sẻ tại lễ tổng kết công tác phòng chống lao năm 2025 và phương hướng hoạt động năm 2026 diễn ra tại Hà Nội ngày 7-5.
Chia sẻ tại chương trình, TS.BS Đinh Văn Lượng, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương, cho biết trong năm 2025, Việt Nam phát hiện trên 119.000 bệnh nhân lao mới, mức cao nhất từ trước đến nay.
Tỉ lệ điều trị khỏi và hoàn thành điều trị duy trì ở mức 90%. Dù vậy, Chương trình Chống lao Quốc gia vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn.
Cụ thể, gánh nặng bệnh lao tại Việt Nam còn cao so với khu vực, đứng thứ 12/30 nước có gánh nặng bệnh lao, 10/30 nước có gánh nặng bệnh lao kháng thuốc cao nhất trên toàn cầu.
Mầm bệnh lao vẫn âm thầm lây lan trong cộng đồng. Năm 2024, Tổ chức Y tế Thế giới ước tính Việt Nam có 184.000 bệnh nhân lao mới, 9.400 bệnh nhân lao kháng thuốc và khoảng 12.000 người tử vong do lao hằng năm. Trong đó, TP.HCM hiện là địa phương phát hiện nhiều bệnh nhân lao nhất cả nước, với 20.000 ca mỗi năm.
“Ngoài ra, có tới gần 40% bệnh nhân lao chưa được phát hiện và báo cáo. Nguồn lực cho công tác phòng, chống lao tại một số địa phương còn chưa đáp ứng được nhu cầu”, TS Lượng nhấn mạnh.
Vì thế, năm nay Chương trình Chống lao xác định trọng tâm là phát hiện bệnh lao gắn với khám sức khỏe định kỳ cho người dân. Để triển khai hiệu quả giải pháp này, Bệnh viện Phổi Trung ương – Chương trình Chống lao Quốc gia đề xuất Bộ Y tế chỉ đạo tất cả các cơ sở y tế triển khai kịp thời, đồng bộ việc lồng ghép khám sàng lọc lao trong khám sức khỏe định kỳ hằng năm cho mỗi người dân.
Báo cáo về chương trình chống lao tại TP.HCM, đại diện Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch cho hay năm qua thành phố đã thực hiện sàng lọc lao gắn với khám sức khỏe định kỳ cho người dân. Thực hiện xây dựng đề án tham mưu cho Sở Y tế về việc tầm soát phát hiện sớm bệnh lao gắn với khám sức khỏe định kỳ. Hiện thành phố đang theo dõi, điều trị cho hơn 20.500 người mắc lao.
Dự kiến trong năm 2026, thành phố ưu tiên lựa chọn mô hình sàng lọc chẩn đoán sớm bệnh lao tùy theo từng khu vực như lồng ghép sàng lọc lao trong khám chữa bệnh cho người nguy cơ mắc lao cao và có triệu chứng nghi lao; khám sức khỏe định kỳ, các chương trình sức khỏe cộng đồng,… nhằm phát hiện sớm bệnh nhân lao để đưa vào điều trị kịp thời.
Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương, Chương trình Chống lao Quốc gia vẫn đang đối mặt với những khó khăn, thách thức. “Gánh nặng bệnh lao tại Việt Nam còn cao so với khu vực, chúng ta vẫn là một trong những nước có gánh nặng bệnh lao kháng thuốc cao nhất thế giới. Hằng năm vẫn có hàng chục nghìn người tử vong do lao.
Tình trạng phát hiện muộn, bỏ sót ca bệnh trong cộng đồng vẫn còn cao. Nguồn lực cho công tác phòng, chống lao tại một số địa phương còn chưa đáp ứng được yêu cầu”, Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương nói.
Để tiến tới mục tiêu chấm dứt bệnh lao tại Việt Nam vào năm 2030, bà đề nghị tập trung một số nhiệm vụ trọng tâm như tổ chức nghiên cứu, đánh giá dịch tễ học bệnh lao, làm cơ sở khoa học cho việc hoạch định chính sách và phân bổ nguồn lực hiệu quả; củng cố, nâng cao năng lực của các bệnh viện lao/bệnh viện phổi của các địa phương.
Bên cạnh đó cần tăng cường phát hiện lao trong công tác khám chữa bệnh, coi đây là nhiệm vụ thường quy của tất cả các cơ sở y tế, cả công lập và ngoài công lập.
Thói quen ăn uống buổi tối ngày càng phổ biến, khi nhiều người kết thúc công việc muộn và có xu hướng ăn thêm trước giờ ngủ. Tuy nhiên, không phải thực phẩm nào cũng phù hợp vào thời điểm này. Những lựa chọn tưởng chừng lành mạnh vẫn có thể gây ảnh hưởng nếu dùng không đúng lúc.
Cơ thể vào ban đêm có nhiều thay đổi về chuyển hóa, tiêu hóa và nhu cầu nghỉ ngơi, vì vậy việc ăn uống trong khoảng thời gian này cần được cân nhắc, theo trang NDTV Food (Ấn Độ).
Dưa hấu là loại trái cây giàu nước, có vị ngọt tự nhiên và cung cấp nhiều dưỡng chất. Thành phần của dưa hấu chứa khoảng 94% nước, cùng lycopene, kali và chất xơ, giúp hỗ trợ tiêu hóa và bù nước cho cơ thể.
Bà Shilpa Arora, chuyên gia dinh dưỡng tại Ấn Độ, cho biết dưa hấu mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe tổng thể. Tuy nhiên, bà không khuyến khích ăn dưa hấu sau 19 giờ. Theo bà, dưa hấu có tính axit nhẹ, trong khi hệ tiêu hóa hoạt động chậm hơn vào ban đêm nên dễ gây cảm giác khó chịu.
Bà Shilpa Arora khuyến nghị nên ăn dưa hấu vào khoảng 12 - 13 giờ, khi hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả, giúp cơ thể hấp thu dưỡng chất tốt hơn.
Ông Dhanvantri Tyagi lưu ý cần thận trọng khi ăn dưa hấu vào buổi tối. Loại quả này chứa nhiều nước và đường tự nhiên, nếu ăn sát giờ ngủ có thể khiến dạ dày phải làm việc trong khi cơ thể đang chuẩn bị nghỉ ngơi.
Điều này dễ gây cảm giác đầy bụng, nặng bụng hoặc khó chịu vào sáng hôm sau. Ngoài ra, lượng nước lớn trong dưa hấu còn làm tăng nhu cầu đi tiểu ban đêm, khiến giấc ngủ bị gián đoạn.
Người có hệ tiêu hóa yếu hoặc mắc hội chứng ruột kích thích nên cân nhắc khi ăn dưa hấu vào buổi tối. Những người dễ bị đầy hơi, trào ngược axit cũng nên hạn chế.
Người mắc tiểu đường cần kiểm soát khẩu phần khi ăn loại trái cây này. Ngoài ra, sau bữa tối nhiều đạm và chất béo, không nên ăn thêm dưa hấu ngay lập tức.
Dưa hấu vẫn là thực phẩm bổ dưỡng nếu ăn tươi và bảo quản đúng cách. Tuy nhiên, thời điểm ăn đóng vai trò quan trọng. Ăn dưa hấu vào ban ngày hoặc giữa các bữa chính sẽ giúp cơ thể hấp thu tốt hơn và hạn chế cảm giác khó chịu.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hôm 17/5 tuyên bố đợt bùng phát dịch Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda là "tình trạng khẩn cấp về y tế công cộng gây quan ngại quốc tế". Trước đó, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Phi (CDC châu Phi) xác nhận ổ dịch Ebola mới tại tỉnh Ituri của Congo. Tính đến ngày 17/5, đã có 246 ca nghi nhiễm và 88 trường hợp tử vong, theo The Guardian. Các ca bệnh hiện tập trung tại Congo, trừ hai trường hợp ở quốc gia láng giềng Uganda.
WHO xác nhận đợt bùng phát hiện tại do virus Bundibugyo gây ra. Trong số 4 chủng Ebola lây bệnh cho người (Zaire, Sudan, Bundibugyo và Tai Forest), Bundibugyo là chủng hiếm gặp, mới chỉ gây ra hai đợt bùng phát vào năm 2007 và 2012. Đặc điểm dịch tễ của chủng này đến nay vẫn chưa được giới khoa học mô tả đầy đủ.
Theo Imperial College London, tỷ lệ tử vong của chủng Bundibugyo ước tính từ 30% đến 40%. Bất lợi lớn nhất trong công tác phòng chống dịch hiện nay là thế giới chưa có thuốc kháng virus hay liệu pháp đặc hiệu nào dành cho chủng này. Hai loại thuốc kháng thể đơn dòng đang được cấp phép lưu hành chỉ có tác dụng với duy nhất chủng Zaire.
Do thiếu thuốc đặc trị, việc cứu chữa bệnh nhân mắc Ebola Bundibugyo hoàn toàn phụ thuộc vào chăm sóc hỗ trợ như truyền dịch, cân bằng điện giải, ổn định nồng độ oxy và duy trì huyết áp...
Virus Ebola được cho là lây từ vật chủ tự nhiên là dơi ăn quả sang người. Sau thời gian ủ bệnh 2-21 ngày, bệnh nhân sẽ khởi phát đột ngột các triệu chứng sốt, uể oải, đau cơ, tiến triển nhanh thành nôn mửa, tiêu chảy, suy gan, suy thận. Virus lây lan mạnh trong cộng đồng qua tiếp xúc trực tiếp (da trầy xước, niêm mạc) với máu và dịch cơ thể người bệnh, hoặc thông qua các nghi lễ mai táng tiếp xúc trực tiếp với thi thể.
Trước diễn biến phức tạp, WHO đã cử phái đoàn và chuyển hàng viện trợ khẩn cấp đến tâm dịch Ituri. Cơ quan này yêu cầu các nước kích hoạt cơ chế quản lý thảm họa, triển khai sàng lọc y tế tại cửa khẩu và cách ly ngay các ca bệnh. Tuy nhiên, WHO khuyến nghị các quốc gia không đóng cửa biên giới hoặc cấm giao thương, tránh tình trạng người dân vượt biên trái phép qua các lối mở tự phát khiến dịch khó kiểm soát hơn.
Hôm qua, Bộ Y tế Việt Nam cũng ra khuyến cáo người dân không hoang mang về dịch Ebola, song người đi về từ khu vực đang có dịch cần tự theo dõi sức khỏe trong 21 ngày.
Chiều 20-5, Câu lạc bộ Nhịp Đập Yêu Thương, Đoàn Thanh niên Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng, phối hợp cùng Đoàn Thanh niên Phòng Cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ, Công an TP Đà Nẵng tổ chức chương trình "Bước chân dũng cảm - Hành trình trải nghiệm làm lính cứu hỏa" cho các bệnh nhi ung thư máu, tan máu bẩm sinh cùng các em nhỏ đang điều trị tại bệnh viện.
Chương trình mang đến hoạt động trải nghiệm ý nghĩa, góp phần chăm sóc đời sống tinh thần cho các bệnh nhi, đồng thời lan tỏa giá trị nhân văn và nâng cao nhận thức về công tác phòng cháy chữa cháy trong cộng đồng.
Trải nghiệm làm lính cứu hỏa còn mang đến cho các em nhỏ một không gian trải nghiệm tích cực, giàu tính kết nối và tiếp thêm động lực trong hành trình điều trị bệnh.
Tạm quên đi những mệt mỏi vì bệnh tật, các em nhỏ háo hức tham gia vào hành trình hóa thân thành những chiến sĩ cứu hỏa dũng cảm.
Trong trang phục đặc trưng, chiếc mũ bảo hộ vừa vặn, các em được tìm hiểu phương tiện, thiết bị chuyên dụng trong công tác phòng cháy chữa cháy; trải nghiệm thực hành chữa cháy dưới sự hướng dẫn của lực lượng cảnh sát phòng cháy chữa cháy; tham quan và khám phá robot chữa cháy hiện đại…
Không chỉ là hoạt động vui chơi, trải nghiệm làm lính cứu hỏa còn góp phần giáo dục kỹ năng sống, trang bị kiến thức phòng cháy chữa cháy cơ bản để các em biết cách ứng phó khi gặp sự cố.
Những tiếng cười giòn tan, ánh mắt thích thú hiện rõ trên gương mặt các bệnh nhi khi lần đầu được chạm tay vào những thiết bị mà trước giờ chỉ thấy trên tivi.
Những đôi bàn tay nhỏ bé cầm chắc vòi phun nước hay ánh mắt chăm chú nhìn vòi chữa cháy dập lửa về phía mô hình cháy giả định khiến nhiều phụ huynh không khỏi xúc động. Dù sức khỏe còn hạn chế, nhiều em vẫn háo hức và nỗ lực hoàn thành các hoạt động.
Nhìn con tươi cười tham gia chương trình, chị Nguyễn Thị Huê (34 tuổi, phường Hội An, Đà Nẵng) cũng vui mừng theo. Thật lâu rồi chị mới thấy con vui như vậy.
"Từ hôm nghe sẽ được làm lính cứu hỏa, con tôi vui và háo hức lắm. Ngày nào cũng hỏi rằng con sắp được làm lính cứu hỏa chưa. Tôi rất cảm ơn ban tổ chức đã quan tâm đến các bé, mang đến những trải nghiệm thú vị, bổ ích, giúp các con vui chơi và quên đi đau đớn, có thêm nghị lực tiếp tục chống chọi với bệnh tật", chị Huê nói.
