Ngày 29-5, Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế thông tin báo cáo của 5 đoàn kiểm tra liên ngành Trung ương và 34 tỉnh, thành phố trong Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026.
Theo báo cáo, trong thời gian một tháng triển khai cao điểm, cả nước đã thành lập 3.392 đoàn kiểm tra liên ngành và chuyên ngành từ cấp tỉnh đến cấp xã. Các đoàn tập trung kiểm tra cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, bếp ăn tập thể, dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố, chợ đầu mối, siêu thị, cơ sở giết mổ, vận chuyển thực phẩm…
Trong tổng số 62.052 cơ sở được kiểm tra, có 5.749 cơ sở vi phạm quy định về an toàn thực phẩm. Trong đó 3.687 cơ sở bị xử lý bằng hình thức phạt tiền, tổng số tiền xử phạt hơn 22,4 tỉ đồng.
Ngoài xử phạt hành chính, lực lượng chức năng còn đình chỉ hoạt động 29 cơ sở, tước quyền sử dụng giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm đối với 7 cơ sở và chuyển hồ sơ 17 trường hợp sang cơ quan điều tra để tiếp tục xử lý.
Khoảng 15 tấn hàng hóa không rõ nguồn gốc đã bị tịch thu, gồm da bì lợn, xúc xích, bánh kẹo, thực phẩm đông lạnh… Đồng thời 110 cơ sở buộc tiêu hủy sản phẩm vi phạm với tổng giá trị hơn 3,35 tỉ đồng.
Các sản phẩm bị tiêu hủy chủ yếu là thực phẩm không rõ nguồn gốc, hết hạn sử dụng hoặc không bảo đảm chất lượng như chân gà, mực đông lạnh, bánh kẹo, mì ăn liền, cơm cháy, si rô, khoai tây chiên…
Theo Cục An toàn thực phẩm, các vi phạm phổ biến được phát hiện trong đợt kiểm tra chủ yếu liên quan điều kiện vệ sinh cơ sở, trang thiết bị, dụng cụ chế biến thực phẩm. Ngoài ra còn có vi phạm về quảng cáo thực phẩm và kinh doanh sản phẩm không bảo đảm chất lượng.
Kết quả kiểm nghiệm cho thấy trong 1.821 mẫu được kiểm tra tại phòng thí nghiệm, có 25 mẫu không đạt, chiếm 1,37%. Với xét nghiệm nhanh, trong số 17.419 mẫu được kiểm tra có 1.330 mẫu không đạt, tương đương 7,6%.
Nhiều địa phương đã tăng cường kiểm tra bếp ăn tập thể, bếp ăn trường học, cơ sở thức ăn đường phố; đồng thời phối hợp liên ngành giữa y tế, nông nghiệp, công thương, công an để phát hiện và xử lý vi phạm.
Tuy vậy cơ quan chức năng cũng thừa nhận công tác quản lý an toàn thực phẩm vẫn còn nhiều khó khăn, nhất là tại tuyến cơ sở.
Theo đánh giá của các đơn vị, số lượng lớn cơ sở sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ thường xuyên biến động, không có địa chỉ cố định khiến việc kiểm tra, xử phạt gặp nhiều trở ngại. Trong đợt cao điểm vừa qua vẫn có 2.045 cơ sở vi phạm chỉ bị nhắc nhở, chưa xử lý hành chính.
Bên cạnh đó tình trạng buôn lậu, sản xuất hàng giả là thực phẩm, thực phẩm không rõ nguồn gốc vẫn diễn biến phức tạp. Hoạt động quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe sai quy định trên mạng xã hội tiếp tục gây bức xúc và khó kiểm soát.
Cục An toàn thực phẩm cho rằng thời gian tới cần tiếp tục siết chặt kiểm soát thực phẩm nhập lậu, thực phẩm kinh doanh trên môi trường mạng. Đồng thời tăng cường năng lực cho tuyến cơ sở về nhân lực, kinh phí và trang thiết bị kiểm tra để kịp thời phát hiện, cảnh báo nguy cơ mất an toàn thực phẩm.
Lão hóa thường đi kèm với cảm giác "sương mù não", suy nghĩ chậm hơn và trí nhớ suy giảm. Nhiều người chấp nhận đây là hệ quả tất yếu của tuổi tác. Nhưng nghiên cứu mới công bố trên Journal of Extracellular Vesicles cho thấy điều đó có thể không hoàn toàn đúng.
Nhóm khoa học tại Texas A&M University đã phát triển một loại thuốc xịt mũi giúp giảm viêm não, phục hồi chức năng tế bào và cải thiện trí nhớ chỉ sau vài tuần trong các mô hình lão hóa.
Theo trưởng nhóm nghiên cứu Ashok Shetty, phát hiện này mở ra khả năng "đảo ngược quá trình lão hóa não, giúp con người duy trì sự minh mẫn và tránh suy giảm nhận thức".
"Các bệnh liên quan đến tuổi tác của não bộ như chứng mất trí nhớ là mối lo ngại lớn về sức khỏe trên toàn thế giới. Những gì chúng tôi đang chứng minh là quá trình lão hóa não có thể được đảo ngược, giúp mọi người duy trì sự minh mẫn về tinh thần, tham gia các hoạt động xã hội và tránh được sự suy giảm do tuổi tác", nhà nghiên cứu chính Ashok Shetty cho biết trong một thông cáo báo chí.
Trung tâm của phương pháp này là các túi ngoại bào, những cấu trúc siêu nhỏ mang theo microRNA. Đây là các phân tử có vai trò điều hòa hoạt động của gene, giúp "bật" hoặc "tắt" các quá trình sinh học trong tế bào.
Điểm đột phá nằm ở cách đưa chúng vào não. Thay vì phải can thiệp xâm lấn, thuốc được đưa qua đường mũi, tận dụng các đường dẫn trực tiếp từ khoang mũi lên não.
Nhà nghiên cứu Maheedhar Kodali cho biết phương pháp này cho phép tiếp cận não một cách hiệu quả mà không cần phẫu thuật, giúp các tế bào miễn dịch hấp thụ các túi ngoại bào và điều chỉnh phản ứng viêm.
Khi não già đi, tình trạng viêm nhẹ tích tụ theo thời gian, đặc biệt ở các vùng liên quan đến trí nhớ. Quá trình này có liên quan mật thiết đến các bệnh như Alzheimer và Dementia.
Các microRNA giúp ức chế các con đường gây viêm đang hoạt động quá mức. Đồng thời chúng phục hồi chức năng ty thể, tức là "nhà máy năng lượng" của tế bào, giúp tế bào thần kinh hoạt động hiệu quả trở lại.
Trong các thử nghiệm, những cá thể được điều trị cho thấy: khả năng nhận biết vật thể tốt hơn; phản ứng nhanh hơn với thay đổi môi trường; trí nhớ và chức năng nhận thức được cải thiện rõ rệt.
Đáng chú ý, hiệu quả xuất hiện chỉ sau vài tuần và có thể kéo dài nhiều tháng, dù chỉ sử dụng hai liều.
Dù chưa được thử nghiệm trên người, nghiên cứu này cho thấy một hướng đi hoàn toàn mới. Thay vì chỉ làm chậm quá trình suy giảm, khoa học đang tiến gần hơn tới khả năng đảo ngược nó.
Trong bối cảnh số ca sa sút trí tuệ dự kiến tăng mạnh trong tương lai, một phương pháp đơn giản như thuốc xịt mũi có thể tạo ra bước ngoặt lớn trong y học.
Các nhà nghiên cứu cũng kỳ vọng công nghệ này có thể được ứng dụng trong phục hồi sau đột quỵ hoặc chấn thương não, nơi viêm và tổn thương tế bào đóng vai trò then chốt.
Chiều 20/5, tại Bệnh viện đa khoa Xanh Pôn, Sở Y tế Hà Nội phối hợp với Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam tổ chức Lễ phát động phong trào hiến mô, bộ phận cơ thể người.
Tại sự kiện cũng đã ra mắt Chi hội vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam tại thành phố Hà Nội.
Phát biểu khai mạc tại buổi lễ, TS.BS Nguyễn Trọng Diện, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội khẳng định, ghép mô và tạng là một trong những thành tựu y học vĩ đại nhất của nhân loại.
Tại Hà Nội, nơi quy tụ các bệnh viện tuyến Trung ương và các cơ sở y tế hàng đầu của thành phố, đội ngũ thầy thuốc đã làm chủ được các kỹ thuật chuyên sâu vô cùng phức tạp. Dẫu vậy, rào cản lớn nhất đối với ngành ghép tạng hiện nay vẫn là sự khan hiếm nghiêm trọng nguồn tạng hiến tặng.
Tuy nhiên, bức tranh y học đã có những gam màu tươi sáng và ấm áp hơn nhờ sự đồng lòng của xã hội.
Nhìn lại chặng đường vừa qua, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội chia sẻ số liệu đầy ấn tượng: Nếu như năm 2024 cả nước mới có khoảng 86.000 người đăng ký hiến tạng, thì đến nay con số này đã tăng lên gần 178.000 người.
Chỉ sau hai năm, số lượng người sẵn sàng trao đi cơ hội sống đã tăng gấp đôi, đồng thời số ca hiến tạng từ người chết não liên tục ghi nhận mức tăng kỷ lục mới.
“Đây không chỉ đơn thuần là con số chuyên môn của ngành y tế, mà là minh chứng sinh động cho sự lan tỏa sâu rộng của lòng nhân ái, vượt qua những định kiến trong cộng đồng”, TS Nguyễn Trọng Diện nhấn mạnh.
Chia sẻ sâu hơn về thực trạng ngành ghép tạng, TS.BS Nguyễn Đình Hưng, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho biết, từ ca ghép thận đầu tiên thành công năm 1992 tại Học viện Quân y, đến nay cả nước đã hình thành gần 30 trung tâm ghép tạng hiện đại trải dài từ Bắc vào Nam.
Sự tiến bộ này mở ra cánh cửa hồi sinh cho nhiều người bệnh suy thận mạn, suy gan, suy tim, hỏng giác mạc...
Dù vậy, khó khăn cốt lõi là nguồn mô, tạng từ người hiến sau chết não tại nước ta vẫn còn vô cùng ít ỏi. Trong khi đó, về mặt khoa học, một người chết não nếu hiến tạng có thể cứu sống hơn 10 người khác.
Cũng trong khuôn khổ buổi lễ, Sở Y tế Hà Nội đã chính thức phát động phong trào đăng ký hiến tặng mô, bộ phận cơ thể người trên toàn địa bàn Thủ đô.
Ngay tại chương trình, lãnh đạo ngành y tế, lãnh đạo các bệnh viện… đã thực hiện đăng ký hiến tặng mô, bộ phận cơ thể người, nhận tấm thẻ đăng ký hiến tạng.
Ngày 31/3, đại diện Bệnh viện Từ Dũ (TPHCM) cho biết, vừa qua các bác sĩ nơi này đã phối hợp cùng ê-kíp Bệnh viện Chợ Rẫy phẫu thuật cứu sống một sản phụ mang thai trong ổ bụng ở vị trí cực kỳ hiếm gặp và nguy hiểm, đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
Bệnh nhân là chị L.T.T. (36 tuổi, ngụ tỉnh Đồng Nai) có tiền sử hai lần sinh thường và một lần mang thai ngoài tử cung, đã phẫu thuật nội soi cắt tai vòi tử cung trái cách đây hơn 11 năm. Lần này, chị quên sử dụng biện pháp dự phòng và có thai ngoài ý muốn.
Gần đây, do xuất hiện tình trạng đau bụng tăng dần, người phụ nữ đến khám tại bệnh viện địa phương và được nghi ngờ có thai trong ổ bụng khoảng 10 tuần. Ngay sau đó, bệnh nhân được chuyển tuyến khẩn cấp đến Bệnh viện Từ Dũ.
Tại khoa Cấp cứu, các bác sĩ nhanh chóng thăm khám, hội chẩn và chỉ định thực hiện các cận lâm sàng chuyên sâu. Kết quả cho thấy bệnh nhân có thai nằm sau phúc mạc, ngay sát động mạch chủ bụng.
Khối thai ở ngay dưới vị trí phân nhánh của động mạch thận trái, có dấu hiệu dính vào thành động mạch chủ bụng một đoạn khoảng 10mm, xung quanh có nhiều dịch, nghi xuất huyết tiến triển.
Đây là một trong những thể thai ngoài tử cung rất hiếm gặp, nguy cơ vỡ mạch máu lớn gây nguy cơ tử vong nếu không can thiệp kịp thời. Trước tính chất phức tạp và nguy hiểm của ca bệnh, trưởng tua trực đã quyết định kích hoạt báo động đỏ liên viện, mời ê-kíp phẫu thuật mạch máu từ Bệnh viện Chợ Rẫy sang phối hợp xử trí.
Các chuyên gia hai phía đã cùng hội chẩn, xây dựng phương án phẫu thuật tối ưu nhằm đảm bảo an toàn tối đa cho người bệnh.
3 giờ cân não cứu thai phụ
Ca phẫu thuật được tiến hành lúc 23h45 ngày 26/3. Khi mở bụng bệnh nhân, ê-kíp ghi nhận tình trạng xuất huyết lan tỏa vùng sau phúc mạc. Khối thai nằm sát hàng loạt mạch máu quan trọng ở bụng, thận trái và niệu quản trái.
Các bác sĩ phải tiến hành bóc tách tỉ mỉ khối thai, để tránh tổn thương và bảo tồn được những mạch máu lớn ở thận, động mạch chủ bụng, bảo vệ niệu quản bên trái. Đáng chú ý, khối thai còn chèn ép động mạch sinh dục trái, gây tổn thương vị trí này trong quá trình bóc tách, khiến ê-kíp phải kiên nhẫn xử trí và phục hồi bảo tồn.
Cuối cùng, khối thai và bánh nhau bám sát vùng thận bên trái được lấy trọn vẹn. Sau gần 3 giờ cân não, ca mổ kết thúc thành công. Bệnh nhân mất khoảng 500ml máu và không cần truyền thêm.
Hậu phẫu 2 ngày, chị T. hoàn toàn tỉnh táo, sinh hiệu ổn định, vết mổ khô, có thể đi lại và ăn uống gần như bình thường. Đến sáng 31/3, chị T. hồi phục gần như hoàn toàn, đủ điều kiện xuất viện.
Theo Bệnh viện Từ Dũ, thành công của ca phẫu thuật không chỉ thể hiện trình độ chuyên môn cao của 2 đơn vị y tế tuyến cuối, mà còn cho thấy hiệu quả của mô hình phối hợp liên viện trong xử trí các ca bệnh nguy kịch, tưởng chừng không thể can thiệp.
