Nhiều người bị tăng huyết áp thường cố gắng ăn nhạt hơn bằng cách bớt cho muối vào món ăn. Tuy nhiên theo các chuyên gia tim mạch, đây chưa phải yếu tố quan trọng nhất. Phần lớn lượng natri mà cơ thể hấp thụ mỗi ngày thực tế lại đến từ thực phẩm chế biến sẵn và đồ ăn ngoài hàng.
Theo bác sĩ tim mạch Sonal Chandra (Bệnh viện Đại học Chicago, Mỹ), việc chỉ tập trung vào lọ muối trên bàn ăn có thể tạo ra “cảm giác an toàn giả”. Nhiều người nghĩ mình đang ăn nhạt nhưng vẫn vô tình nạp quá nhiều natri từ xúc xích, thịt nguội, mì ăn liền, đồ hộp, nước xốt, bánh mì hay các món ăn nhà hàng.
Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ cho biết hơn 70% lượng natri trong khẩu phần ăn hiện đại đến từ thực phẩm chế biến sẵn chứ không phải lượng muối nêm trực tiếp khi nấu ăn.
Điều đáng nói là nhiều món ăn không hề có vị quá mặn nhưng vẫn chứa lượng natri rất cao. Chỉ một phần thức ăn nhanh hoặc một món đóng gói sẵn cũng có thể chứa hơn 1.000mg natri, tương đương phần lớn mức khuyến nghị mỗi ngày đối với người bị tăng huyết áp.
Theo chuyên gia dinh dưỡng Anna Kallianteri (Hiệp hội Dinh dưỡng Anh), nếu thói quen ăn uống không thay đổi, thuốc điều trị huyết áp khó có thể giải quyết triệt để vấn đề. “Thuốc có thể hỗ trợ, nhưng không loại bỏ được nguyên nhân gốc rễ nếu chế độ ăn vẫn quá nhiều natri”, bà cho biết.
Các bác sĩ cảnh báo lượng natri cao khiến cơ thể giữ nước nhiều hơn, làm tăng thể tích máu và tạo thêm áp lực lên thành mạch máu. Điều này khiến huyết áp khó giảm dù người bệnh vẫn uống thuốc đều đặn.
Bác sĩ Sonal Chandra cho biết chế độ ăn nhiều natri còn có thể làm giảm hiệu quả của một số nhóm thuốc điều trị huyết áp phổ biến như thuốc ức chế men chuyển ACE, thuốc chẹn thụ thể ARB hay thuốc lợi tiểu.
Trong khi đó, bác sĩ tim mạch Padma Shenoy giải thích rằng natri dư thừa sẽ kích thích cơ thể giải phóng các hormone làm tăng huyết áp và tăng lượng dịch trong mạch máu. Về lâu dài, tình trạng này khiến thành mạch kém đàn hồi hơn và làm tăng nguy cơ đột quỵ, bệnh tim và tổn thương thận.
Các chuyên gia cho rằng không cần loại bỏ hoàn toàn muối, nhưng nên kiểm soát tổng lượng natri hấp thụ mỗi ngày.
Một số thay đổi đơn giản có thể giúp ích gồm:
– Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn như đồ hộp, thịt nguội, snack, thức ăn nhanh và bữa ăn đông lạnh.
– Đọc kỹ nhãn dinh dưỡng, chọn sản phẩm có hàm lượng natri thấp.
– Rửa rau củ hoặc đậu đóng hộp trước khi sử dụng để giảm bớt natri dư thừa.
– Dùng tỏi, tiêu, chanh, giấm hoặc rau thơm để tăng hương vị thay cho muối.
– Ăn nhiều thực phẩm giàu kali như chuối, cam, rau xanh và các loại đậu vì kali có thể hỗ trợ cân bằng tác động của natri đối với huyết áp.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng kiểm soát huyết áp hiệu quả không chỉ nằm ở việc “ăn bớt muối”, mà quan trọng hơn là thay đổi toàn bộ thói quen ăn uống theo hướng ít chế biến, cân bằng và lành mạnh hơn.
Chuyên gia dinh dưỡng Peng Yishan (Đài Loan) nhấn mạnh, có một khoảng cách rất lớn giữa việc "có ăn" và "ăn đúng". Một bữa sáng chuẩn xác không chỉ giúp vực dậy tinh thần, tạo cảm giác no lâu mà còn hỗ trợ đắc lực cho hiệu suất công việc và mục tiêu giảm cân.
Trên trang cá nhân, chuyên gia Peng cho biết nhiều nhân viên văn phòng và phụ huynh thường ăn sáng qua loa do vội vã đưa con đi học hoặc kịp giờ làm. Thói quen này về lâu dài sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến trạng thái cơ thể.
Dưới đây là 3 kiểu ăn sáng phổ biến nhưng lại là "kẻ thù" của sự tỉnh táo:
Thực phẩm nhiều dầu mỡ và tinh bột xấu
Bao gồm bánh quẩy, mì xào trên chảo gang, sandwich gà rán... Những món này khiến hệ tiêu hóa phải làm việc quá tải, dồn máu về dạ dày và gây cảm giác buồn ngủ.
Đồ uống nhiều đường
Các loại trà sữa, hồng trà ngọt và ngay cả sữa đậu nành có đường bán sẵn. Lượng đường tăng cao đột ngột sẽ khiến đường huyết biến động mạnh, dẫn đến tình trạng mệt mỏi sau đó.
Ăn quá no
Việc tiêu thụ những phần ăn lớn như xôi viên (cơm nắm truyền thống), bánh bao cỡ đại hoặc gọi thêm các món phụ như bánh củ cải, gà viên, khoai tây chiên sẽ làm cơ thể nặng nề.
Chuyên gia Peng Yishan gợi ý nên ưu tiên các món ăn kết hợp đa dạng nhóm chất. Về đồ uống, nguyên tắc bất di bất dịch là không đường. Các lựa chọn tốt nhất bao gồm: Sữa tươi, sữa đậu nành không đường giàu chất xơ, cà phê latte hoặc cà phê đen.
Nếu bạn không có nhiều thời gian, có thể ghé qua các cửa hàng tiện lợi và chọn nhanh 3 công thức phối hợp sau để đảm bảo đủ chất và tỉnh táo:
Ngoài ra, nếu muốn tăng cường sự tập trung, có thể bổ sung thêm vitamin B tổng hợp hoặc vitamin tổng hợp sau bữa sáng. Điều này giúp cơ thể chuyển hóa năng lượng hiệu quả hơn, từ đó cải thiện hiệu suất làm việc suốt cả ngày.
Nước chanh cung cấp vitamin C - chất chống oxy hóa quan trọng giúp bảo vệ tế bào và hỗ trợ hệ miễn dịch. Khi được pha loãng, thức uống này còn giúp bổ sung nước hiệu quả trong thời tiết nắng nóng.
Cơ thể dễ mất nước hơn khi nhiệt độ tăng cao. Ngay cả mất nước nhẹ cũng có thể gây mệt mỏi, giảm tập trung và ảnh hưởng đến huyết áp, theo Harvard Health Publishing.
Tiến sĩ Stacy Sims, chuyên gia sinh lý học thể thao (Mỹ), cho biết trong điều kiện nắng nóng, cơ thể không chỉ mất nước mà còn mất các chất điện giải. Việc bổ sung nước kèm một lượng nhỏ khoáng chất tự nhiên có thể giúp duy trì hiệu suất hoạt động và giảm nguy cơ kiệt sức vì nhiệt. Nước chanh, khi thêm một chút muối hoặc mật ong, có thể hỗ trợ phần nào quá trình này.
Vitamin C trong chanh đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ hệ miễn dịch và giảm stress oxy hóa. Vitamin C tham gia vào nhiều quá trình sinh học, bao gồm sửa chữa mô và tăng cường khả năng chống lại tác nhân gây bệnh, theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ ((NIH).
Giáo sư Sumantra Ray, Giám đốc Viện Dinh dưỡng Toàn cầu NNEdPro (Anh), cho biết việc bổ sung các thực phẩm giàu vitamin C từ nguồn tự nhiên là một cách hiệu quả để hỗ trợ sức khỏe trong điều kiện thời tiết nắng nóng khắc nghiệt.
Một số nghiên cứu cho thấy nước chanh có thể kích thích tiết dịch tiêu hóa, từ đó hỗ trợ quá trình tiêu hóa thức ăn. Điều này đặc biệt hữu ích trong mùa nóng khi nhiều người có xu hướng ăn uống kém.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh đây chỉ là tác dụng hỗ trợ nhẹ, không thay thế điều trị y khoa.
Dù có nhiều lợi ích, nước chanh nên được pha loãng để tránh ảnh hưởng đến men răng và dạ dày. Những người bị trào ngược hoặc viêm loét dạ dày cần thận trọng.
Cách làm đơn giản:
Nhìn chung, nước chanh là thức uống dễ làm, chi phí thấp nhưng mang lại nhiều lợi ích nếu sử dụng hợp lý. Trong mùa nắng nóng, lựa chọn những thức uống tự nhiên như nước chanh không chỉ giúp giải nhiệt mà còn góp phần duy trì sức khỏe tổng thể.
Ngày 3-4, Bệnh viện An Bình (TP.HCM) cho biết vừa tiếp nhận và xử lý thành công bệnh nhân H.C.T. (57 tuổi, ngụ TP.HCM) bị sỏi thận tiến triển nặng do trì hoãn điều trị và tự ý áp dụng các phương pháp chữa bệnh chưa được kiểm chứng trên không gian mạng.
Theo đó, cách đây khoảng 3 năm, ông T. được chẩn đoán sỏi thận. Tuy nhiên, do lo ngại phẫu thuật và chi phí điều trị, ông T. không đến bệnh viện mà dùng các sản phẩm được quảng cáo trên mạng với lời hứa hẹn có thể làm tan sỏi chỉ 1-2 tháng với chi phí thấp.
Sau thời gian dài dùng thuốc này, tình trạng bệnh của ông T. không những không cải thiện mà còn diễn tiến nặng hơn.
Khi nhập viện, qua thăm khám và chẩn đoán, các bác sĩ xác định bệnh nhân có sỏi thận kích thước khoảng 20mm gây tắc nghẽn đường niệu. Đây là tình trạng nguy hiểm, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng thận nếu không được xử lý kịp thời.
Ngay sau đó, ê kíp đơn vị tiết niệu đã can thiệp phẫu thuật lấy sỏi. Ca mổ được thực hiện thành công, giúp giải quyết tình trạng tắc nghẽn và bảo tồn chức năng thận cho người bệnh.
Sau điều trị, ông T. cho biết trước đó đã tin vào các lời quảng cáo sai lệch trên mạng và trì hoãn việc điều trị tại bệnh viện.
Theo các bác sĩ chuyên khoa, hiện nay không tồn tại loại thuốc có thể làm tan hoàn toàn mọi loại sỏi thận.
Một số thuốc có thể hỗ trợ trong những trường hợp nhất định, đặc biệt với sỏi nhỏ và thành phần đặc hiệu. Tuy nhiên, phần lớn sỏi thận, đặc biệt là sỏi canxi, không thể tự tan bằng thuốc.
Trên thực tế, các thuốc điều trị hiện nay chủ yếu có vai trò hỗ trợ như giảm đau, giãn cơ trơn niệu quản để giúp sỏi nhỏ dễ di chuyển, điều chỉnh môi trường nước tiểu nhằm hạn chế sỏi phát triển thêm và phòng ngừa tái phát ở những người có nguy cơ cao.
Các chuyên gia cảnh báo việc tin vào các quảng cáo “thuốc tan sỏi” trên mạng có thể khiến người bệnh trì hoãn điều trị, trong khi sỏi tiếp tục lớn lên, gây tắc nghẽn, nhiễm trùng và tổn thương thận.
