Theo luật Cư trú năm 2020, việc đăng ký và quản lý cư trú nhằm bảo đảm quyền tự do cư trú của công dân, đồng thời giúp Nhà nước cập nhật chính xác thông tin vào cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Thông tin cư trú chính xác là điều kiện tiên quyết để thực hiện các thủ tục hành chính, hưởng thụ các chính sách bảo hiểm y tế theo hộ gia đình và các quyền lợi hợp pháp khác. Tuy nhiên, người dân thường “quên” xóa đăng ký thường trú khi không còn đủ điều kiện.
Đại diện Công an phường Dĩ An, TP.HCM, cho biết qua công tác quản lý dân cư, đơn vị đã phát hiện hơn 1.000 nhân khẩu thuộc diện thông báo, xác minh xóa đăng ký thường trú, được quy định tại khoản 1 Điều 24 luật Cư trú 2020.
Những nhân khẩu trên đa số thuộc diện vắng mặt liên tục tại nơi thường trú từ 12 tháng trở lên mà không đăng ký cư trú tại chỗ ở khác hay bán nhà mà không được chủ sở hữu mới đồng ý cho giữ đăng ký thường trú tại chỗ ở đó.
Một trường hợp khác cũng chiếm số lượng lớn là nhân khẩu (đa số người trẻ) đăng ký thường trú tại nơi thuê, mượn, ở nhờ. Nhưng khi họ chấm dứt việc thuê, mượn, ở nhờ thì không được chủ nhà đồng ý cho giữ đăng ký thường trú tại chỗ ở đó.
Như trường hợp căn nhà có địa chỉ trên đường Nguyễn Đức Thiệu (khu phố Thống Nhất 2) đã bán nhiều lần nhưng hai chủ nhà trước với tổng cộng 9 nhân khẩu vẫn chưa xóa đăng ký thường trú tại số nhà này theo quy định.
Tương tự, bà Trần Thị Bích Liên hiện là chủ nhà có địa chỉ ở khu phố Bình Minh 1, P.Dĩ An cũng không biết nơi ở hợp pháp của mình có đến 3 nhân khẩu (chủ nhà cũ) còn giữ đăng ký thường trú tại đây.
Cũng theo Công an phường Dĩ An, nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên là do một bộ phận người dân vẫn muốn duy trì nơi thường trú tại “chôn nhau cắt rốn” để sau này có thể quay về hoặc sợ chế độ chính sách bị gián đoạn. Thậm chí, một số người còn “quên” xóa đăng ký thường trú, dù đủ điều kiện đăng ký cư trú tại nơi ở mới.
Sau gần một tuần Công an phường Dĩ An phát thông báo danh sách đủ điều kiện xóa đăng ký thường trú thì đã có nhiều người thực hiện thủ tục xóa đăng ký thường trú theo quy định.
Không riêng ở khu vực đô thị, tình trạng bán nhà chuyển đi nơi khác mà vẫn giữ đăng ký thường trú cũng xảy ra ở địa bàn nông thôn. Như trường hợp T.H.T (29 tuổi, địa chỉ thường trú ở tổ 3, ấp 1B, xã Phước Hòa, TP.HCM), đã bán nhà vào khoảng tháng 7.2023 và chuyển đi nơi khác. Từ đó đến nay, T. không làm thủ tục đăng ký cư trú tại nơi ở mới và cũng không rõ T. đang ở đâu, làm gì.
Hay hộ T.N.Th (thường trú ấp Vĩnh An, xã Phước Hòa, TP.HCM) có 5 nhân khẩu đã bán nhà, chuyển đi nơi khác. Sau đó, ngôi nhà này tiếp tục chuyển nhượng qua nhiều chủ, đến hiện tại thuộc sở hữu của N.T.H.A (39 tuổi) nhưng không rõ hộ ông Th. đang ở đâu, làm gì. Công an xã Phước Hòa đã xác minh, lập hồ sơ đề nghị xóa đăng ký thường trú theo quy định tại Điều 24 luật Cư trú 2020.
Nói về tình trạng trên, thượng tá Nguyễn Thái Sơn, Trưởng Công an xã Phước Hòa, TP.HCM, cho biết qua thực tế kiểm tra, đơn vị nhận thấy vẫn còn tình trạng người dân chưa thực hiện thủ tục xóa đăng ký thường trú như các trường hợp đủ điều kiện như trên. Điều này dẫn đến tình trạng “cư trú ảo”, khiến dữ liệu dân cư chưa sát thực tế, gây khó khăn cho công tác quản lý nhà nước về an ninh trật tự và việc tham mưu triển khai các chính sách an sinh xã hội ở địa phương.
Theo thượng tá Nguyễn Thái Sơn, thực hiện chỉ đạo của Công an thành phố, địa phương đã tập trung lực lượng rà soát, lập danh sách các trường hợp hộ, nhân khẩu thuộc diện xóa đăng ký cư trú theo quy định.
Cũng theo đại diện Công an xã Phước Hòa, với phương châm “rà soát phát hiện đến đâu, xóa đến đó”, Công an xã tiếp tục kiểm tra, lập danh sách tất cả các trường hợp thuộc diện xóa đăng ký thường trú nhằm tuyệt đối không để phát sinh thêm các trường hợp đủ điều kiện xóa nhưng chưa thực hiện. Sau đó khi có kết quả rà soát, Công an xã tiến hành thông báo, vận động người dân tự giác thực hiện thủ tục đăng ký cư trú theo quy định. Nếu sau 7 ngày kể từ khi thông báo mà người dân không thực hiện, Công an cấp xã sẽ lập biên bản ghi nhận và tiến hành xóa đăng ký thường trú theo quy định.
Tương tự, đại diện Công an phường Dĩ An cũng cho biết việc chấp hành quy định về đăng ký cư trú không chỉ là tuân thủ pháp luật, mà còn là hành động thiết thực của mỗi công dân nhằm bảo vệ quyền lợi cá nhân và góp phần xây dựng một xã hội quản lý thông minh, minh bạch. Do đó khi không đủ điều kiện duy trì đăng ký thường trú tại nơi ở cũ, người dân cần thực hiện xóa đăng ký thường trú ngay và tiến hành đăng ký cư trú tại nơi ở mới. Người dân có thể thực hiện đăng ký cư trú trên cổng dịch vụ công hoặc ra trụ sở Công an cấp xã để được hướng dẫn. Đối với trường hợp gặp vướng mắc pháp lý về nhà ở, không thể tiến đăng ký cư trú thì có thể liên hệ cảnh sát khu vực ở địa phương thực hiện khai báo nơi ở.
Riêng những căn nhà đã bán nhiều lần, chủ mới nên liên hệ với cảnh sát khu vực hoặc công an cấp xã để kiểm tra nhân khẩu đăng ký cư trú ở căn nhà này nhằm tránh những vụ việc không mong muốn. Khi phát hiện người khác đăng ký cư trú tại địa chỉ nhà mình, chủ sở hữu có thể liên hệ với công an ở địa phương thực hiện thủ tục xác minh, xóa đăng ký cư trú đối với họ.
Phạm Bích Ngọc, sinh viên Trường ĐH Mở TP.HCM, cho biết mỗi ngày em dành tới 10 tiếng để sử dụng mạng xã hội. Theo Ngọc, hầu như lúc nào rảnh em cũng mở điện thoại để xem Facebook, TikTok và cập nhật hoạt động của bạn bè. Mạng xã hội mang lại cho Ngọc nhiều lợi ích như giải trí và hỗ trợ học tập, nhưng cũng tồn tại không ít tác hại nếu như nghiện mạng xã hội.
"Nhiều lúc không phải học hay cần tìm thông tin em cũng lướt mạng như một thói quen và rất khó bỏ, kiểu "rảnh là mở điện thoại lên xem" như bị "nghiện". Rồi đôi lúc em lướt phải những bài viết tiêu cực, toxic nên sẽ ảnh hưởng đến tâm trạng", Ngọc chia sẻ.
Còn Lê Triệu Ngọc Tú, học sinh Trường THPT Lê Trọng Tấn (P.Tân Sơn Nhì, TP.HCM), cho biết mỗi ngày em dành khoảng 5 tiếng online mạng xã hội, chủ yếu để giải trí. Theo Tú, việc sử dụng mạng xã hội quá nhiều có ảnh hưởng nhất định đến học tập và cuộc sống vì bản thân dễ bị cuốn vào việc lướt xem video ngắn, khó tập trung làm việc khác.
"Đang làm gì đó nhưng em lại cầm điện thoại lên lướt tiếp. Online mạng xã hội quá nhiều khiến bản thân dễ bị "nghiện" và khó tập trung vào học tập, sao nhãng công việc", Tú nói và cho biết để kiểm soát tình trạng này, em thường đặt báo thức nhắc nhở để dừng lướt mạng và quay lại tập trung học tập.
Tương tự, Nguyễn Tiến Phước (26 tuổi, ngụ P.Tân Lập, tỉnh Đắk Lắk) cho biết mỗi ngày anh dành khoảng 4 - 5 tiếng cho mạng xã hội. Ngoài mục đích giải trí khoảng 1,5 tiếng, Phước còn sử dụng mạng xã hội để học tập, tìm kiếm việc làm và phục vụ nhu cầu đời sống. "Đôi lúc sử dụng mạng xã hội quá nhiều cũng dễ khiến tôi lơ là công việc và ảnh hưởng đến cuộc sống thường ngày", Phước nói.
Trần Quốc Phát Huy, sinh viên Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho biết bản thân chỉ sử dụng mạng xã hội khoảng 3 tiếng mỗi ngày, chủ yếu trên Instagram để phục vụ học tập và giải trí.
"Theo em, thời lượng này không ảnh hưởng đến các công việc khác, em kiểm soát và đặt giới hạn chỉ dưới 3 tiếng online mỗi ngày để tránh việc học bị ảnh hưởng", nam sinh nói và cho rằng mạng xã hội mang lại lợi ích hay tác hại tùy thuộc vào mục đích sử dụng của mỗi người, nhưng với sinh viên, đây là công cụ giúp giải trí và giảm căng thẳng khá hiệu quả.
Trong khi đó, trung bình mỗi ngày, Lê Nguyễn Trọng Minh (25 tuổi, ngụ P.Tân Lợi, tỉnh Đắk Lắk) online TikTok hoặc Facebook khoảng 3 - 4 tiếng, trong đó hơn 1 tiếng Minh dành cho giải trí, còn lại phục vụ công việc và học tập. Theo Minh, sử dụng mạng xã hội quá lâu sẽ khiến người ta mất nhiều thời gian cho những việc khác và ảnh hưởng đến khả năng tập trung học tập nếu quá sa đà vào giải trí. Để hạn chế lướt mạng, Minh tự xây dựng thời gian biểu, phân chia rõ khoảng thời gian dành cho mạng xã hội và những công việc khác trong ngày.
Còn Néang Diêm (35 tuổi, ngụ P.Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM), cho biết trung bình mỗi ngày dành khoảng 3 tiếng cho mạng xã hội nhưng thừa nhận bản thân vẫn chưa quản lý tốt thời gian sử dụng. Phần lớn thời gian online của Diêm là để nghe nhạc, xem YouTube và giải trí. Theo Diêm, việc quá sa đà vào mạng xã hội khiến bản thân bị cuốn theo nội dung trên mạng, làm mất thời gian và ảnh hưởng đến những dự định cá nhân lẫn giấc ngủ.
"Có hôm định đọc sách nhưng cuối cùng lại dành quá nhiều thời gian cho TikTok nên việc đọc sách cũng bị ít đi. Điều này còn khiến mình chểnh mảng với công việc và năng suất giảm sút. Mình đã phải tắt hết tất cả thiết bị khi đi ngủ để tránh oline tới khuya", Diêm chia sẻ.
Bác sĩ Trương Hữu Khanh, cố vấn chuyên môn tại Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP.HCM), cho rằng việc giới trẻ lướt mạng xã hội quá nhiều có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến cả sức khỏe tinh thần lẫn thể chất. Ví dụ thức khuya lướt mạng dẫn đến rối loạn giấc ngủ hay tiếp xúc quá nhiều với mạng xã hội còn khiến người trẻ có thể bỏ bê ăn uống, sinh hoạt thiếu điều độ, từ đó làm tăng nguy cơ béo phì và nhiều vấn đề sức khỏe khác.
"Mạng xã hội còn tiềm ẩn nguy cơ tác động tiêu cực đến tâm lý và hành vi của người trẻ. Nhiều bạn trẻ dễ bị cuốn theo hoặc bắt chước những nội dung sai lệch, độc hại trên mạng. Có thể dẫn đến những hành động ảnh hưởng đến tính mạng, sức khỏe của bản thân hoặc gây tác động xấu đến người khác", bác sĩ Khanh nói.
Theo ông Khanh, giải pháp là cần định hướng để người trẻ hạn chế tiếp cận những thông tin độc hại, đồng thời giảm thời gian sử dụng cũng như sử dụng mạng xã hội một cách lành mạnh và hợp lý hơn chứ không thể bỏ.
PGS.TS Trịnh Hòa Bình, chuyên gia xã hội học, nguyên Giám đốc Trung tâm Điều tra Dư luận xã hội (Viện Xã hội học), cho rằng với một bộ phận người dùng, nhất là giới trẻ, mạng xã hội dần trở thành thói quen khó bỏ vì mạng xã hội không chỉ phục vụ giải trí, mà còn là công cụ hỗ trợ trong nhiều hoạt động của đời sống. Thậm chí có trường hợp trở thành "nô lệ" của các nền tảng số.
"Đặc biệt, những người có nhiều thời gian rảnh rất dễ rơi vào trạng thái liên tục lướt mạng xã hội và bị cuốn vào thế giới trực tuyến. Việc từ bỏ hoàn toàn mạng xã hội trong bối cảnh hiện nay là điều rất khó, mà là làm sao để không bị lệ thuộc vào nó", ông Bình nói.
Để sử dụng mạng xã hội một cách lành mạnh và hiệu quả, ông Bình cho rằng mỗi cá nhân cần nhận thức và tự kiểm soát, tính toán và sắp xếp thời gian hợp lý, không để bản thân rơi vào trạng thái mất kiểm soát hay "đắm chìm" trong mạng xã hội. "Người trẻ phải biết điều tiết, chế ngự và thắng được sự ham mê đó", ông nhấn mạnh và cho rằng, việc cân bằng giữa mạng xã hội với các công việc, trách nhiệm và mục tiêu khác trong cuộc sống chính là cách để hạn chế sự phụ thuộc vào các nền tảng số.
Sáng 21.4, tại Hà Nội đã diễn ra Hội nghị tổng kết Tháng Thanh niên năm 2026. Chủ trì hội nghị có anh Bùi Quang Huy, Ủy viên T.Ư Đảng, Bí thư thứ nhất T.Ư Đoàn; anh Nguyễn Tường Lâm, Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam.
Tại hội nghị, nhiều địa phương đã chia sẻ những mô hình tiêu biểu. Với chủ đề xuyên suốt là "Thanh niên tiên phong trong chuyển đổi số", các cấp bộ Đoàn trên cả nước đã triển khai hàng loạt mô hình sáng tạo, thực chất, không chỉ thể hiện sức trẻ mà còn khẳng định vai trò cầu nối của thanh niên trong việc đưa công nghệ vào phục vụ đời sống cộng đồng.
Tại Ninh Bình, bài toán làm thế nào để các nghị quyết của Đảng và của Đoàn không còn khô khan, khó tiếp cận đã được giải quyết bằng mô hình "Số hóa nội dung học tập Nghị quyết". Thay vì các buổi hội giảng truyền thống kéo dài, Tỉnh đoàn Ninh Bình đã chuyển thể các nội dung trọng tâm thành các sản phẩm truyền thông ngắn gọn, trực quan như video clip, infographic và các câu hỏi tương tác trực tuyến.
Hệ thống hơn 140 trang fanpage từ cấp tỉnh đến cơ sở đã tạo nên một mạng lưới lan tỏa mạnh mẽ, thu hút hàng trăm nghìn lượt theo dõi. Việc ứng dụng App "Thanh niên Việt Nam" để kiểm tra nhận thức sau khi học tập đã giúp 100% đoàn viên mới kết nạp được trang bị đầy đủ kiến thức chính trị một cách chủ động.
Đây là mô hình tiêu biểu cho việc "lấy thanh niên làm trung tâm", giúp hình thành thói quen học tập mọi lúc, mọi nơi trên không gian mạng.
Tại Đồng Nai, một trong những thủ phủ công nghiệp của cả nước, đã triển khai xuất sắc mô hình "Tổ công nghệ số cộng đồng". Với phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà", hơn 384 tổ công nghệ số với sự nòng cốt là đoàn viên, thanh niên đã trực tiếp hỗ trợ người dân tiếp cận với các dịch vụ công trực tuyến.
Điểm nổi bật của năm 2026 là việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong công tác tuyên truyền bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Thanh niên Đồng Nai đã thiết lập bản đồ số tra cứu khu vực bỏ phiếu và sử dụng các "biên tập viên ảo" AI để hướng dẫn cử tri tra cứu thông tin qua VNeID. Mô hình này không chỉ nâng cao năng lực số cho cộng đồng mà còn tiết kiệm đáng kể nguồn lực kinh phí, đồng thời tạo ra một môi trường tương tác hiện đại giữa chính quyền và nhân dân.
Tại Thái Nguyên, Tháng Thanh niên 2026 ghi dấu ấn với mô hình "Ngày hội khởi nghiệp sáng tạo và Chợ phiên OCOP trên nền tảng số". Nhận thấy thế mạnh của địa phương là các sản phẩm trà và nông sản, các đoàn viên đã không ngần ngại trở thành những "streamer" chuyên nghiệp.
Thông qua các buổi livestream trên mạng xã hội, các sản phẩm OCOP đạt sao của thanh niên đã tiếp cận được hàng chục nghìn khách hàng trên khắp cả nước. Điển hình như sản phẩm trà của Hợp tác xã Nông nghiệp Tiên Phong đã đạt doanh số hơn 2.000 đơn hàng chỉ trong một tuần triển khai.
Việc kết hợp giữa giá trị nông sản truyền thống và công nghệ bán hàng hiện đại đã mở ra hướng đi mới bền vững cho thanh niên nông thôn, khẳng định tinh thần "ly hương không ly chi", khởi nghiệp ngay trên mảnh đất quê hương.
Hà Tĩnh, quê hương của anh hùng Lý Tự Trọng, đã cụ thể hóa tinh thần Tháng Thanh niên bằng mô hình "Mùa hè số". Đây là một bước tiến mới từ chiến dịch tình nguyện hè, tập trung vào việc số hóa các địa chỉ đỏ, di tích lịch sử và hỗ trợ các địa bàn vùng sâu, vùng xa trong việc cập nhật dữ liệu dân cư.
Các đội hình thanh niên tình nguyện tại xã Tiên Điền đã thực hiện các "Công trình thanh niên thư viện bầu cử số", giúp cử tri trẻ dễ dàng tra cứu tiểu sử ứng cử viên qua mã QR.
Sự kết nối giữa truyền thống cách mạng và công nghệ số tại Hà Tĩnh không chỉ giúp giáo dục lòng yêu nước cho thế hệ trẻ mà còn giúp các hoạt động của Đoàn trở nên gần gũi, thiết thực hơn với yêu cầu của thời đại mới.
Thời tiết nắng nóng, hóa đơn tiền điện tăng khoảng 30% khiến Nguyễn Văn Kha, sinh viên Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn TP.HCM, đang trọ tại đường số 8, P.Thủ Đức, TP.HCM lo lắng.
"Nhiều lúc nóng tới mức đau đầu, mình không muốn làm việc gì. Ngày nào cũng đi nhiều nơi có điều hòa như trung tâm thương mại, thư viện, quán cà phê chứ về nhà chịu không được vì không gánh nổi tiền điện", Kha chia sẻ.
Tuy căn phòng trọ có máy điều hòa, nhưng Kha chỉ bật vào buổi trưa để tiết kiệm điện. Hoặc sẽ điều chỉnh giờ hoạt động của máy lạnh tự động tắt vào buổi tối khi ngủ để tránh lãng phí. Theo Kha, giá điện ở cả khu trọ trước và hiện tại đều rơi vào khoảng 3.900 đồng/kWh.
Mỗi tháng nhận thông báo tiền thuê phòng, Kha đều hồi hộp theo dõi giá tiền điện. Kha cho biết, tháng vừa rồi, tiền điện đã tăng hơn 300.000 đồng. Để có chi phí đóng tiền điện, nam sinh đã phải cắt giảm tiền ăn và mua sắm.
Cùng chung nỗi lo, Lê Thị Ngọc Mai, sinh viên trường ĐH Kinh tế TP.HCM, hiện thuê trọ tại đường Cách mạng tháng tám, P.Bảy Hiền, TP.HCM, vẫn chưa hết bàng hoàng khi nhận thông báo chi phí tháng 4.2026. Tổng tiền phòng và điện nước của Mai lên đến 4 triệu đồng, trong đó riêng tiền điện đã ngốn 900.000 đồng, tăng 400.000 đồng so với tháng trước.
"Phòng mình ở tầng trên cùng, mỗi lần đi làm thêm về mở cửa ra là không khí hầm hập không khác gì lò bánh mì. Vì không có cửa sổ nên máy lạnh phải chạy liên tục mới trụ nổi. Nhận hóa đơn mà mình thấy sốc vì đây là tiền mình tự đi làm thêm tích góp chứ không xin gia đình. Với 400.000 đồng tiền điện tăng chênh lệch so với tháng trước, coi như mình mất gần 7 ngày tiền ăn", Ngọc Mai chia sẻ.
Tại các khu trọ công nhân thuộc P.Bình Tân, TP.HCM, nỗi lo về chi phí điện tăng vào mùa nóng đang trở thành gánh nặng mới. Nguyễn Thị Thúy An (28 tuổi), đang làm công nhân ở khu công nghiệp Vĩnh Lộc, cho biết: "Bình thường tiền điện chỉ 140.000 đồng nhưng hai tháng qua tháng nào cũng tăng hơn gấp đôi. Nhìn hóa đơn mà chóng mặt".
Đào Thị Thúy Loan (35 tuổi), làm việc ở khu công nghiệp Chơn Thành, P.Chơn Thành, tỉnh Đồng Nai cũng rầu rĩ vì tiền điện tháng rồi tăng vọt. "Mỗi tháng lương được khoảng 9 triệu đồng, mà tiền điện tới gần 600.000 đồng. Lương công nhân vốn dĩ đã không cao, đủ thứ phải lo như tiền trọ, tiền ăn, lo cho con cái, mấy nay thời tiết oi bức, nên cả nhà dùng nhiều hơn. Giờ phải chịu thêm gánh nặng phát sinh vì tiền điện", chị Loan ta thán.
Nhiều công nhân ở khu vực xung quanh khu chế xuất Linh Trung, P.Thủ Đức, TP.HCM cũng cho biết thời tiết nắng nóng mấy ngày nay làm cho họ càng thêm lo lắng về tiền điện.
Nguyễn Tuấn Sang, đang làm công nhân tại khu chế xuất Linh Trung, ngụ đường Đỗ Xuân Hợp, P.Phước Long, TP.HCM, cho biết: “Mình thuê phòng với giá 2,5 triệu đồng/tháng. Vì không có máy điều hòa nên quạt điện phải chạy hết công suất cả ngày lẫn đêm để chống chọi với cái nóng hầm hập. Với tình hình thời tiết oi ả như mấy ngày qua, mình rất lo hóa đơn tiền điện tháng này sẽ tăng vọt".
Anh Bùi Văn Nghĩa, quản lý một khu trọ trên đường Vườn Lài, P.Phú Thọ Hòa, TP.HCM, cho biết so với tháng rồi thì tiền điện tăng khoảng 30%, tức khoảng gần 1 triệu đồng/phòng.
“Để giảm bớt áp lực từ hóa đơn tiền điện đối với người thuê trọ, tôi đang lên kế hoạch triển khai các biện pháp như lắp đặt mảng xanh trên mái nhà và đầu tư vào hệ thống phun sương cho phòng trọ, để người thuê trọ đỡ nóng hơn, cũng như bảo quản được nhà cửa trước thời tiết nắng nóng như hiện nay”, anh Nghĩa nói.
