Mazda chính thức gia nhập danh sách ngày càng dài các nhà sản xuất ô tô đang rút bớt tham vọng điện hóa quá nhanh.
Tuy nhiên, điểm khác biệt là trong khi các đối thủ như Ford, GM hay Stellantis đang phải gánh những khoản lỗ khổng lồ sau khi đổi hướng, Mazda khẳng định việc điều chỉnh chiến lược của hãng không khiến công ty mất đồng nào. Lý do đơn giản là hãng còn chưa thực sự bắt đầu.
Nhà sản xuất ô tô Nhật Bản vừa xác nhận rằng mẫu xe chuyên điện đầu tiên của hãng (không có bản dùng động cơ đốt trong) sẽ bị lùi từ năm 2027 sang ít nhất năm 2029. Thay vào đó, Mazda sẽ chuyển hướng tập trung nhiều hơn vào xe hybrid và các mẫu sử dụng động cơ đốt trong, đồng thời tiếp tục cẩn trọng theo dõi nhu cầu xe điện toàn cầu.
Cách tiếp cận thận trọng này từng khiến Mazda bị xem là chậm chạp trong cuộc đua điện hóa, nhưng giờ lại cho thấy sự tỉnh táo, đúng thời điểm. Tăng trưởng xe điện đang chậm lại rõ rệt tại nhiều thị trường lớn, bao gồm Mỹ, nơi xe hybrid đang ngày càng thu hút người tiêu dùng.
Mazda cho biết các phiên bản hybrid của CX-50 hiện chiếm khoảng 35-40% doanh số của mẫu xe này, tạo thêm cơ sở để hãng ưu tiên phát triển các dòng xăng lai điện thay vì xe thuần điện.
“Chúng tôi đưa ra quyết định này trước cả khi bắt đầu. Với xe thuần điện, chúng tôi luôn rất thận trọng”, CEO Masahiro Moro của Mazda phát biểu trong buổi công bố kết quả kinh doanh.
Nhiều hãng xe lớn có lẽ ước rằng họ cũng thận trọng như vậy. Trong hai năm qua, hàng loạt nhà sản xuất ô tô lớn đã phải trì hoãn hoặc hủy bỏ các dự án xe điện sau khi đổ hàng tỷ USD vào nhà máy, cơ sở sản xuất pin và dây chuyền lắp ráp, dựa trên những dự báo nhu cầu quá lạc quan.
Ford, GM, Honda, Stellantis cùng nhiều hãng khác đều đã điều chỉnh kế hoạch khi xu hướng thị trường thay đổi, và điều đó khiến họ thiệt hại hàng tỷ USD.
Trong khi đó, Mazda gần như vẫn bảo vệ được túi tiền. Giờ đây, hãng dự kiến cắt giảm gần một nửa khoản đầu tư điện hóa đến năm 2030, từ khoảng 12,5 tỷ USD xuống còn khoảng 7,5 tỷ USD.
Ông Moro cho biết Mazda không phát sinh chi phí xóa sổ tài sản hay suy giảm giá trị đầu tư, bởi hãng chưa thực sự rót lượng lớn tài sản vào sản xuất xe điện.
Thay vào đó, Mazda sẽ dồn nguồn lực để phát triển các mẫu xe hybrid sử dụng thế hệ động cơ Skyactiv-Z sắp ra mắt. Một loạt sản phẩm mới được lên kế hoạch ra mắt từ nay đến năm 2030, trong đó có CX-5 thế hệ tiếp theo với hệ thống hybrid do Mazda tự phát triển, thay vì dùng công nghệ của Toyota như hiện nay.
Dù vậy, Mazda không hoàn toàn từ bỏ xe điện. Hãng vẫn sẽ tiếp tục bán các mẫu thuần điện như 6e và CX-6e, những sản phẩm được phát triển cùng đối tác Trung Quốc Changan.
Thương hiệu độ xe danh tiếng Brabus - vốn nổi tiếng với các mẫu xe V8 hiệu năng cao - bất ngờ giới thiệu 3 mẫu xe máy điện hoàn toàn mới, đánh dấu bước chuyển hướng sang xe đô thị.
Nhiều nhà sản xuất ô tô lớn, bao gồm BYD, Tesla, Nio, Xpeng, Zeekr, GAC Aion và Li Auto, đã đồng loạt lên tiếng phủ nhận thông tin họ bị cơ quan quản lý Trung Quốc triệu tập liên quan đến tính năng "khóa pin" (battery lock) qua cập nhật phần mềm (OTA).
Theo Sina, những danh sách cáo buộc này được cho là sản phẩm của AI và đang lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội.
Tranh cãi nổ ra sau khi xuất hiện các báo cáo trực tuyến khẳng định cơ quan chức năng đã làm việc với 8 hãng xe năng lượng mới (NEV) sau hàng loạt khiếu nại của người tiêu dùng liên quan đến chức năng "khóa pin".
Một số bài đăng còn đi xa hơn khi cáo buộc 3 hãng xe đã bị điều tra chính thức và 2 công ty phải thu hồi các gói cập nhật phần mềm.
Theo Shanghai Observer, nhiều tài khoản mạng xã hội chuyên về lĩnh vực ô tô đã đăng lại và tự ý chỉnh sửa các bài báo cũ, đồng thời bổ sung tên các hãng xe vào danh sách bị cáo buộc có liên quan.
Ngày 9/5, BYD khẳng định, thông tin về việc công ty bị "triệu tập" hay "điều tra" hoàn toàn là tin đồn thất thiệt. Hãng tuyên bố đã thu thập bằng chứng để tiến hành các biện pháp pháp lý đối với những tài khoản lan truyền thông tin sai sự thật.
Bộ phận pháp chế của Xpeng cũng cho biết, nhiều tài khoản đã sử dụng ứng dụng AI để tạo ra và phân phối thông tin "8 hãng xe NEV bị triệu tập tập thể" và "3 công ty bị điều tra", trong đó có tên Xpeng. Hãng khẳng định chưa hề nhận được bất kỳ thông báo nào từ cơ quan quản lý.
Đại diện Tesla trả lời truyền thông Trung Quốc, các cáo buộc trên là không chính xác, đồng thời nhấn mạnh mọi bản cập nhật phần mềm của hãng đều trải qua quy trình kiểm thử và đăng ký nghiêm ngặt trước khi phát hành.
Các thương hiệu khác như Nio, Zeekr và GAC Aion cũng bác bỏ việc liên quan đến bất kỳ cuộc điều tra nào.
Các cuộc tranh luận tập trung vào thủ thuật "khóa pin", ám chỉ việc các hãng xe có thể điều chỉnh giới hạn sạc, độ sâu xả (DoD) hoặc công suất sạc và xả thông qua cập nhật phần mềm từ xa (OTA). Những người chỉ trích cho rằng, việc này làm giảm hiệu suất vận hành và phạm vi di chuyển của xe. Ngược lại, các nhà sản xuất giải thích đây là biện pháp liên quan đến an toàn.
Theo dữ liệu từ một nền tảng khiếu nại người tiêu dùng của Trung Quốc, tính đến tháng 3/2026, cơ quan này đã tiếp nhận hơn 12.000 đơn khiếu nại liên quan đến vấn đề "khóa pin", tăng vọt 273% so với cùng kỳ năm ngoái.
Chủ đề này càng trở nên nóng hơn sau các cuộc thảo luận về nhiệt độ pin khi sạc nhanh. Đầu tuần này, một buổi phát sóng trực tiếp (livestream) thử nghiệm hệ thống sạc siêu nhanh của BYD đã ghi nhận nhiệt độ pin chạm mức 76 độ C, dấy lên những tranh cãi về khả năng quản lý nhiệt và độ bền của pin dưới áp lực sạc cực lớn.
