Những ngày đầu hè, các sạp hoa quả bắt đầu phủ kín sắc đỏ tím của mận. Loại quả chua ngọt này luôn nằm trong nhóm trái cây được nhiều người “săn đón” mỗi khi vào mùa.
Theo bác sĩ Đông y Trương Văn Quân, nếu ăn đúng cách, loại quả này có thể hỗ trợ thanh nhiệt, kích thích tiêu hóa và giúp cơ thể dễ chịu hơn trong thời tiết nóng bức.
Cụ thể, mận trong Đông y được xem là loại quả có khả năng “sinh tân dịch”, hỗ trợ thanh nhiệt và giải khát cho cơ thể.
Theo bác sĩ Đông y Trương Văn Quân, mận còn được gọi là lý tử. Trong y học cổ truyền, loại quả này có vị chua ngọt, tính bình, thường được dùng nhằm hỗ trợ thanh nhiệt, sinh tân dịch, lợi tiểu và kích thích tiêu hóa.
“Khái niệm sinh tân dịch trong Đông y có thể hiểu là hỗ trợ cơ thể bớt khô nóng, giảm cảm giác háo nước, khô miệng trong những ngày thời tiết oi bức. Vì vậy, mận từ lâu đã được dùng như một loại quả giải nhiệt mùa hè”, BS Quân chia sẻ.
Giàu vitamin C và chất chống oxy hóa
Không chỉ xuất hiện trong các bài thuốc dân gian, mận còn được đánh giá là loại quả giàu dinh dưỡng.
Theo BS Quân, mận chứa nhiều vitamin C, vitamin A, vitamin K cùng chất xơ và các khoáng chất như kali, magie. Đặc biệt, loại quả này còn giàu anthocyanin, quercetin và các hợp chất chống oxy hóa tự nhiên.
Một số nghiên cứu cho thấy các hoạt chất chống oxy hóa trong mận có thể giúp trung hòa gốc tự do, hỗ trợ bảo vệ tế bào trước quá trình oxy hóa.
Những đặc tính này có thể góp phần giúp cơ thể cảm thấy dễ chịu hơn khi ăn mận đúng cách trong mùa hè.
“Mận chứa khá nhiều nước và vitamin C. Khi dùng với lượng phù hợp, loại quả này giúp kích thích vị giác, hỗ trợ tiêu hóa và góp phần giảm cảm giác mệt mỏi do nóng bức”, BS Quân nói.
Ngoài ra, chất xơ trong mận cũng được cho là có lợi cho hệ tiêu hóa. Trong dân gian, mận khô từ lâu đã được dùng để hỗ trợ giảm táo bón nhờ chứa sorbitol và một số hợp chất kích thích nhu động ruột tự nhiên.
Theo BS Quân, trong những ngày nắng nóng, nhiều người dễ gặp tình trạng ăn uống kém, khô miệng, cảm giác nóng trong hoặc háo nước. Với đặc tính chua ngọt, nhiều nước, mận có thể giúp kích thích tiết nước bọt và tạo cảm giác dễ ăn hơn.
“Trong Đông y, các loại quả có vị chua nhẹ thường có tác dụng sinh tân dịch, giúp cơ thể bớt khát và hỗ trợ tiêu hóa. Mận là một trong những loại quả được sử dụng khá phổ biến vào mùa hè với mục đích này”, bác sĩ Quân cho biết.
Không chỉ ăn tươi, dân gian còn có nhiều cách dùng mận khác như ép nước uống, ngâm đường hoặc làm ô mai. Một số gia đình dùng nước mận ngâm như thức uống giải khát trong ngày nóng.
Ngoài phần quả, một số tài liệu y học cổ truyền còn nhắc tới việc sử dụng rễ, vỏ hoặc hạt mận trong các bài thuốc dân gian. Tuy nhiên, BS Quân cho rằng người dân không nên tự ý áp dụng các bài thuốc truyền miệng khi chưa có hướng dẫn chuyên môn.
Ăn thế nào để vừa ngon vừa tốt cho sức khỏe?
Theo BS Quân, mận là loại quả có lợi nếu ăn điều độ. Tuy nhiên, vì vị chua khá mạnh nên không nên ăn quá nhiều trong một lúc.
“Ăn lượng vừa phải sẽ giúp cơ thể cảm thấy dễ chịu, kích thích tiêu hóa. Nhưng nếu ăn liên tục quá nhiều, nhất là khi chấm muối cay hoặc ăn lúc đói, nhiều người có thể gặp tình trạng nóng rát dạ dày, nhiệt miệng hoặc nổi mụn”, BS Quân nói.
Chuyên gia này khuyến nghị mỗi ngày chỉ nên ăn khoảng vài quả mận tùy kích thước, kết hợp cùng chế độ ăn cân bằng và uống đủ nước.
Ngoài ra, những người có bệnh lý dạ dày hoặc hệ tiêu hóa nhạy cảm nên hạn chế ăn khi bụng đói do lượng axit tự nhiên trong mận có thể gây cảm giác cồn cào, khó chịu.
Trong gần 1 năm qua, Bộ Y tế đã có hướng dẫn cụ thể đối với hơn 9.000 kỹ thuật y tế. Trong đó, tất cả các kỹ thuật đều có hướng dẫn thời gian thực hiện.
Nhiều bác sĩ phản ánh việc một số hướng dẫn cập nhật quy trình kỹ thuật chuyên môn đang gây khó khăn cho hoạt động khám chữa bệnh và thanh toán bảo hiểm y tế (BHYT).
Cụ thể, một bác sĩ đang công tác tại một bệnh viện tại Nghệ An chia sẻ tháng 3 vừa qua Bộ Y tế đã ban hành văn bản điều chỉnh quy trình kỹ thuật điện quang. Quy định này đã giải quyết được vướng mắc chụp X-quang phải đủ 6 phút, siêu âm tim phải 30 phút... mới được BHYT thanh toán.
Theo đó, các kỹ thuật thực hiện được hướng dẫn đã được điều chỉnh trong khoảng thời gian rộng hơn, ví dụ chụp X-quang phổi có thời gian từ 6-12 phút đã được sửa thành từ 1 - 10 phút.
"Tuy nhiên trong đợt cập nhật quy trình kỹ thuật lại không chỉ có điện quang mà còn một loạt các quy trình về xét nghiệm hóa sinh, tuần hoàn, hô hấp... Tất cả đều bị các quy định cứng về thời gian chưa phù hợp.
Ví dụ như điện tâm đồ phải thực hiện trong ít nhất 15 phút. Đọc kết quả Holter ECG, Holter huyết áp phải tối thiểu 30 phút... trong khi thực tế việc làm điện tâm đồ thông thường không quá 5 phút, đọc các kết quả holter không quá 10 phút.
Việc áp dụng quy định thời gian cứng gây ảnh hưởng không nhỏ đến công tác khám chữa bệnh, tăng thời gian chờ đợi cho người bệnh không cần thiết", bác sĩ này chia sẻ.
Vì vậy nếu áp dụng máy móc các mốc thời gian này, nhiều cơ sở y tế có nguy cơ bị xuất toán BHYT dù vẫn thực hiện đúng chuyên môn.
Lãnh đạo Cục Quản lý khám, chữa bệnh, Bộ Y tế cho biết đơn vị đã nắm được các phản ánh và đã có văn bản gửi cơ quan Bảo hiểm xã hội Việt Nam (BHXH).
Theo đó, thông số thời gian trong các hướng dẫn quy trình kỹ thuật chỉ là thời gian trung bình mang tính tham khảo, được xây dựng nhằm chuẩn hóa thực hành chuyên môn, bảo đảm an toàn người bệnh và nâng cao chất lượng dịch vụ.
Cụ thể, toàn bộ quy trình kỹ thuật bao gồm nhiều công đoạn khác như xác nhận người bệnh, hỏi bệnh sử, hướng dẫn tư thế, đối chiếu kết quả cũ, đọc phim, nhận định kết quả, tư vấn và cập nhật dữ liệu lên hệ thống.
Thời gian thực hiện thực tế có thể thay đổi tùy từng bệnh nhân, mức độ phức tạp của ca bệnh, trình độ nhân lực, điều kiện trang thiết bị và mức độ tự động hóa tại mỗi cơ sở y tế.
Theo Bộ Y tế, các mốc thời gian này không phải điều kiện pháp lý bắt buộc và cũng không phải tiêu chí định lượng cứng để làm căn cứ duy nhất trong giám định, thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT.
Bộ Y tế cũng đề nghị giám định phải dựa trên đánh giá tổng thể hồ sơ bệnh án và thực tế cung cấp dịch vụ, bao gồm chỉ định kỹ thuật có phù hợp tình trạng bệnh hay không; có tuân thủ các bước chuyên môn chính; kết quả kỹ thuật có giá trị trong chẩn đoán, điều trị; điều kiện thực tế về nhân lực, thiết bị tại cơ sở khám chữa bệnh.
Bộ Y tế cũng cho hay kỹ thuật nào thuộc danh mục được BHYT chi trả, cơ sở y tế đủ điều kiện triển khai và đã thực hiện đúng chuyên môn thì phải được thanh toán theo quy định.
Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu lạm dụng hoặc số lượng kỹ thuật tăng bất thường, cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ phối hợp với cơ sở y tế và cơ quan quản lý để kiểm tra, xác minh theo đúng quy định pháp luật.
Về phía Bảo hiểm xã hội Việt Nam, cơ quan này cho biết việc thanh toán BHYT phải tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành.
Theo Nghị định 188/2025 và các thông tư liên quan của Bộ Y tế, cơ sở khám chữa bệnh phải thực hiện đúng quy trình chuyên môn đã được ban hành thì mới đủ điều kiện thanh toán BHYT.
Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho rằng cơ quan này không tham gia xây dựng hay ban hành các hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế, mà chỉ căn cứ quy định hiện hành để giám định và thanh toán.
Vì vậy trường hợp cơ sở khám bệnh, chữa bệnh không tuân thủ các tài liệu chuyên môn do Bộ Y tế ban hành trong quá trình thực hiện các dịch vụ kỹ thuật thì không đủ điều kiện để thanh toán theo chế độ BHYT.
"Trước đó, tháng 2-2026, phản hồi đề xuất của Bộ Y tế, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã có văn bản phản hồi đề nghị Bộ Y tế sớm rà soát, sửa đổi các quy trình kỹ thuật cho phù hợp thực tiễn.
Tiếp thu ý kiến này, ngày 11-3, Bộ Y tế đã ban hành hai quyết định mới về hướng dẫn quy trình kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh và điện quang can thiệp, thay thế các quy định trước đây.
Với những hướng dẫn kỹ thuật khác, BHXH Việt Nam cho hay việc rà soát hướng dẫn chuyên môn thuộc trách nhiệm của Bộ Y tế, BHXH Việt Nam căn cứ các quy định của pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh và bảo hiểm y tế để thực hiện giám định, thanh toán chi phí khám chữa bệnh", BHXH Việt Nam thông tin.
Ngày 19/6, bác sĩ Hoàng Văn Minh, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM - Cơ sở 3, cho biết đơn vị này vừa tiếp nhận và điều trị cho một nữ bệnh nhân 26 tuổi ngụ tại TP HCM mắc ca bệnh đặc biệt khi kết hợp giữa rụng tóc xơ hóa vùng trán (Frontal Fibrosing Alopecia - FFA) và nevus xanh khổng lồ ở da đầu (giant blue nevus).
Theo bác sĩ Minh, sự trùng hợp của hai căn bệnh này trên cùng một bệnh nhân là trường hợp đầu tiên được ghi nhận trên thế giới. Trước đó, bệnh nhân có tiền sử xuất hiện một vùng da màu xanh ở da đầu từ khi sinh ra, được xác định là bớt nevus xanh khổng lồ, tồn tại ổn định nhiều năm với đặc điểm là tóc mọc dày hơn nhưng có nhiều sợi bị bạc trắng từ gốc.
Khoảng 5 tháng trước, cô gái bắt đầu bị ngứa da đầu kéo dài, sau đó tóc rụng tăng dần từ vùng sau gáy rồi lan ra vùng trán và thái dương. Tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn trong tháng gần đây khi mỗi ngày người bệnh rụng đến hàng trăm sợi tóc, chỉ cần vuốt nhẹ hoặc gội đầu là tóc rụng thành từng mảng lớn.
Không chỉ rụng tóc, cô còn bị rụng lông mày tiến triển nhanh và xuất hiện nhiều sẩn nhỏ quanh nang lông ở da mặt lẫn vùng sau gáy nhưng chỉ nghĩ là mụn thông thường nên bỏ qua.
Bệnh nhân từng đi khám tại một cơ sở da liễu khác và được chẩn đoán rụng tóc từng mảng, song việc điều trị không mang lại hiệu quả mà khiến bệnh ngày càng chuyển biến nặng hơn.
Tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM - Cơ sở 3, qua thăm khám lâm sàng, bác sĩ ghi nhận vùng rụng tóc có dấu hiệu điển hình của rụng tóc có sẹo như da đầu nhẵn bóng, mất hoàn toàn nang tóc, đường chân tóc vùng trán và thái dương bị lùi dần, đồng thời xuất hiện tổn thương tương tự ở vùng sau gáy kèm theo tình trạng rụng lông mày hai bên.
Do kết quả sinh thiết da đầu ban đầu chưa thống nhất hoàn toàn giữa biểu hiện lâm sàng và giải phẫu bệnh, các bác sĩ đã quyết định gửi mẫu bệnh phẩm sang Mỹ để phân tích chuyên sâu và kết quả cuối cùng xác nhận bệnh nhân chính xác mắc hội chứng rụng tóc xơ hóa vùng trán.
Bác sĩ Minh phân tích đây là một dạng rụng tóc có sẹo hiếm gặp thuộc nhóm bệnh viêm phá hủy nang tóc và có thể gây mất tóc vĩnh viễn nếu không được can thiệp kịp thời.
Điều khiến ca bệnh này trở nên hy hữu là sự xuất hiện đồng thời của bớt nevus xanh khổng lồ trên da đầu. Y văn thế giới hiện tại mới chỉ ghi nhận rất ít trường hợp rụng tóc xơ hóa vùng trán đi kèm các tổn thương dạng bớt sắc tố, và chưa từng có báo cáo nào ghi nhận sự kết hợp với nevus xanh khổng lồ như nữ bệnh nhân này.
Hiện người bệnh được các bác sĩ tích cực điều trị theo phác đồ cập nhật mới nhất dành riêng cho hội chứng rụng tóc xơ hóa vùng trán.
Bác sĩ Minh khuyến cáo người dân nếu xuất hiện các triệu chứng như ngứa da đầu kéo dài, rụng tóc bất thường lượng nhiều, đường chân tóc vùng trán lùi dần hoặc rụng lông mày không rõ nguyên nhân thì nên đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa để khám sớm. Bởi việc chẩn đoán kịp thời có ý nghĩa sống còn trong việc ngăn chặn quá trình phá hủy nang tóc và hạn chế tối đa nguy cơ mất tóc vĩnh viễn.
Ngày 20/4, Bệnh viện Phụ sản Trung ương cho biết sau 4 tháng điều trị, bệnh nhi đạt cân nặng 2,5 kg, đã tự ăn và duy trì hệ thống tim phổi ổn định. BS Hà Đức Dũng, Trung tâm Sơ sinh, cho biết gia đình mang con về nhà cùng bộ hồ sơ bệnh án dày cộp nặng tới 2 kg. Ông yêu cầu người nhà tuân thủ tuyệt đối hướng dẫn dinh dưỡng, đảm bảo vệ sinh môi trường sống nhằm phòng chống nhiễm khuẩn và đưa trẻ đi tiêm vaccine đúng lịch.
4 tháng trước, bệnh nhân lọt lòng ở mốc 25 tuần 4 ngày, mang theo nhiều rủi ro sinh tồn. Trẻ đối diện tình trạng suy hô hấp cực nặng, chảy máu não không do chấn thương và nhiễm khuẩn sơ sinh. Cơ thể bệnh nhi chưa hoàn thiện, nhịp thở yếu ớt khiến các bác sĩ phải theo dõi sát sao.
Đội ngũ y tế áp dụng phác đồ thở máy kéo dài phối hợp chặt chẽ với chế độ nuôi dưỡng đặc biệt. Trẻ phải thở máy kéo dài và quá trình cai máy diễn ra cực kỳ khó khăn. Để duy trì sự sống, các bác sĩ phải phối hợp chặt chẽ giữa phác đồ điều trị biến chứng và chế độ nuôi dưỡng đặc biệt. Mất một tháng chăm sóc tích cực, bé mới có thể bắt đầu ăn hoàn toàn qua đường tiêu hóa.
"Nhìn con đi được đến ngày hôm nay an toàn, tôi chỉ biết gửi lời biết ơn, tri ân sâu sắc nhất đến các bác sĩ, điều dưỡng, hộ sinh đã không chỉ cứu sống con mà còn luôn động viên gia đình trong những lúc khó khăn nhất", người mẹ chia sẻ.
Thống kê của Bộ Y tế chỉ ra tử vong sơ sinh chiếm 71% ca tử vong ở trẻ dưới một tuổi; trong đó nguyên nhân đẻ non và nhẹ cân chiếm tới 25%. Tổ chức Y tế ThThốngế giới (WHO) định nghĩa sinh non là tình trạng chuyển dạ trước 37 tuần tuổi thai. Trẻ sinh thiếu tháng mang hệ miễn dịch yếu, dễ mắc nhiễm trùng huyết, suy hô hấp, viêm ruột hoại tử và đối mặt nguy cơ bại não, mù, điếc.
Nhằm giảm thiểu rủi ro, giới chuyên môn khuyến cáo thai phụ chăm sóc thai kỳ cẩn thận, duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng và khám thai định kỳ để y bác sĩ kịp thời phát hiện, kiểm soát các bệnh lý nền.
