22h, Ngọc Huyền, 23 tuổi, mang vợt đến cụm sân cầu lông tại phường Khương Đình, Hà Nội. Ở đó có một nhóm gần 10 người đang đợi. Hai tháng nay, nữ nhân viên truyền thông duy trì lịch đánh cầu 2-3 buổi mỗi tuần, từ 22h đến 0h30.
Do đặc thù công việc, Huyền thường về nhà vào 20h. Cô chỉ còn khung thời gian từ đó đến nửa đêm cho thể thao. “Từ ngày các cụm sân mở cửa khuya, tôi tham gia để giải tỏa căng thẳng và vận động giúp ngủ sâu hơn”, cô nói.
Tại TP HCM, Lê Hoàng, 28 tuổi, dành khoảng hai tiếng, từ 23h đến 1h sáng cho môn pickleball. Anh cho biết do khung 17h-20h thường kín lịch, phải đặt chỗ trước cả tháng mới có sân trống. “Sau giờ làm, tôi ăn uống, nghỉ ngơi rồi mới ra sân. Ban đêm đường thông thoáng, thời tiết dịu mát và có nhiều lựa chọn”, Hoàng nói.
Với những người làm việc ca kíp, thể thao đêm là lựa chọn tối ưu. Hàng ngày, Trần Phương, 32 tuổi, quản lý chuỗi đồ uống, làm việc từ 14h đến 22h30. Cô rảnh cả buổi sáng nhưng thời gian đó cơ thể uể oải và không có bạn chơi cùng. “Thể thao lúc 23h phù hợp hơn với nhịp sinh hoạt của người làm dịch vụ như tôi”, cô nói.
Khoảng 30 trong số 100 trung tâm thể thao VnExpress đã khảo sát cho biết có hoạt động sau 23h. Các cơ sở này tập trung chủ yếu tại các phường nội thành như Cầu Giấy, Thanh Xuân, Thanh Liệt, Yên Hòa, Hoàn Kiếm, Long Biên (Hà Nội) và Gò Gấp, Bình Thạnh, Sài Gòn ở TP HCM. Chủ các sân tập cho biết đây thói quen chơi thể thao đêm chủ yếu tập trung ở hai môn bóng đá và thể hình (gym) nhưng từ đầu năm 2026 đến nay xuất hiện ở các môn như pickleball, cầu lông, tennis. Người trẻ (22-35 tuổi), dân văn phòng chiếm khoảng 60-70% với khung thời gian hoạt động phổ biến từ 23h đến 1-2h sáng hôm sau.
Nhu cầu này khiến nhiều cơ sở thể thao phải đổi mô hình vận hành. Tại hệ thống 24 sân pickleball ở phường Long Biên, Hà Nội, chị Minh Tú cho biết trước đây chỉ mở cửa đến 22h. Nhưng vài tháng qua, chị phải nới thời gian hoạt động đến 1h sáng để phục vụ khách. “Chúng tôi yêu cầu người chơi kiểm soát âm thanh, tránh ảnh hưởng đến người dân”, chị Tú nói.
Tại TP HCM, cụm sân pickleball ở phường An Khánh của anh Thanh Tuấn, 39 tuổi thường hoạt động đến 2h sáng. Anh cho biết từ đầu năm 2026 đến nay, lượng khách đặt chơi khung 21h đến 1h sáng tăng gấp đôi so với năm ngoái. Khách chơi thường là những người tan làm muộn nhưng cũng có nhiều người chọn giờ này vì giá thuê sân giảm 10-20%. “Mùa hè nắng nóng, các khung giờ đêm đặt kín chỗ cả tuần nay”, anh nói.
Xu hướng này cũng xuất hiện tại các phòng tập thể hình. Ông Nguyễn Thế Thanh Tùng, Giám đốc hệ thống phòng tập tại TP HCM, cho biết các cơ sở đóng cửa lúc 22h không đáp ứng đủ nhu cầu, buộc hệ thống phải mở cửa 24/7. “Người dân ở đô thị lớn như TP HCM có cuộc sống bận rộn, nhu cầu công việc cao và bị thu hẹp thời gian tập luyện. Chúng tôi mở xuyên đêm để phục vụ tệp khách này”, ông nói.
PGS TS Đinh Trọng Thịnh, chuyên gia kinh tế, nhận định xu hướng thể thao đêm minh chứng cho sự phát triển tất yếu của nền kinh tế ban đêm (night economy) tại các đô thị lớn. Diễn biến này xuất phát từ mật độ dân cư đông cùng áp lực công việc kéo dài, khiến nhu cầu giải tỏa căng thẳng dịch chuyển về đêm. Hoạt động này đồng thời giúp tối ưu hóa hiệu suất sử dụng cơ sở hạ tầng vốn bỏ trống sau giờ hành chính. “Sự dịch chuyển này thúc đẩy các chuỗi dịch vụ phụ trợ như giao thông, ẩm thực đêm, tạo không gian kinh tế năng động, phù hợp mô hình đô thị hiện đại”, ông Thịnh nói.
Về khía cạnh y khoa, bác sĩ Nguyễn Viết Chung, Trưởng khoa Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện E, Hà Nội, cho biết một số người có nhịp sinh học thức – ngủ muộn hơn cộng đồng. Với nhóm này, việc tập luyện vào buổi tối không ảnh hưởng đến chức năng cơ thể, miễn là họ đảm bảo thời lượng ngủ đủ vào ban ngày.
Tuy nhiên, với những người có nhịp sinh học bình thường, vận động mạnh dưới ánh đèn cường độ cao lúc tối muộn sẽ làm ức chế hormone melatonin (kích hoạt chu trình ngủ), gây khó ngủ, mất ngủ. “Nếu thức đêm chơi thể thao mà không ngủ bù đủ giấc vào ban ngày, lâu dần người tập sẽ bị suy nhược”, bác sĩ nói.
Anh Trịnh Kiên, Phó Giám đốc Trung tâm Giáo dục Thể chất và Thể thao (Đại học Quốc gia Hà Nội), cho biết trong trường hợp vướng bận công việc, chỉ có thể chơi thể thao muộn, người tập chỉ nên duy trì 2-3 buổi mỗi tuần, xen kẽ các ngày nghỉ ngơi, tránh những tác động tiêu cực đến sức khỏe.
“Người chơi không nên dừng vận động đột ngột rồi đi tắm hoặc ngủ ngay vì axit lactic tích tụ sẽ gây nhức mỏi. Cần dành 10 phút đi bộ nhẹ, giãn cơ để nhịp tim hạ từ từ”, anh Kiên nói.
Sau hai tháng chơi thể thao muộn, Ngọc Huyền nói việc đi ngủ lúc 2h sáng khiến cô mệt mỏi vào những tuần nhiều công việc. “Tôi nhận ra thể thao là tốt nhưng giấc ngủ là điều quan trọng hơn”, Huyền nói.
Việt Nam sau khi phê chuẩn Công ước về Quyền của người khuyết tật (CRPD) đã từng bước hoàn thiện pháp luật tiệm cận chuẩn mực quốc tế, với nền tảng là Luật Người khuyết tật 2010 và Hiến pháp 2013, qua đó xác lập nguyên tắc bình đẳng, không phân biệt đối xử và bảo đảm quyền tiếp cận trong các lĩnh vực cơ bản.
Tuy nhiên, khoảng cách giữa luật và thực thi vẫn còn lớn, đòi hỏi tiếp tục cải cách.
Pháp luật Việt Nam đã thiết lập nguyên tắc bình đẳng và không phân biệt đối xử, tạo cơ sở pháp lý để bảo vệ người khuyết tật trước các hành vi xâm phạm. Hệ thống trợ giúp xã hội được mở rộng đáng kể, bao gồm trợ cấp hằng tháng, cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí và hỗ trợ giáo dục thông qua miễn giảm học phí, học bổng.
Bên cạnh đó, giáo dục hòa nhập được thúc đẩy mạnh mẽ, giúp ngày càng nhiều trẻ khuyết tật có cơ hội học tập trong môi trường phổ thông. Ngoài ra các quy định về tiếp cận hạ tầng và dịch vụ công, đặc biệt trong môi trường số, đã bắt đầu được triển khai.
Những thành tựu này là bước tiến quan trọng trong việc thiết lập khung chính sách và thể chế. Tuy nhiên phần lớn các kết quả vẫn dừng ở mức định hình chính sách, trong khi việc triển khai trên thực tế chưa đồng bộ. Nhiều công trình công cộng chưa bảo đảm tiêu chuẩn tiếp cận, nguồn lực dành cho giáo dục hòa nhập còn hạn chế.
Bên cạnh các thành tựu, hệ thống pháp luật hiện hành vẫn bộc lộ nhiều hạn chế đáng kể.
Trước hết, cơ chế giám sát và chế tài còn yếu dẫn đến tình trạng nhiều quy định về tiếp cận công trình công cộng không được thực hiện đầy đủ, những tòa nhà thiếu đường dốc, thang máy hoặc hệ thống chỉ dẫn phù hợp. Điều này làm cho pháp luật có nguy cơ trở thành "luật trên giấy".
Thứ hai, các cơ quan và doanh nghiệp chưa có nghĩa vụ rõ ràng trong việc điều chỉnh môi trường làm việc, học tập hoặc dịch vụ để phù hợp với người khuyết tật. Thứ ba, chính sách hiện nay vẫn thiên về trợ cấp hơn là phát triển năng lực; các hỗ trợ về đào tạo nghề, khởi nghiệp và tiếp cận tín dụng còn hạn chế, làm gia tăng nguy cơ phụ thuộc.
Thứ tư, sự thiếu liên kết liên ngành giữa giáo dục, y tế và lao động khiến quá trình hỗ trợ bị gián đoạn. Ví dụ, người khuyết tật có thể được học hòa nhập nhưng sau khi tốt nghiệp lại gặp khó khăn trong tìm kiếm việc làm.
Cuối cùng, định kiến xã hội vẫn là rào cản lớn khi nhiều người khuyết tật bị đánh giá thấp năng lực và bị hạn chế cơ hội tham gia thị trường lao động. Những hạn chế này cho thấy pháp luật Việt Nam hướng tới đảm bảo và tạo cơ hội bình đẳng cho người khuyết tật song sự công bằng thực chất vẫn chưa đạt được.
Cần luật hóa rõ ràng yêu cầu các cơ quan và doanh nghiệp chủ động điều chỉnh môi trường làm việc, học tập và dịch vụ (ví dụ: phần mềm đọc màn hình, bàn ghế chuyên dụng). Đồng thời bảo đảm các công trình và sản phẩm được thiết kế để tất cả mọi người đều có thể sử dụng ngay từ đầu.
Bên cạnh đó, cần quy định rõ trách nhiệm pháp lý của các chủ thể, đồng thời thiết lập cơ chế giám sát độc lập và chế tài đủ mạnh nhằm xử lý hiệu quả các vi phạm. Đây là điều kiện then chốt để chuyển từ "có quyền trên giấy" sang "có khả năng thực hiện quyền".
Phát triển hạ tầng và khả năng tiếp cận, luật hóa tiêu chuẩn bắt buộc, tăng cường kiểm tra và áp dụng chế tài nghiêm minh. Đồng thời cần mở rộng khả năng tiếp cận trong môi trường số, bảo đảm các nền tảng như dịch vụ công trực tuyến, ngân hàng và giáo dục trực tuyến đều thân thiện với người khuyết tật.
Về công nghệ hỗ trợ, Nhà nước cần có chính sách trợ giá thiết bị hỗ trợ như xe lăn điện, máy trợ thính, phần mềm đọc màn hình. Cần khuyến khích phát triển công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, để hỗ trợ tiếp cận thông tin.
Việc tích hợp công nghệ vào giáo dục và việc làm cũng giúp người khuyết tật nâng cao khả năng tự chủ, giảm phụ thuộc vào trợ cấp.
Về hoàn thiện an sinh xã hội, cần điều chỉnh mức trợ cấp phù hợp với chi phí sống và "chi phí khuyết tật", mở rộng phạm vi bảo hiểm y tế sang phục hồi chức năng và thiết bị hỗ trợ, cả phát triển nhà ở xã hội theo hướng tiếp cận. Điều này giúp chuyển từ bảo đảm tối thiểu sang tạo nền tảng phát triển năng lực.
Cần có chính sách ưu đãi thuế cho doanh nghiệp tuyển dụng người khuyết tật, xây dựng quỹ hỗ trợ khởi nghiệp và đổi mới đào tạo nghề theo hướng gắn với nhu cầu thị trường, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ và dịch vụ số. Những giải pháp này còn nâng cao phẩm giá và vị thế xã hội của người khuyết tật.
Cuối cùng, cần hoàn thiện cơ chế chống phân biệt đối xử thông qua việc bổ sung các chế tài cụ thể đối với hành vi kỳ thị. Tập trung đẩy mạnh truyền thông nhằm thay đổi nhận thức xã hội theo hướng tôn trọng và ghi nhận năng lực của người khuyết tật. Tăng cường sự tham gia của người khuyết tật trong quá trình xây dựng và giám sát chính sách, phát triển công tác xã hội chuyên nghiệp...
Vào ngày 14/5, một người dùng đã đăng tải bức ảnh về một con cá bống vàng lên mạng xã hội Facebook kèm theo chú thích: "Cá bống vàng mang lại sự giàu có".
Được biết, người đăng bài trên facebook là ông Suwat, 39 tuổi, tại phường Mab Pong, huyện Phan Thong, tỉnh Chonburi, Thái Lan.
Suwat tiết lộ rằng anh đã bắt được con cá bống vàng này từ một cái ao và mang nó về. Khi về đến nhà, Suwat thả nó vào một chậu nước và con cá chuyển sang màu vàng óng ánh, khác hẳn với những con cá khác anh bắt cùng có màu nâu đen.
Dưới đây là 5 sai lầm thường gặp trong quá trình chế biến thực phẩm.
Rửa thịt sống dưới vòi nước
Nước lạnh không thể tiêu diệt vi sinh vật bám trên bề mặt thịt. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) cho biết, áp lực từ vòi nước làm vi khuẩn (như Salmonella, Campylobacter) bắn ra xa tới 50 cm, bám vào bồn rửa, bề mặt bếp và các thực phẩm ăn liền xung quanh.
Nhiệt độ đun nấu mới là yếu tố quyết định vô hiệu hóa vi khuẩn. Vi khuẩn trên thịt lợn, bò và gia cầm sẽ bị tiêu diệt hoàn toàn khi nhiệt độ lõi thịt đạt từ 71°C đến 74°C. Đối với thịt sơ chế sẵn đóng khay, người nấu chỉ cần dùng khăn giấy thấm khô bề mặt và đưa vào chế biến.
Ngâm rau trong nước muối
Nhiều gia đình dùng nước muối loãng để làm sạch rau củ. Các chuyên gia hóa học thực phẩm cho biết, ở nồng độ dùng trong nhà bếp, nước muối không có khả năng tiêu diệt vi khuẩn hay trung hòa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.
Khi ngâm lâu, môi trường nước muối tạo ra hiện tượng thẩm thấu, rút cạn nước từ tế bào thực vật khiến rau nhanh héo, dai và mất độ giòn. Biện pháp cơ học như rửa xối nhiều lần dưới vòi nước chảy là cách hiệu quả nhất để loại bỏ đất cát, bụi bẩn và trứng giun sán.
Hầm thịt ở nhiệt độ cao
Trong các món kho hoặc hầm, nhiệt độ đun sôi sùng sục không làm thịt mềm hơn. Khi gặp nhiệt độ cao liên tục, các sợi protein co rút mạnh, ép nước ra ngoài, dẫn đến thành phẩm bị khô bã và dai cứng.
Độ mềm của món hầm được quyết định bởi quá trình chuyển hóa collagen thành gelatin. Quá trình này chỉ xảy ra khi duy trì mức nhiệt sôi lăn tăn (khoảng 70-80°C) trong thời gian dài, đi kèm lượng chất lỏng vừa đủ.
Nêm toàn bộ gia vị ngay từ đầu
Việc đưa lượng lớn muối, nước mắm hoặc gia vị mặn vào thịt, cá sống ngay khi bắt đầu nấu sẽ kích hoạt áp suất thẩm thấu. Nước bên trong thực phẩm bị rút ra ngoài nhanh chóng. Hậu quả là món ăn dễ bị khô và khó căn chỉnh lại độ mặn nhạt.
Các đầu bếp chuyên nghiệp cho biết quy trình nêm nếm nên chia thành ba giai đoạn: Ướp một lượng nhỏ ban đầu - nêm trong quá trình nấu - và điều chỉnh hương vị lần cuối trước khi tắt bếp.
Cắt thái thức ăn ngay khi vừa tắt bếp
Thịt luộc, nướng hay áp chảo không đạt trạng thái ngon nhất khi vừa rời khỏi nguồn nhiệt. Dưới tác động của nhiệt độ, protein co lại và đẩy nước thịt dồn vào trung tâm khối thịt. Nếu cắt ngay, lượng nước này sẽ chảy toàn bộ ra thớt, khiến miếng thịt bên trong bị khô.
Việc để "thịt nghỉ" (resting) ở nhiệt độ phòng từ 5 đến 10 phút giúp các sợi cơ thư giãn. Quá trình này cho phép độ ẩm phân bổ ngược trở lại đồng đều khắp miếng thịt, giữ lại lượng nước ngọt tối đa khi thưởng thức.
