Tại dự thảo Nghị định về tự chủ, cơ chế tài chính giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và chương trình trọng điểm quốc gia đào tạo tiến sĩ toàn thời gian, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất nhiều cơ chế đặc thù nhằm phát triển đội ngũ nhân lực trình độ cao cho các lĩnh vực chiến lược.
Theo dự thảo, chương trình trọng điểm quốc gia đào tạo tiến sĩ toàn thời gian hướng tới đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, phục vụ yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chuyển đổi số quốc gia.
Bộ GD&ĐT cho rằng cần có chính sách đột phá để “khai thông điểm nghẽn lớn về nguồn lực” cho phát triển giáo dục đại học và nghiên cứu khoa học công nghệ. Hoạt động khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trong giáo dục đòi hỏi nguồn lực ổn định, lâu dài, bao gồm cả chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển.
Vì vậy, cần có nguồn ngân sách riêng để bảo đảm tính liên tục, tránh phụ thuộc hoàn toàn vào các nguồn kinh phí ngắn hạn.
Đồng thời, theo cơ quan soạn thảo, cần thiết phải có quy định của Nhà nước thực hiện chương trình trọng điểm quốc gia đào tạo tiến sĩ toàn thời gian nhằm bảo đảm cung cấp học bổng và hỗ trợ chi phí sinh hoạt đủ để nghiên cứu sinh yên tâm học tập và nghiên cứu, không phải tự trang trải chi phí.
Cụ thể, dự thảo đề xuất nghiên cứu sinh thuộc chương trình được miễn học phí và được ngân sách nhà nước hỗ trợ tham gia hội thảo, trao đổi nghiên cứu tại các viện nghiên cứu, trường đại học uy tín trên thế giới cùng các khoản hỗ trợ khác theo quy định của pháp luật về khoa học và công nghệ.
Chương trình áp dụng với nghiên cứu sinh trúng tuyển các chương trình đào tạo tiến sĩ tại cơ sở giáo dục đại học trong nước, thuộc nhóm ngành, lĩnh vực nằm trong chương trình trọng điểm quốc gia do Thủ tướng quyết định.
Ngoài ra, đối tượng còn bao gồm nghiên cứu sinh theo học tại các cơ sở giáo dục đại học triển khai các đề án phát triển cơ sở giáo dục trọng điểm, nhóm đại học hướng tới top đầu châu Á.
Dự thảo quy định chương trình chỉ áp dụng với hình thức đào tạo chính quy, tập trung toàn thời gian.
Bộ GD&ĐT cũng đề xuất việc hỗ trợ được thực hiện trực tiếp cho nghiên cứu sinh, gắn với quá trình học tập, nghiên cứu và kết quả đào tạo, bảo đảm công khai, minh bạch, tránh chồng chéo với các chính sách hỗ trợ khác từ ngân sách nhà nước.
Theo dự thảo, nghiên cứu sinh tham gia chương trình sẽ thực hiện nhiệm vụ giảng dạy, nghiên cứu và các nhiệm vụ chuyên môn theo phân công của cơ sở đào tạo. Tổng khối lượng hỗ trợ giảng dạy không quá 300 giờ hành chính mỗi năm.
Đối với nghiên cứu sinh là giảng viên của chính cơ sở đào tạo, dự thảo yêu cầu không đảm nhiệm vượt định mức giảng dạy của giảng viên cơ hữu.
Cơ quan soạn thảo kỳ vọng các chính sách mới sẽ tạo chuyển biến trong cơ chế tài chính, đầu tư cho giáo dục đại học, thúc đẩy đào tạo nhân lực chất lượng cao, phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Chiều 1/6, thí sinh tại TPHCM hoàn thành môn thi thứ hai - môn tiếng Anh - của kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm 2026-2027.
Tại điểm thi Trường THCS Bàn Cờ, em Đặng Nguyên Khang, học sinh trường THCS Phan Sào Nam, cho rằng đề thi tương đối dễ và bám sát kiến thức đã ôn tập. Tuy nhiên, nam sinh cho rằng tính phân hóa của đề thể hiện rõ ở các câu 37 đến 40 thuộc dạng bài viết lại câu. Đây cũng là phần khiến em mất nhiều thời gian nhất trong quá trình làm bài.
"Khi làm đến những câu này, em thấy một số dạng khá lạ, nằm ngoài nội dung ôn tập và là lần đầu tiên em tiếp xúc nên có phần lúng túng. Tuy vậy, em vẫn cố gắng giữ bình tĩnh để hoàn thành bài thi", Khang chia sẻ.
Nam sinh cho biết phải suy nghĩ và vận dụng nhiều kiến thức mới có thể làm được câu 38 và 39. Riêng câu 37 và 40, em cố gắng hoàn thiện bài làm ở mức tốt nhất thay vì bỏ trống.
Dù gặp khó ở nhóm câu hỏi cuối, Khang nhận định phần lớn các câu trong đề đều vừa sức, phù hợp với năng lực học sinh và bám sát nội dung đã được ôn tập trong quá trình chuẩn bị cho kỳ thi.
"Ngoài các câu cuối thì các câu còn lại rất dễ, dư sức để em có đủ thời gian làm và kiểm tra lại", Khang chia sẻ.
Trong khi đó, em Minh Anh, học sinh Trường THCS Kiến Thiết, cũng đồng tình viết lại câu là phần khó nhất trong bài. Từng tự tin khi làm thử đề thi tiếng Anh vào lớp 10 năm trước được 9 điểm, Minh Anh bộc bạch với đề thi này, em chỉ kỳ vọng đạt 8 điểm.
Thí sinh Xuân Nguyên, dự thi tại điểm thi Trường THCS Tân Thông Hội, nhận xét đề thi môn tiếng Anh vào lớp 10 TPHCM năm nay có mức độ tương đối nhẹ nhàng và phù hợp với kiến thức đã được học trong chương trình.
Theo Nguyên, đề gồm 40 câu hỏi, phần lớn là câu hỏi trắc nghiệm nên không quá dài, giúp thí sinh thuận lợi trong quá trình làm bài. Ngoài ra, các nội dung trong đề bám sát chương trình học, không xuất hiện nhiều câu hỏi mang tính đánh đố hay có độ khó cao.
Nguyên cho biết em mất chưa đến 30 phút để hoàn thành thi tiếng Anh và tự tin đạt điểm cao ở môn thi này.
Thí sinh Tấn Tài, tại điểm thi Trường THPT Phước Long, cho hay tiếng Anh là môn em lo nhất trong kỳ thi này. Tuy nhiên em khá bất ngờ khi đề thi dễ ghi điểm hơn nhiều các đề thi thử ở trường.
Đề thi các câu tương tự như đề minh hoạ của Sở GD&ĐT TPHCM công bố nhưng dễ hơn. Tài đánh giá mình làm bài đúng trên 80%, vượt xa dự tính ban đầu. Tài chia sẻ, em và nhiều thí sinh khác trong phòng không dùng hết thời gian 90 phút để làm bài tiếng Anh, chỉ hết 1/2 thời gian.
Nguyễn Ngọc Nhã Hân, học sinh Trường THCS Cầu Kiệu, nhận định đề thi tiếng Anh khá “dễ thở”, vừa sức với thí sinh.
Hân làm trong khoảng 20 phút, sau đó kiểm tra lại đề. Theo Nhã Hân, đề thi này có cấu trúc tương đối quen thuộc, bám sát dạng đề đã được giáo viên ôn tập trong thời gian qua nên không gây nhiều bất ngờ cho thí sinh.
Các câu hỏi trải đều ở những phần như ngữ pháp, từ vựng, đọc hiểu và giao tiếp, mức độ phân hóa không quá cao.
"Nếu học chắc kiến thức trên lớp và luyện đề thường xuyên thì em nghĩ các bạn có thể làm được khoảng 7-8 điểm, các bạn giỏi sẽ được điểm cao. Một số câu cần đọc kỹ để tránh nhầm lẫn, nhưng nhìn chung đề không quá đánh đố", Hân chia sẻ.
Chủ tịch UBND xã Vĩnh Hảo ra quyết định giải thể nhóm trẻ độc lập Mầm Xanh, thôn Vĩnh Sơn, ngày 25/5, và có hiệu lực ngay. Lý do là cơ sở này "không còn đảm bảo các điều kiện tổ chức, hoạt động theo quy định".
Nhà chức trách yêu cầu cơ sở Mầm Xanh giải quyết đầy đủ quyền lợi hợp pháp cho trẻ em, giáo viên, nhân viên và các tổ chức, cá nhân có liên quan; không tiếp tục tổ chức giữ, chăm sóc, giáo dục trẻ dưới bất kỳ hình thức nào.
Nhóm trẻ Mầm Xanh vốn có giấy phép, hoạt động hơn 10 năm qua.
Hai tháng trước, một bé trai 10 tháng tuổi (người địa phương) bị sặc cháo trong giờ ăn. Cháu bé tử vong sau đó, dù được đến trạm y tế cấp cứu. Công an địa phương vào cuộc điều tra, nhưng không phát hiện dấu hiệu tội phạm.
Cuối tháng 3, UBND xã Vĩnh Hảo tổ chức kiểm tra toàn diện, xác định cơ sở này không còn đảm bảo các điều kiện hoạt động.
Theo Thông tư 49 năm 2021 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, cơ sở giáo dục mầm non độc lập do cá nhân hoặc cộng đồng dân cư đầu tư cơ sở vật chất, đảm bảo điều kiện hoạt động theo quy định. Tùy quy mô (tối đa 70 trẻ), giáo viên phải đạt tiêu chuẩn về đạo đức nghề nghiệp, trình độ đào tạo (từ cao đẳng sư phạm trở lên), được bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ.
Phát biểu tại hội thảo "Đào tạo, trọng dụng tài năng trong bối cảnh mới" hôm qua 8.4, GS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục cho rằng đào tạo và sử dụng nhân tài là giải pháp then chốt để đạt mục tiêu tăng trưởng "hai con số". Mặc dù các trường đại học đang được tạo điều kiện tối đa để trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo và hạt nhân của hệ sinh thái khoa học công nghệ nhưng "chương trình tài năng vẫn còn là thuật ngữ xa xỉ" và "nhân tài ở đâu đó chứ không hiện hữu quanh ta".
"Chính sách phát hiện và bồi dưỡng nhân tài còn thiếu hệ thống và chưa liên tục. Liên kết giữa đào tạo - nghiên cứu - sử dụng còn lỏng lẻo. Chính sách đãi ngộ, môi trường làm việc và cơ hội phát triển chưa đủ sức cạnh tranh trong bối cảnh toàn cầu hóa nhân lực chất lượng cao. Hiện tượng "chảy máu chất xám" và lãng phí nhân tài vẫn còn hiện hữu", GS Nguyễn Tiến Thảo nói.
GS Chử Đức Trình, Hiệu trưởng Trường ĐH Công nghệ, ĐH Quốc gia Hà Nội cho biết, dù điều kiện thực hành ở bậc đại học đã có những bước tiến dài, nhưng nếu nhìn vào các phòng thí nghiệm dành cho hệ sau đại học (thạc sĩ và tiến sĩ), Việt Nam vẫn còn ở khoảng cách "rất xa so với thế giới". Mặt khác, chúng ta chưa tạo ra được môi trường để những người có tài năng thiên bẩm mang kiến thức vào thực tế cuộc sống và dẫn dắt xã hội.
TS Đặng Văn Huấn, Phó vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học cũng chia sẻ diễn biến triển khai Đề án đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển công nghệ cao giai đoạn 2025 - 2035 và định hướng tới 2045 mà Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt hồi tháng 5.2025.
Theo đó, Bộ GD-ĐT đã có một lộ trình khắt khe để đưa thuật ngữ "tài năng" thoát khỏi sự xa xỉ và trở nên thực chất hơn. Chuẩn chương trình đào tạo tài năng sẽ không dành cho số đông. Để được gọi là "tài năng", sinh viên phải vượt qua những rào cản đầu vào gắt gao: hoặc là những người đoạt giải quốc gia, quốc tế; hoặc phải nằm trong nhóm 20% có điểm số cao nhất toàn quốc.
TS Đặng Văn Huấn đưa ra một bảng tiêu chí lựa chọn cơ sở đào tạo tài năng với thang điểm 100 đầy thách thức. Chẳng hạn, một trường đại học muốn đào tạo tài năng phải có uy tín trong đào tạo tiến sĩ (20 điểm), có hệ thống phòng thí nghiệm hiện đại (10 điểm) và các nhóm nghiên cứu mạnh với nhiều công bố quốc tế (15 điểm). Trong đợt xét chọn đầu tiên, chỉ có 92 ngành đào tạo đáp ứng được các tiêu chuẩn này, phần lớn tập trung vào lĩnh vực kỹ thuật và máy tính.
