Thiếu tướng Ali Abdollahi, Tư lệnh Bộ chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbia của Iran, ngày 19/5 cảnh báo Mỹ và các đồng minh không nên lặp lại sai lầm chiến lược và tính toán sai lầm.
Theo ông Abdollahi, đối thủ nên biết rằng Iran và lực lượng vũ trang của nước này hiện được chuẩn bị kỹ lưỡng và mạnh mẽ hơn trước đây, luôn sẵn sàng hành động.
Ông cảnh báo bất kỳ hành động gây hấn hay tấn công nào mới của đối thủ nhằm vào Iran sẽ bị đáp trả “nhanh chóng, dứt khoát, mạnh mẽ và quy mô lớn”.
Tướng Abdollahi lưu ý rằng Mỹ và Israel đã nhiều lần thách thức Iran, đồng thời cho biết Iran đã chứng minh, với quyết tâm và ý chí kiên cường, rằng họ thể hiện được quyền lực và khả năng trên chiến trường.
Cùng ngày, quân đội Iran cảnh báo nếu Mỹ lại phạm sai lầm và rơi vào bẫy của Israel, phát động một cuộc chiến khác chống lại Iran, lực lượng vũ trang Iran sẽ mở ra các mặt trận mới bằng các công cụ và phương pháp mới.
“Cộng hòa Hồi giáo Iran không thể bị phong tỏa hoặc đánh bại”, thiếu tướng Mohammad Akraminia, người phát ngôn của quân đội Iran, tuyên bố.
Người phát ngôn cũng cho biết quân đội Iran coi thời gian ngừng bắn như thời chiến, tận dụng cơ hội để tăng cường sức mạnh chiến đấu.
Tướng Akraminia tuyên bố lực lượng vũ trang Iran đã hoàn toàn kiểm soát eo biển Hormuz và tình hình tại tuyến đường thủy chiến lược này sẽ không bao giờ trở lại như trước đây.
“Cách duy nhất để đối thủ giải quyết vấn đề này là tôn trọng Iran và tuân thủ các quyền hợp pháp của Iran”, tướng Iran nhấn mạnh.
Tuyên bố của các quan chức Iran được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công quân sự quy mô lớn vào Iran, mặc dù chiến dịch này trước đó đã được lên kế hoạch vào ngày 19/5.
Theo Tổng thống Trump, ông đã hoãn các cuộc không kích được lên kế hoạch nhằm vào Iran sau “diễn biến rất tích cực” trong các cuộc đàm phán, và có “cơ hội rất tốt” để các bên có thể đạt được một thỏa thuận.
Nhà lãnh đạo Mỹ cũng khẳng định lại lập trường rằng Iran không bao giờ “được sở hữu vũ khí hạt nhân”. Chương trình hạt nhân của Iran, bao gồm uranium được làm giàu ở cấp độ cao, được xem là lằn ranh đỏ với Mỹ trong các cuộc đàm phán.
Hãng tin Tasnim của Iran dẫn nguồn tin ngày 18/5 cho biết, Tehran đã gửi đề xuất mới gồm 14 điểm cho Mỹ thông qua bên trung gian là Pakistan.
Nguồn tin cho biết đề xuất này tập trung vào chủ đề của các cuộc đàm phán và các biện pháp xây dựng lòng tin từ phía Mỹ.
Đề xuất này trước hết sẽ tập trung vào việc đảm bảo chấm dứt xung đột, mở lại eo biển Hormuz, ngừng phong tỏa hàng hải, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt. Các vấn đề gây tranh cãi xung quanh chương trình hạt nhân của Iran và việc làm giàu uranium sẽ được hoãn lại vào các vòng đàm phán sau.
Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi tuyên bố bất kỳ thỏa thuận nào có thể đạt được với Mỹ đều phải đảm bảo chấm dứt xung đột trên mọi mặt trận và dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân cũng như các lệnh trừng phạt áp đặt lên Iran.
Ngày 7-7, Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng các nhà lãnh đạo khác trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đến Thổ Nhĩ Kỳ dự hội nghị thượng đỉnh kéo dài hai ngày. Hội nghị diễn ra vào thời điểm bước ngoặt trong lịch sử liên minh quân sự này, khi Mỹ đang dần thu hẹp vai trò bảo đảm an ninh truyền thống tại châu Âu.
Theo Hãng tin AP, đứng đầu chương trình nghị sự là chi tiêu quốc phòng - chủ đề quen thuộc tại NATO khi Mỹ nhiều năm qua liên tục yêu cầu các đồng minh tăng chi tiêu quốc phòng.
Tại hội nghị thượng đỉnh năm ngoái ở The Hague, các lãnh đạo NATO đã chấp thuận yêu cầu của ông Trump về việc tăng mạnh chi tiêu quốc phòng, cam kết dành 5% GDP cho quốc phòng và các lĩnh vực liên quan trong vòng một thập niên. Tuy nhiên, trong khi một số nước châu Âu đã tăng đáng kể ngân sách quốc phòng, những nước khác vẫn chậm chạp.
Khi ông Trump một lần nữa phàn nàn về việc chi tiêu chưa đủ vào hôm 24-6, Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã nhắc tới kế hoạch của Đức nhằm tăng gấp đôi chi tiêu quốc phòng trong giai đoạn 2021 - 2029, cùng các mức tăng đáng kể được lên kế hoạch tại Hà Lan, Ba Lan, các nước Bắc Âu và các quốc gia vùng Baltic.
"Bức tranh có phần không đồng đều, nhưng phần lớn các nước đều đã hành động, và liên minh hiện mạnh hơn rất nhiều nhờ người đàn ông này" - ông Rutte nói về ông Trump trong chuyến thăm Nhà Trắng hồi tháng 6.
Bên lề hội nghị là Diễn đàn Công nghiệp quốc phòng, dự kiến quy tụ các quan chức NATO, đối tác và lãnh đạo doanh nghiệp, trong bối cảnh các đồng minh thúc đẩy việc tăng cường sản xuất vũ khí và khuyến khích đổi mới công nghệ.
Một nội dung quan trọng khác là tiếp tục hỗ trợ Kiev khi cuộc xung đột Nga - Ukraine bước vào năm thứ năm. Các nước châu Âu và Canada hiện đáp ứng phần lớn nhu cầu của Ukraine, trong đó chi trả khoảng 90% cho các hệ thống phòng không của nước này.
Sự hiện diện quân sự của Mỹ ở châu Âu dự kiến sẽ được nhắc tới. Gần đây Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth đã chỉ trích các đồng minh mà ông cho là đang ỷ lại vào Mỹ và công bố đợt rà soát kéo dài sáu tháng đối với việc triển khai quân đội Mỹ tại châu Âu, động thái có thể dẫn đến việc cắt giảm một phần lực lượng Mỹ.
Trước đó, Washington đã thu hẹp nguồn lực quân sự mà Mỹ sẵn sàng cung cấp cho NATO trong trường hợp khủng hoảng, khiến các thành viên liên minh phải tìm cách lấp đầy khoảng trống.
Các đồng minh châu Âu và Canada muốn nhận được sự bảo đảm, hoặc ít nhất là sự rõ ràng, về kế hoạch của Washington. Kể từ đầu năm ngoái, họ nhiều lần bất ngờ trước các tuyên bố của ông Trump về khả năng cắt giảm số binh sĩ Mỹ tại châu Âu.
Các nhà lãnh đạo NATO sẽ có một phiên làm việc vào sáng 8-7. Sau khi kết thúc, họ sẽ ra tuyên bố ngắn tóm tắt kết quả cuộc họp.
Quan hệ giữa Mỹ và NATO đã căng thẳng hơn trong những tháng gần đây. Sau khi các đồng minh NATO từ chối ủng hộ chiến dịch quân sự của ông Trump tại Iran, ông Trump công khai đặt câu hỏi liệu Mỹ có nên tiếp tục tuân thủ cam kết phòng thủ tập thể của NATO hay không, đồng thời cho biết ông đang cân nhắc khả năng rời khỏi liên minh.
Các nhà phân tích cho rằng yêu cầu của ông Trump đối với các đồng minh châu Âu lúc này rất đơn giản: lòng trung thành. "Tôi chỉ muốn họ trung thành" - ông Trump nói hôm 24-6 khi được hỏi Mỹ mong đợi điều gì từ các đồng minh ở châu Âu.
Ông Trump đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu về "lòng trung thành" sau khi một số nước NATO không đồng ý cho quân đội Mỹ sử dụng căn cứ của họ để tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran. Ông chỉ trích các thành viên châu Âu như Anh, Pháp, Đức, Ý và Tây Ban Nha.
"Giờ đây NATO sẽ một lần nữa tìm cách vượt qua sức ép từ ông Trump, bằng cách lấy lòng ông bất cứ khi nào có thể và tránh những cuộc đối đầu không cần thiết" - cây bút Michael Birnbaum và Ellen Francis bình luận trên báo Washington Post.
Các quan chức NATO đến hội nghị với hàng loạt con số ấn tượng nhằm đáp ứng kỳ vọng của ông Trump. Họ sẽ nhấn mạnh việc các đồng minh châu Âu và Canada đã chi thêm 139 tỉ USD cho quốc phòng trong năm ngoái.
Từ ngày 26 đến 27/5, Cao ủy châu Âu phụ trách Khởi nghiệp, Nghiên cứu và Đổi mới sáng tạo, bà Ekaterina Zaharieva, sẽ thăm Hà Nội nhằm tăng cường hợp tác giữa Liên minh châu Âu (EU) và Việt Nam trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (STI). Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ EU - Việt Nam vừa được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào tháng 1.
Trước thềm chuyến thăm, Cao ủy Zaharieva cho biết: “Việt Nam đang nổi lên như một đối tác đổi mới sáng tạo năng động với những tham vọng mạnh mẽ về khoa học và công nghệ, một hệ sinh thái khởi nghiệp sôi động cùng nguồn nhân tài nổi bật”.
“Chúng tôi mong muốn cùng nhau đẩy mạnh hợp tác trong khoa học, công nghệ, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo; hỗ trợ các nhà đổi mới sáng tạo và nhà nghiên cứu trẻ; đồng thời tạo ra những cơ hội mới cho doanh nghiệp và các công ty khởi nghiệp của cả hai bên. EU là đối tác chiến lược và đáng tin cậy trong việc hỗ trợ quá trình chuyển đổi kinh tế, thúc đẩy xuất sắc khoa học và tăng cường tự chủ công nghệ của Việt Nam”, Cao ủy Zaharieva cho biết thêm.
Trong chuyến thăm, Cao ủy Zaharieva sẽ giới thiệu chương trình Horizon Europe, đây là chương trình tài trợ trọng điểm của EU dành cho nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, đồng thời thúc đẩy các cơ hội hợp tác và đầu tư mới giữa các nhà nghiên cứu, nhà đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp khởi nghiệp và doanh nghiệp của châu Âu và Việt Nam.
Một kết quả quan trọng của chuyến thăm sẽ là cam kết của hai bên trong việc tăng cường hợp tác về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thông qua việc ký kết Ý định Thư giữa Ủy ban châu Âu, đại diện cho Liên minh châu Âu, và Bộ Khoa học và Công nghệ của Việt Nam.
Ý định Thư này sẽ tạo khuôn khổ nhằm tăng cường năng lực nghiên cứu, thúc đẩy trao đổi trong khuôn khổ chương trình Horizon Europe và các chương trình nghiên cứu khác, hỗ trợ tính lưu động của các nhà nghiên cứu, nâng cao năng lực thể chế, cũng như tạo điều kiện thuận lợi cho các sáng kiến đào tạo và nghiên cứu chung.
Trong khuôn khổ này, Cao ủy Zaharieva sẽ trao đổi với các đối tác cấp cao của Việt Nam về những ưu tiên chiến lược và việc triển khai quan hệ đối tác EU - Việt Nam được tăng cường trong các lĩnh vực khoa học đổi mới sáng tạo.
Theo cách tiếp cận “Nhóm châu Âu” (EU và các quốc gia thành viên), Cao ủy Zaharieva cũng sẽ gặp gỡ đại diện cộng đồng doanh nghiệp châu Âu và Việt Nam cũng như hệ sinh thái khởi nghiệp để trao đổi về các thách thức công nghệ, cơ hội đầu tư và tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo. EU sẵn sàng hơn bao giờ hết trong việc mở rộng hỗ trợ cho quá trình chuyển đổi kép của Việt Nam - xanh và số - đồng thời thúc đẩy các cơ hội đầu tư vào những công nghệ mới nổi như AI, chất bán dẫn, 5G, công nghệ không gian, an ninh mạng và nhiều lĩnh vực khác.
Đài NBC News hôm qua đưa tin tòa phúc thẩm liên bang Mỹ ngày 17.4 đã cho phép tiếp tục xây dựng phòng khiêu vũ mới của Nhà Trắng cho đến tháng 6. Cụ thể, hội đồng gồm 3 thẩm phán của Tòa phúc thẩm khu vực Washington D.C đã ra phán quyết cho phép tiếp tục xây dựng cả phòng khiêu vũ trên mặt đất rộng hơn 8.000 m2 lẫn khu phức hợp quân sự dưới lòng đất mà Tổng thống Trump đưa vào dự án trị giá 400 triệu USD để thay thế Cánh Đông hiện tại. Phán quyết cũng ấn định lịch tranh luận về tính hợp pháp của việc xây dựng phòng khiêu vũ vào ngày 5.6.
Chỉ một ngày trước đó, thẩm phán liên bang Richard Leon ra lệnh tạm dừng xây dựng phòng khiêu vũ của Nhà Trắng với lý do Tổng thống Trump đang cố lách luật bằng cách phớt lờ phán quyết ngày 31.3 của thẩm phán. Cụ thể, ông Leon ra lệnh tạm dừng dự án cho đến khi Nhà Trắng nhận được sự chấp thuận từ quốc hội, nhưng có ngoại lệ đối với các hoạt động hoàn toàn cần thiết để đảm bảo an toàn và an ninh cho Nhà Trắng, cho phép Nhà Trắng tiếp tục xây dựng công trình dưới lòng đất, trong đó có khu phức hợp quân sự.
Đáp lại, chính quyền Tổng thống Trump ngày 16.4 lập luận rằng ngoại lệ mà ông Leon đề cập bao gồm toàn bộ dự án, kể cả phòng khiêu vũ trên mặt đất, vì dự án này cần thiết cho sự an toàn và an ninh của Nhà Trắng. Thẩm phán Leon đã không đồng ý, cho rằng lập luận của phía chính quyền "không phải là cách hiểu hợp lý cũng không phải là cách hiểu chính xác về phán quyết".
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho hay phòng khiêu vũ mới có sức chứa 650 người, dự kiến hoàn thành trước khi nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump kết thúc vào tháng 1.2029. Đây sẽ là một trong những dự án lớn nhất tại Nhà Trắng trong hơn một thế kỷ qua, theo AFP.
Kế hoạch xây dựng khải hoàn môn theo yêu cầu của Tổng thống Trump cũng đã nhận được sự chấp thuận sơ bộ từ một hội đồng nghệ thuật liên bang do chính nhà lãnh đạo Mỹ lựa chọn hôm 16.4. Đài CBS trích dẫn đề xuất cho hay khải hoàn môn này sẽ được xây dựng trên đảo Columbia, một dải đất nhân tạo trên sông Potomac và thuộc thủ đô Washington D.C. Trên đỉnh công trình được đặt tượng Nữ thần Tự do mạ vàng và hai bên có hình đại bàng, trong khi khu vực chân đế được bố trí 4 tượng sư tử.
Cổng vòm này tương tự khải hoàn môn cao gần 50 m ở Paris (Pháp), nhưng cao tới 76,2 m, hơn gấp đôi chiều cao 30 m của Đài tưởng niệm Lincoln nằm bên kia sông Potomac. Nếu được xây dựng, đây sẽ là khải hoàn môn cao nhất thế giới, đúng như mong muốn của Tổng thống Trump. Thư ký báo chí Nhà Trắng Leavitt hôm 15.4 thông báo tên chính thức của công trình này là "Khải hoàn môn Mỹ", nhấn mạnh đây là công trình kỷ niệm 250 năm lập quốc, theo AFP.
Tuy nhiên, việc Tổng thống Trump thúc đẩy xây dựng khải hoàn môn quá lớn khiến nhiều nhóm cựu chiến binh và kiến trúc sư không ủng hộ, theo tờ The New York Times. Họ cho rằng công trình mới sẽ làm giảm giá trị của Nghĩa trang quốc gia Arlington gần đó. Nhà phê bình kiến trúc Catesby Leigh, từng khuyến khích ông Trump xây dựng khải hoàn môn, cho rằng cổng này không cần phải quá khổng lồ và không nên cao hơn 15 m.
