Trở về sau chuyến du lịch 5 ngày 4 đêm ở Nhật Bản, Hải Anh (ngụ TP.HCM) tổng kết “thiệt hại” hơn 80 triệu đồng, hơn một nửa trong số đó đã “bay cái vèo” chỉ sau một buổi lang thang mua sắm ở Tokyo. Trong chương trình tour của Hải Anh có 3 điểm mua sắm là: khu Ginza và Shibuya ở Tokyo, khu Factory Outlet ở Fukushima và hệ thống siêu thị Aeon Mall nổi tiếng. Trong đó, Ginza được biết đến là một trong những khu mua sắm sang trọng nhất với các thương hiệu thời trang cao cấp hàng đầu thế giới như Chanel, Dior, Gucci, Louis Vuitton…
Anh Tuấn Thành, hướng dẫn viên đã có 18 năm kinh nghiệm dẫn tour Nhật, cho biết: Trước đây, người Việt tới Ginza chỉ đi coi là chính vì khu này toàn đồ xa xỉ. Ngay cả dân Nhật đi dạo ở đây cũng là những người sang trọng, trang điểm lộng lẫy. Thế nhưng vài năm trở lại đây, đoàn khách nào do anh dẫn cũng muốn tới Ginza mua đồ. “Khách Việt ngày càng chịu chơi và chuộng hàng hiệu”, anh Tuấn Thành nói.
Ginza cũng là một trong những địa điểm đẹp nhất để ngắm cảnh lên đèn ở Tokyo. Sau khi các cửa hàng đóng cửa và khách mua sắm trở về, khu phố này lại khoác lên mình diện mạo thứ hai: khu vui chơi giải trí về đêm ngập tràn ánh đèn với những quán bar, câu lạc bộ đêm cao cấp. “Lạc ở Ginza từ chiều đến tối bằng 3 tháng lương cày cuốc ở nhà”, Hải Anh ví von.
Song, tiếng “ting ting” thông báo trừ tiền từ thẻ visa dường như không đủ làm hạ nhiệt tinh thần mua sắm của đoàn khách Việt. Xe vừa dừng ở khu Factory Outlet rộng hàng ngàn héc ta gần tuyến cao tốc trên đường từ Tokyo đến Fukushima, cả đoàn vội lao xuống để tranh thủ đi mua sắm bởi theo lịch trình, thời gian dừng tại điểm này chỉ có 2 giờ. Coach, Nike, Adidas, Puma…, hàng trăm thương hiệu quần áo, giày dép, túi xách với mức giảm giá tới 70 – 80% mê hoặc các “tín đồ shopping”. Ai cũng túi to túi nhỏ, í ới chỉ nhau hàng nào, quầy nào khuyến mãi nhiều.
Hình ảnh tương tự cũng diễn ra khi tới Aeon Mall. Đoàn khách của anh Thành còn xin cắt bớt chương trình tham quan, thay đổi lịch trình từ 2 lên 4 tiếng ở Aeon Mall để đủ thời gian “hốt” hàng Nhật “xịn”.
“Phân khúc nào cũng có chỗ cho du khách mua sắm thỏa thích. Hàng thì chất lượng, chỉ việc đưa passport ra là có thể hoàn thuế ngay tại chỗ, bảo sao mọi người không mê. Lang thang ăn uống, mua sắm đang là xu hướng lựa chọn của du khách, thay vì chỉ chăm chăm đến điểm tham quan như trước đây”, hướng dẫn viên Tuấn Thành chia sẻ.
Outlet “mixed-use” (đa năng) – tổ hợp quy mô quốc gia kết hợp mua sắm, vui chơi giải trí, văn hóa và ẩm thực – tương tự khu Ginza của Nhật Bản cũng là mô hình mà bà Lê Hồng Thủy Tiên, Tổng giám đốc Tập đoàn Liên Thái Bình Dương (IPPG), ấp ủ bao năm qua. Bà Thủy Tiên khẳng định VN có thể xây dựng được những khu mua sắm đặc sắc, bởi du khách đi mua sắm không chỉ chăm chăm vào đồ hiệu, mà họ còn sẵn sàng chi tiền để mang về một “lát cắt văn hóa bản địa”. Vì vậy, nên tạo điều kiện cho doanh nghiệp xây dựng các tổ hợp mua sắm đa năng với những điều kiện cụ thể. Ví dụ như quy định cứng về tỷ lệ hàng VN chất lượng cao được bày bán tại đây. VN với 34 tỉnh, thành chứa đựng hàng vạn câu chuyện văn hóa độc đáo chính là “mỏ vàng” để khai thác cho mô hình này. Khi đó, hàng Việt sẽ đứng ngang hàng với các thương hiệu xa xỉ trên thế giới.
Khẳng định tiềm năng để VN trở thành “thiên đường mua sắm”, song bà Lê Hồng Thủy Tiên cho rằng chính sách hiện nay còn rất nhiều bất cập.
Đầu tiên, hệ thống hoàn thuế VAT cho khách quốc tế hiện quá rườm rà, kém sức cạnh tranh. Muốn khuyến khích du khách chi tiêu, cần cấp bách số hóa và liên thông đồng bộ hệ thống 3 bên: doanh nghiệp (DN) – cơ quan thuế – hải quan dựa trên nền tảng hóa đơn điện tử. Đồng thời, phải cho phép hoàn thuế ngay tại điểm bán đối với một số nhóm hàng đủ điều kiện để kích thích du khách mua sắm liên tục. Song song, mạnh dạn mở lại mô hình mua sắm miễn thuế có kiểm soát bằng công nghệ số (truy xuất điện tử, quản lý hạn mức) tại các khu kinh tế cửa khẩu, khu phi thuế quan, khu thương mại tự do cho cả khách quốc tế và khách Việt.
Cùng với đó, quy hoạch chuyên nghiệp bán lẻ du lịch, xóa bỏ hình ảnh nhếch nhác. Nhà nước cần ban hành tiêu chí đầu tư, cơ sở vật chất tối thiểu nhằm quy hoạch lại các điểm bán lẻ một cách chuyên nghiệp, đưa hàng VN chất lượng cao và có mẫu mã đẹp mắt vào phục vụ du khách một cách sang trọng nhất. Lãnh đạo IPPG bày tỏ mong muốn Chính phủ biến việc này thành chiến lược quốc gia, giao KPI cụ thể cho các bộ ngành: mỗi năm phải đưa được vài trăm đến vài ngàn thương hiệu Việt độc đáo vào các kênh bán lẻ du lịch một cách chuyên nghiệp.
Để xây dựng được những mô hình outlet thành công, theo bà Thủy Tiên, quan trọng nhất là cần quỹ đất sạch và có chính sách ưu đãi. Bởi bản chất của outlet là bán hàng hiệu giảm giá quanh năm, biên lợi nhuận rất mỏng. Nếu giá đất quá cao, chi phí mặt bằng đắt đỏ thì DN Việt không thể trụ nổi. Khi đó, outlet sẽ biến thành sân chơi riêng của các thương hiệu ngoại. Đặc biệt, cần khẩn cấp gỡ bỏ rào cản trần khuyến mãi 50% vì nếu giảm giá quanh năm mà bị siết trần thì mô hình outlet chưa ra đời đã vi phạm luật.
“Khi một du khách quốc tế đến VN, mở ví mua một sản phẩm Việt mang về nước, đó chính là xuất khẩu tại chỗ. Hình thức này mang lại giá trị gia tăng cực cao vì không tốn chi phí logistics, không chịu rủi ro tỷ giá hay chi phí trung gian. Vì vậy, các DN thương mại du lịch cần được tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi, dòng tín dụng hỗ trợ như các DN xuất khẩu truyền thống”, bà Thủy Tiên đề xuất.
Từ góc độ DN du lịch, TS Thái Doãn Hồng, Tổng giám đốc Công ty CP Du lịch Công đoàn TP.HCM, cũng kiến nghị Chính phủ có cơ chế thông thoáng hơn để thu hút đầu tư vào hệ thống trung tâm mua sắm miễn thuế, factory outlet, chợ đêm và kinh tế đêm. Đồng thời, cơ quan thuế cũng cần vào cuộc để xây dựng chính sách hoàn thuế, miễn giảm thuế hấp dẫn hơn cho khách quốc tế khi mua sắm tại VN.
Đặc biệt, các trung tâm mua sắm này phải kết nối trực tiếp với DN du lịch. Để tất cả đoàn khách quốc tế đến VN đều có thể được đưa vào hệ thống mua sắm này, tạo nguồn khách ổn định và kích thích chi tiêu.
Chương trình "Ngày không tiền mặt" sau 7 năm triển khai chính thức bước sang giai đoạn mới với tên gọi "Ngày tài chính số 2026".
Ngày 25-5, dưới sự chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước và UBND TP.HCM, Báo Tuổi Trẻ phối hợp Văn phòng, Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước), Sở Công Thương TP.HCM và Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (Napas) tổ chức họp báo công bố chương trình Ngày tài chính số 2026 với chủ đề "Thanh toán thông minh thúc đẩy tài chính số".
Thông tin tại buổi họp báo, bà Nguyễn Phương Huyền, thành viên ban điều hành kiêm Giám đốc khối bán lẻ, Ngân hàng Sacombank - cho biết đơn vị đã triển khai thanh toán QR Global cho các nước Thái Lan, Cambodia, Lào và mới nhất là với Trung Quốc và Hàn Quốc. Tỉ lệ giao dịch khá ấn tượng.
Theo bà Huyền, lợi ích không chỉ dừng lại ở phân khúc khách hàng nội địa đi du lịch nước ngoài có các nền tảng thanh toán số mà còn mở ra tham vọng về một thị trường thanh toán số ASEAN.
"Đây là vấn đề tôi cho rằng các ngân hàng cũng sẽ đặt mục tiêu cho mình trong việc không chỉ là tạo ra một điểm chạm từ việc thanh toán nội địa, mà còn có thêm nguồn ngoại tệ từ khách hàng nước ngoài vào Việt Nam", bà Huyền nói.
Điều đó không chỉ giúp tiết giảm chi phí vốn mà còn mở ra khả năng đẩy mạnh kết nối khai thác dữ liệu, phân tích hành vi của khách hàng. Đặc biệt là tiềm năng chuyển đổi từ mô hình Finance provider (nhà cung cấp dịch vụ tài chính) thành Finance platform (nền tảng tài chính) trong thị trường tài chính số và môi trường số hiện nay.
"Đây là một số lợi ích mà tôi cho rằng là xu hướng sẽ phát triển trong thời gian tới", bà Huyền nói.
Ông Nguyễn Thanh Tùng, Phó Tổng giám đốc Napas - cho biết đến nay, Napas đã triển khai kết nối Thanh toán xuyên biên giới qua mã QR với Thái Lan, Lào, Campuchia cho cả hai chiều thanh toán cho người Việt khi sang nước ngoài và du khách quốc tế vào Việt Nam
Một trong những yếu tố quan trọng nhất để thúc đẩy chuyển đổi từ hình thức chuyển khoản cá nhân (P2P) sang sử dụng giải pháp thanh toán VietQRPay là nhữnglợi ích, giá trị về vận hành và quản lý bán hàng mà giải pháp này mang lại.
"Trong thời gian tới, NAPAS tiếp tục hợp tác với các Ngân hàng, Trung gian thanh toán, Fintech để mởrọng mạng lưới chấp nhận thanh toán VietQRPaytrong nhiều lĩnh vực, từ các cửa hàng tạp hóa nhỏ, cửa hàng ăn uống đến các chuỗi siêu thị lớn...", ông Tùng cho biết thêm.
Ông Kelvin Utomo - Trưởng bộ phận Sản phẩm và giải pháp Visa Việt Nam, Lào và Campuchia nhận định Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh của thương mại số, với mức độ tự tin và sẵn sàng rất cao của người tiêu dùng. Đây là một trong những yếu tố tạo nên nét đặc biệt của thị trường Việt Nam so với nhiều nước khác trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Theo ông Kelvin, có ba xu hướng nổi bật đang định hình thị trường thanh toán số tại Việt Nam.
Thứ nhất, thói quen thanh toán của người tiêu dùng đã chuyển dịch rõ rệt sang thanh toán số và thanh toán không tiếp xúc. Ông dẫn chứng, cách đây ba năm, tại chương trình Ngày không tiền mặt, tỉ lệ thanh toán không tiếp xúc ghi nhận trên hệ thống Visa tại Việt Nam mới khoảng 50%. Đến nay, con số này đã tăng lên khoảng 80%, trong đó khoảng 30% đến từ các tính năng ví điện tử toàn cầu.
Thứ hai, Chính phủ cùng các đối tác trong hệ sinh thái thanh toán số đang đẩy mạnh nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, đặc biệt là hộ kinh doanh. Điều này góp phần thúc đẩy sự phát triển của kinh tế số, đồng thời giúp các đơn vị kinh doanh nhỏ tiếp cận dễ hơn với phương thức thanh toán hiện đại.
Thứ ba, nhu cầu về các trải nghiệm thanh toán an toàn, liền mạch và phù hợp ngày càng tăng. Đáng chú ý là các hình thức như thanh toán xuyên biên giới, thanh toán chạm bằng điện thoại hoặc các giải pháp biến điện thoại thành thiết bị chấp nhận thanh toán. Theo ông Kelvin, đây không còn là xu hướng xa vời mà đã trở thành nhu cầu thực tế, đòi hỏi những giải pháp có chi phí hợp lý, dễ triển khai và mang lại hiệu quả cho doanh nghiệp.
Từ các xu hướng trên, đại diện Visa cho rằng cần tiếp tục mở rộng mạng lưới chấp nhận thanh toán số. Doanh nghiệp nên nhìn nhận việc chấp nhận thanh toán số không chỉ là một khoản chi phí mà là điều kiện cần thiết để tăng trưởng trong bối cảnh tiêu dùng thay đổi nhanh.
Bên cạnh đó, Visa cũng định hướng phát triển các giải pháp thanh toán dựa trên phần mềm, cho phép doanh nghiệp chỉ cần sử dụng điện thoại thông minh mà không phải đầu tư thêm thiết bị chuyên dụng. Cách làm này có thể giúp tiết kiệm chi phí, đặc biệt phù hợp với doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh.
Ông Kelvin nhấn mạnh, phát triển thanh toán số không phải là sân chơi của riêng một tổ chức hay một đối tác nào. Để thị trường tiến xa hơn, cần sự phối hợp của tất cả các bên trong hệ sinh thái, từ cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ đến các đơn vị kinh doanh và người tiêu dùng.
Đôi khi các hãng hàng không thường bán nhiều vé hơn số ghế thực tế. Đây là một phần trong quy trình vận hành của các hãng hàng không, nhất là vào mùa cao điểm. Khi đó, những hành khách kém may mắn sẽ không có chỗ trên chuyến bay. Tình trạng này thường được gọi là "bumping" (ép khách rời chuyến).
Hành khách sẽ phải làm gì khi rơi vào tình huống này? Dưới đây là những điều cần biết, những việc cần làm nếu rơi vào hoàn cảnh đó.
Hãng hàng không có được bán quá số ghế không?
Việc các hãng hàng không bán quá số ghế (overbook) của máy bay hoàn toàn hợp pháp. Theo Jesse Neugarten, người sáng lập Dollar Flight Club, dịch vụ thông báo vé máy bay giá rẻ, họ làm việc này "mọi lúc".
"Các hãng hàng không được phép bán nhiều vé hơn số ghế vì dựa trên dữ liệu lịch sử về tỷ lệ người bỏ vé, không đến làm thủ tục. Hãy coi đó là một bài toán xác suất. Phần lớn các trường hợp đều ổn, nhưng thỉnh thoảng việc bỏ chuyến không xảy ra, dẫn tới có hành khách không được bay", ông nói.
Ai là người dễ bị "mời" xuống máy bay nhất?
Nếu không có ai tự nguyện nhường chỗ, hãng hàng không sẽ tuân theo các tiêu chí cụ thể để quyết định ai phải ở lại. Việc này không ngẫu nhiên.
"Những người check in muộn, đặt vé hạng phổ thông cơ bản (basic economy) hoặc chưa có số ghế thường bị đưa vào danh sách "bumping". Những người đi du lịch một mình cũng dễ bị chọn vì hãng dễ sắp xếp chuyến bay khác cho họ", ông Neugarten giải thích. Ngược lại, ông nói nếu bạn có thẻ thành viên hạng cao, mua vé giá cao hoặc check in sớm, khả năng bị bỏ lại rất thấp.
Làm gì nếu bị từ chối lên máy bay?
Nếu rơi vào tình huống này, đừng quá lo lắng. Hãy giữ bình tĩnh và ở lại khu vực cửa khởi hành. Neugarten khuyên hành khách yêu cầu nhân viên cung cấp văn bản (hoặc bất kỳ giấy tờ nào) giải thích vì hãng có nghĩa vụ làm việc này. Sau đó, hãy kiểm tra ứng dụng của hãng hàng không để tìm các chuyến bay thay thế.
"Trong nhiều trường hợp, hành khách có thể tự đặt lại vé trên ứng dụng nhanh hơn là chờ đợi xếp hàng", ông nói.
Hành khách cũng nên hỏi nhân viên về các khoản bồi thường và những gì họ có thể hỗ trợ để đưa mình tới điểm đến, chẳng hạn một ghế trên chuyến bay kế tiếp, voucher ăn uống hay chỗ ở khách sạn nếu bị hoãn chuyến qua đêm.
Neugarten khuyên bất kỳ ai bị "bumping" hãy lên tiếng. "Bạn có nhiều quyền lực hơn bạn nghĩ. Hãy nhớ việc bị đẩy lại không có nghĩa phải tiếp tục bay với cùng hãng hàng không đó. Nên hỏi liệu họ có thể sắp xếp cho bạn bay hãng khác không. Nhiều nhân viên mặt đất có thể làm điều đó, nhưng họ sẽ không làm trừ khi bạn yêu cầu", ông nói.
Ngoài ra, nếu chuyến bay mới đến nơi muộn hơn chuyến ban đầu hơn một tiếng, hành khách có thể được bồi thường bằng tiền mặt. Cụ thể, chuyến bay chậm từ 1 đến 2 tiếng (nội địa) hoặc 1-4 tiếng (quốc tế), hành khách có quyền nhận 200% giá vé một chiều. Nếu chuyến bay chậm trên 2 tiếng (nội địa) hoặc 4 tiếng (quốc tế), hành khách có quyền nhận 400% giá vé một chiều.
Cần lưu ý khoản bồi thường này chỉ áp dụng cho những hành khách bị từ chối lên máy bay không tự nguyện. Nếu bạn được yêu cầu tự nguyện nhường chỗ, bạn có thể (và nên) thương lượng. Hãy yêu cầu tiền mặt thay vì phiếu giảm giá và đừng ngại xin hỗ trợ ăn uống hoặc khách sạn.
Tại sao nên đòi tiền mặt? Lý do voucher có thể hết hạn, có các ngày bị hạn chế sử dụng hoặc đi kèm với nhiều điều kiện rắc rối. Và cuối cùng, Neugarten nhấn mạnh, hãy yêu cầu xác nhận thỏa thuận bằng văn bản.
Làm gì để tránh bị "mời" xuống máy bay
- Check in sớm: Đây là cách đơn giản nhất. Bạn làm thủ tục càng sớm, khả năng mất chỗ càng thấp.
- Chọn ghế trước: Có một số ghế cụ thể trên vé giúp hãng nhận diện chỗ của bạn đã được "chốt". Tuy nhiên, điều này không bảo đảm 100%.
- Bay vào giờ thấp điểm: Các ngày lễ hoặc cuối tuần thường dễ bị đông. Nếu lịch trình cho phép, hãy chọn bay giữa tuần hoặc sáng sớm.
- Trung thành với một hãng hàng không: Những hành khách bay thường xuyên và có thẻ thành viên hạng cao hiếm khi bị "mời" ở lại.
- Đặt hạng vé cao hơn: Vé phổ thông cơ bản luôn đứng cuối danh sách ưu tiên. Nếu cần đảm bảo đến nơi đúng giờ, hãy trả thêm một chút phí cho vé phổ thông tiêu chuẩn.
Theo số liệu của Cơ quan Du lịch Nhật Bản (JNTO), tổng lượt khách quốc tế nhập cảnh nước này trong 6 tháng đầu năm đạt 21 triệu lượt, giảm 2% so với cùng kỳ năm 2025. Nguyên nhân chính là do khách từ Trung Quốc đại lục giảm 56%, đạt khoảng 2 triệu lượt khách. Đây là lần sụt giảm nửa đầu năm đầu tiên của du lịch Nhật Bản sau 5 năm tăng trưởng (không xét giai đoạn dịch Covid-19 từ năm 2020 đến năm 2022).
Chính phủ Trung Quốc hồi tháng 1 ban hành khuyến cáo công dân hạn chế du lịch tới Nhật Bản khi hai nước căng thẳng liên quan phát biểu của Thủ tướng Sanae Takaichi về vấn đề Đài Loan hồi tháng 11/2025. Trung Quốc cũng cắt giảm diện rộng các chuyến bay thương mại giữa hai nước. Việc điều chỉnh lịch nghỉ lễ tết Đoan Ngọ trong năm nay cũng ảnh hưởng tới tâm lý và kế hoạch di chuyển của du khách Trung Quốc.
Trong tháng 6, khoảng 3,1 triệu lượt khách quốc tế đến Nhật Bản, giảm gần 7% so với cùng kỳ. Thị trường Trung Quốc đại lục, vốn là trụ cột lớn nhất, sụt giảm hơn 57 % trong tháng 6, đón 340.700 lượt khách. Trong khi đó, hầu hết thị trường du lịch trọng điểm khác của Nhật Bản vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định.
Khách du lịch từ Hàn Quốc đạt 787.000 lượt (tăng 7,8%), duy trì vị thế là thị trường gửi khách lớn nhất đến Nhật Bản. Thị trường Đài Loan đạt hơn 670.000 lượt (tăng 14,6%), Hong Kong tăng gần 29%.
Các thị trường xa như Bắc Mỹ và Châu Âu cũng có sự bứt phá nhờ hiệu ứng từ kỳ nghỉ hè của học sinh, sinh viên và xu hướng đồng yen duy trì ở mức thấp. Khách Mỹ tăng 2,7% đạt khoảng 354.000 lượt, các quốc gia như Anh, Pháp, Italy, Tây Ban Nha và khu vực Bắc Âu đều xác lập kỷ lục mới về số lượng du khách ghé thăm trong tháng 6.
Đại diện JNTO cho biết dù tổng lượng khách suy giảm do biến động từ thị trường Trung Quốc, Nhật Bản vẫn tiếp tục thực hiện Chiến lược Phát triển Quốc gia Du lịch giai đoạn 5 được phê duyệt tháng 3. Cơ quan này tập trung thu hút nhóm du khách quay lại, tăng mức chi tiêu bình quân trên mỗi lượt khách và phân bổ dòng khách tới các khu vực địa phương nhằm giảm tải cho đô thị lớn.
Năm 2025, lượng khách quốc tế đến Nhật Bản đạt kỷ lục gần 43 triệu lượt, tăng gần 16% so với đỉnh năm trước đó. Theo số liệu từ chính phủ, ngành du lịch (bao gồm cả nội địa và quốc tế) hiện đóng góp khoảng 5,6% GDP của Nhật Bản, tương đương 34.000 tỷ yen (khoảng 210 tỷ USD) mỗi năm. Con số này đưa du lịch trở thành nguồn thu xuất khẩu lớn thứ hai của quốc gia, đứng sau ngành công nghiệp ôtô.
Hiện Nhật Bản nỗ lực chuyển hóa sự bùng nổ du lịch ngắn hạn thành đòn bẩy kinh tế dài hạn, đủ sức cạnh tranh hoặc thay thế các ngành công nghiệp truyền thống lâu đời. Để hiện thực hóa tham vọng, Nhật Bản đặt mục tiêu đón 60 triệu lượt khách mỗi năm đến năm 2030.
