Các vệ tinh thuộc chương trình quan sát Trái Đất của Liên minh châu Âu (EU) Copernicus từ 6/5 đến 8/5 ghi nhận một dải loang màu xám và trắng, bao phủ vùng biển phía tây đảo Kharg của Iran.
“Vệt loang này nhìn bằng mắt thường khá giống loang dầu”, Leon Moreland, nhà nghiên cứu tại Tổ chức Quan sát Xung đột và Môi trường trụ sở Anh, nói. Ông ước tính khu vực bị bao phủ rộng khoảng 45 km2.
Louis Goddard, đồng sáng lập công ty tư vấn khí hậu, hàng hóa Data Desk, cũng nhận định ảnh vệ tinh nhiều khả năng cho thấy đây là vệt dầu loang. Theo ông, đây nhiều khả năng là vụ tràn dầu lớn nhất kể từ khi chiến sự Mỹ, Israel – Iran bùng phát.
Quân đội Mỹ và phái bộ Iran tại Liên Hợp Quốc ở Geneva chưa bình luận về hình ảnh này. Nguyên nhân và điểm xuất phát của vệt nghi tràn dầu hiện chưa được xác định.
Đảo Kharg nằm trong vịnh Ba Tư, cách bờ biển Iran khoảng 25 km, cách eo biển Hormuz hơn 480 km, có chiều dài khoảng 6 km và diện tích 20 km2.
Các cơ sở tại Kharg có công suất xử lý 7 triệu thùng dầu mỗi ngày và khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran đi qua hòn đảo. Mỹ tuyên bố tất cả các mục tiêu quân sự trên đảo đã bị phá hủy.
Xung đột khiến hàng trăm tàu chở nhiên liệu mắc kẹt ở Vùng Vịnh, ảnh hưởng nguồn cung dầu mỏ, khí tự nhiên toàn cầu.
Mỹ đã áp lệnh phong tỏa các cảng biển Iran từ ngày 13/4, vài ngày sau khi cuộc đàm phán giữa hai bên ở Pakistan không mang lại bước đột phá để chấm dứt xung đột. Lệnh phong tỏa khiến Iran không thể xuất khẩu được dầu mỏ bằng đường biển và nhiều khả năng phải dự trữ dầu tại các cơ sở trên đất liền cũng như trên đảo Kharg.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 26/4 cảnh báo cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran có thể “phát nổ” do các sự cố kỹ thuật trầm trọng bởi lệnh phong tỏa của Mỹ.
“Khi trữ lượng dầu khổng lồ bị dồn nén trong hệ thống mà không có tàu bè hay bể chứa để tiêu thụ do lệnh phong tỏa, áp suất sẽ khiến đường ống phát nổ từ bên trong, thậm chí nổ tung từ dưới lòng đất. Một khi điều đó xảy ra, Iran sẽ không bao giờ có thể khôi phục lại hạ tầng như cũ”, ông Trump nói trong phỏng vấn với Fox News.
Tuy nhiên, Iran vẫn tỏ ra cứng rắn về lập trường đàm phán và siết chặt kiểm soát eo biển Hormuz trong những ngày qua, bất chấp áp lực từ Mỹ. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho biết Tehran sẽ thông báo lập trường của mình cho nước trung gian Pakistan “sau khi hoàn tất xem xét”. Tuy nhiên, cuộc đấu hỏa lực giữa Mỹ và Iran ở eo biển Hormuz ngày 7/5 khiến triển vọng hòa bình hai nước thêm xa vời.
"Cuộc họp ba bên giữa Iran, Mỹ và Qatar về một lệnh ngừng bắn toàn diện ở Lebanon và các tài sản bị phong tỏa của Iran hiện đang diễn ra tại địa điểm đàm phán", Đài IRIB đưa tin.
Theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei, phái đoàn Iran sẽ gặp phái đoàn Mỹ cùng với các bên trung gian là Pakistan và Qatar trong các cuộc đàm phán diễn ra ngày 21.6 tại khu nghỉ dưỡng Burgenstock ở Thụy Sĩ.
"Buổi sáng sẽ diễn ra các cuộc gặp riêng với các bên trung gian, còn buổi chiều sẽ là cuộc họp 4 bên, tức phái đoàn của cả 4 nước sẽ có mặt trong cùng một căn phòng", ông Baqaei nói từ Thụy Sĩ.
Ông cho biết Tehran cũng sẽ thúc đẩy vấn đề các tài sản bị phong tỏa và không thể tiếp cận của nước này.
Trước đó, Mỹ và Iran ký bản ghi nhớ để chấm dứt xung đột trên toàn bộ mặt trận, mở cửa eo biển Hormuz và khởi động giai đoạn 60 ngày để đàm phán thỏa thuận cuối cùng, gồm vấn đề hạt nhân.
Israel không tham gia đàm phán bản ghi nhớ giữa Mỹ và Iran, và đã phản đối việc đưa lệnh ngừng bắn ở Lebanon vào thỏa thuận này. Quân đội Iran hôm 20.6 thông báo lại đóng cửa eo biển Hormuz do các cuộc tấn công liên tiếp của Israel tại Lebanon, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn.
Trước khi bước vào đàm phán với Mỹ tại Thụy Sĩ, Iran cho biết cuộc xung đột đang diễn ra giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Lebanon sẽ là nội dung hàng đầu trong cuộc đàm phán, cùng với các vấn đề như nguồn tài sản bị phong tỏa của Tehran và việc xuất khẩu dầu mỏ, theo AFP.
Không có thông tin về các cuộc không kích mới tại Lebanon kể từ tối 20.6 và người phát ngôn Baqaei cho biết một "lệnh ngừng bắn mong manh" đã được thiết lập. Người phát ngôn cảnh báo rằng Iran sẽ không bước vào cuộc đàm phán thỏa thuận rộng hơn với Mỹ nếu chiến sự tại Lebanon không chấm dứt.
Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz của Israel nói rằng quân đội nước này sẽ không rút khỏi vùng an ninh tại Lebanon, vùng đệm rộng 10 km tính từ biên giới vào lãnh thổ Lebanon. Ông Katz tuyên bố không có giới hạn nào đối với các binh sĩ Israel tại Lebanon trong việc loại bỏ các mối đe dọa.
Mặt khác, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian nhấn mạnh Tehran đảm bảo sẽ không tìm cách sở hữu vũ khí hạt nhân nhưng cũng không từ bỏ quyền làm giàu uranium.
"Điều Mỹ yêu cầu là Iran không chế tạo một quả bom nguyên tử. Điều này không mới và chúng tôi có thể nhấn mạnh bằng văn bản rằng chúng tôi không có ý định chế tạo quả bom này. Tuy nhiên, chúng tôi cũng sẽ không từ bỏ quyền làm giàu [uranium] và bên kia sẽ không có lựa chọn nào khác ngoài việc chấp nhận quyền này", ông Pezeshkian nói trước vòng đàm phán.
Ngày 26.5, Ngoại trưởng Úc Penny Wong, Ngoại trưởng Ấn Độ S. Jaishankar, Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã nhóm họp tại New Dehli. Đây là cuộc gặp cấp ngoại trưởng thứ ba của Quad kể từ tháng 9.2024, theo Reuters.
Tại cuộc họp, các Ngoại trưởng bộ tứ công bố dự án hợp tác với Fiji để nâng cấp cơ sở hạ tầng cảng biển tại các đảo Thái Bình Dương, đánh dấu dự án cơ sở hạ tầng chung đầu tiên của nhóm.
Ông Rubio cho biết sáng kiến này nhằm xử lý tình trạng thiếu hụt năng lực cảng biển trong khu vực, đồng thời là "minh chứng thực tiễn" cho khả năng của nhóm trong việc xây dựng hạ tầng chất lượng cao và bền vững. "Hôm nay, chúng ta đã có những kết quả cụ thể, khả thi để công bố với các quốc gia của mình và phần còn lại của thế giới", ông Rubio nói, đồng thời gọi nhóm Quad là "quan hệ đối tác hành động".
Ngoài dự án cảng ở Fiji, 4 nước cũng nhất trí khởi động sáng kiến an ninh năng lượng Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, nhằm tăng cường khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng nhiên liệu trong khu vực. Mỹ dự kiến đăng cai diễn đàn an ninh năng lượng Quad vào cuối năm nay, theo Đài DW.
Sáng kiến này được công bố trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu chịu sức ép từ cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược đối với vận chuyển dầu khí. Ngoại trưởng Úc Penny Wong cảnh báo bất kỳ sự đóng cửa nào tại eo biển này cũng sẽ gây hậu quả nghiêm trọng đối với an ninh năng lượng khu vực.
"Chúng tôi nhận thức rõ tầm quan trọng của nguyên tắc tự do hàng hải và phản đối bất kỳ đề xuất thu phí nào", bà Wong nói, đề cập kế hoạch của Iran về việc thu phí đối với tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.
Quad cũng công bố khuôn khổ hợp tác về khoáng sản thiết yếu. Theo ông Rubio, khuôn khổ này sẽ giúp 4 nước phối hợp chính sách kinh tế và đầu tư để củng cố chuỗi cung ứng khoáng sản, từ khai thác, chế biến đến tái chế. Động thái này có ý nghĩa quan trọng với Nhật Bản trong bối cảnh Trung Quốc từng hạn chế xuất khẩu một số khoáng sản được sử dụng trong ngành hàng không vũ trụ, quốc phòng và bán dẫn giữa các căng thẳng ngoại giao.
Bên cạnh đó, Quad sẽ thúc đẩy sáng kiến giám sát hàng hải, tích hợp năng lực của 4 nước và chia sẻ dữ liệu gần thời gian thực về hoạt động của tàu thuyền, bao gồm cả tàu thương mại. Các sáng kiến trước đây của Quad cũng tập trung vào việc hỗ trợ các nước trong khu vực nâng cao năng lực nắm bắt tình hình trên biển, theo Reuters.
Cuộc gặp diễn ra sau giai đoạn Quad bị cho là mất động lực, đặc biệt khi nhóm không tổ chức được hội nghị thượng đỉnh lãnh đạo trong năm 2025, giữa lúc quan hệ Mỹ - Ấn Độ gặp căng thẳng vì thuế quan và một số vấn đề khác.
Tuy nhiên, Ngoại trưởng Rubio khẳng định Mỹ vẫn "hết sức cam kết" với Quad, gọi đây là "trụ cột" trong chiến lược toàn cầu của Mỹ. Trước cuộc gặp, ông cũng nói Mỹ muốn Quad chuyển từ đối thoại sang các hành động thực tế hơn.
Theo bà Premesha Saha, chuyên gia chính sách cấp cao tại Asia Society Australia, việc không có hội nghị thượng đỉnh lãnh đạo Quad làm dấy lên một số nghi ngờ, nhưng không nhất thiết cho thấy vai trò của nhóm này suy giảm. "Nếu Quad có thể tiếp tục hoạt động hiệu quả ở cấp bộ trưởng và cấp làm việc, nhóm này vẫn có thể duy trì tầm ảnh hưởng, ngay cả khi không thường xuyên phát tín hiệu ở cấp lãnh đạo", bà Saha nhận định.
Theo Hãng tin AFP, ngày 22-4, tỉ phú tiền điện tử Justin Sun đệ đơn kiện Công ty World Liberty Financial - do các con trai của Tổng thống Mỹ Donald Trump là Donald Jr. và Eric Trump sáng lập.
Trong hồ sơ gửi tòa án liên bang tại San Francisco (bang California, Mỹ), tỉ phú gốc Trung Quốc này cho biết đã mua số tiền điện tử WLFI trị giá 45 triệu USD - loại tiền điện tử do World Liberty Financial ra mắt vào tháng 10-2024.
Để ghi nhận khoản đầu tư của ông Sun vào thời điểm WLFI còn ít được chú ý, các giám đốc công ty đã bổ nhiệm ông làm cố vấn và tặng thêm 1 tỉ token WLFI.
Doanh số bán ra sau đó tăng tốc. Đến tháng 3-2025, World Liberty Financial thông báo đã bán được số tiền điện tử trị giá 550 triệu USD.
Ông Sun cũng mua vài triệu USD đồng $TRUMP - đồng tiền ảo do ông Donald Trump tung ra thị trường chỉ vài giờ trước lễ nhậm chức tổng thống nhiệm kỳ hai vào tháng 1-2025.
Vị tỉ phú này còn được mời tham dự tiệc tại Washington vào tháng 5-2025 dành cho 220 cổ đông lớn nhất của $TRUMP.
Đồng WLFI ra mắt thị trường giao dịch ngày 1-9-2025 và hiện đã được niêm yết công khai, nhưng giá đã giảm mạnh từ 0,46 USD xuống còn 0,08 USD/đồng.
Ông Sun khẳng định tài sản của ông tại World Liberty Financial bị công ty đơn phương đóng băng, khiến ông không thể bán lại bất kỳ tài sản nào.
Theo ông, các giám đốc điều hành còn đe dọa sẽ phá hủy toàn bộ tài sản nếu ông khởi kiện. Ông đang yêu cầu hủy lệnh đóng băng và bồi thường thiệt hại.
Ông Sun là người sáng lập nền tảng tiền điện tử TRON, từng gây chú ý toàn cầu vào tháng 11-2024 khi chi 6,2 triệu USD mua một tác phẩm nghệ thuật - một quả chuối dán băng keo lên tường - rồi ăn luôn quả chuối đó.
Ngày 22-4, ông Eric Trump - con trai Tổng thống Trump và đồng sáng lập World Liberty Financial - viết trên mạng xã hội rằng thứ duy nhất buồn cười hơn vụ kiện này là việc bỏ ra 6 triệu USD cho một quả chuối dán tường.
Giữa tháng 4, World Liberty Financial cũng đăng bài cáo buộc ông Sun đưa ra những cáo buộc vô căn cứ nhằm che đậy hành vi sai trái của chính mình.
