Hôm qua 11.5, Tân Hoa xã dẫn thông báo từ ông Quách Gia Côn, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc, cùng ngày cho hay chuyến thăm của Tổng thống Donald Trump đến nước này sẽ kéo dài từ ngày 13 – 15.5.
Theo đó, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Donald Trump “sẽ có một cuộc trao đổi sâu sắc về các vấn đề quan trọng liên quan đến quan hệ Trung – Mỹ và hòa bình, phát triển thế giới”. Liên quan chuyến thăm này, Reuters dẫn lời một số quan chức Mỹ tiết lộ hai nhà lãnh đạo sẽ thảo luận về một loạt vấn đề như Iran, Đài Loan, trí tuệ nhân tạo và vũ khí hạt nhân. Hai bên được cho cũng đang cân nhắc việc gia hạn thỏa thuận về mua bán khoáng sản, bao gồm đất hiếm và một số nguyên liệu bán dẫn. Căng thẳng thương mại giữa hai bên cũng là vấn đề đặt ra nhiều thách thức cho thượng đỉnh Mỹ – Trung lần này. Vì thế, hai nhà lãnh đạo dự kiến đồng ý tiếp tục thảo luận để tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại và đầu tư lẫn nhau, trong khi Trung Quốc dự kiến sẽ công bố các hợp đồng mua máy bay Boeing, thiết bị nông nghiệp và năng lượng của Mỹ.
Trả lời Thanh Niên ngày 11.5, GS Stephen Robert Nagy (ĐH Cơ Đốc giáo quốc tế – Nhật Bản, học giả tại Viện Nghiên cứu các vấn đề quốc tế của Nhật) đánh giá Tổng thống Trump luôn muốn thể hiện chiếm ưu thế, gây chú ý nhưng mục tiêu chiến lược cuối cùng của ông vẫn rất khó hiểu. So với nhiệm kỳ trước, đội ngũ nhân sự cấp cao trong nội các của Tổng thống Trump lần này bị cho là thiếu vai trò phản biện hơn. “Ngoại trưởng Marco Rubio có lẽ vẫn là tiếng nói phản biện của đảng Cộng hòa về chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump, nhưng ông chưa có nhiều kinh nghiệm về Trung Quốc. Vì vậy, trong khi có thể dự đoán được những động thái mang tính kịch tính của Tổng thống Trump, thì lại khó xác định tầm nhìn mạch lạc”, GS Nagy nhận định.
Vị chuyên gia này chỉ ra rằng cách thức phản ứng quen thuộc của ông Trump là ban đầu đe dọa áp thuế, đưa ra yêu cầu tối đa, nhưng về sau chưa chắc thực hiện đến cùng, thậm chí thay đổi hoàn toàn hướng đi, nên rất khó đoán.
“Trong khi đó, Chủ tịch nước Tập Cận Bình gần như chắc chắn đang thận trọng. Bắc Kinh tin rằng họ hiểu ông Trump để có thể làm hài lòng bằng cách có thể đưa ra những lời ca ngợi, hứa hẹn những ưu đãi; nhưng có lẽ cũng cần thận trọng về sự tự tin đó”, GS Nagy nói và cho rằng vị chủ nhân Nhà Trắng vẫn có thể tạo ra những khoảnh khắc thực sự bất ngờ. Ông phân tích thêm: “Vấn đề Đài Loan đang gây ra áp lực cho Bắc Kinh trong việc thuyết phục Washington giảm hỗ trợ, chuyển giao vũ khí và cam kết chiến lược đối với Đài Bắc. Nền kinh tế Trung Quốc đang gặp khó khăn. Vì thế, ông Tập cũng cần có được thắng lợi mang tính biểu tượng sau cuộc gặp, nên điều này có thể khiến ông Tập trở nên dễ đoán”.
Cũng trả lời Thanh Niên, TS Patrick M. Cronin (Chủ tịch về nghiên cứu an ninh châu Á – Thái Bình Dương, Viện Nghiên cứu Hudson, Mỹ) phân tích: “Cả Tổng thống Trump và Chủ tịch nước Tập Cận Bình đều muốn cuộc gặp diễn ra, vì đây là hội nghị thượng đỉnh ổn định chiến lược. Hai nhà lãnh đạo đều muốn đạt được các lợi ích kinh tế theo cách của họ, đồng thời muốn giảm bớt gay gắt nhằm vào nhau. Bên cạnh đó, ông Tập Cận Bình xem đây là cơ hội để định hình lại chính sách đối với Đài Loan, định hình lại sự cạnh tranh và các chính sách chuyển giao công nghệ. Ông Trump coi đây là cơ hội để chứng tỏ rằng ông đang kiểm soát nền kinh tế, ông đủ mạnh để ngăn chặn sự thách thức từ Trung Quốc, và rằng Washington đang thắng trong những cuộc chiến mà ông Trump lựa chọn”.
“Nhìn tổng thể, Chủ tịch Tập Cận Bình đang giữ thế trận thận trọng, không hành động quá tích cực, nhưng muốn kiểm soát đủ những gì Nga, CHDCND Triều Tiên đang làm, hoặc giờ đây là việc can thiệp nhẹ nhàng vào công cuộc hòa giải, có thể là về phía Iran, ít nhất là làm việc với Ả Rập Xê Út để giữ họ về phía Bắc Kinh, đồng thời cho thấy rằng ông đang cố gắng chấm dứt xung đột, không muốn Iran leo thang quá mức. Vì vậy, ông Tập đang cố gắng kiểm soát ít nhất một phần nào đó”, TS Cronin đánh giá và nhận xét thêm: “Khi hai nhà lãnh đạo gặp nhau, tôi không đặt nhiều niềm tin về các thỏa thuận thương mại có thể đạt được. Nhưng tựu trung các thỏa thuận thương mại chủ yếu chỉ mang tính biểu tượng để làm đẹp cho nhau, tất cả chỉ là hình ảnh và những cơ hội làm hình ảnh ngoại giao”.
Liên quan chủ đề này, ông Dov Zakheim (cựu Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ và đang cố vấn cho nhiều cơ quan nghiên cứu chính sách Mỹ về đối ngoại ở khu vực) cho rằng: “Khi gặp Tổng thống Trump, ông Tập sẽ sẵn lòng tập trung vào các vấn đề kinh tế. Tôi nghĩ Tổng thống Trump cũng tập trung thảo luận về kinh tế, ông luôn khẳng định rằng bản thân không muốn xảy ra căng thẳng với Trung Quốc. Mối quan hệ giữa hai nhà lãnh đạo khá gắn kết, ít nhất là trên phương diện thảo luận về kinh tế. Những căng thẳng và khó khăn trong quan hệ Mỹ – Trung sẽ phần nào hạ nhiệt; điều này sẽ mang lại lợi ích cho phần còn lại của khu vực Đông Á và Đông Nam Á”.
"Kể từ bây giờ, người nước ngoài đang tạm trú tại Mỹ và muốn có thẻ xanh phải trở về nước mình để nộp đơn, trừ những trường hợp đặc biệt", ông Zach Kahler, phát ngôn viên Cơ quan Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS), cho biết ngày 22.5.
Theo ông Kahler, chính sách này nhằm bảo đảm hệ thống nhập cư Mỹ vận hành "đúng như luật định", thay vì tạo điều kiện cho các kẽ hở.
Quy trình cấp thẻ xanh đã không thay đổi trong hơn 60 năm, và động thái này đã đánh dấu bước đi quan trọng mới nhất của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump về chính sách nhập cư, theo The Guardian.
Trong bản ghi nhớ chính sách, USCIS yêu cầu các viên chức xét duyệt hồ sơ xem xét từng trường hợp cụ thể, cân nhắc toàn bộ bằng chứng và hoàn cảnh liên quan để quyết định liệu người nộp đơn có đủ điều kiện được điều chỉnh tình trạng cư trú tại Mỹ hay không.
Trước đây, người nước ngoài muốn xin thẻ xanh thường có 2 lựa chọn: nộp hồ sơ tại lãnh sự quán Mỹ ở nước ngoài, hoặc xin "điều chỉnh tình trạng cư trú" khi đang ở Mỹ. Chính sách mới có thể khiến nhiều người đang ở Mỹ bằng thị thực tạm thời phải rời khỏi nước này trong thời gian hồ sơ được xử lý, theo Reuters.
Quy định nhìn chung áp dụng với người nước ngoài vào Mỹ bằng thị thực tạm thời không định cư, gồm sinh viên, lao động có thị thực H-1B hoặc L và khách du lịch. Theo các chuyên gia luật nhập cư, thay đổi này có thể ảnh hưởng đến hàng trăm nghìn người mỗi năm, trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Trump đang tăng cường siết chính sách nhập cư.
Mỹ cấp khoảng 1 triệu thẻ xanh mỗi năm, trong đó khoảng một nửa dành cho thân nhân ở nước ngoài được công dân Mỹ bảo lãnh. Các hồ sơ dạng này thường được xử lý bên ngoài lãnh thổ Mỹ.
Các nhóm hỗ trợ người nhập cư, chuyên gia chính sách và luật sư di trú đã chỉ trích động thái này, cho rằng chính sách mới có thể làm xáo trộn cuộc sống của nhiều gia đình, buộc người xin thẻ xanh phải rời bỏ công việc, nhà cửa và người thân trong thời gian chưa xác định.
Tổ chức HIAS, chuyên hỗ trợ người tị nạn và người nhập cư, cảnh báo thay đổi này có thể ảnh hưởng đến cả những nhóm dễ tổn thương như nạn nhân buôn người hoặc trẻ em bị bạo hành và bị bỏ rơi, nếu họ buộc phải quay lại những quốc gia từng rời bỏ để hoàn tất thủ tục thường trú tại Mỹ.
Hiện chưa rõ các hồ sơ xin thẻ xanh đang chờ xử lý tại Mỹ sẽ bị ảnh hưởng ra sao.
Trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Israel Gideon Sa'ar hôm 14/4, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha nói rằng "một tàu Nga chở ngũ cốc bị đánh cắp từ Ukraine nhưng vẫn được phép cập cảng tại Israel". Ông cảnh báo đây là "một phần trong nỗ lực chiến sự quy mô lớn của Nga", cho rằng việc "xuất khẩu trái phép nông sản bị đánh cắp" không được tiếp diễn.
Theo nhà báo Ukraine Kateryna Yaresko, tàu Abinsk của Nga đang chở 43.765 tấn lúa mì, được cho là có nguồn gốc từ các vùng lãnh thổ Moskva đang kiểm soát trong chiến sự. Tàu hiện neo đậu tại Haifa, cảng biển quốc tế lớn nhất của Israel.
Axios đưa tin Đại sứ Ukraine Yevgen Korniychuk đã gặp các quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Israel ngày 27/3 và đề nghị họ ngăn tàu cập cảng. Bộ trưởng Tư pháp Ukraine ngày 14/4 gặp Đại sứ Israel Michael Brodsky để đề nghị Tel Aviv ngăn tàu Abinsk rời cảng.
Israel chưa ra quyết định cuối cùng về vấn đề này, trong khi Nga chưa lên tiếng.
Nga hiện kiểm soát khu vực tương đương hơn 19% diện tích Ukraine trước năm 2014, gồm lãnh thổ ở các tỉnh Donetsk, Lugansk, Zaporizhzhia, Kherson và bán đảo Crimea. Ukraine hiện còn kiểm soát khoảng 1/4 tỉnh Donetsk, cũng như một số vị trí ở Lugansk.
Nỗ lực nhằm đạt được thỏa thuận hòa bình ở Ukraine đang tiến triển chậm chạp do bất đồng về vấn đề lãnh thổ. Ukraine đề xuất đóng băng xung đột dọc theo chiến tuyến hiện tại, song Nga bác bỏ. Moskva cũng muốn kiểm soát toàn bộ tỉnh Donetsk, trong khi Kiev cho rằng yêu cầu này là không thể chấp nhận được.
Theo trang tin Business Insider, bà Jiang, hiện là Chủ tịch Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng (WHCA), có mặt trên sân khấu và ngồi cạnh Tổng thống Donald Trump điều hành buổi tiệc khi vụ nổ súng xảy ra tại khách sạn Washington Hilton.
Khi tiếng súng vang lên trong khán phòng, không khí lập tức trở nên hỗn loạn, nhiều người la hét, chạy và tìm cách ẩn nấp.
Trong khi đó, lực lượng Mật vụ Mỹ nhanh chóng đưa ông Trump và Phó tổng thống rời khỏi sân khấu, các lực lượng vũ trang cũng xuất hiện để kiểm soát tình hình.
Sau sự cố, bà Jiang xuất hiện tại phòng họp báo ở Nhà Trắng và là người đặt câu hỏi đầu tiên trong cuộc họp báo của Tổng thống Trump.
Trước đó, bà cho biết trên mạng xã hội rằng đã đi cùng Tổng thống trở về Nhà Trắng để chuẩn bị cho cuộc họp báo, đồng thời thông tin tất cả những người tham dự sự kiện đều an toàn.
Nhiều đồng nghiệp và giới truyền thông đã khen ngợi sự điềm tĩnh và chuyên nghiệp của bà Jiang khi vừa điều hành sự kiện, vừa nhanh chóng chuyển sang tác nghiệp.
Một số lời kể mô tả lại rằng bà đã nhanh chóng chuyển từ vai trò điều hành buổi tiệc sang tác nghiệp trực tiếp và tham gia tường thuật trên sóng truyền hình gần như ngay lập tức.
Lãnh đạo Đài CBS cũng gửi thông báo nội bộ, ca ngợi bà vì giữ được sự bình tĩnh và xử lý tình huống một cách chuyên nghiệp trong hoàn cảnh hỗn loạn.
Bà Jiang đã báo tin qua điện thoại ngay từ hiện trường và nhanh chóng di chuyển đến Nhà Trắng để tiếp tục đưa tin.
Theo giới thiệu trên trang WHCA, bà Weijia Jiang, sinh tại Trung Quốc và lớn lên tại Mỹ, là phóng viên Nhà Trắng cấp cao của Đài CBS News từ năm 2015.
Bà Jiang được công nhận với các câu hỏi sắc sảo trong các buổi họp báo và đưa tin sâu rộng về chính sách, bao gồm cả bạo lực đối với cộng đồng người Mỹ gốc Á.
Bà đảm nhiệm vị trí Chủ tịch Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng từ năm 2026 và là người phụ nữ da màu đầu tiên giữ chức vụ này.
Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng là tổ chức của các nhà báo chuyên đưa tin về Nhà Trắng và Tổng thống Mỹ.