Hôm qua, lực lượng chức năng bắt quả tang ca sĩ Miu Lê (Lê Ánh Nhật) cùng nhóm bạn lạm dụng ma túy tại một bãi biển ở Cát Bà. Kết quả xét nghiệm nhanh cho thấy nữ ca sĩ dương tính với cả ba chất Methamphetamine, MDMA và Ketamine.
Giới chuyên môn nhận định sự pha trộn này tạo ra độc chất tàn phá toàn diện sức khỏe thể chất, tâm thần và đe dọa cướp đi sinh mạng tức thì do sốc quá liều. Bác sĩ Nguyễn Ngọc Hưng, Trưởng khoa Nội tổng hợp (Bệnh viện 09, Hà Nội), giải thích mỗi chất trong bộ ba này đều “tấn công cực mạnh, có thể bẻ gãy hệ thần kinh trung ương trong vài giây”.
Methamphetamine là chất kích thích hệ thần kinh trung ương cực mạnh, giới dân chơi thường gọi tắt là “ma túy đá”. Hóa chất này ép não bộ giải phóng ồ ạt dopamine, tạo ra cảm giác hưng phấn tột độ và hoang tưởng sức mạnh.
Khác với Methamphetamine, MDMA hoạt động như một chất kích thích thần kinh pha lẫn ảo giác nhẹ, mang tên lóng là “thuốc lắc”. Hợp chất này can thiệp trực tiếp vào quá trình tiết serotonin, khiến cơ thể sinh ra ảo giác yêu thương, thích vận động mạnh và nhạy cảm với âm thanh, ánh sáng.
Các bác sĩ ban đầu tạo ra Ketamine nhằm mục đích gây mê phẫu thuật, nhưng tội phạm đã biến hóa chất này thành công cụ tạo ảo giác độc hại. Ketamine trực tiếp cắt đứt liên lạc giữa não bộ và cơ thể, ép nạn nhân rơi vào trạng thái phân ly, mất cảm giác đau và sinh ra ảo giác “linh hồn thoát xác”.
Quá trình lạm dụng kéo dài khiến cơ thể nhiễm độc toàn thân, làm rối loạn hoàn toàn hệ thống vận hành. Ông Hưng cảnh báo ngưỡng hấp thụ của mỗi cá nhân rất khác biệt; cùng một liều lượng, cơ thể này chịu đựng được nhưng lại trở thành độc dược đoạt mạng người khác trong chớp mắt. Nếu nạn nhân hút hoặc tiêm trực tiếp vào tĩnh mạch, ma túy vượt qua hàng rào máu não chỉ trong 7 đến 10 giây. Ngược lại, nếu hít qua mũi hoặc uống pha trong nước, cơ thể cần từ 15 đến 30 phút để hóa chất ngấm vào máu và phát tác.
Trong khi đó, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, phân tích các chất này đóng vai trò như những chiếc chìa khóa giả, bắt chước chất dẫn truyền thần kinh để gắn chặt vào thụ thể hoặc chặn đường thu hồi thông tin.
Cơ thể chịu tổn thương nặng nề khi vừa nhận kích thích cực độ, vừa chịu ức chế và phân ly. Sự pha chế tự phát, thiếu kiểm soát liều lượng và độ tinh khiết đẩy nguy cơ suy hô hấp, tăng thân nhiệt, suy đa tạng, loạn nhịp tim lên mức cao nhất. Nạn nhân dễ dàng co giật, hôn mê, tự gây hại cho bản thân, người xung quanh hoặc tử vong.
Bên cạnh đó, khi hóa chất tan, họ lập tức rơi vào trạng thái trống rỗng, trầm cảm, buộc phải tăng liều để tìm lại cảm giác bình thường và dẫn đến lệ thuộc sâu sắc.
Đồng tình với quan điểm trên, bác sĩ Nguyễn Viết Chung, Trưởng khoa Sức khỏe Tâm thần (Bệnh viện E), nhấn mạnh tính chất kích thần của cả ba loại hợp chất này. Việc tiêu thụ liều cao lập tức gây khoái cảm, hoang tưởng, rối loạn hành vi cảm xúc. Nếu dung nạp lâu dài, bệnh nhân đối mặt với tình trạng suy giảm trí nhớ, trầm cảm, lo âu, rối loạn phản xạ thần kinh và mất hoàn toàn khả năng lao động.
So với giai đoạn trước năm 2000 khi người nghiện chủ yếu tìm đến các chất có nguồn gốc tự nhiên, thị trường chất cấm hiện nay biến đổi chóng mặt với hàng nghìn loại khác nhau. Tội phạm chỉ cần thay đổi nhỏ tỷ lệ phối trộn đã sinh ra chất mới, vượt qua khả năng phát hiện của các hệ thống máy móc xét nghiệm hiện hành và gây vô vàn khó khăn cho công tác quản lý.
Các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân tuyệt đối tránh xa chất gây nghiện và nâng cao cảnh giác trước những sản phẩm tiềm ẩn nguy cơ trà trộn chất cấm như bóng cười hay thuốc lá điện tử nhằm bảo vệ tính mạng bản thân.
Cục máu đông ở chân, còn gọi là huyết khối tĩnh mạch sâu, xảy ra khi máu đông lại trong các tĩnh mạch sâu, thường ở bắp chân, đùi hoặc vùng chậu. Nhiều trường hợp không có triệu chứng rõ ràng hoặc dễ bị nhầm với đau cơ thông thường, khiến người bệnh chậm đi khám, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health (Mỹ).
Huyết khối tĩnh mạch sâu là tình trạng không nên xem nhẹ. Nguyên nhân là vì cục máu đông có thể bong ra khỏi thành mạch, di chuyển theo dòng máu lên phổi và gây thuyên tắc phổi. Đây là một biến chứng nguy hiểm có thể đe dọa tính mạng. Dưới đây là những dấu hiệu thường gặp cần lưu ý.
Một trong những dấu hiệu phổ biến nhất của huyết khối tĩnh mạch sâu là sưng ở một bên chân, thường xảy ra ở bắp chân, mắt cá chân hoặc toàn bộ chân. Nguyên nhân là cục máu đông làm cản trở dòng máu về tim, khiến máu bị ứ lại trong tĩnh mạch.
Người bệnh có thể nhận thấy một chân to hơn chân còn lại rõ rệt, kèm cảm giác căng tức hoặc nặng chân. Nếu tình trạng sưng xuất hiện đột ngột mà không liên quan đến chấn thương, đây là dấu hiệu nên được kiểm tra sớm.
Nhiều người dễ nhầm triệu chứng này với đau cơ sau vận động hoặc chuột rút thông thường. Tuy nhiên, cơn đau do cục máu đông thường kéo dài hơn và không cải thiện rõ rệt dù đã nghỉ ngơi.
Cơn đau có thể âm ỉ hoặc đau nhói, thường tập trung ở bắp chân hoặc đùi. Một số người mô tả cảm giác giống như bị co thắt cơ.
Khi dòng máu bị tắc nghẽn, vùng da gần vị trí có cục máu đông có thể chuyển sang màu đỏ, tím nhẹ hoặc sẫm màu hơn bình thường. Sự thay đổi này có thể rõ ràng hoặc khá nhẹ tùy từng người.
Do biểu hiện này đôi khi giống viêm da hoặc nhiễm trùng mô nên nhiều người có thể bỏ qua. Tuy nhiên, nếu da đổi màu xuất hiện cùng đau và sưng chân, người mắc cần nghĩ đến nguy cơ huyết khối tĩnh mạch sâu.
Đây là dấu hiệu nguy hiểm vì có thể cục máu đông đã di chuyển từ chân lên phổi và gây thuyên tắc phổi. Người bệnh có thể đột ngột cảm thấy hụt hơi, thở nhanh hoặc khó thở ngay cả khi đang nghỉ ngơi. Đây là tình trạng cần cấp cứu ngay lập tức.
Khi cục máu đông làm tắc động mạch phổi, người bệnh có thể cảm thấy đau ngực, đặc biệt đau tăng lên khi hít sâu, ho hoặc vận động. Triệu chứng này dễ bị nhầm với đau cơ hoặc các vấn đề hô hấp khác. Thế nhưng, nếu chúng xuất hiện cùng khó thở thì cần đi cấp cứu ngay, theo Verywell Health.
Tuy nhiên, nếu so sánh về giá trị dinh dưỡng, tỏi nhỉnh hơn gừng ở một số thành phần như protein, carbohydrate, vitamin C và selen, theo trang sức khỏe Verywell Health.
Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ, trong 100 g thực phẩm tươi, tỏi cung cấp 143 kcal, cao hơn gừng với 80 kcal. Tỏi cũng chứa 6,62 g protein, trong khi gừng chỉ có 1,82 g. Hàm lượng carbohydrate của tỏi đạt 28,2 g, còn gừng là 17,8 g.
Về vi chất, tỏi cung cấp 10 mg vitamin C và 9,8 mcg selen trong mỗi 100 g. Hai chỉ số này ở gừng lần lượt là 5 mg và 0,7 mcg. Hàm lượng chất xơ của 2 loại thực phẩm không chênh lệch nhiều, với tỏi là 2,7 g và gừng là 2 g.
Nghiên cứu trên tạp chí Immunology Research vào năm 2015 về hợp chất alliin trong tỏi cho thấy loại thực phẩm này có tiềm năng hỗ trợ hệ miễn dịch.
Khi tỏi được nhai, cắt hoặc giã, alliin sẽ chuyển thành allicin. Đây là hợp chất chứa lưu huỳnh tạo nên mùi đặc trưng của tỏi. Các hợp chất chứa lưu huỳnh trong tỏi được cho là có thể giúp cơ thể tăng khả năng chống lại virus gây cúm và cảm lạnh thông thường.
Nghiên cứu trên Frontiers in Nutrition vào năm 2024 cho thấy gừng chứa nhiều chất chống oxy hóa giúp bảo vệ tế bào trước tác động của stress oxy hóa. Nhờ đó, gừng có thể góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và một số loại ung thư.
Hoạt chất gingerol có trong củ gừng cũng có thể giúp làm dịu các triệu chứng như cảm lạnh và đau họng.
Ngoài tác dụng hỗ trợ miễn dịch, tỏi còn có đặc tính kháng khuẩn, chống oxy hóa, chống viêm và kháng nấm. Tỏi cũng có thể giúp giảm cholesterol, hỗ trợ kiểm soát huyết áp, hạn chế tiểu cầu kết dính và góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Trong khi đó, gừng có thể giúp giảm buồn nôn, hỗ trợ tiêu hóa, giảm đầy hơi, táo bón và các khó chịu ở đường tiêu hóa. Gừng cũng có thể hỗ trợ kiểm soát đường huyết, giảm đau do viêm khớp, giảm đau bụng kinh khi sử dụng lâu dài và góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Tỏi sống có thể gây đau bụng, đầy hơi, trào ngược axit và buồn nôn. Khi bôi trực tiếp lên da, tỏi tươi có thể gây kích ứng nghiêm trọng.
Tỏi cũng có thể làm tăng nguy cơ chảy máu khi dùng cùng thuốc chống đông máu, gây hôi miệng và có nguy cơ gây dị ứng.
Gừng có thể gây đau bụng, tiêu chảy, ợ nóng hoặc kích ứng miệng và họng. Thực phẩm này cũng có thể làm tăng nguy cơ chảy máu khi dùng liều cao cùng thuốc chống đông máu.
Gừng có thể làm giảm đường huyết nên người mắc bệnh tiểu đường không nên tự ý dùng thực phẩm bổ sung từ gừng, trong khi lượng gừng dùng trong bữa ăn hằng ngày nhìn chung vẫn an toàn.
Bên cạnh việc bổ sung tỏi và gừng vào chế độ ăn, việc duy trì dinh dưỡng cân đối, tập thể dục đều đặn, ngủ đủ giấc, hạn chế rượu bia, không hút thuốc... cũng giúp tăng cường sức khỏe của hệ miễn dịch.
Tối 17.5, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết, cùng ngày Tổ chức Y tế thế giới (WHO) thông báo dịch bệnh sốt xuất huyết do virus Ebola (bệnh Ebola) do chủng Bundibugyo của virus Ebola tại Cộng hòa dân chủ Conggo và Uganda đã được xác định là sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế.
Đây là cảnh báo y tế quan trọng để các quốc gia tăng cường giám sát, phát hiện sớm và chuẩn bị ứng phó, tuy nhiên không có nghĩa là dịch đã lan rộng toàn cầu.
Theo WHO, tính đến ngày 16.5, tại Cộng hòa dân chủ Conggo đã ghi nhận 8 trường hợp mắc bệnh được khẳng định bằng xét nghiệm, 246 trường hợp nghi ngờ và 80 trường hợp tử vong nghi ngờ có liên quan tại tỉnh Ituri.
Tại Uganda, ghi nhận 2 trường hợp mắc bệnh được khẳng định bằng xét nghiệm, trong đó có 1 trường hợp tử vong tại Kampala. Cả hai trường hợp đều là người đi từ Cộng hòa dân chủ Conggo.
Tại Việt Nam, Bộ Y tế đang theo dõi chặt chẽ diễn biến dịch bệnh, cập nhật thường xuyên thông tin từ WHO, cơ quan đầu mối thực hiện Điều lệ y tế quốc gia và tăng cường giám sát tại các cơ sở y tế và kiểm dịch y tế tại các cửa khẩu.
Bộ Y tế khuyến cáo người đi về từ khu vực đang có dịch cần tự theo dõi sức khỏe trong 21 ngày. Không tiếp xúc trực tiếp với người có triệu chứng nghi ngờ mắc bệnh Ebola, máu, dịch cơ thể hoặc đồ dùng của người bệnh.
Khi có biểu hiện sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, nôn, tiêu chảy hoặc xuất huyết sau khi đi về từ vùng có dịch, cần đến ngay cơ sở y tế và thông báo lịch sử đi lại, tiếp xúc để được hướng dẫn kịp thời.
Người dân không hoang mang, theo dõi thông tin chính thức từ Bộ Y tế và WHO. Bộ Y tế sẽ tiếp tục cập nhật tình hình và hướng dẫn các biện pháp phòng, chống phù hợp với diễn biến dịch bệnh.
Theo Cục Phòng bệnh, bệnh Ebola là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có thể gây bệnh nặng và tử vong. Bệnh lây qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch cơ thể của người mắc bệnh hoặc người tử vong do Ebola; hoặc qua đồ vật, bề mặt bị nhiễm dịch cơ thể của người bệnh.
Các dấu hiệu thường gặp khi nhiễm virus gồm: sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, đau họng, nôn, tiêu chảy, đau bụng, phát ban. Một số trường hợp có thể có biểu hiện xuất huyết. Thời gian ủ bệnh thường từ 2 - 21 ngày.
