Khi TP HCM đưa ra đề xuất miễn phí vé xe buýt cho toàn dân, phản ứng ban đầu của nhiều người là dè dặt: “Nghe rất hay, nhưng liệu có thực tế không?”. Cá nhân tôi cho rằng điều đáng trân trọng ở đề xuất này không nằm ở chỗ “miễn phí”, mà là dám thay đổi tư duy. Bao năm qua, chúng ta loay hoay mở thêm đường, tăng thêm chuyến, đầu tư thêm phương tiện… nhưng lại chưa đủ mạnh để khiến người dân muốn rời bỏ xe cá nhân.
Khi nghe TP HCM tính đến chuyện miễn phí vé xe buýt, tôi chợt nghĩ: nếu hệ thống đủ thuận tiện, đủ phủ rộng và đủ đáng tin, thì việc rời xe máy không phải là điều quá xa vời. Ngược lại, nó có thể trở thành một lựa chọn rất tự nhiên. Tôi hình dung mình đi làm bằng xe buýt, con tôi đi học bằng xe buýt, những chuyến đi ngắn trong thành phố cũng không cần đến xe cá nhân.
Có một sự thật mà ai sống lâu ở đô thị cũng hiểu, nhưng ít khi nói thẳng: nhiều năm qua, xe buýt ở Hà Nội hay TP HCM vẫn ở một vị trí khá chênh vênh – không tệ đến mức bị quay lưng hoàn toàn, nhưng cũng chưa đủ tốt để người ta chủ động bước lên. Nó giống như một phương án dự phòng khi không còn lựa chọn nào khác thì mới nghĩ tới.
Thực lòng mà nói, 7.000 đồng tiền vé xe buýt chưa bao giờ là lý do khiến tôi bận tâm. Điều tôi và có lẽ nhiều người khác mong muốn hơn, là một cảm giác dễ chịu khi di chuyển: không phải căng mình giữa dòng xe, không phải loay hoay tìm chỗ gửi, không phải mang theo sự mệt mỏi ngay từ khi chưa bắt đầu một ngày làm việc.
>> Đi làm 30 km bằng xe máy vì không dám lái ôtô vào nội thành Hà Nội
Nếu xe buýt thực sự trở thành một lựa chọn dễ chịu, tôi sẵn sàng cùng con mình đi lại bằng xe buýt mỗi ngày. Không phải vì vài nghìn đồng tiền vé, mà vì cảm giác yên tâm khi không phải chen chúc, không phải căng thẳng giữa dòng xe, và biết rằng mình đang góp một phần nhỏ để thành phố bớt ngột ngạt hơn.
Thế giới đã đi con đường này từ lâu. Nhiều đô thị không xem việc trợ giá hay miễn phí giao thông công cộng là “nuôi một hệ thống tốn kém”, mà là khoản chi cần thiết để “mua lại” một thứ quý hơn rất nhiều: một thành phố đáng sống. Một nơi mà người ta không phải trả giá bằng sức khỏe, thời gian và sự căng thẳng chỉ để di chuyển vài cây số.
Nhìn sang Hà Nội, câu chuyện miễn phí xe buýt không còn là “có nên làm hay không?” nữa. Câu hỏi đúng lúc này phải là: bao giờ bắt đầu? Bởi những gì đang diễn ra mỗi ngày trên đường phố đã nói rất rõ – mật độ phương tiện ngày càng dày, không khí ngày càng ngột ngạt, còn hạ tầng thì gần như đã chạm ngưỡng. Nếu cứ đi theo cách cũ, chúng ta chỉ đang kéo dài một trạng thái quá tải vốn đã hiện hữu.
Từ câu chuyện của TP HCM, tôi thực lòng mong Hà Nội và các đô thị lớn khác cũng sẽ cân nhắc nghiêm túc. Không cần làm ngay một bước thật lớn, nhưng cần một quyết định đủ dũng cảm để bắt đầu. Bởi đôi khi, điều khó nhất không phải là tiền bạc hay kỹ thuật, mà là dám thay đổi cách nghĩ. Và một khi đã bắt đầu đúng hướng, phần còn lại sẽ là câu chuyện của thời gian và của niềm tin.
Vũ Thị Minh HuyềnCấm xe máy xăng ‘đại phẫu’ giao thông Hà Nội
5 triệu đồng đổi xe máy xăng sang xe điện: có thật sự là cú hích?
Rục rịch đổi xe máy điện vì ‘dự kiến được hỗ trợ 5 triệu đồng’
Tôi cắm xe máy để mừng đám cưới bạn thân một triệu đồng
Ranh giới an toàn mong manh khi hoán cải xe xăng thành xe điện
‘Hoán cải sang xe điện là bước chuyển cần thiết để cấm xe xăng’
Tôi từng nghĩ chuyện mua nhà chỉ cần đủ tiền và một chút kiên nhẫn. Nhưng sau ba lần làm việc với "cò nhà đất", tôi nhận ra mình đã bị "quay như chong chóng" bởi những chiêu trò đẩy giá và tạo sốt ảo tinh vi đến mức khó tin.
Lần đầu tiên, tôi tìm được một căn hộ hai phòng ngủ, giá rao ban đầu 2,8 tỷ đồng - vừa tầm với khả năng vay mượn của gia đình tôi. Môi giới nói rất chắc nịch: "Anh chị phải quyết nhanh, căn này đang có ba người khác đặt cọc rồi". Không muốn mất cơ hội, tôi xin xem nhà ngay trong ngày. Khi đến nơi, căn hộ đúng như mô tả, nhưng điều khiến tôi băn khoăn là không hề có dấu hiệu "tranh mua" như lời môi giới nói. Tôi vẫn cố giữ bình tĩnh, nói cần thêm thời gian suy nghĩ.
Chỉ một ngày sau, môi giới gọi lại, giọng gấp gáp: "Căn đó người ta trả 2,95 tỷ rồi, nếu anh chị không chốt thì mất luôn". Áp lực tâm lý tăng lên rõ rệt. Nhưng khi tôi nhờ một người quen sống trong cùng tòa nhà hỏi thăm, mới biết căn hộ đó đã rao bán nhiều tháng, giá ban đầu chỉ khoảng 2,6 tỷ. Những "khách mua khác" hóa ra chỉ là cái cớ để đẩy giá.
Lần thứ hai, tôi cẩn trọng hơn khi làm việc với một môi giới khác, được giới thiệu là "uy tín". Căn hộ này ở vị trí đẹp hơn, giá rao 3,2 tỷ. Môi giới đưa tôi đi xem, phân tích đủ thứ về tiện ích nội khu, tiềm năng tăng giá, rồi khéo léo nhấn mạnh: "Dự án bên cạnh sắp triển khai, giá khu này sẽ còn tăng mạnh".
Lần này, tôi không vội. Tôi tự đi khảo sát khu vực, hỏi cư dân trong tòa nhà, kiểm tra thông tin quy hoạch. Nhưng điều bất ngờ là chỉ trong một tuần, tôi thấy có ít nhất bốn tin rao cùng căn hộ, mỗi tin một mức giá khác nhau, chênh nhau đến 200 triệu đồng. Khi tôi hỏi lại, môi giới nói: "Đó là do các bên khác nhau đăng, giá em đang báo anh chị là tốt nhất rồi". Tôi bắt đầu nghi ngờ thị trường không hẳn đang "sốt", mà dường như đang bị "làm cho sốt".
>> Chung cư vùng ven 58 m2 giá 6,6 tỷ là đắt vô lý'
Bẵng đi một thời gian, khi nghĩ mình đã đủ kinh nghiệm để không bị dẫn dắt, tôi mới quay lại tìm nhà. Nhưng mọi chuyện vẫn không đơn giản như tôi nghĩ. Căn hộ tôi nhắm lần này có giá 3 tỷ, pháp lý đầy đủ. Môi giới tỏ ra rất minh bạch, thậm chí còn khuyên tôi thương lượng xuống 50-100 triệu.
Sau vài vòng trao đổi, chủ nhà đồng ý bán với giá 2,95 tỷ. Tôi gần như đã quyết định đặt cọc ngay sau buổi làm việc hôm đó. Nhưng đúng tối đó, môi giới lại báo: "Có người khác trả đúng 3 tỷ, nếu anh chị không nâng giá thì chủ sẽ bán cho họ".
Lần này, tôi không còn tin nữa. Tôi đề nghị được gặp trực tiếp chủ nhà. Môi giới ban đầu tìm cách né tránh, nhưng khi tôi kiên quyết, nếu không làm việc trực tiếp thì sẽ không mua. Cuối cùng, tôi quyết định dừng giao dịch vì không muốn bị môi giới ép giá.
Ba lần, ba cách khác nhau, nhưng các "cò nhà đất" hầu như cùng một mục tiêu: đẩy giá lên bằng cách lợi dụng tâm lý sợ mất cơ hội của người mua. Tôi không phủ nhận vai trò của môi giới trong việc kết nối người mua và người bán. Nhưng nếu những chiêu trò như vậy tiếp tục tồn tại, người mua như tôi sẽ ngày càng mất niềm tin vào thị trường. Nếu thị trường cứ tiếp tục bị thổi giá bằng những "cơn sốt ảo" như vậy, giấc mơ an cư của nhiều người như tôi sẽ ngày càng xa vời.
Một đại biểu Quốc hội cho biết Việt Nam đang đối mặt với già hóa dân số nhanh và mức sinh giảm dưới ngưỡng thay thế. Bà đề xuất đẩy mạnh chính sách khuyến sinh, khuyến khích các cặp vợ chồng sinh đủ hai con như một trách nhiệm xã hội, đồng thời cần đi kèm các hỗ trợ thiết thực về tài chính, nhà ở, việc làm và dịch vụ chăm sóc trẻ để người trẻ yên tâm lập gia đình và sinh con.
Nhiều độc giả nêu ý kiến cho rằng muốn khuyến sinh hiệu quả thì phải giải quyết trúng nút thắt lớn nhất là chỗ ở, chẳng hạn như được ưu tiên mua nhà ở xã hội.
"Trường hợp bên trong nhà đang bán phở, tự nhiên vỉa hè trước cửa có người khác thuê để bán theo, vậy quán phở bên trong nhà sẽ bán ra sao? Theo tôi, nên ưu tiên cho chủ nhà thuê trước, nhiều người kinh doanh mặt tiền sẵn sàng bỏ ra một số tiền thuê lại vỉa hè trước cửa để không bị xung đột lợi ích.
Thuê vỉa hè thực ra không mới với nước ngoài, nhưng ở đó, việc kinh doanh bên trong nhà và ngoài vỉa hè không vướng của nhau, không để xe cộ, không ảnh hưởng đến nhà bên trong. Còn ở Việt Nam thì có thể khác. Nếu người thuê vỉa hè cứ lấy cớ bỏ tiền ra nên bán gì, làm gì cũng được, thì người kinh doanh bên trong nhà làm sao tồn tại được?".
Đó là thắc mắc của độc giả Tieunho về nguy cơ xung đột lợi ích khi vỉa hè được áp dụng chính sách cho thuê để kinh doanh đại trà. Sở Xây dựng Hà Nội đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết của HĐND về thí điểm quản lý, sử dụng vỉa hè, lòng đường để kinh doanh, phát triển kinh tế đô thị, kinh tế đêm. Hoàn Kiếm là một trong hai phường được đề xuất thí điểm giai đoạn đầu, với mức thuê dự kiến 45.000 đồng mỗi m2 một tháng. Đề xuất này cũng vấp phải nhiều băn khoăn, tranh luận từ phía tiểu thương, đặc biệt là những người đang có cửa hàng kinh doanh mặt đường.
>> Thách thức từ vỉa hè Hà Nội cho thuê 45.000 đồng một m2
Lo ngại việc cho thuê vỉa hè đại trà có thể gây ảnh hưởng đến sinh hoạt của người có nhà mặt phố, bạn đọc L.Hbày tỏ:"Nếu cho người khác đến thuê vỉa hè trước nhà tôi, việc ra vào nhà của chúng tôi bị cản trở thì sẽ thế nào? Chưa kể, việc người buôn bán xả rác, xả nước thải nhơ nhớp, bẩn thỉu, hay khách hàng khạc nhổ bừa bãi gây mất vệ sinh thì ai chịu trách nhiệm?".
Nói về những bất cập phát sinh từ việc thí điểm cho thuê vỉa hè, độc giả Flower Sun nêu giải pháp: "Theo tôi, nên ưu tiên chủ nhà mặt tiền được thuê trước để sử dụng với phạm vi nhất định, tối đa 1-2 m từ mép nhà tùy theo độ rộng vỉa hè. Sau đó, nếu họ muốn chia sẻ không gian vỉa hè với người khác thì phải chịu trách nhiệm chung, hoặc nếu không muốn cho thuê lại thì có thể để thoáng. Nếu chủ nhà không đóng tiền thuê vỉa hè thì sẽ nhường lại cho những người khác có nhu cầu thuê".
