Ngày 22/5, Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá tổ chức hội thảo hưởng ứng Ngày Thế giới Không thuốc lá 2026 với nhiều cảnh báo về xu hướng trẻ hóa người nghiện nicotine và sự gia tăng nhanh của thuốc lá điện tử trong giới trẻ.
Thông tin tại hội thảo, cả nước hiện có hơn 15 triệu người hút thuốc và nằm trong nhóm 15 quốc gia có tỷ lệ nam giới trưởng thành hút thuốc cao nhất thế giới. Mỗi năm, khoảng 103.000 người Việt tử vong do các bệnh liên quan đến thuốc lá, trong đó 18.800 trường hợp do hút thuốc thụ động.
Dù công tác phòng, chống tác hại thuốc lá đạt một số kết quả bước đầu, người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên, vẫn dễ dàng tiếp cận các sản phẩm thuốc lá. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp bách phải tăng cường kiểm soát mạng lưới bán lẻ thuốc lá nhằm giảm nguồn cung và hạn chế khả năng tiếp cận sản phẩm.
Tại hội thảo, bà Trần Thị Vân Ngọc, Phó Chánh Văn phòng Cục Quản lý Khám chữa bệnh, cho biết Bộ Y tế đang soạn thảo dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Trong đó, Bộ Y tế đề xuất 2 chính sách, gồm: Cấm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, quá cảnh, vận chuyển, quảng cáo, khuyến mại, tài trợ, chứa chấp, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá mới khác và cấm cơ sở bán buôn, bán lẻ thuốc lá trưng bày thuốc lá dưới mọi hình thức.
Đối với ý kiến về việc bổ sung chính sách “xác lập một thế hệ người Việt Nam hoàn toàn không khói thuốc bắt đầu từ những người sinh sau năm 2010” theo đề xuất của Bộ Tư pháp, đại diện Bộ Y tế cho biết đã điều chỉnh tên gọi của chính sách cho phù hợp, thành “Cấm người sinh từ ngày 1/1/2010 trở về sau mua, sử dụng thuốc lá”.
Đồng thời, Bộ Y tế đã tiến hành đánh giá tác động kỹ lưỡng của chính sách này. Nếu được thực thi và tuân thủ, chính sách này sẽ có hiệu quả rất cao đối với giảm tỷ lệ hút thuốc, giảm nhanh số người hút thuốc thụ động, bảo vệ sức khỏe người dân, giảm chi phí lớn cho chăm sóc sức khỏe và tổn thất do mất năng suất lao động gây ra.
Tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử trong học sinh đang gia tăng nhanh. Nếu năm 2019, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử ở nhóm học sinh 13-17 tuổi là 2,6%, thì đến năm 2023, khảo sát tại 11 tỉnh, thành phố cho thấy con số này đã lên tới 8,1%.
Tuy nhiên, bà Ngọc cho biết để bảo đảm tính khả thi và hiệu quả của chính sách này, cần sự thống nhất, ủng hộ của Quốc hội, Chính phủ, Bộ ngành liên quan, đặc biệt của Bộ Công an, Bộ Công Thương, sự ủng hộ của người dân và triển khai đồng bộ các biện pháp trong việc kiểm soát mua và bán thuốc lá cho đối tượng này.
Theo đó, các cơ quan chức năng cần tăng cường truyền thông đối với người bán, người mua; bảo đảm tuân thủ tại điểm bán thông qua xác minh năm sinh chính xác và nhất quán; giảm điểm bán lẻ và xử lý nghiêm khi vi phạm. Đồng thời, chính sách hỗ trợ cai nghiện đối với người nghiện thuốc lá cần được duy trì.
Trên thế giới, thuốc lá gây ra hơn 8 triệu ca tử vong mỗi năm. Tại Việt Nam, hút thuốc lá ước tính gây ra khoảng 103.000 ca tử vong mỗi năm. Gánh nặng kinh tế do thuốc lá gây ra lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng, bao gồm chi phí y tế, mất năng suất lao động, tử vong sớm và cả chi phí môi trường.
Tổ chức Y tế Thế giới cảnh báo việc thanh thiếu niên tiếp xúc sớm với nicotine có thể gây rối loạn nhận thức, giảm khả năng học tập, ảnh hưởng cảm xúc và làm gia tăng nguy cơ các vấn đề sức khỏe tâm thần.
Trong những ngày đi trải nghiệm thực tế, chúng tôi có dịp gặp anh Chu Duy Thiện (41 tuổi) và chị Nguyễn Thị Huyền (36 tuổi) - hai hành khách đặc biệt với chiếc xe lăn "độc bản".
Nhà vệ sinh và cửa lùa dành cho người khuyết tật vận động tại ga Thủ Đức - Ảnh: QUỲNH TRÂM
Trên tàu metro số 1, họ nhận ra phương tiện hiện đại này mang lại cho họ cảm giác được đối xử bình đẳng, thể hiện trong từng chi tiết như lối đi dẫn hướng, ký hiệu nổi, thang máy hay âm thanh thông báo tại nhà ga.
Điều khiến anh Thiện ấn tượng nhất lại đến từ một chi tiết rất nhỏ: cánh cửa nhà vệ sinh tại nhà ga.
Thiết kế cửa lùa - nhẹ - gọn, giúp người ngồi xe lăn giảm lực tay khi sử dụng. "Đây là thiết kế hợp lý nhất trong các thiết kế" - anh nhận xét.
Trong nhà vệ sinh, có các hạng mục như thanh vịn hay nút hỗ trợ khẩn cấp cũng được bố trí thuận tiện, tạo cảm giác an toàn cho người sử dụng.
Bảng giá vé chữ nổi tại ga Bến Thành, tuyến metro số 1 - Ảnh: QUỲNH TRÂM
Metro không chỉ mang lại sự thuận tiện trong việc đi lại, mà còn tạo cảm giác an tâm từ những chi tiết thiết kế: trên tàu có khu vực riêng dành cho người sử dụng xe lăn, giúp họ dễ dàng ổn định vị trí trong suốt hành trình. Điều đó được thể hiện rõ qua trải nghiệm của chị Huyền: "Mọi sự ưu tiên của metro hướng về người khuyết tật".
Sự hỗ trợ kịp thời cùng thái độ niềm nở của nhân viên nhà ga khiến mỗi chuyến đi trở nên nhẹ nhàng hơn, không chỉ rút ngắn khoảng cách địa lý mà còn xóa đi phần nào khoảng cách tâm lý.
Với chị, metro không chỉ là phương tiện mà còn mở ra cơ hội mới. "Từ khi có metro, công việc của mình có nhiều lựa chọn hơn" - chị nói.
Khoảng cách giữa tàu và ke ga tại tuyến metro số 1 còn cao đối với người sử dụng xe lăn - Ảnh: QUỲNH TRÂM
Giao thông công cộng cũng là một cách thành phố lắng nghe nhu cầu của công dân, đặc biệt là nhóm yếu thế.
Tuy vậy hành trình ấy không phải lúc nào cũng trọn vẹn. Việc thiếu thông tin từ ban đầu, cùng những bất cập như khoảng cách giữa tàu và ke ga còn cao hay thiếu thang máy, đường dốc kết nối, vẫn có thể làm gián đoạn trải nghiệm của người khuyết tật.
Bên cạnh những tín hiệu tích cực ban đầu, cần tiếp tục hoàn thiện theo hướng tăng cường tính liên tục của hạ tầng tiếp cận: đảm bảo thang máy hoạt động ổn định, thu hẹp khoảng cách tàu - ke ga, bổ sung đường dốc và lối đi phù hợp tại khu vực ngoài nhà ga.
Đồng thời việc cung cấp thông tin hướng dẫn rõ ràng ngay từ trước chuyến đi và nâng cao năng lực hỗ trợ của nhân viên cũng là yếu tố quan trọng, góp phần hướng đến một thiết kế toàn diện và phổ quát trong tương lai.
Cùng nhìn ra thế giới, có thể thấy thiết kế giao thông dễ tiếp cận không còn là lựa chọn mà đã trở thành tiêu chuẩn.
Tại Nhật Bản, hệ thống metro được xây dựng với triết lý "không rào cản": từ thang máy, lối dốc, gạch dẫn hướng cho người khiếm thị đến khoảng cách tàu - ke ga được kiểm soát nhằm đảm bảo an toàn.
Tại Hàn Quốc, việc bố trí thang máy gần lối vào, gạch dẫn hướng và biển báo rõ ràng giúp người khuyết tật di chuyển độc lập hơn.
Trong khi đó, thành phố León (Mexico) kết hợp hạ tầng với chính sách hỗ trợ như xe sàn thấp, thang nâng và miễn phí vé, qua đó thúc đẩy người khuyết tật tham gia vào giáo dục và thị trường lao động, giảm bớt sự cô lập trong đời sống đô thị.
Từ những mô hình này, có thể thấy, điểm cốt lõi của giao thông đó chính là sự đồng bộ và nhất quán trong toàn bộ hệ thống bao trùm tiện lợi cho người khuyết tật.
Theo Sở Y tế Tp.HCM , từ ngày 25/4 đến trưa 27/4, các cơ sở y tế tại Tp.HCM tiếp nhận 25 trường hợp nghi bị ngộ độc thực phẩm liên quan đến trường Tiểu học Đặng Thùy Trâm (phường Tân Thuận).
Theo báo cáo nhanh, các bệnh nhân có biểu hiện điển hình của rối loạn tiêu hóa như đau bụng, tiêu chảy, nôn ói, một số trường hợp kèm sốt. Trong tổng số ca ghi nhận, có 23 học sinh và 2 người lớn là bảo mẫu.
Bệnh viện Nguyễn Thị Thập tiếp nhận 13 học sinh; Bệnh viện Nhi đồng 2 tiếp nhận 9 học sinh; Bệnh viện Khánh Hội ghi nhận 1 học sinh; trong khi Bệnh viện Nhân Dân Gia Định tiếp nhận 2 ca là bảo mẫu.
Đáng chú ý, một học sinh nhập viện tại Bệnh viện Nhi Đồng 2 trong tình trạng nặng, sốt cao, mất nước nghiêm trọng kèm sốc, co giật và toan chuyển hóa. Sau một ngày điều trị tích cực gồm chống sốc, sử dụng vận mạch và hỗ trợ thở máy, bệnh nhi đã tỉnh táo trở lại, giảm sốt, giảm tiêu chảy và được cai máy thở.
Hiện tại, các bệnh nhân có diễn tiến ổn định, được theo dõi và xử trí kịp thời. Phần lớn trường hợp vẫn đang điều trị nội trú (23/25 ca).
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Sở Y tế Tp.HCM đã chỉ đạo các cơ sở khám chữa bệnh rà soát việc tiếp nhận, điều trị các ca có yếu tố dịch tễ liên quan; đồng thời đảm bảo phân loại, xử trí đúng theo phác đồ điều trị ngộ độc thực phẩm. Với các ca nặng, bệnh viện cần tổ chức hội chẩn hoặc chuyển tuyến khi cần thiết.
Song song đó, các đơn vị phải thực hiện chế độ báo cáo nhanh về tình hình tiếp nhận, số ca nặng, kết quả xét nghiệm vi sinh và biến chứng (nếu có) để Sở Y tế và Sở An toàn thực phẩm kịp thời điều phối, thống nhất phương án điều trị. Sở Y tế sẽ tiếp tục cập nhật khi có diễn biến mới.
Đại diện Sở An toàn thực phẩm Tp.HCM cho biết đã nắm tình hình và đang điều tra.
Sở Y tế Tp.HCM khuyến cáo người dân khi có dấu hiệu nghi ngộ độc thực phẩm cần lưu ý không tự ý sử dụng thuốc, đặc biệt là thuốc cầm tiêu chảy hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định. Người bệnh nên đến cơ sở y tế sớm nếu xuất hiện tình trạng nôn ói, tiêu chảy kéo dài. Việc bù nước và điện giải đúng cách, tuân thủ hướng dẫn điều trị sẽ giúp người bệnh nhanh chóng hồi phục, hạn chế biến chứng.
Ngành y tế sẽ tiếp tục theo dõi và cập nhật thông tin khi có diễn biến mới.
Trong cuộc sống có những nghề tưởng chừng rất lạ nhưng lại tồn tại thực tế và mang về nguồn thu nhập đáng kể. Không cần văn phòng hay công nghệ hiện đại, chỉ với kinh nghiệm và kỹ năng riêng, nhiều người vẫn kiếm sống từ những công việc độc đáo khiến không ít người tò mò.
Mới đây, nghề "gõ dưa" giữa đêm ở Trung Quốc đã thu hút sự chú ý và gây sốt trên mạng xã hội.
Giữa những cánh đồng dưa trải dài ở Hải Nam, Trung Quốc, một người đàn ông cầm thanh sắt, lặng lẽ gõ từng quả trong màn đêm tĩnh mịch.
Những âm thanh "cộc cộc" vang lên đều đặn, tưởng đơn giản nhưng lại là kỹ năng quyết định chất lượng cả lô hàng. Đoạn video ghi lại cảnh này nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội và thu hút sự chú ý lớn.
Nhân vật trong video là anh Tang, 30 tuổi, quê Nam Thông, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc, hiện làm nghề thu mua nông sản tại Hải Nam. Công việc chính của anh là kiểm tra và phân loại dưa trước khi đưa ra thị trường một khâu quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của cả chuỗi cung ứng, theo trang QQ.
Trong ánh đèn pin giữa những chồng dưa cao, anh dùng thanh kim loại gõ lên từng quả để "đọc vị" bên trong. Quả nào phát ra âm thanh vang, trong và dứt khoát sẽ được giữ lại; quả nào cho tiếng trầm, đục thì bị loại bỏ.
Đôi khi, chỉ một cú lỡ tay làm vỡ nhầm quả ngon cũng khiến cư dân mạng bật cười: "Thà nhầm còn hơn sót" hay "cú gõ làm vỡ cả dưa lẫn tim tôi".
Nhiều người thắc mắc vì sao công việc này lại diễn ra vào ban đêm. Anh Tang giải thích rằng ban ngày ở Hải Nam thời tiết rất nóng, dễ gây say nắng, đồng thời môi trường ồn ào khiến việc nghe âm thanh không chính xác. Ban đêm mát hơn và yên tĩnh hơn, giúp anh phân biệt chất lượng dưa một cách chính xác nhất.
Gắn bó với nghề hơn 10 năm, anh Tang cho biết độ chính xác của mình đạt khoảng 98-99%. Tuy nhiên, chỉ 1% sai sót cũng đủ tạo áp lực lớn, bởi theo quy định ngầm trong nghề, nếu làm hỏng dưa ngon thì người thu mua phải tự bồi thường cho nông dân.
Vào mùa cao điểm, thu nhập của anh có thể lên tới hơn 100.000 Nhân Dân Tệ (khoảng 385 triệu đồng) mỗi tháng. Ngược lại, mùa thấp điểm giảm mạnh. Mỗi lần "gõ nhầm" một quả dưa, anh có thể mất vài chục Nhân Dân Tệ.
Chia sẻ về sự nổi tiếng bất ngờ, anh Tang nói: "Tôi chỉ muốn giới thiệu công việc và kỹ năng của mình, không ngờ lại được nhiều người biết đến như vậy".
Thực tế, nguồn thu chính của anh đến từ hoạt động thu mua và phân phối nông sản, chứ không phải từ việc livestream hay "gõ dưa" như nhiều người lầm tưởng.
Câu chuyện "gõ dưa giữa đêm" không chỉ tạo nên một hiện tượng mạng thú vị, mà còn hé lộ phía sau đó là công việc thầm lặng nhưng đầy áp lực của những người làm trong chuỗi cung ứng nông sản. Mỗi cú gõ tưởng chừng đơn giản lại là kết quả của nhiều năm kinh nghiệm, góp phần đảm bảo chất lượng hàng hóa trước khi đến tay người tiêu dùng.
Nhìn từ bên ngoài, đó có thể chỉ là những công việc lạ lẫm, thậm chí khó tin. Nhưng phía sau mỗi "nghề độc lạ" lại là mồ hôi, kinh nghiệm và trách nhiệm của những con người đang âm thầm làm việc mỗi ngày.
