Sắn dây, còn được biết đến với các tên gọi như cát căn, cam cát căn hay phấn cát, có tên khoa học là Pueraria thomsonii Benth., thuộc họ Cánh bướm (Fabaceae). Trong y học cổ truyền, cát căn chính là phần rễ phơi hoặc sấy khô của cây sắn dây – một loại dây leo có thể dài tới 10m, rễ phình to thành củ chứa nhiều tinh bột.
Từ lâu, sắn dây đã được người Việt ưa chuộng như một thức uống giải nhiệt tự nhiên, giúp thanh mát cơ thể, đặc biệt trong những ngày nắng nóng. Vào khoảng cuối thu đến đầu xuân, người ta thu hoạch rễ, sơ chế, cắt nhỏ rồi phơi hoặc sấy khô; đôi khi còn nghiền mịn để thu lấy tinh bột tinh khiết dùng trong ẩm thực và dược liệu.
Trong thành phần của sắn dây có khoảng 12–15% tinh bột (tính theo rễ tươi), cùng nhiều hoạt chất sinh học như saponozit, puerarin (một flavonoid), và một số acid amin như asparagine, adenine trong lá. Nhờ những thành phần này, sắn dây không chỉ là thực phẩm quen thuộc mà còn là vị thuốc có giá trị trong y học cổ truyền và hiện đại.
Loại củ này từ lâu đã được mệnh danh là “nhân sâm trắng” của người Việt. Không chỉ là loại thực phẩm giải nhiệt thơm ngon, sắn dây còn là một vị thuốc quý trong Đông y với khả năng thanh lọc cơ thể, giải độc và hỗ trợ điều trị nhiều bệnh lý mãn tính.
Thanh nhiệt, giải độc và trị nóng trong: Lợi ích nổi bật nhất của sắn dây chính là khả năng giải nhiệt cực mạnh. Sử dụng bột sắn dây giúp cơ thể đào thải nhiệt độc tích tụ, làm dịu các triệu chứng nóng trong như mụn nhọt, rôm sảy, lở miệng và nhiệt miệng. Đây là thức uống lý tưởng để làm mát cơ thể trong những ngày hè oi bức hoặc sau khi tiêu thụ đồ ăn cay nóng.
Điều hòa huyết áp và bảo vệ tim mạch: Các nghiên cứu khoa học cho thấy sắn dây chứa hàm lượng cao các hợp chất isoflavone, đặc biệt là puerarin. Hoạt chất này có khả năng làm giãn mạch máu, giảm trở lực động mạch và cải thiện lưu thông máu đến tim và não. Việc sử dụng sắn dây thường xuyên giúp ổn định huyết áp, giảm nồng độ cholesterol xấu (LDL) và ngăn ngừa các nguy cơ xơ vữa động mạch hay đột quỵ ở người cao tuổi.
Tốt cho hệ thần kinh: Sắn dây giúp hỗ trợ giảm đau đầu, mệt mỏi nhờ khả năng làm giãn cơ, cải thiện tuần hoàn máu và làm dịu hệ thần kinh. Một ly sắn dây ấm có thể giúp cơ thể thư giãn, giảm căng thẳng vùng cổ vai gáy và nhanh chóng lấy lại năng lượng khi kiệt sức.
Tuy nhiên, nên dùng sắn dây đã nấu chín để tránh đau bụng, tiêu chảy, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Không nên lạm dụng quá mức vì có thể gây lạnh bụng hoặc dư năng lượng, đồng thời cần tránh kết hợp tùy tiện với một số nguyên liệu như mật ong theo kinh nghiệm dân gian.
Cải thiện nội tiết tố và làm đẹp da cho phụ nữ: Loại củ này chứa các hợp chất isoflavone có cấu trúc tương tự như hormone estrogen ở phụ nữ. Nhờ đó, sắn dây giúp điều hòa nội tiết tố, làm mờ các vết thâm nám, tàn nhang và ngăn ngừa lão hóa da. Ngoài ra, các chất chống oxy hóa trong sắn dây còn kích thích sản sinh collagen, giúp da căng mịn và hỗ trợ cải thiện vóc dáng, đặc biệt là vòng một cho phái đẹp.
Giải rượu hiệu quả: Sắn dây từ lâu được xem như “vị cứu tinh” sau những cuộc nhậu, nhờ khả năng hỗ trợ cơ thể chuyển hóa nhanh acetaldehyde – một độc tố sinh ra từ rượu bia. Khi chất này được đào thải hiệu quả hơn, các triệu chứng khó chịu như đau đầu, chóng mặt, buồn nôn cũng được giảm rõ rệt.
Một số nghiên cứu còn cho thấy sắn dây có thể giúp giảm cảm giác thèm rượu và góp phần bảo vệ gan trước tác động của rượu bia và các độc chất khác.
Tốt cho hệ tiêu hóa: Không chỉ dừng lại ở tác dụng giải rượu, sắn dây còn rất tốt cho hệ tiêu hóa. Nhờ giàu tinh bột kháng – một dạng prebiotic tự nhiên, loại củ này giúp nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột, từ đó cải thiện hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh hơn.
Đồng thời, sắn dây có khả năng làm dịu acid dạ dày, hỗ trợ giảm các triệu chứng ợ nóng, đau rát thượng vị, đặc biệt ở người viêm loét dạ dày. Bên cạnh đó, nó còn giúp ổn định nhu động ruột, góp phần cải thiện tình trạng tiêu chảy và rối loạn tiêu hóa.
Một em bé 2 tháng tuổi đã tử vong hôm thứ Tư (ngày 20/5) sau khi bị bỏ lại trong xe hơi nóng bức giữa lúc nắng nóng gay gắt trong khi mẹ em đang đi làm ở Fredericksburg, Virginia, Mỹ.
Cảnh sát nhận được cuộc gọi báo cáo sự việc vào lúc 5 giờ 16 phút chiều tại khu vực số 3700 đường Lafayette Boulevard. Khi đến nơi, họ phát hiện bé gái sơ sinh bên trong một cửa hàng cùng với mẹ của bé. Đứa trẻ được đưa đến Bệnh viện Mary Washington và được tuyên bố đã tử vong.
Theo kết quả điều tra sơ bộ, em bé đã bị bỏ lại trong ghế ngồi ô tô bên trong xe trong một thời gian dài trong khi mẹ đi làm. Các nhà điều tra cho biết xe không nổ máy và chỉ số nhiệt độ cao vào thời điểm xảy ra vụ việc.
Mẹ của đứa trẻ, một phụ nữ 42 tuổi đến từ hạt Stafford, đã bị bắt và buộc tội gây nguy hiểm cho trẻ em và ngược đãi trẻ em. Bà ta đã bị đưa đến nhà tù khu vực Rappahannock.
Trung bình mỗi năm tại Mỹ có 37 trẻ tử vong do bị kẹt trong ôtô giữa thời tiết nóng bức, gồm có trường hợp người lớn bỏ quên trẻ trong xe, hoặc trẻ vô tình tự khóa mình trong xe khi chơi đùa; hoặc trong một số ít trường hợp trẻ em bị người lớn cố ý để lại trong xe.
Nếu bị bỏ lại một mình trên ôtô, một đứa trẻ có thể tử vong chỉ trong vòng 10 phút vì nhiệt độ trong xe có thể tăng thêm 7-10 độ (tuỳ nhiệt độ ngoài trời) và đứa trẻ còn quá nhỏ để biết cách cầu cứu, ra tín hiệu cần sự trợ giúp.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng phụ huynh cần tìm hiểu các biện pháp bảo đảm an toàn cho trẻ khi ngồi trên xe ôtô.
Bà Jessica Zablan - chuyên gia trẻ em của công ty Birth & Baby (Mỹ), an toàn nhất là cố gắng đưa trẻ ra khỏi ghế ôtô sau mỗi giờ chạy xe. Bà Zablan cũng gợi ý rằng nên có các nhân viên kỹ thuật kiểm tra ghế ngồi của xe ôtô kỹ càng trước mỗi chuyến đi dài.
Trong khi đó, Viện Nhi khoa Mỹ khuyến cáo nên tạm dừng nghỉ sau mỗi 2 giờ chạy xe.
Điều quan trọng nhất cần lưu ý là ghế ngồi trên xe ô tô không phải chỗ để ngủ và bạn không bao giờ được để trẻ nhỏ lại trên xe một mình mà không có sự giám sát của người lớn.
Tổ chức An toàn Trẻ em và Ôtô Mỹ khuyến cáo, ngay cả những người cẩn thận và có trách nhiệm cũng vẫn có nguy cơ để quên trẻ trên xe, do vội hoặc quá tập trung vào một việc gì khác.
Để đề phòng nguy cơ này, mỗi người hãy tập cho mình một số thói quen sau:
-Kiểm tra toàn bộ bên trong xe trước khi khoá cửa.
-Để một thú nhồi bông hoặc món đồ chơi của trẻ ở ghế ngồi của trẻ và chuyển nó lên ghế trước, trong tầm mắt để nhắc bạn nhớ tới sự hiện diện của trẻ nhỏ trong xe.
Chiếc xe buýt đang trên đường đến một công viên nước vào thời điểm xảy ra vụ tai nạn thương tâm. Giới chức trách cho biết chiếc xe đã lao ra khỏi đường cao tốc và lật úp gần thị trấn Amatlan de Canas.
Vụ tai nạn xảy ra vào ngày 1/5 đã cướp đi ít nhất 11 sinh mạng và khiến 32 người khác bị thương.
Theo Patrika, 6 nạn nhân tử vong tại chỗ, trong khi 5 người còn lại qua đời tại bệnh viện sau khi không qua khỏi vết thương. Các hành khách bị thương, một số người trong tình trạng nguy kịch, đều được đưa đến các bệnh viện gần đó để điều trị.
Theo các quan chức, các hành khách đang trên đường đến trung tâm giải trí ở Nayarit, sau khi rời Jalisco vào đầu ngày hôm đó. Ít nhất có 41 người trên xe buýt vào thời điểm xảy ra vụ tai nạn.
Các đội cứu hộ khẩn cấp từ Nayarit và Jalisco đã nhanh chóng đến hiện trường vụ tai nạn cùng với Hội Chữ thập đỏ, các quan chức bảo vệ dân sự, cảnh sát địa phương và tiểu bang, Lực lượng Vệ binh Quốc gia và Bộ Quốc phòng Mexico.
Con đường đã bị phong tỏa để phục vụ công tác cứu hộ. Một cuộc điều tra đã được tiến hành để làm rõ nguyên nhân vụ tai nạn.
Các báo cáo sơ bộ cho thấy tốc độ cao, điều kiện đường sá xấu và sự mệt mỏi của người lái xe là những yếu tố tiềm tàng gây ra tai nạn.
Trong những bức ảnh do chính quyền Nayarit chia sẻ, chiếc xe buýt có thể được nhìn thấy nằm nghiêng và phủ đầy bùn.
Thống đốc Pablo Lemus đã xác nhận rằng tiểu bang sẽ chi trả các chi phí y tế và mai táng cho các nạn nhân.
Mâu thuẫn phát sinh từ tháng 10/2025, khi nhà đối diện lắp camera "hai mắt" xoay 360 độ, bao quát hành lang và lối vào nhà anh. Anh Thành, ở phường Phú Thọ Hòa, TP HCM đề nghị hàng xóm chỉnh góc máy xuống thấp nhưng bị từ chối với lý do "như thế không đủ giám sát an ninh".
Khi Ban quản lý chung cư yêu cầu gỡ thiết bị khỏi tường chung, người này dời camera vào khung gỗ cửa nhà mình. Dù góc nhìn hẹp hơn, lối đi duy nhất vào nhà anh Thành vẫn nằm trong tầm giám sát.
Sau 45 ngày gửi đơn lên phường, một cuộc họp hòa giải được tổ chức nhưng người hàng xóm vắng mặt. Phương án yêu cầu camera chỉ quay một nửa hành lang rộng 1,2 m bị láng giềng phớt lờ với lập luận "nhà tôi, tôi có quyền lắp".
Anh Thành nói chiếc camera khiến sinh hoạt của gia đình trở nên ngột ngạt. "Sống trong nhà mình nhưng cảm giác như bị cầm tù vì nhất cử nhất động đều có người theo dõi", anh nói.
Đầu tháng 4, anh quyết định đăng tin bán nhà.
Chị Nguyễn Tiên, 24 tuổi, ở phường An Phú, TP Thủ Đức, cũng rơi vào tình cảnh tương tự. Dù khu dân cư có bảo vệ và camera nội bộ, hàng xóm vẫn lắp hai camera sát vách chĩa vào nhà chị với lý do "giám sát ôtô trước cửa". "Họ bảo vệ xe thì ít, quản lý nhà tôi thì nhiều", chị Tiên nói.
Không thể thương lượng do hai nhà từng có mâu thuẫn, chị Tiên nhờ ban quản lý can thiệp. Thiết bị được điều chỉnh chếch ra đường nhưng vẫn bao trọn không gian trước nhà. Để đối phó, chị trồng thêm cây xanh, dựng dù che nắng chắn tầm nhìn và kéo kín rèm cửa.
Vấn đề "camera an ninh chĩa vào nhà láng giềng" là chủ đề của nhiều cuộc tranh luận trên các diễn đàn mạng xã hội. Dư luận chia làm hai luồng ý kiến đối lập. Một bên ủng hộ việc lắp đặt để "giám sát toàn diện" hơn. Bên còn lại lo ngại quyền riêng tư bị xâm phạm, hình ảnh nhạy cảm có thể bị phát tán.
Ngày 2/3, trên VnExpress một độc giả đặt câu hỏi "Camera nhà bên chĩa vào cửa và không gian sinh hoạt của nhà tôi có vi phạm quyền riêng tư không?" và nhận hơn 6.000 trả lời. 79% cho rằng hàng xóm sai, 21% ý kiến ngược lại.
Trên ứng dụng iHanoi, từ năm 2024 đến nay ghi nhận hơn 20 phản ánh việc hàng xóm lắp thiết bị hoặc chĩa ống kính camera vào nhà người khác.
Luật sư Diệp Năng Bình, Trưởng Văn phòng Luật sư Tinh Thông Luật, cho biết nỗi lo của người dân là có căn cứ. "Không gian trước cửa, trong sân, lối đi riêng là nơi diễn ra các hoạt động cá nhân. Việc bị ghi hình 24/24 khiến người dân cảm thấy mất an toàn", ông Bình nói.
Dưới góc độ pháp lý, quyền hình ảnh và đời sống riêng tư được bảo vệ tại Điều 32 và Điều 38 Bộ luật Dân sự 2015. Nghị định 13/2023 cũng quy định dữ liệu cá nhân chỉ được xử lý khi có căn cứ hợp pháp. Người dân có quyền lắp camera bảo vệ tài sản trên diện tích sở hữu, nhưng không được biến không gian sống của người khác thành vùng giám sát. Nếu cố tình vi phạm, chủ camera có thể bị buộc chấm dứt hành vi và bồi thường thiệt hại theo Điều 592 Bộ luật Dân sự.
Luật sư khuyến cáo người dân không nên tự ý giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực hay phá hoại tài sản vì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Không thương lượng được với hàng xóm, cũng không dùng bạo lực, anh Nguyễn Đông ở TP HCM chọn cách dùng gương phản chiếu. 5 năm trước, hàng xóm lắp camera trên cao chĩa vào sân nhà anh. Sau nhiều lần góp ý bất thành, anh Đông gắn một chiếc gương xe máy tại góc sân để hắt ánh sáng mặt trời thẳng vào ống kính đối diện, khiến thiết bị bị lóa. Vài ngày sau, người hàng xóm tự tháo camera và lắp song sắt cửa sổ. "Tôi không phá hoại, chỉ tìm cách bảo vệ không gian riêng tư của gia đình", anh Đông kể.
Luật sư Diệp Năng Bình khuyến cáo người lắp camera cần tôn trọng quyền riêng tư từ khâu thiết kế, chỉ ghi hình phạm vi tài sản cá nhân. Với các gia đình bị ảnh hưởng, nên ưu tiên trao đổi ôn hòa để thống nhất điều chỉnh hướng ống kính hoặc thiết lập "vùng che" (Privacy Masking) trên phần mềm. Nếu thương lượng thất bại, người dân cần thu thập bằng chứng hình ảnh, gửi kiến nghị bằng văn bản đến tổ dân phố hoặc công an khu vực nhờ can thiệp.
Năm 2024, ông Nguyễn Long, 60 tuổi, ở phường Hoàng Liệt, Hà Nội bị các hộ dân trong ngõ phản ứng do lắp camera an ninh. "Tôi không có ý định xâm phạm quyền riêng tư của người khác nhưng đặc thù nhà ống chỉ có mặt tiền 3 m, chỉnh mọi hướng ống kính vẫn phải chĩa sang nhà lân cận", ông nói.
Để yên lòng hàng xóm, ông chủ động công khai góc quét của camera và cam kết không phát tán hình ảnh. Mâu thuẫn sau đó được hóa giải.
