Thông tin được bà Nguyễn Thị Nga – Phó cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em, Bộ Y tế – chia sẻ tại lễ hưởng ứng Tháng hành động vì trẻ em năm 2026 diễn ra ngày 15-5 tại Hà Nội.
Theo bà Nga, trong quý 1-2026, lực lượng chức năng đã khởi tố, điều tra 518 vụ với 649 đối tượng xâm hại 535 trẻ em, tăng 25 vụ, tương đương 5,1% so với cùng kỳ năm 2025.
Trong số này, xâm hại tình dục trẻ em tiếp tục chiếm tỉ lệ lớn nhất – chiếm khoảng 89% tổng số vụ việc.
“Có những vụ việc đối tượng sử dụng hung khí để cưỡng ép các bé gái hoặc dùng lợi ích vật chất nhằm thực hiện hành vi xâm hại nhiều lần đối với nạn nhân”, bà Nga cho biết.
Bên cạnh đó, tình trạng lợi dụng không gian mạng để dụ dỗ, xâm hại tình dục và lừa đảo chiếm đoạt tài sản của trẻ em tiếp tục gia tăng.
Ngoài các vụ xâm hại tình dục, cơ quan chức năng còn ghi nhận 50 vụ dâm ô với trẻ em, 21 vụ cố ý gây thương tích, 8 vụ giết trẻ em và 4 vụ mua bán người dưới 16 tuổi.
Liên quan các vụ bạo hành trẻ em gây bức xúc dư luận thời gian qua, bà Nga cho hay xâm hại trẻ em là một dạng “tội phạm ẩn”, nhiều vụ việc diễn ra trong thời gian dài nhưng không được phát hiện hoặc không được thông báo kịp thời cho cơ quan chức năng.
“Các vụ bạo hành trẻ em nghiêm trọng thời gian qua cho thấy không ít trường hợp trẻ bị bạo lực kéo dài bởi cha dượng, người tình của mẹ hoặc chính người thân trong gia đình. Không phải chỉ xảy ra một lần rồi dẫn đến hậu quả nghiêm trọng ngay.
Có những trường hợp kéo dài nhiều ngày, nhiều tuần nhưng các thành viên trong gia đình không lên tiếng, không can thiệp”, bà Nga nói và cho rằng đây là vấn đề rất đáng báo động.
Theo bà, ở Việt Nam hiện nay, kiến thức về bảo vệ trẻ em và kỹ năng làm cha mẹ vẫn còn thiếu.
Nhiều tài liệu chuyên môn trước đây chủ yếu do các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ hỗ trợ xây dựng, trong khi hệ thống tài liệu chuẩn hóa của cơ quan quản lý nhà nước chưa nhiều.
Dự kiến trong tháng 6 hoặc đầu quý 3 năm nay, Cục Bà mẹ và Trẻ em sẽ hoàn thiện và ban hành bộ tài liệu truyền thông về bảo vệ trẻ em và phòng chống xâm hại trẻ em để phục vụ công tác tuyên truyền.
Bên cạnh đó, bà cũng nhận định một trong những khó khăn lớn trong bảo vệ trẻ em hiện nay là thiếu nhân lực làm công tác bảo vệ trẻ em ở cơ sở.
Luật Trẻ em quy định trách nhiệm của cán bộ bảo vệ trẻ em cấp xã từ năm 2017, tuy nhiên thực tế nhiều nơi vẫn chưa bố trí đủ nhân lực. Điều này dẫn đến tình trạng địa phương không nắm được danh sách trẻ có nguy cơ cao để theo dõi, hỗ trợ kịp thời.
Đặc biệt, nhóm trẻ sống trong gia đình có cha mẹ ly thân, ly hôn hoặc sống cùng cha dượng, mẹ kế được đánh giá là nhóm nguy cơ cao dễ bị bạo lực, xâm hại.
“Khi không có nhân lực để rà soát, thăm hộ gia đình hay tư vấn hỗ trợ thì đến lúc sự việc xảy ra nghiêm trọng chính quyền mới biết và vào cuộc”, bà Nga nói.
Lãnh đạo Cục Bà mẹ và Trẻ em cho hay để công tác bảo vệ trẻ em hiệu quả hơn, cần đồng thời bảo đảm ba trụ cột gồm hoàn thiện thể chế, phát triển hệ thống dịch vụ và tăng nguồn lực con người.
Hiện Bộ Y tế đang sửa đổi Luật Trẻ em cùng nhiều văn bản liên quan nhằm tháo gỡ các khó khăn trong thực tiễn. Dự thảo sửa đổi luật dự kiến được đưa ra Quốc hội thảo luận trong thời gian tới.
Bên cạnh đó, Bộ Y tế cũng đang xây dựng chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu trẻ em lao động trái quy định pháp luật. Theo định hướng được nêu trong Nghị quyết 263, đến năm 2027, 100% cấp xã phải bố trí người làm công tác bảo vệ trẻ em và thiết lập mạng lưới hoạt động 24/7.
Hiện cả nước có hơn 500 cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em, gồm cả công lập và ngoài công lập. Tuy nhiên, hệ thống này vẫn cần tiếp tục được mở rộng và nâng cao chất lượng để trẻ em và gia đình có thể tiếp cận hỗ trợ thuận lợi hơn.
Bệnh nhân có kinh nguyệt từ năm 14 tuổi, thường xuyên đau bụng kinh. Gia đình đưa con đi khám, phát hiện tử cung đôi và chỉ có một bên thận. Gần đây, tình trạng đau bụng ngày càng chuyển biến nặng, khí hư ra nhiều bất thường, nhiều mủ, dịch.
Theo PGS.TS.BS Lê Thị Anh Đào, Bệnh viện phụ sản Hà Nội, bệnh nhân mắc hội chứng dị tật bẩm sinh Herlyn-Werner-Wunderlich (HWW), là một dị tật bẩm sinh rất hiếm gặp ở hệ sinh dục và tiết niệu. Bệnh đặc trưng bởi bộ ba bất thường: tử cung đôi, âm đạo bịt và thiểu sản (không phát triển) thận một bên. Bệnh chỉ bắt đầu phát hiện ra bệnh sau khi bước vào tuổi dậy thì.
Dấu hiệu điển hình nhất là những cơn đau bụng kinh xuất hiện đều đặn mỗi tháng nhưng mức độ đau ngày càng tăng dữ dội theo thời gian, dù chu kỳ kinh nguyệt của trẻ vẫn diễn ra rất đều.
Theo bác sĩ, bệnh nhân có hai tử cung hoàn toàn riêng biệt. Phần phụ bên trái bình thường, nhưng phần phụ bên phải bị dính chặt vào mạc nối lớn và đại tràng. Sau khi gỡ dính, bác sĩ phát hiện vòi tử cung phải đã biến dạng hoàn toàn thành một khối áp xe lớn, chứa đầy dịch mủ và bắt đầu hoại tử.
Các bác sĩ xử lý phần hoại tử và dịch mủ. Tuy nhiên, do vòi tử cung bên phải đã bị hoại tử hoàn toàn và mất cấu trúc giải phẫu, bác sĩ buộc phải cắt bỏ tổ chức bệnh lý này để bảo vệ tính mạng cho bệnh nhân, đồng thời nỗ lực bảo tồn vòi tử cung và buồng trứng còn lại bên trái.
Kết quả giải phẫu bệnh sau mổ cho thấy, các khối màu đen trong âm đạo thực chất là sợi fibrin và hồng cầu tích tụ lâu ngày bị thoái hóa, cô đặc lại, "nhìn giống như viên sỏi cứng, rắn". Nguồn gốc của ổ mủ nghiêm trọng này bắt nguồn từ việc vòi tử cung bên phải bị viêm nhiễm kéo dài do máu kinh ứ đọng, dẫn đến áp xe và hoại tử.
"Tình trạng này chưa được ghi nhận trong các báo cáo y văn mà êkíp tham khảo", bác sĩ nói.
Bác sĩ khuyến cáo các bậc phụ huynh tuyệt đối không nên chủ quan khi thấy con em mình ở độ tuổi vị thành niên bị đau bụng kinh dữ dội, phải phụ thuộc hoàn toàn vào thuốc giảm đau hoặc phải nghỉ học mỗi khi đến kỳ. Việc chủ quan bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm như viêm nhiễm ngược dòng, áp xe, hoại tử cơ quan sinh dục.
Trẻ cần được đưa đến các cơ sở chuyên khoa để siêu âm, chụp MRI nhằm phát hiện sớm các dị tật đường sinh dục (nếu có). Việc can thiệp kịp thời không chỉ giúp trẻ chấm dứt các cơn đau, nâng cao chất lượng cuộc sống mà quan trọng hơn là bảo tồn được thiên chức làm mẹ trong tương lai.
"Thói quen của nhiều người Việt là cứ ho, cảm thì tự mua kháng sinh uống, dùng lại toa thuốc cũ hoặc ngưng thuốc giữa chừng khi vừa thấy đỡ", PGS.TS.BS Trần Văn Ngọc, Chủ tịch Hội Hô hấp TP HCM, nói tại ký kết hợp tác giữa hội và chuỗi Nhà thuốc Long Châu cùng Sandoz Việt Nam nhằm nâng cao nhận thức và thúc đẩy tuân thủ điều trị kháng sinh ngày 14/4.
Theo các báo cáo quốc tế, Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có tình trạng kháng kháng sinh nghiêm trọng tại châu Á và trên thế giới, gây gánh nặng lớn cho hệ thống y tế và đe dọa trực tiếp tính mạng người bệnh. Dữ liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới giai đoạn 2020-2023 cho thấy gần 300.000 người Việt Nam tử vong do các nguyên nhân liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến kháng kháng sinh.
Lý giải thực trạng này, phó giáo sư Ngọc cho rằng một nguyên nhân đáng chú ý là việc người dân dễ dàng tiếp cận và mua kháng sinh. Nhiều người tự ý dùng thuốc cho các bệnh do virus như sốt siêu vi, cảm cúm - vốn không cần kháng sinh - hoặc trong trường hợp nhiễm khuẩn lại dùng sai thuốc, hay dùng đúng thuốc nhưng không đủ liệu trình.
Không ít bệnh nhân chỉ uống một vài ngày, khi các thuốc phối hợp như hạ sốt, giảm đau giúp giảm triệu chứng thì lầm tưởng đã khỏi và tự ý ngưng thuốc. Việc này khiến vi khuẩn chưa bị tiêu diệt hoàn toàn, dễ gây tái phát bệnh, đồng thời làm tăng nguy cơ kháng thuốc, khiến những lần điều trị sau khó khăn và tốn kém hơn.
Bên cạnh đó, thói quen sử dụng lại toa thuốc cũ cũng góp phần làm tình trạng này trầm trọng. Khi dùng kháng sinh không đúng cách, các vi khuẩn nhạy cảm bị tiêu diệt trước, trong khi những vi khuẩn "lì thuốc" sống sót và tiếp tục phát triển trong đường hô hấp. Theo thời gian, chúng có thể gây bệnh nặng hơn như viêm phổi, buộc bệnh nhân phải nhập viện và sử dụng các loại kháng sinh mạnh hơn.
Để giải quyết bài toán lạm dụng kháng sinh, ông Ngọc đánh giá hệ thống nhà thuốc và dược sĩ đóng vai trò then chốt. Trong bối cảnh người dân dễ dàng mua thuốc ngoài cộng đồng, nhà thuốc không chỉ là nơi cung ứng mà còn là "điểm chốt" giúp định hướng sử dụng thuốc đúng cách.
Bà Nguyễn Đỗ Quyên, Phó tổng giám đốc FPT Retail kiêm Giám đốc điều hành Hệ thống nhà thuốc và Trung tâm tiêm chủng Long Châu, cho biết thực tế tại nhà thuốc cho thấy kháng sinh là nhóm thuốc được sử dụng rất phổ biến nhưng cũng dễ bị dùng sai. Nhiều người bệnh ngưng thuốc khi thấy đỡ hoặc điều trị theo kinh nghiệm cá nhân, vô tình làm giảm hiệu lực lâu dài của kháng sinh. Do đó, hệ thống này đang chú trọng để dược sĩ tư vấn rõ ràng, giúp người bệnh hiểu vì sao phải tuân thủ đủ liệu trình và đồng hành trong quá trình điều trị.
Theo phó giáo sư Ngọc, kháng sinh cần được xem là tài sản quý của y học, không phải hàng hóa thông thường, vì vậy chỉ nên sử dụng khi có chỉ định của bác sĩ và tuân thủ đầy đủ liệu trình. Nếu dùng đúng cách, kháng sinh có thể bảo vệ sức khỏe lâu dài. Ngược lại, việc lạm dụng và sử dụng tùy tiện sẽ khiến thuốc dần mất tác dụng, đẩy người bệnh vào nguy cơ không còn lựa chọn điều trị hiệu quả trong tương lai.
Ngày 29-5, tại kỳ họp thứ 3 Hội đồng nhân dân tỉnh Gia Lai khóa XIII, các đại biểu đã biểu quyết thông qua chính sách thu hút và ưu đãi đối với bác sĩ, dược sĩ trên địa bàn tỉnh.
Theo chính sách mới của tỉnh Gia Lai, bác sĩ, dược sĩ đáp ứng các điều kiện cụ thể theo quy định sẽ được hưởng mức hỗ trợ một lần cao nhất lên tới 550 - 650 triệu đồng nếu có học vị tiến sĩ, học hàm phó giáo sư, giáo sư.
Đối với bác sĩ chuyên khoa cấp 2, dược sĩ chuyên khoa cấp 2, mức hỗ trợ một lần khi về tỉnh công tác từ 350 - 450 triệu đồng.
Với nhóm thạc sĩ, bác sĩ nội trú, bác sĩ chuyên khoa cấp 1, dược sĩ chuyên khoa cấp 1, mức hỗ trợ từ 250 - 350 triệu đồng.
Còn nhóm bác sĩ, dược sĩ tốt nghiệp hệ chính quy, mức hỗ trợ một lần từ 100 - 250 triệu đồng tùy theo xếp hạng kết quả đào tạo khi ra trường.
Ngoài ra, mức hỗ trợ cụ thể cho từng trường hợp (ngoại trừ nhóm tiến sĩ, phó giáo sư, giáo sư) được xếp theo các nhóm 1, 2, 3 tương ứng với phân nhóm các cơ quan, đơn vị quản lý nhà nước về y tế, cơ sở y tế, cơ sở đào tạo và đơn vị sự nghiệp công lập ngành y tế của tỉnh.
Trong đó, nhóm 1 được hưởng mức ưu đãi cao nhất là cơ sở y tế điều trị bệnh đặc thù như lao phổi, tâm thần; đơn vị sự nghiệp bảo trợ xã hội; trung tâm pháp y; các trung tâm y tế, trạm y tế đóng tại địa bàn vùng dân tộc thiểu số và miền núi, xã đảo, xã biên giới.
Nhóm 2 là khối văn phòng Sở Y tế, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm, Chi cục Dân số; Bệnh viện Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng Quy Nhơn, Pleiku; Bệnh viện 331; các trung tâm kiểm soát bệnh tật, kiểm nghiệm thuốc, giám định y khoa; các trung tâm y tế khu vực, các trạm y tế không thuộc vùng núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Nhóm 3 được hưởng ưu đãi mức thấp nhất là các bệnh viện tuyến tỉnh như Bệnh viện Đa khoa trung tâm tỉnh; Bệnh viện Đa khoa Gia Lai; Bệnh viện Đa khoa khu vực Bồng Sơn; Bệnh viện Mắt; Bệnh viện Nhi; Bệnh viện Sản - Nhi.
Việc hỗ trợ được thực hiện theo nguyên tắc ưu tiên bác sĩ, dược sĩ có trình độ chuyên môn cao; bác sĩ, dược sĩ về công tác tại tuyến y tế cơ sở.
Ngoài chính sách hỗ trợ một lần, tỉnh Gia Lai còn có chính sách hỗ trợ tiền thuê nhà ở tối đa 5 năm và ưu tiên mua nhà ở xã hội. Nhân lực diện thu hút được ưu tiên bố trí công việc phù hợp với năng lực, sở trường và ngành nghề đào tạo. Được tạo điều kiện môi trường làm việc, đầu tư thiết bị, phương tiện làm việc thuận lợi.
Bên cạnh đó, những bác sĩ, dược sĩ thuộc đối tượng thu hút còn được hưởng chính sách ưu đãi hằng tháng bằng hệ số theo mức tiền lương cơ sở. Trong đó, người có học hàm phó giáo sư, giáo sư được hưởng hệ số tiền lương từ 3 - 3,5 lần, trình độ tiến sĩ từ 1,5 - 2 lần.
Hệ số ưu đãi đối với người có trình độ bác sĩ, dược sĩ cấp 1, cấp 2 và thạc sĩ, bác sĩ nội trú từ 1 - 1,8 lần; bác sĩ, dược sĩ tốt nghiệp hệ chính quy có hệ số ưu đãi 0,8 - 1,3 lần. Ngoài ra, bác sĩ, dược sĩ tốt nghiệp chính quy còn có hệ số phụ cấp khi công tác tại vùng biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, trạm y tế xã phường.
Với việc triển khai chính sách hỗ trợ thu hút, ưu đãi như trên, tỉnh dự kiến dành kinh phí 81 tỉ đồng để thực hiện trong năm 2026. Trong đó, 66 tỉ đồng dành cho chính sách ưu đãi bác sĩ, dược sĩ; 12 tỉ đồng cho chính sách thu hút bác sĩ, dược sĩ và 3 tỉ đồng hỗ trợ tiền thuê nhà.
Theo UBND tỉnh Gia Lai, thời gian qua tỉnh đã có những chính sách đãi ngộ thu hút nhân lực ngành y tế, giúp nâng cao công tác chăm sóc sức khỏe người dân. Nhưng thực trạng nguồn nhân lực y tế hiện nay vẫn còn hạn chế về số lượng, chất lượng, làm ảnh hưởng tới việc cung ứng dịch vụ y tế cho người dân. Đặc biệt là tình trạng thiếu bác sĩ ở các lĩnh vực y tế chuyên khoa, kỹ thuật cao và tuyến y tế cơ sở.
