Nhiều người bị tăng huyết áp thường cố gắng ăn nhạt hơn bằng cách bớt cho muối vào món ăn. Tuy nhiên theo các chuyên gia tim mạch, đây chưa phải yếu tố quan trọng nhất. Phần lớn lượng natri mà cơ thể hấp thụ mỗi ngày thực tế lại đến từ thực phẩm chế biến sẵn và đồ ăn ngoài hàng.
Theo bác sĩ tim mạch Sonal Chandra (Bệnh viện Đại học Chicago, Mỹ), việc chỉ tập trung vào lọ muối trên bàn ăn có thể tạo ra “cảm giác an toàn giả”. Nhiều người nghĩ mình đang ăn nhạt nhưng vẫn vô tình nạp quá nhiều natri từ xúc xích, thịt nguội, mì ăn liền, đồ hộp, nước xốt, bánh mì hay các món ăn nhà hàng.
Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ cho biết hơn 70% lượng natri trong khẩu phần ăn hiện đại đến từ thực phẩm chế biến sẵn chứ không phải lượng muối nêm trực tiếp khi nấu ăn.
Điều đáng nói là nhiều món ăn không hề có vị quá mặn nhưng vẫn chứa lượng natri rất cao. Chỉ một phần thức ăn nhanh hoặc một món đóng gói sẵn cũng có thể chứa hơn 1.000mg natri, tương đương phần lớn mức khuyến nghị mỗi ngày đối với người bị tăng huyết áp.
Theo chuyên gia dinh dưỡng Anna Kallianteri (Hiệp hội Dinh dưỡng Anh), nếu thói quen ăn uống không thay đổi, thuốc điều trị huyết áp khó có thể giải quyết triệt để vấn đề. “Thuốc có thể hỗ trợ, nhưng không loại bỏ được nguyên nhân gốc rễ nếu chế độ ăn vẫn quá nhiều natri”, bà cho biết.
Các bác sĩ cảnh báo lượng natri cao khiến cơ thể giữ nước nhiều hơn, làm tăng thể tích máu và tạo thêm áp lực lên thành mạch máu. Điều này khiến huyết áp khó giảm dù người bệnh vẫn uống thuốc đều đặn.
Bác sĩ Sonal Chandra cho biết chế độ ăn nhiều natri còn có thể làm giảm hiệu quả của một số nhóm thuốc điều trị huyết áp phổ biến như thuốc ức chế men chuyển ACE, thuốc chẹn thụ thể ARB hay thuốc lợi tiểu.
Trong khi đó, bác sĩ tim mạch Padma Shenoy giải thích rằng natri dư thừa sẽ kích thích cơ thể giải phóng các hormone làm tăng huyết áp và tăng lượng dịch trong mạch máu. Về lâu dài, tình trạng này khiến thành mạch kém đàn hồi hơn và làm tăng nguy cơ đột quỵ, bệnh tim và tổn thương thận.
Các chuyên gia cho rằng không cần loại bỏ hoàn toàn muối, nhưng nên kiểm soát tổng lượng natri hấp thụ mỗi ngày.
Một số thay đổi đơn giản có thể giúp ích gồm:
– Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn như đồ hộp, thịt nguội, snack, thức ăn nhanh và bữa ăn đông lạnh.
– Ưu tiên nấu ăn tại nhà để kiểm soát gia vị.
– Đọc kỹ nhãn dinh dưỡng, chọn sản phẩm có hàm lượng natri thấp.
– Rửa rau củ hoặc đậu đóng hộp trước khi sử dụng để giảm bớt natri dư thừa.
– Dùng tỏi, tiêu, chanh, giấm hoặc rau thơm để tăng hương vị thay cho muối.
– Ăn nhiều thực phẩm giàu kali như chuối, cam, rau xanh và các loại đậu vì kali có thể hỗ trợ cân bằng tác động của natri đối với huyết áp.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng kiểm soát huyết áp hiệu quả không chỉ nằm ở việc “ăn bớt muối”, mà quan trọng hơn là thay đổi toàn bộ thói quen ăn uống theo hướng ít chế biến, cân bằng và lành mạnh hơn.
Theo khuyến cáo, mỗi người nên uống từ 1,5 đến 2 lít nước mỗi ngày. Tuy nhiên, thói quen uống nước quá lạnh, quá nhiều, uống nhiều nước ngọt, nước đường có thể gây hại sức khỏe.
Uống quá nhiều nước trong thời gian ngắn để giải cơn khát, làm gia tăng áp lực lên hệ tuần hoàn, thận, khiến bạn đi tiểu nhiều, gây rối loạn chất điện giải. Nếu vượt quá khả năng thải nước của thận (khoảng 0,8-1 lít mỗi giờ), cơ thể có nguy cơ bị hạ natri máu, một tình trạng rối loạn điện giải có thể gây phù não và co giật trong trường hợp nặng.
Các nghiên cứu thần kinh học cho thấy khi cơ thể đã đủ nước, việc nuốt thêm trở nên khó khăn hơn rõ rệt. Điều này giải thích vì sao nhiều người cảm thấy rất khó uống tiếp khi đã uống quá nhiều nước.
Ngoài ra, bạn không nên uống nước quá lạnh, đặc biệt là nước đá. Nước lạnh có thể làm co mạch máu, rối loạn vi tuần hoàn máu. Uống đá lạnh nhiều hoặc kéo dài làm tổn thương niêm mạc hô hấp, mũi họng, làm giảm các dịch nhờn, tạo điều kiện cho virus hoặc vi khuẩn thuận lợi xuyên qua niêm mạc, tấn công cơ thể, gây bệnh.
Đặc biệt, những người đang có sẵn bệnh như hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), viêm thanh quản, viêm phế quản... uống nước đá lạnh có thể gây tổn thương niêm mạc họng, làm trầm trọng triệu chứng của bệnh.
Khi uống nước, nên uống chậm thành từng ngụm nhỏ để cơ thể kịp đáp ứng và dần dần đưa nước đều đến các cơ quan, giúp quá trình hấp thu được thuận lợi.
Nhiều người uống nước dừa, nước mía thay cho nước lọc, có thể gây rối loạn điện giải, ảnh hưởng chức năng cơ, gây tăng cân.
Người đường ruột yếu, hay đầy bụng và tiêu chảy cũng không nên sử dụng thường xuyên. Người có bệnh nền như tiểu đường, mỡ máu, gout cần hạn chế.
Khi khát nước, bạn không nên lạm dụng thức uống có ga, có cồn, không tốt cho sức khỏe.
Việc ăn cơm chan canh hay ăn cơm khô rồi mới uống nước canh ở cuối bữa hoàn toàn là thói quen và sở thích của mỗi người. Về cơ bản, chức năng chính của dạ dày là nhào trộn thức ăn và tiết dịch vị để làm mềm thực phẩm. Sau đó, thức ăn mới được chuyển xuống ruột non để tiêu hóa và hấp thu các chất dinh dưỡng nuôi cơ thể.
Do đó, những người cao tuổi, người có vấn đề răng miệng, khó nhai nuốt có thể ăn cơm chan canh để dễ nhai và dễ nuốt hơn.
Trường hợp ăn cơm trước thường phải nhai kỹ, để nghiền nát và làm mềm thức ăn, kích thích tuyến nước bọt tiết ra các enzyme tiêu hóa, giúp phân hủy thức ăn ngay từ khoang miệng. Từ đó, giảm tải áp lực co bóp cho dạ dày, giúp cơ thể hấp thu dinh dưỡng tối đa và có cảm giác no lâu hơn.
Cách tốt nhất là nên nhai trước khi đưa thức ăn xuống dạ dày, kể cả ăn cơm canh. Ăn chậm, nhai kỹ giúp no lâu, đồng thời cảm nhận vị ngon món ăn. Nếu bạn cảm thấy khó nuốt khi ăn cơm khô, hoàn toàn có thể chan thêm một ít nước canh hoặc nước thịt để dễ nhai hơn, miễn nhai kỹ.
Nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí BMJ Medicine đã chỉ đích danh bài tập tốt nhất cho tuổi thọ và cách tập hiệu quả nhất.
Các nhà khoa học từ Trường Y tế Công cộng Harvard T.H. Chan (Mỹ), Đại học Y khoa Trùng Khánh (Trung Quốc) và Đại học Yonsei (Hàn Quốc) đã phân tích dữ liệu của tổng cộng 173.229 người tham gia, nhằm tìm ra bài tập hiệu quả nhất để kéo dài tuổi thọ và so sánh hiệu quả của cách tập đơn lẻ và cách tập kết hợp nhiều bài tập đối với tuổi thọ.
Người tham gia báo cáo các hoạt động như đi bộ, chạy bộ, đạp xe, bơi lội, leo cầu thang, chèo thuyền hoặc thể dục nhịp điệu, các môn thể thao dùng vợt, yoga và giãn cơ và cả các hoạt động mạnh mẽ như cắt cỏ, làm vườn, đào đất. Trong thời gian theo dõi 30 năm, có 38.847 người đã qua đời.
Kết quả cho thấy đi bộ là bài tập được nhiều người yêu thích nhất. Đặc biệt, các phát hiện mang lại tin vui bất ngờ cho chính những người này: Đi bộ có mối liên hệ mạnh mẽ nhất trong việc giảm nguy cơ tử vong sớm, kéo dài tuổi thọ, theo trang tin khoa học Scitech Daily.
Ngoài ra, kết quả cũng cho thấy tập đa dạng nhiều bài tập sẽ mang lại kết quả tốt hơn so với chỉ tập một bài tập.
Những người có hoạt động đa dạng nhất có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân thấp hơn 19%, nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch, ung thư, bệnh hô hấp và các nguyên nhân khác thấp hơn từ 13 - 41%.
Các nhà nghiên cứu kết luận rằng: Đi bộ chính là bài tập cơ bản và hiệu quả nhất để giảm nguy cơ tử vong sớm, kéo dài tuổi thọ. Tuy nhiên, để tối đa hóa lợi ích, nên kết hợp đi bộ với tập luyện sức mạnh (tập tạ, ngồi xổm, hít đất) hoặc các môn thể thao dùng vợt, theo trang tin khoa học Scitech Daily.
