Nhiều phụ huynh vẫn vô tư cho con uống nước ngọt, ăn đồ nhanh mỗi ngày mà không biết những thói quen tưởng “chiều con cho vui” ấy có thể âm thầm hủy hoại thận trẻ nhỏ. Trường hợp bé trai lớp 4 dưới đây là lời cảnh báo khiến nhiều cha mẹ phải giật mình.
Sự việc đau lòng xảy ra ở Trung Quốc. Theo truyền thông địa phương, nhìn con trai 9 tuổi nằm co ro trên giường bệnh, gương mặt tái nhợt vì những cơn đau hành hạ, người mẹ ở Trịnh Châu, Hà Nam, Trung Quốc chỉ biết ôm mặt bật khóc.
Từ lúc nhận kết quả chẩn đoán đến khi con được đẩy vào phòng mổ, chị liên tục tự trách bản thân vì không ngờ những thói quen sinh hoạt hằng ngày lại đẩy con vào tình trạng nghiêm trọng đến vậy.
Các bác sĩ phát hiện hai quả thận của cậu bé học lớp 4 chứa dày đặc sỏi lớn nhỏ. Sau nhiều giờ phẫu thuật, ê-kíp lấy ra tổng cộng 56 viên sỏi con số khiến ngay cả những bác sĩ nhiều năm kinh nghiệm cũng không khỏi bàng hoàng bởi bệnh nhân còn quá nhỏ tuổi.
Điều khiến mọi người sốc hơn cả là nguyên nhân dẫn đến tình trạng này lại xuất phát từ những thói quen rất phổ biến trong nhiều gia đình: chiều con ăn uống theo sở thích và xem nhẹ việc uống nước lọc.
Cậu bé Xiao Xuan sống ở Hà Nam, Trung Quốc là một cậu bé hiếu động, thích đá bóng và chơi cầu lông. Sau mỗi buổi vận động, cậu thường khát nước nhưng lại cực kỳ ghét uống nước lọc.
Thay vì tập cho con thói quen uống nước đúng cách, gia đình lại chiều theo sở thích của cậu bé. Trong tủ lạnh lúc nào cũng chất đầy nước ngọt có ga, nước trái cây đóng chai và sữa. Chỉ cần con đòi là có ngay.
Không chỉ vậy, thực đơn hằng ngày của Xiao Xuan cũng thường xuyên xuất hiện hamburger, khoai tây chiên và các món ăn nhanh nhiều dầu mỡ. Bố mẹ nghĩ con còn nhỏ, lại năng vận động nên “ăn gì cũng không sao”.
Sự nuông chiều ấy kéo dài suốt nhiều năm mà không ai ngờ đang âm thầm phá hủy đôi thận của đứa trẻ.
Cho đến một ngày, Xiao Xuan bất ngờ ôm bụng quằn quại rồi ngã gục xuống sàn. Cậu đau dữ dội, tiểu ra máu và phải nhập viện cấp cứu ngay trong đêm.
Kết quả chụp chiếu khiến cả gia đình chết lặng: Hai quả thận của cậu bé chứa dày đặc sỏi. Sau ca phẫu thuật kéo dài, các bác sĩ lấy ra tổng cộng 56 viên sỏi lớn nhỏ.
Theo bác sĩ điều trị, nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng của Xiao Xuan là việc thiếu nước lọc kéo dài, trong khi cơ thể lại hấp thụ quá nhiều đường, muối và đạm từ nước ngọt, sữa cùng đồ ăn nhanh.
Khi trẻ uống quá ít nước, nước tiểu sẽ bị cô đặc. Các khoáng chất dư thừa không được đào thải hết sẽ lắng đọng dần, kết tinh thành sỏi trong thận.
Đặc biệt, nhiều phụ huynh hiện nay có thói quen cho con uống sữa hoặc nước trái cây thay nước lọc vì nghĩ “bổ hơn”. Đây là quan niệm sai lầm nguy hiểm.
Bác sĩ nhấn mạnh: Sữa tốt cho trẻ nhưng không thể thay thế hoàn toàn nước lọc. Việc lạm dụng nước ngọt, đồ uống đóng chai và thức ăn nhanh không chỉ làm tăng nguy cơ béo phì mà còn tạo áp lực lớn lên hệ bài tiết còn non yếu của trẻ nhỏ.
Câu chuyện của Xiao Xuan đang được nhiều phụ huynh tại Trung Quốc chia sẻ như một lời cảnh báo về cách nuôi con “thích gì chiều nấy”, theo China Press.
Các chuyên gia khuyến cáo cha mẹ cần đặc biệt lưu ý:
– Tập cho trẻ uống đủ nước lọc mỗi ngày, nhất là sau khi vận động.
– Hạn chế nước ngọt có ga, trà sữa, nước trái cây đóng chai.
– Giảm đồ ăn nhanh, thức ăn nhiều muối và dầu mỡ.
– Tăng rau xanh, trái cây tươi trong khẩu phần ăn.
– Không tự ý bổ sung canxi hoặc thực phẩm chức năng khi chưa có chỉ định bác sĩ.
– Sốt, ớn lạnh nếu có nhiễm trùng đường tiết niệu.
Nước ngọt hầu như không chứa chất xơ, vitamin hay khoáng chất có lợi cho cơ thể. Thành phần chủ yếu của nước ngọt là đường, chất tạo ngọt, hương liệu và các nguồn năng lượng không cần thiết. Vì vậy, đây không phải là loại thức uống tốt cho sức khỏe dù vẫn được rất nhiều người yêu thích.
Một chai nước ngọt có gas có thể chứa lượng đường rất cao, tương đương khoảng 10–22 thìa cà phê đường. Đây là lượng đường mà một người bình thường phải mất nhiều ngày mới tiêu thụ hết nếu dùng trong cà phê hoặc các thực phẩm khác.
Khi cơ thể hấp thụ quá nhiều đường trong thời gian ngắn, lượng insulin sẽ tăng nhanh để xử lý đường trong máu. Đồng thời, gan cũng chuyển phần đường dư thừa thành chất béo. Đây là nguyên nhân khiến việc uống nước ngọt thường xuyên dễ dẫn đến tăng cân và béo phì.
Ngoài ra, caffeine trong nước ngọt có gas còn kích thích hệ thần kinh trung ương, khiến bạn cảm thấy tỉnh táo tạm thời nhưng cũng có thể gây phụ thuộc và ảnh hưởng đến sức khỏe nếu sử dụng nhiều.
Các nghiên cứu cho thấy cơ thể có nhiều thay đổi chỉ trong vòng 1 giờ sau khi uống một chai nước ngọt có gas:
– Sau 10 phút: Cơ thể hấp thụ lượng đường tương đương khoảng 10 thìa cà phê, gần bằng mức khuyến nghị tối đa trong một ngày. Axit photphoric trong nước ngọt giúp giảm cảm giác quá ngọt nên bạn không thấy khó chịu.
– Sau 20 phút: Đường huyết tăng mạnh, insulin được tiết ra để đưa đường vào tế bào. Gan bắt đầu chuyển lượng đường dư thành chất béo.
– Sau 40 phút: Caffeine phát huy tác dụng khiến đồng tử giãn ra, huyết áp tăng và cơ thể trở nên tỉnh táo hơn.
– Sau 60 phút: Caffeine bắt đầu kích thích lợi tiểu, làm cơ thể đào thải nước cùng nhiều khoáng chất như canxi, magie và kẽm. Sau đó, cơ thể dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi, uể oải và cáu gắt.
Đầu những năm 1960, bố mẹ nuôi đón bà Zheng từ Viện nhi đồng Luqiao (quận Lộ Kiều, tỉnh Chiết Giang) về chăm sóc. Khi trưởng thành, bà sinh sống tại phố Loa Dương, quận Lộ Kiều.
"Tôi thường xuyên nhìn thấy anh trai ngoài phố nhưng không biết quan hệ ruột thịt", bà Zheng kể. Bà nhiều lần muốn tìm người thân nhưng thiếu thông tin.
Tháng 2/2026, bà Zheng lấy mẫu máu tại "Trạm Xin'an", một điểm lấy máu tìm người thân miễn phí do Công an quận Lộ Kiều lập tại Trung tâm Thương mại Hàng tiêu dùng Trung Quốc.
Sau khi tiếp nhận mẫu máu, cơ quan chức năng tiến hành sàng lọc bằng công nghệ ADN. Tháng 3/2026, hệ thống xác định mẫu máu của bà Zheng trùng khớp với hai ông Ren Chunfa và Ren Chundong, sống tại khu dân cư Xiangzhangyuan trên đường Loa Dương.
Cảnh sát xác minh và ghi nhận gia đình ông Ren từng cho em gái đi làm con nuôi khoảng 60 năm trước. Tháng 4, kết quả phúc tra lần hai khẳng định mối quan hệ huyết thống giữa ba người.
Ngày 12/5, khu dân cư Xiangzhangyuan tổ chức buổi gặp mặt cho bà Zheng và hai anh trai.
Ông Ren Chunfa cho biết gia đình phải đem em gái cho người khác nuôi do hoàn cảnh khó khăn và mẹ đau ốm. Khi trưởng thành, gia đình nhiều lần đăng tin tìm em gái nhưng không có kết quả. "Sau ngần ấy năm, chúng tôi mới tìm lại em gái ruột. Đêm nhận điện thoại từ đồn cảnh sát, cả nhà thao thức không ngủ được", người anh thứ hai Ren Chunfa nói.
Riêng với bà Zheng, người phụ nữ 64 tuổi nói không nghĩ sẽ được đoàn tụ với gia đình. "Gặp lại được người thân ở tuổi 64 với tôi như một giấc mơ", bà nói.
Bà Zheng là ca tìm người thân thành công đầu tiên từ khi Trạm Xin'an đi vào hoạt động. Lực lượng chức năng chọn ngày 19 hàng tháng làm mốc thời gian cố định để cung cấp dịch vụ tư vấn và lấy mẫu máu.
"Trung tâm thương mại có lưu lượng người qua lại lớn, giao thông thuận tiện thuận lợi thu thập thông tin", đại diện Trạm Xin'an cho biết. Mô hình này đưa dịch vụ công đến gần người dân, lan tỏa giá trị tích cực.
Bệnh nhân thường ngủ sâu ngay khi đang đi bộ hoặc làm việc, sau đó tỉnh dậy trong tình trạng mất ký ức, ảo giác và suy nhược. Cơn buồn ngủ kéo dài từ một ngày đến gần một tuần, khiến người bệnh lảo đảo, khó nói và mất phương hướng. Hiện tượng này xuất hiện ở mọi lứa tuổi và cả động vật. Cư dân địa phương cho biết các cơn buồn ngủ thường xuất hiện theo đợt, phổ biến lúc tuyết tan và thay đổi theo hướng gió.
Bà Lyubov Bilkova, một người từng trải qua 8 cơn buồn ngủ, kể với đài truyền hình Vesti (Nga): "Người bệnh lờ đờ như say xỉn, có thể ngủ thiếp ngay lúc đang trò chuyện".
Căn bệnh không trôi qua vô hại sau khi người dân tỉnh dậy. Các báo cáo y khoa ghi nhận nhiều trẻ em tại Kalachi mắc chứng bệnh não nhiễm độc. Ở người trưởng thành, tỷ lệ đột quỵ và thiếu máu não cục bộ tăng cao. Đặc biệt, nghiên cứu tâm lý chỉ ra hơn 90% nạn nhân có sự thay đổi về hành vi, thường xuyên cáu gắt và hung hăng do hệ thần kinh trung ương bị tổn thương bởi hóa chất.
Khi đó, các chuyên gia y tế loại trừ khả năng mắc chứng ngủ châu Phi do virus hay vi khuẩn. Các giả thuyết tập trung vào tàn dư ngành công nghiệp hạt nhân thời Liên Xô, do làng Kalachi nằm cạnh Krasnogorsk - thị trấn từng khai thác quặng uranium. Dù mỏ đóng cửa từ cuối thập niên 1980, cư dân cho rằng khu mỏ bỏ hoang gây hậu quả sức khỏe.
Ông Artem Grigoriev, Trưởng bộ phận nghiên cứu Viện An toàn Bức xạ thuộc Trung tâm Hạt nhân Quốc gia Kazakhstan, cho biết: "Nồng độ radon - một loại khí phóng xạ không màu, không mùi, được hình thành do sự phân hủy urani trong đất, nước và đá - tại đây cao gấp 4-5 lần bình thường, có thể xuất phát từ các mỏ quặng uranium lân cận".
Năm 2015, đại diện chính phủ Kazakhstan công bố sự tích tụ khí carbon monoxide (CO) và hydrocarbon từ các mỏ cũ làm sụt giảm nồng độ oxy trong không khí, gây ra bệnh buồn ngủ. Sau kết luận này, chính quyền tổ chức sơ tán phần lớn cư dân, khu vực này chính thức đóng cửa từ năm 2015.
Tuy nhiên, đến năm 2020, tiến sĩ Byron Crape cùng các cộng sự tại Đại học Nazarbayev (Kazakhstan) đưa ra kết quả nghiên cứu mới, bác bỏ giả thuyết ngộ độc khí CO. Khảo sát hơn 200 cư dân cho thấy toàn bộ người bệnh dùng chung nguồn nước từ một nhà cung cấp.
Tiến sĩ Crape cho biết hóa chất quân sự chôn dưới hầm mỏ cũ đã rò rỉ vào mạch nước ngầm. Nồng độ hóa chất hấp thụ khác nhau quyết định thời gian và tần suất ngủ của mỗi người. Giả thuyết này lý giải việc đàn gia súc uống nước sông hoàn toàn khỏe mạnh, trong khi vật nuôi uống nước máy lại ngủ dài. Hiện tượng chỉ xảy ra vào mùa đông do loại hóa chất này phân hủy khi nhiệt độ nước trên 1 độ C.
Về đích danh loại hóa chất, nhóm nghiên cứu cho biết hiện chưa thể gọi tên chính xác. Nguyên nhân là các hầm mỏ thời Liên Xô đã xuống cấp trầm trọng, có nguy cơ sụp đổ cao, khiến việc lấy mẫu trực tiếp từ các thùng chứa dưới lòng đất gặp nguy hiểm. Nhóm chuyên gia hiện phải sử dụng các phương pháp mô hình hóa và thiết bị bay không người lái để tiếp cận.
Từ năm 2016 đến nay, khu vực này không ghi nhận thêm ca bệnh mới. Nhóm nghiên cứu giả định các thùng chứa hóa chất đã rò rỉ hết nên không còn gây ô nhiễm nguồn nước.
Hiện tại, 124 gia đình vẫn bám trụ lại quê hương, sống giữa những dãy chung cư bỏ hoang và tàn tích của khu mỏ cũ. Nhịp sống của họ dần ổn định với công việc đồng áng và chăn nuôi gia súc, dù khu vực này nay chỉ còn là một "thị trấn ma" giữa thảo nguyên Kazakhstan.
Trải qua 85 năm hình thành và phát triển, Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh luôn giữ vai trò là tổ chức nòng cốt trong công tác giáo dục, rèn luyện thiếu nhi. Nhiều hoạt động ý nghĩa đã được triển khai rộng khắp, tạo môi trường để đội viên học tập, vui chơi, rèn luyện kỹ năng, lan tỏa tinh thần đoàn kết, sẻ chia và trách nhiệm với cộng đồng.
Phát biểu tại chương trình, chị Trịnh Thị Hiền Trân, Phó bí thư Thành Đoàn, Chủ tịch Hội đồng Đội TP.HCM, đã ôn lại chặng đường hình thành và phát triển của tổ chức Đội, đồng thời ghi nhận những kết quả nổi bật của đội viên, thiếu nhi TP.HCM trong thời gian qua.
"Chào mừng kỷ niệm 85 năm ngày thành lập Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh, các liên đội đã chăm lo cho hơn 10.300 đội viên thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn, thực hiện phong trào kế hoạch nhỏ, xây dựng các không gian Bác Hồ với thiếu nhi… Có hơn 37.200 em được kết nạp mới vào Đội, hơn 6.200 em đội viên được kết nạp vào Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh", chị Trân nhấn mạnh.
Chị Trân kỳ vọng đội viên thiếu nhi thành phố sẽ tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang của tổ chức Đội, tích cực học tập, rèn luyện, sống nhân ái, nghĩa tình, thi đua thực hiện tốt 5 điều Bác Hồ dạy để xứng đáng là Cháu ngoan Bác Hồ, xứng đáng là những chủ nhân tương lai của thành phố Hồ Chí Minh văn minh, hiện đại, nghĩa tình.
Bà Văn Thị Bạch Tuyết, Phó bí thư Thành ủy TP.HCM, đánh giá cao tập thể Ban Thường vụ Thành Đoàn, Hội đồng Đội thành phố đã lãnh đạo, trực tiếp dìu dắt tổ chức Đội TNTP Hồ Chí Minh thành phố ngày càng lớn mạnh, phối hợp tốt với các ngành có liên quan trong tham mưu, đề xuất lãnh đạo thành phố những nội dung thiết thực trong công tác xây dựng Đội.
Bà Tuyết nhấn mạnh việc tiếp tục tập trung các hoạt động giáo dục lòng yêu nước, trang bị kỹ năng thực hành xã hội, kỹ năng ứng xử văn hóa, xây dựng thói quen tốt, hình thành lối sống tốt đẹp, biết đoàn kết, nhân ái, sẻ chia với mọi người, có ý thức tôn trọng các giá trị truyền thống của dân tộc, giá trị yêu thương của gia đình.
Em Lê Hoàng Phương Linh, học sinh lớp 7/6 Trường THCS Lê Văn Tám, phường Bình Thạnh, Chủ tịch Hội đồng Trẻ em Thành phố, cho biết em cảm thấy vui và xúc động khi tham dự chương trình kỷ niệm 85 năm Ngày thành lập Đội TNTP Hồ Chí Minh.
"Qua nhiều thế hệ, Đội TNTP Hồ Chí Minh đã đồng hành cùng thiếu nhi cả nước nói chung và thiếu nhi TP.HCM nói riêng. Trong bối cảnh đất nước phát triển mạnh về công nghệ số, các hoạt động Đội đang tiếp tục tạo môi trường để chúng em rèn luyện kỹ năng, sự tự tin, khả năng làm việc nhóm và xử lý tình huống, góp phần giáo dục thiếu nhi tinh thần yêu quê hương, đất nước và gắn kết với bạn bè xung quanh", Linh cho biết.
Trong khi đó, Phan Minh Quang, học sinh lớp 9A2, Liên đội trưởng Liên đội THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm, xã Dầu Tiếng, đồng thời là Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng trẻ em TP, cho biết các hoạt động Đội đã giúp em rèn luyện sự tự tin, tinh thần trách nhiệm, kỹ năng làm việc nhóm và biết quan tâm, sẻ chia với mọi người xung quanh.
"Em nhận ra rằng khi dám thử sức và bước ra khỏi vùng an toàn, bản thân sẽ học hỏi thêm nhiều điều mới mẻ. Trong thời gian tới, em mong hoạt động Đội của thành phố tiếp tục được nâng cao chất lượng, tăng thêm các chương trình sáng tạo, hoạt động trải nghiệm thực tế, hoạt động vì cộng đồng và các diễn đàn để thiếu nhi có cơ hội bày tỏ tiếng nói của mình", Quang nói.
