Sáng 26/5, Bộ Y tế tổ chức hội nghị trực tuyến phổ biến Nghị định 165 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh.
Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết Nghị định số 165 đã quy định tương đối toàn diện về phạm vi, đối tượng, lộ trình triển khai, cơ sở tổ chức thực hiện, cơ chế phối hợp và nguồn lực bảo đảm cho công tác khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc và quản lý dữ liệu sức khỏe người dân.
Tuy nhiên, qua tổng hợp bước đầu, nhiều địa phương, đơn vị vẫn còn khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện, nhất là các nội dung liên quan đến tổ chức khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc; bố trí nhân lực, kinh phí, cơ sở vật chất; thu thập, cập nhật và liên thông dữ liệu khám sức khỏe…
“Bộ Y tế xác định tinh thần triển khai phải thực chất, đồng bộ, tránh hình thức; bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ khám sức khỏe định kỳ thuận lợi, hiệu quả và từng bước hình thành hệ thống dữ liệu sức khỏe đồng bộ, liên thông, phục vụ công tác quản lý, dự phòng và chăm sóc sức khỏe lâu dài cho nhân dân”, Thứ trưởng Hà nhấn mạnh.
Liên quan đến khám sức khỏe định kỳ cho nhóm học sinh, ông Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), cho biết, đây là lần đầu nội dung khám sức khỏe đầu năm, khám sàng lọc bệnh, tật cho học sinh hàng năm được đưa vào.
Đồng thời, các đơn vị cũng cần rà soát tiền sử tiêm chủng khi trẻ nhập học cấp mầm non, tiểu học. Trên cơ sở đó, các trường phối hợp với trạm y tế xã xây dựng kế hoạch tiêm bù, tiêm vét cho trẻ chưa được tiêm chủng trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng.
Một điểm mới đáng chú ý của Nghị định 165 là quy định tiêm chủng trọn vòng đời thay vì chỉ tiêm chủng cho bà mẹ, trẻ em như trước. Chẳng hạn, vaccine cúm sau này sẽ được đưa vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng.
Bên cạnh đó, khối tư nhân cũng sẽ tham gia công tác tiêm chủng trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng. UBND tỉnh, cơ quan chuyên môn sẽ quyết định cơ sở tư nhân nào được tham gia.
Đặc biệt, từ ngày 1/7 sẽ không còn công bố dịch như trước đây.
Hỗ trợ, cấp học bổng với người học chuyên ngành dự phòng, y tế công cộng, dinh dưỡng
Theo đó, ngoài chính sách học bổng theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, sinh viên, học viên của chương trình đào tạo văn bằng cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ chuyên ngành y học dự phòng, y tế công cộng, dinh dưỡng có kết quả học tập từ loại khá trở lên, không bị kỷ luật và khiển trách trong kỳ xét học bổng sẽ được cấp học bổng khuyến khích.
Học viên học sau đại học gồm thạc sĩ, tiến sĩ chuyên ngành y học dự phòng, dịch tễ học thực địa cũng được Nhà nước hỗ trợ hoàn toàn học phí và hỗ trợ chi phí sinh hoạt.
Học viên của chương trình đào tạo cấp văn bằng thạc sĩ, tiến sĩ các ngành y học dự phòng, dịch tễ học, dịch tễ học thực địa, y tế công cộng, dinh dưỡng là người đang làm việc tại trạm y tế cấp xã, cơ sở y tế dự phòng tại khu vực biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn và vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn được Nhà nước cấp học bổng chính sách.
Thứ trưởng Hà đề nghị các đơn vị liên quan sớm hoàn thiện chính sách hỗ trợ cho sinh viên để áp dụng ngay từ ngày 1/7.
Các chuyên gia cho rằng giấc ngủ trưa mang lại nhiều lợi ích, nhưng thời điểm và cách ngủ mới là yếu tố quyết định hiệu quả.
Theo các chuyên gia của tổ chức y tế phi lợi nhuận Mayo Clinic (Mỹ), ngủ trưa đúng cách có thể giúp cải thiện sự tỉnh táo, tăng khả năng tập trung, nâng cao trí nhớ và cải thiện tâm trạng. Tuy nhiên, việc nằm ngủ ngay sau khi vừa ăn no lại không được khuyến khích.
Lý do là sau bữa ăn, cơ thể cần tập trung máu đến hệ tiêu hóa để xử lý thức ăn. Nếu nằm xuống ngay, quá trình tiêu hóa có thể bị ảnh hưởng, đồng thời làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày - thực quản ở một số người, đặc biệt là những người thường xuyên bị ợ nóng hoặc mắc bệnh trào ngược.
Bác sĩ tiêu hóa Bharat Pothuri (Mỹ) cho biết những người có hệ tiêu hóa nhạy cảm nên tránh nằm ngay sau khi ăn và cần dành thời gian để thức ăn được tiêu hóa trước khi nghỉ ngơi. Điều này giúp hạn chế tình trạng axit dạ dày trào ngược lên thực quản gây khó chịu.
Các chuyên gia cho rằng không nhất thiết phải đợi quá lâu sau bữa trưa. Với một bữa ăn thông thường, mọi người nên dành khoảng 20 - 30 phút đi lại nhẹ nhàng, thư giãn hoặc làm việc nhẹ trước khi ngủ trưa.
Khoảng thời gian này giúp cơ thể bắt đầu quá trình tiêu hóa thức ăn, đồng thời hạn chế cảm giác đầy bụng hoặc khó chịu khi nằm xuống.
Nếu bữa trưa có nhiều chất béo hoặc ăn quá no, thời gian chờ có thể kéo dài hơn. Trong khi đó, những người có tiền sử trào ngược dạ dày nên tránh nằm hoàn toàn ngay sau khi ăn và có thể nghỉ ngơi ở tư thế ngồi hoặc tựa lưng.
Ngoài thời điểm ngủ, thời lượng ngủ trưa cũng rất quan trọng. Giấc ngủ trưa lý tưởng cho người trưởng thành kéo dài từ 15 - 30 phút. Đây là khoảng thời gian đủ để phục hồi năng lượng mà không làm cơ thể rơi vào giấc ngủ sâu, theo Cleveland Clinic (Mỹ)
Ngủ quá lâu vào ban ngày có thể khiến nhiều người thức dậy với cảm giác uể oải, choáng váng và khó tập trung. Ngoài ra, ngủ trưa quá dài hoặc quá muộn trong ngày còn có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ ban đêm.
Các chuyên gia khuyến cáo nên ngủ trưa vào đầu giờ chiều, lý tưởng trong khoảng từ 13 - 15 giờ, khi cơ thể có xu hướng giảm tỉnh táo theo nhịp sinh học tự nhiên. Thời gian ngủ nên giới hạn ở mức 20 phút và thực hiện ở nơi yên tĩnh, thoáng mát.
Vì vậy, thay vì ăn xong rồi nằm ngủ ngay, mọi người nên dành khoảng 20 - 30 phút để cơ thể bắt đầu tiêu hóa thức ăn trước khi chợp mắt. Chỉ một giấc ngủ ngắn đúng thời điểm cũng đủ giúp cơ thể hồi phục năng lượng và làm việc hiệu quả hơn trong phần còn lại của ngày.
Các bệnh nhân được chẩn đoán mắc sốt rét do ký sinh trùng Plasmodium falciparum - thể bệnh nguy hiểm có nguy cơ bệnh nặng và có thể tử vong cao nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Một trong những bệnh nhân là anh H.V.T. (36 tuổi, Thanh Hóa), từng làm việc tại Congo. Trong thời gian lao động tại đây, đặc biệt vào mùa mưa, anh nhiều lần lên cơn sốt rét, có thời điểm mắc bệnh từ 1 - 3 lần mỗi tháng. Mỗi lần sốt, anh chỉ được điều trị cắt cơn sốt bằng truyền dịch rồi tiếp tục làm việc.
Lo ngại sức khỏe ngày càng suy giảm, anh quyết định trở về Việt Nam để điều trị. Tuy nhiên, sau khi về nước khoảng hai tuần, anh xuất hiện trở lại các triệu chứng sốt cao gần 40°C, rét run, đau đầu, buồn nôn, chóng mặt và mệt mỏi kéo dài.
Nhận thấy các biểu hiện tương tự những đợt sốt rét trước đó, gia đình đã đưa anh đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Trường hợp thứ hai là anh M.T.H. (45 tuổi, Tuyên Quang), công nhân xuất khẩu lao động tại Angola. Trong thời gian làm việc ở nước ngoài, anh cũng từng mắc sốt rét nhưng chưa được điều trị triệt để.
Sau khi trở về Việt Nam được hai tháng, anh tiếp tục xuất hiện một đợt sốt và tự uống số thuốc còn mang từ Angola trong vài ngày cho đến khi hết triệu chứng.
Một tuần trước khi nhập viện, anh H. đột ngột sốt cao tới 40,2°C, rét run dữ dội, dù đắp nhiều chăn vẫn không hết lạnh. Mỗi cơn sốt kéo dài khoảng ba giờ và xuất hiện hai lần mỗi ngày.
Tại cơ sở y tế địa phương, kết quả xét nghiệm xác định anh dương tính với ký sinh trùng sốt rét Plasmodium falciparum. Ngay sau đó, bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương để điều trị chuyên sâu.
Theo bác sĩ Trần Duy Hưng, Trưởng khoa vi rút - ký sinh trùng bệnh viện cho biết, cả hai bệnh nhân đều nhập viện trong tình trạng sốt cao, rét run, đau đầu, đau mỏi toàn thân và có tiền sử sinh sống, lao động tại các quốc gia châu Phi. Kết quả xét nghiệm máu đều cho thấy nhiễm ký sinh trùng sốt rét Plasmodium falciparum.
"Đây là chủng ký sinh trùng gây sốt rét phổ biến nhất và cũng là nguyên nhân của nhiều trường hợp diễn biến nặng.
Nếu không được điều trị kịp thời, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ bệnh nặng; suy đa cơ quan và tử vong", bác sĩ Hưng nhấn mạnh.
Sau khi được điều trị tích cực bằng các thuốc chống sốt rét đặc hiệu đường tiêm và đường uống, cả hai bệnh nhân đều đáp ứng tốt. Tình trạng sốt đã được kiểm soát, sức khỏe ổn định và đang tiếp tục được theo dõi.
Theo bác sĩ Hưng, những người xuất hiện triệu chứng sốt cấp tính sau khi trở về từ nước ngoài, đặc biệt là các quốc gia châu Phi, cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và xét nghiệm sớm. Việc chẩn đoán kịp thời có ý nghĩa quyết định trong điều trị và giảm nguy cơ biến chứng nặng.
Đối với người chuẩn bị đến các vùng lưu hành sốt rét, cần chủ động tìm hiểu nguy cơ dịch tễ, thực hiện các biện pháp phòng chống muỗi đốt và đến cơ sở y tế để được tư vấn sử dụng thuốc dự phòng khi cần thiết nhằm hạn chế nguy cơ mắc bệnh.
Theo Healthline, nghiên cứu cho thấy uống nước ép lựu mỗi ngày trong 2 tháng có thể làm giảm huyết áp tâm thu, huyết áp tâm trương hoặc cả hai ở một số người.
Một nghiên cứu đối chứng giả dược năm 2022 chỉ ra rằng bổ sung chiết xuất lựu uống hàng ngày có thể làm giảm sự xuất hiện của các nếp nhăn nghiêm trọng, cải thiện hệ vi sinh vật trên da và giảm sản xuất dầu trên da, cùng với các lợi ích khác cho da và sức khỏe tổng thể.
Một đánh giá hệ thống năm 2023 cũng cho thấy tiêu thụ lựu mỗi ngày có thể cải thiện chức năng nhận thức ở những người khỏe mạnh và giảm nguy cơ suy giảm nhận thức. Nhận thức đề cập đến các quá trình liên quan đến học tập, ghi nhớ và hiểu thông tin.
Người mắc đái tháo đường vẫn có thể ăn lựu, nhưng nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng về khẩu phần phù hợp vì lựu chứa lượng đường tự nhiên tương đối cao.
Lợi ích sức khỏe của quả lựu
Lựu có ít calo và chất béo nhưng lại có nhiều chất xơ, vitamin và khoáng chất. Các lợi ích bao gồm chất chống oxy hóa, sức khỏe tim mạch, sức khỏe tiết niệu, sức bền khi tập thể dục…
Dưới đây là một số lợi ích sức khỏe và giá trị dinh dưỡng của quả lựu:
Giàu chất chống oxy hóa
Chất chống oxy hóa là những hợp chất giúp bảo vệ các tế bào của cơ thể khỏi bị hư hại do các gốc tự do gây ra. Lượng gốc tự do cao có thể gây hại và góp phần gây ra một số bệnh mãn tính.
Lựu rất giàu chất chống oxy hóa và các hợp chất polyphenolic, bao gồm punicalagin, anthocyanin và tannin thủy phân. Nhận chất chống oxy hóa từ trái cây như quả lựu là một cách tuyệt vời để hỗ trợ sức khỏe tổng thể và ngăn ngừa bệnh tật.
Có thể giúp ngăn ngừa tình trạng viêm nhiễm
Viêm mãn tính có thể góp phần gây ra nhiều bệnh như bệnh tim, đái tháo đường tuýp 2 và ung thư. Ăn lựu có thể giúp ngăn ngừa tình trạng viêm liên quan đến các bệnh mãn tính này. Điều này phần lớn là do các hợp chất được gọi là punicalagin, đã được chứng minh là có đặc tính chống oxy hóa và chống viêm.
Mặc dù cần nhiều nghiên cứu hơn nhưng nghiên cứu bước đầu cho thấy tiêu thụ nước ép lựu có thể làm giảm một số dấu hiệu viêm nhất định.
Có thể có đặc tính chống ung thư
Nghiên cứu đã phát hiện ra rằng các hợp chất trong quả lựu có đặc tính chống ung thư.
Nghiên cứu trên động vật cho thấy lựu giúp làm chậm sự phát triển của khối u trong giai đoạn đầu của bệnh ung thư gan. Một số nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy chiết xuất từ quả lựu có thể có lợi trong hỗ trợ điều trị ung thư tuyến tiền liệt. Tuy nhiên, cần thêm các nghiên cứu trên người để khẳng định hiệu quả.
Có thể mang lại lợi ích cho sức khỏe tim mạch
Có bằng chứng cho thấy trái cây giàu hợp chất polyphenolic, chẳng hạn như lựu, có thể có lợi cho sức khỏe tim mạch.
Ví dụ, một nghiên cứu trên người mắc bệnh tim cho thấy uống nước ép lựu giúp giảm tần suất và mức độ đau thắt ngực, đồng thời cải thiện một số chỉ dấu sinh học liên quan đến sức khỏe tim mạch.
Hỗ trợ sức khỏe tiết niệu
Các nghiên cứu trong ống nghiệm và trên người đã phát hiện ra rằng chiết xuất từ quả lựu có thể giúp làm giảm sự hình thành sỏi thận.
Ngoài ra, các nghiên cứu trên động vật đã phát hiện ra rằng chiết xuất từ quả lựu có thể giúp điều chỉnh nồng độ oxalat, canxi và phốt phát trong máu, những thành phần phổ biến của sỏi thận.
Tốt cho trí não
Lựu có chất chống oxy hóa gọi là ellagitannin, giúp giảm viêm trong cơ thể. Một số nghiên cứu đã phát hiện ra rằng ellagitannin có thể giúp bảo vệ não chống lại bệnh Alzheimer và Parkinson bằng cách giảm tổn thương oxy hóa và tăng khả năng sống sót của tế bào não.
Tuy nhiên, giống như các loại nước ép trái cây và rau quả khác, các chuyên gia khuyên bạn nên uống nước ép lựu ở mức vừa phải. Các chuyên gia khuyến cáo nên uống nước ép lựu ở mức vừa phải, khoảng 170 ml mỗi ngày, đồng thời ưu tiên ăn quả lựu tươi để bổ sung thêm chất xơ.
