Theo Hãng tin AFP, ngày 10-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố đã bác bỏ phản hồi của Iran đối với đề xuất chấm dứt xung đột Trung Đông của Washington, mô tả phản hồi này là “hoàn toàn không thể chấp nhận được”.
“Tôi vừa đọc phản hồi từ những người được gọi là ‘đại diện’ của Iran. Tôi không thích nó. Hoàn toàn không thể chấp nhận được”, ông Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social, song không nêu chi tiết.
Trong cuộc phỏng vấn với nhà báo Sharyl Attkisson cùng ngày, ông Trump khẳng định Iran đã “bị đánh bại về mặt quân sự” và Mỹ chỉ cần 2 tuần để tấn công toàn bộ các mục tiêu tại nước này.
Theo lãnh đạo Mỹ, Lực lượng Không gian Mỹ đang giám sát số uranium làm giàu của Iran bị chôn vùi dưới các đống đổ nát và Washington sẵn sàng tấn công bất kỳ ai tiếp cận lượng uranium này.
Theo hãng tin Tasnim, dự thảo đề xuất mới nhất của Tehran yêu cầu chấm dứt xung đột ngay lập tức trên mọi mặt trận, đảm bảo không còn hành động gây hấn nhằm vào Iran, dỡ bỏ trừng phạt Mỹ, công nhận quyền quản lý của Iran đối với eo biển Hormuz và dỡ bỏ phong tỏa đường biển của Mỹ nhằm vào các cảng Iran tại eo biển này.
Ngày 10-5, Iran đã cảnh báo các lực lượng vũ trang nước này sẽ thực hiện “phản ứng quyết đoán và tức thì” đối với bất kỳ tàu chiến nào được Anh và Pháp điều động đến eo biển Hormuz.
Trên mạng xã hội X, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi khẳng định dù trong thời chiến hay thời bình, chỉ Cộng hòa Hồi giáo Iran mới có thể thiết lập an ninh tại eo biển này và sẽ không cho phép bất kỳ quốc gia nào can thiệp vào những vấn đề như vậy.
Cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh London và Paris đã điều tàu đến khu vực biển gần Hormuz nhằm chuẩn bị cho việc khôi phục dòng chảy thương mại qua eo biển này sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận hòa bình.
Theo thông cáo của Bộ Quốc phòng Anh, vào ngày 12-5 tới đây, Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey sẽ đồng chủ trì cuộc họp đa phương với người đồng cấp Pháp Catherine Vautrin và bộ trưởng quốc phòng của hơn 40 quốc gia khác.
Đây là cuộc họp cấp bộ trưởng đầu tiên của sứ mệnh đa quốc gia này, tập trung vào các kế hoạch quân sự nhằm khôi phục dòng chảy thương mại qua Hormuz.
Ngày 10-5, Qatar khẳng định nhiều máy bay không người lái (drone) đã được phóng nhằm vào các mục tiêu ở vùng Vịnh, trong đó một chiếc đã đánh trúng tàu hàng đang trên hành trình từ Abu Dhabi (Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất – UAE) đi Qatar.
Bộ Quốc phòng Qatar cho biết vụ tấn công gây ra một đám cháy nhỏ trên tàu thương mại, song không có thương vong. Cùng ngày, quân đội Kuwait thông báo đã đẩy lùi một cuộc tấn công bằng UAV vào rạng sáng.
AFP không nêu rõ bên nào đứng sau các vụ tấn công này.
Diễn biến xảy ra trong bối cảnh Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đe dọa sẽ nhắm vào các căn cứ Mỹ tại Trung Đông và “tàu thuyền của kẻ thù” nếu tàu chở dầu của Iran bị tấn công.
“Bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào tàu chở dầu và tàu thương mại của Iran sẽ dẫn đến đòn tấn công nặng nề nhằm vào một trong các trung tâm của Mỹ trong khu vực và tàu thuyền của kẻ thù”, IRGC tuyên bố.
Ngày 10-5, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố cuộc chiến giữa liên quân Mỹ – Israel và Iran chưa thể kết thúc chừng nào kho uranium của Tehran chưa được “loại bỏ”.
“Nó chưa kết thúc vì vẫn còn vật liệu hạt nhân, tức uranium đã làm giàu, cần phải được đưa ra khỏi Iran. Vẫn còn các cơ sở làm giàu cần phải được tháo dỡ”, ông Netanyahu phát biểu trên truyền hình Mỹ.
Cùng ngày, một quan chức cấp cao Mỹ cho biết Tổng thống nước này Donald Trump dự kiến sẽ gây sức ép với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình về vấn đề Iran trong chuyến thăm Bắc Kinh trong tuần này.
“Tôi nghĩ là tổng thống sẽ gây áp lực”, vị quan chức này nói trong cuộc điện đàm với báo giới, đồng thời cho biết ông Trump cũng đã làm điều tương tự trong các cuộc điện đàm trước với ông Tập.
Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) hôm nay cho biết cuộc thử nghiệm loạt tên lửa đạn đạo chiến thuật Hwasong-11 Ra cải tiến, trong đó một số quả mang đầu đạn chùm, được tiến hành trước đó một ngày. Mục tiêu là hòn đảo ở cách thao trường khoảng 136 km, các tên lửa đánh trúng đích và bao trùm khu vực rộng gần 13 ha.
Hình ảnh được công bố cho thấy lãnh đạo Kim Jong-un và con gái Kim Ju-ae giám sát cuộc diễn tập từ sở chỉ huy ven biển. KCNA cho biết ông Kim "rất hài lòng" với kết quả diễn tập và khẳng định nâng cao "năng lực tấn công mật độ cao" có ý nghĩa quan trọng trong tác chiến.
Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hàn Quốc hôm 19/4 thông báo Triều Tiên phóng loạt tên lửa đạn đạo từ Sinpo, khu vực duyên hải ở miền trung nước này, ra vùng biển phía đông bán đảo. Các quả đạn bay khoảng 140 km.
Triều Tiên đã tiến hành tổng cộng 7 đợt phóng tên lửa đạn đạo kể từ đầu năm, trong đó 4 vụ diễn ra trong tháng này. Đây cũng là lần thứ hai Triều Tiên phóng tên lửa đạn đạo mang đầu đạn chùm trong tháng 4.
Dòng Hwasong-11, phương Tây gọi là KN-23, xuất hiện từ năm 2018 và từng đạt tầm bắn 800 km trong các đợt thử nghiệm, mang được nhiều loại đầu đạn với khối lượng 500-1.500 kg. Hình dạng của Hwasong-11 tương đồng với tên lửa đạn đạo Iskander-M Nga và Hyunmoo-2B Hàn Quốc, nhưng vẫn có một số điểm khác biệt.
Đầu đạn chùm có kích thước lớn, nhưng không sát thương bằng thuốc nổ hoặc đầu đạn xuyên phá thông thường, mà chứa lượng lớn đạn con được phát tán khi đến gần mục tiêu. Khi một quân đội quyết định sử dụng đạn chùm, điều đó đồng nghĩa tính chính xác của vũ khí không còn được coi trọng bằng khả năng sát thương trên quy mô lớn.
123 quốc gia đã ký Công ước Oslo cấm sản xuất, tàng trữ, bán và sử dụng bom, đạn chùm vào năm 2008. Triều Tiên không tham gia công ước này. Giới chuyên gia quân sự cho rằng những xung đột trên thế giới gần đây đã thúc đẩy Bình Nhưỡng tăng tốc phát triển và phô diễn năng lực vũ khí mang đạn chùm.
Ju-ae được cho là sinh năm 2012 và là con gái thứ hai của lãnh đạo Triều Tiên, theo tình báo Hàn Quốc. Triều Tiên lần đầu công khai hình ảnh Ju-ae hồi tháng 11/2022 khi cô bé tháp tùng cha trong một vụ phóng tên lửa đạn đạo xuyên lục địa.
Cô bé từ lâu được đánh giá là người kế nhiệm tiềm năng của ông Kim Jong-un. Nhận định này càng được củng cố qua những lần xuất hiện công khai gần đây của Ju-ae. Truyền thông Triều Tiên từng gọi Ju-ae là "người dẫn dắt vĩ đại", thuật ngữ cho lãnh đạo cấp cao hàng đầu.
Cơ quan Tình báo Quốc gia Hàn Quốc (NIS) hồi tháng 2 cho biết Ju-ae đang được định hướng để trở thành người kế nhiệm.
CBS News ngày 1/6 dẫn lời hai nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết một phi công tiêm kích F-15E Mỹ đã "hai lần phóng ghế thoát hiểm trong hơn một tháng", khi máy bay của người này lần lượt bị Kuwait và Iran bắn rơi.
Lần nhảy dù đầu tiên diễn ra ngày 2/3, khi lực lượng Kuwait bắn nhầm 3 tiêm kích F-15E Mỹ tham gia chiến dịch nhằm vào Iran. Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan phụ trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, cho biết cả 6 người thuộc 3 tổ lái đều phóng ghế thoát hiểm an toàn.
Trong sự việc ngày 3/4, phi công này tiếp tục phải phóng ghế thoát hiểm tiêm kích F-15E trúng tên lửa trên bầu trời Iran. Quân đội Mỹ sau đó mở chiến dịch quy mô lớn để giải cứu tổ lái, chưa rõ phi công này là người được sơ tán trước hay sau.
Lầu Năm Góc và CENTCOM đều từ chối bình luận về thông tin.
"Đây là sự trùng hợp cực kỳ hiếm gặp. Điều này giống như bị sét đánh hai lần", David Deptula, cựu thiếu tướng không quân Mỹ, cho hay. Ông thêm rằng kể từ những năm 1950 tới nay, không có phi công nào của Mỹ bị bắn hạ trong hai lần xuất kích riêng biệt thuộc cùng một chiến dịch.
Sau khi chiếc F-15E rơi tại Iran, phi công buồng trước được sơ tán ngay trong ngày 3/4. Sĩ quan điều khiển vũ khí leo lên sườn núi ở độ cao khoảng 2.100 m để tránh sự truy đuổi của dân quân Iran và được giải cứu hai ngày sau đó.
Một cường kích A-10 cũng bị Iran bắn rơi khi đang yểm trợ lực lượng tìm kiếm cứu hộ. Các đơn vị đặc nhiệm Mỹ đã phá hủy 6 máy bay, gồm hai vận tải cơ MC-130J và 4 trực thăng, trước khi rời đi để ngăn chúng rơi vào tay Iran. Trong khi đó, Iran tuyên bố hạ hai trực thăng và một máy bay vận tải C-130 tham gia chiến dịch.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 6/4 cho biết Iran dùng tên lửa phòng không vác vai nhắm bắn chiếc F-15E, quả đạn lao vào động cơ khiến tiêm kích rơi tại chỗ. CNN đánh giá quân đội Mỹ đã chịu thiệt hại hàng trăm triệu USD "chỉ vì một tên lửa phòng không vác vai trị giá vài nghìn USD".
Theo Hãng tin Reuters, Thủ tướng Đức Friedrich Merz ngày 27-4 cho rằng giới lãnh đạo Iran đang làm Mỹ bẽ mặt khi khiến các quan chức Washington phải đến Pakistan rồi rời đi mà không đạt được kết quả nào. Ông cũng nói rằng không thấy rõ chiến lược rút lui của Mỹ trong cuộc xung đột với Iran.
"Người Iran rõ ràng rất giỏi đàm phán, hay đúng hơn là rất giỏi trong việc không đàm phán, khi để người Mỹ tới Islamabad rồi lại ra về tay trắng. Cả một quốc gia đang bị lãnh đạo Iran làm bẽ mặt, đặc biệt là bởi lực lượng gọi là Vệ binh cách mạng. Tôi hy vọng điều này sẽ sớm kết thúc", ông nói trong cuộc trò chuyện với sinh viên tại thị trấn Marsberg ở Đức.
Đây là lần hiếm hoi nhà lãnh đạo Đức có phát biểu chỉ trích gay gắt về cuộc xung đột hiện nay giữa Mỹ - Israel và Iran. Điều này cũng cho thấy những chia rẽ sâu sắc giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).
Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó đã chỉ trích các đồng minh NATO vì không đưa quân hỗ trợ mở lại eo biển Hormuz.
Tuy nhiên Thủ tướng Merz nhắc lại rằng Đức và châu Âu không được tham vấn trước khi Mỹ và Israel tiến hành tấn công Iran hôm 28-2.
"Nếu tôi biết tình hình sẽ kéo dài 5 - 6 tuần và ngày càng xấu đi, tôi đã lên tiếng với ông ấy (Tổng thống Trump - PV) mạnh mẽ hơn nữa", ông nói, đồng thời so sánh cuộc xung đột hiện tại với các cuộc chiến trước đây của Mỹ tại Iraq và Afghanistan.
Ông Merz cho biết eo biển Hormuz đã bị gài mìn một phần và đã đề xuất điều tàu rà phá mìn của Đức để xử lý. Ông cũng cho rằng xung đột đang khiến Đức phải tiêu tốn "rất nhiều tiền, tiền thuế của người dân và sức mạnh kinh tế".
Kỳ vọng Mỹ - Iran đàm phán trực tiếp vòng hai nhằm kết thúc xung đột đã giảm dần, sau khi ông Trump tuyên bố hủy chuyến đi của các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner tới Pakistan.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi đã đến Nga vào hôm 27-4 nhằm thảo luận về việc đàm phán với Mỹ.
Dù vậy, nguồn tin Pakistan khẳng định nước này vẫn đang nỗ lực thu hẹp khoảng cách giữa Washington và Tehran.
Các nguồn tin Iran lại tiết lộ nước này đã đưa ra đề xuất mới, trong đó Iran muốn kết thúc xung đột và mở cửa eo biển Hormuz, đồng thời trì hoãn việc đàm phán về chương trình hạt nhân của nước này.
Tuy nhiên các đề xuất này được cho là khó làm hài lòng Mỹ, khi Tổng thống Trump nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu Iran chấm dứt chương trình hạt nhân.
Lưu lượng vận tải qua eo biển Hormuz vẫn ở mức thấp trong bối cảnh đàm phán Mỹ - Iran bế tắc.
Dữ liệu theo dõi từ Kpler và phân tích vệ tinh của SynMax ngày 27-4 cho biết ít nhất 7 tàu, chủ yếu là tàu hàng, đã rời khỏi eo biến chiến lược này trong 24 giờ qua, trong đó gồm các tàu rời cảng Iraq và một tàu hàng rời từ cảng Iran.
Con số này thấp hơn rất nhiều so với mức trung bình 140 lượt tàu/ngày trước khi xung đột nổ ra vào hôm 28-2.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết đã điều hướng lại 37 tàu kể từ khi áp đặt lệnh phong tỏa hải quân với các cảng của Iran vào ngày 13-4.
Theo phân tích vệ tinh của TankerTrackers.com, 6 tàu chở dầu Iran đã quay đầu về cảng trong nước rồi tiếp tục đi qua Hormuz trong những ngày gần đây, mang theo khoảng 10,5 triệu thùng dầu. Ngoài ra, khoảng 4 triệu thùng dầu Iran trên các tàu chở dầu đã đi qua vòng phong tỏa của Mỹ vào ngày 24-4.
