Ngày mới với tin tức sức khỏe: Uống nước ép này buổi sáng giúp hạ huyết áp

Thận là một trong những cơ quan quan trọng nhất của cơ thể người nhưng lại thường bị ngó lơ. Bác sĩ Y học chức năng Lưu Bác Nhân (Đài Loan) cho biết, nhiều người lầm tưởng rằng thận "hỏng" là do ăn quá mặn. Trên thực tế, kẻ sát nhân thầm lặng hủy hoại thận đáng sợ hơn nhiều chính là việc kiểm soát đường huyết, huyết áp và mỡ máu kém, đặc biệt là trong chế độ ăn uống hàng ngày ẩn chứa rất nhiều "bẫy ngầm".

Bác sĩ Lưu Bác Nhân cho biết, rất nhiều người đang vô tình thực hiện các hành vi gây tổn hại cho thận mà không hề hay biết. Bản chất của bệnh thận mạn không giống như bệnh cảm cúm khiến người ta cảm thấy "đau" hay "phát bệnh" ngay lập tức. Thận thường bị phá hủy một cách âm thầm, lặng lẽ chịu đựng cho đến một ngày bệnh đột ngột chuyển biến rất nặng.

Đặc biệt, mọi người hay nghĩ thận hỏng là do ăn quá mặn, nhưng "kẻ sát nhân" thực sự đáng sợ hơn lại là tình trạng kiểm soát kém ba chỉ số: đường huyết, huyết áp và mỡ máu (hay còn gọi là hội chứng "tam cao").

Hội chứng "tam cao" tàn phá thận như thế nào?

Bác sĩ Lưu Bác Nhân giải thích cụ thể về cơ chế tàn phá của ba yếu tố này:

Đường huyết cao

Bệnh thận do tiểu đường là nguyên nhân gây suy thận phổ biến nhất trên toàn thế giới. Tình trạng đường huyết cao kéo dài sẽ khiến các vi mạch máu trong thận bị dày lên, xơ cứng, làm cho cầu thận phải chịu áp lực lọc quá mức. Lâu dần, cầu thận sẽ bị kiệt quệ, xơ hóa và mất chức năng. Người bệnh sẽ không cảm thấy đau đớn và cũng không nhận được tín hiệu cảnh báo nào, nhưng thận đang bị lão hóa đi mỗi ngày.

Huyết áp cao

Các mạch máu trong thận nhỏ và mỏng như sợi tóc. Huyết áp cao đối với chúng giống như một vòi nước áp lực mạnh xả thẳng vào một đường ống nhỏ xíu. Tình trạng này kéo dài sẽ gây tổn thương mạch máu, viêm nội mạc, giảm độ đàn hồi và khiến dòng máu nuôi dưỡng thận bị kém đi, từ đó kéo chức năng thận sụt giảm không phanh.

Mỡ máu cao (Rối loạn mỡ máu)

Nhiều người nghĩ mỡ máu cao chỉ làm tăng nguy cơ tim mạch. Thế nhưng, bác sĩ Lưu nhấn mạnh rằng thận cũng có thể bị xơ vữa động mạch. Mạch máu càng xơ cứng và chật hẹp thì lưu lượng máu đến thận càng ít, chức năng thận khi đó giống như một vòi nước đang bị siết chặt lại từ từ.

Những "bẫy ngầm" hại thận trong chế độ ăn uống hàng ngày

Ngoài hội chứng "tam cao", bác sĩ Lưu Bác Nhân cảnh báo văn hóa ăn uống hàng ngày chứa quá nhiều món ăn khiến thận phải "khiếp sợ", như sau:

Đồ kho, gà rán, topping lẩu

Đây là sự kết hợp của hàm lượng natri cao và phụ gia phốt phát. Phospho vô cơ trong thực phẩm chế biến sẵn có tỷ lệ hấp thụ cực kỳ cao, thận không thể đào thải hết sẽ làm phospho trong máu tăng vọt. Trong khi đó, lượng natri cao sẽ dẫn đến phù nề, tăng huyết áp, khiến gánh nặng của thận tăng lên gấp bội.

Trà sữa, hồng trà sữa

Bột kem béo, bột sữa chứa một lượng lớn phospho vô cơ. Thêm vào đó, chế độ ăn nhiều đường khiến đường huyết biến động mạnh, làm tăng áp lực lên cầu thận.

Cơm hộp tiện lợi

Các món ăn này đều có vị đậm đà và hàm lượng natri cao. Việc ăn ngoài thường khiến cơ thể dung nạp lượng natri cao gấp hơn hai lần so với thức ăn tự nấu. Dung nạp lượng natri cao kéo dài chính là "chuyến tàu cao tốc" dẫn đến tăng huyết áp và suy giảm chức năng thận.

Đồ nướng và món ăn kiểu Hàn

Lượng protein quá nhiều kết hợp với hương vị quá đậm đà đều tạo ra áp lực đè nặng lên thận.

Rong biển, tảo bẹ, rau lang

Đây là những thực phẩm có hàm lượng kali cao. Đặc biệt khi bệnh nhân đã tiến triển sang giai đoạn 4, nếu kali không thể đào thải ra ngoài sẽ dễ dẫn đến loạn nhịp tim. Bác sĩ Lưu nhấn mạnh rằng không phải là không được ăn, mà là phải kiểm soát nghiêm ngặt khẩu phần ăn.

Thịt chế biến sẵn

Chẳng hạn như xúc xích, thịt nguội, hotdog, cá viên/bò viên... Nhóm này chứa hàm lượng natri và phosphas rất cao, gây hại cho thận hơn nhiều so với việc ăn thịt tươi thông thường do khả năng hấp thụ phospho vô cơ của chúng là cực lớn.

Bác sĩ Lưu Bác Nhân chỉ ra rằng, rất nhiều người cả ngày chỉ uống từ 500-800 ml nước, chỉ cần không thấy chóng mặt hay khát là họ nghĩ không có vấn đề gì. Tuy nhiên, công việc của thận là "cô đặc máu", việc uống quá ít nước giống như bắt thận phải lọc rác trong một nguồn nước bùn ô nhiễm. Thiếu nước khiến nước tiểu bị cô đặc, làm tăng gánh nặng cho thận, tăng nguy cơ sỏi thận, nhiễm trùng và bắt các cầu thận phải làm việc trong tình trạng áp lực kéo dài.

Bác sĩ Lưu giải thích, phần lớn người dân trưởng thành cần nạp từ 1.500-2.000 ml nước mỗi ngày. Riêng đối với bệnh nhân mắc bệnh thận mạn tính, lượng nước cần được bác sĩ chuyên khoa điều chỉnh phù hợp, nhưng tuyệt đối không phải càng uống ít càng tốt, đây là điều cần đặc biệt lưu ý.

Bác sĩ Lưu Bác Nhân nhấn mạnh, bệnh thận không đột ngột trở nên nghiêm trọng mà là kết quả của sự tích tụ những tổn thương nhỏ nhặt mỗi ngày. Việc cứu vãn và bảo vệ thận không thể chỉ dựa vào bác sĩ. Bốn cốt lõi thực sự để bảo vệ cơ quan này chính là: kiểm soát tốt đường huyết, huyết áp, mỡ máu; tránh chế độ ăn nhiều natri, nhiều phospho, nhiều đường, nhiều protein; và quan trọng nhất là phải uống đủ nước.

Tin Gốc: Vnexpress

Rau lá xanh là nhóm rau có phần lá được sử dụng làm thực phẩm, bao gồm các loại rau ăn lá và một số loại rau họ cải.

Các loại rau ăn lá phổ biến gồm:

Nhóm rau họ cải gồm:

Rau lá xanh chứa nhiều nitrat tự nhiên. Sau khi được đưa vào cơ thể, nitrat sẽ được chuyển hóa thành oxit nitric (nitric oxide) trong máu và các mô.

Oxit nitric có tác dụng làm giãn mạch máu, từ đó giúp máu lưu thông dễ dàng hơn và góp phần hạ huyết áp, theo Verywell Health (Mỹ).

Mặc dù rau lá xanh là nguồn cung cấp nitrat dồi dào, các nghiên cứu về tác động của việc ăn nhiều rau lá xanh đối với huyết áp vẫn chưa hoàn toàn thống nhất. Một số thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên cho thấy rau lá xanh có thể giúp giảm huyết áp, nhưng không phải nghiên cứu nào cũng ghi nhận hiệu quả đủ rõ rệt về mặt lâm sàng.

Nhìn chung, rau lá xanh là thực phẩm giàu dinh dưỡng. Đối với đa số mọi người, việc tăng cường bổ sung nhóm thực phẩm này không gây hại và còn có thể góp phần hỗ trợ kiểm soát huyết áp.

Kali giúp duy trì cân bằng dịch trong cơ thể. Khi lượng kali trong khẩu phần ăn tăng lên, cơ thể sẽ đào thải nhiều natri hơn qua nước tiểu, từ đó góp phần hạ huyết áp.

Ngoài ra, kali còn giúp điều hòa trương lực thành mạch, thúc đẩy mạch máu thư giãn và hỗ trợ kiểm soát huyết áp. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến nghị người trưởng thành nên nạp khoảng 3.510 mg kali/ngày.

Rau lá xanh cũng là một trong những nguồn thực phẩm giàu magie - khoáng chất thiết yếu giúp điều hòa huyết áp bằng nhiều cơ chế như:

Một nghiên cứu quan sát công bố vào năm 2024 cho thấy, lượng magie tiêu thụ càng cao thì nguy cơ mắc tăng huyết áp càng thấp, cụ thể: So với nhóm có lượng magie thấp nhất, những người bổ sung nhiều magie nhất có nguy cơ mắc tăng huyết áp thấp hơn khoảng 34%.

Rau lá xanh là nguồn cung cấp chất xơ dồi dào. Khi đi xuống đại tràng, chất xơ sẽ được hệ vi sinh vật đường ruột lên men để tạo ra các axit béo chuỗi ngắn (SCFAs). Các SCFAs này có thể liên kết với các thụ thể trong cơ thể, góp phần giảm viêm và hỗ trợ hạ huyết áp.

Theo một nghiên cứu năm 2024, mỗi khi lượng chất xơ tiêu thụ tăng thêm 5 g/ngày, huyết áp tâm thu có thể giảm khoảng 2,8 mmHg, còn huyết áp tâm trương giảm khoảng 2,1 mmHg. Lượng chất xơ này tương đương với khoảng 1 cốc bông cải xanh hoặc cải xoăn nấu chín.

Tin Gốc: Thanh Niên

Bác sĩ Lương Trình Siêu, Trưởng khoa Tiêu hóa và Gan mật tại Bệnh viện Quản lý Sức khỏe Bắc Đầu (Đài Loan), mới đây chia sẻ trường hợp một thanh niên có thói quen uống trà sữa gần như mỗi ngày, đồng thời thích ăn đồ ngọt và ăn đêm. Trong một lần kiểm tra sức khỏe, chỉ số men gan (GPT/ALT) của anh tăng vọt lên mức 120, gấp nhiều lần so với ngưỡng bình thường là 17. Bệnh nhân được chẩn đoán gan nhiễm mỡ nặng và bắt đầu xuất hiện tình trạng xơ hóa.

Đối mặt với cuộc khủng hoảng sức khỏe, chàng trai quyết tâm từ bỏ ba thói quen ăn uống tai hại, đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt chế độ dinh dưỡng và tập luyện. Chỉ sau 5 tháng, cân nặng của anh đã giảm từ 91 kg xuống còn 78 kg. Không chỉ lấy lại vóc dáng thon gọn, tình trạng gan nhiễm mỡ của anh cũng biến mất, các chỉ số men gan hồi phục về mức an toàn và ngay cả tình trạng xơ hóa gan vốn nguy hiểm cũng được đảo ngược thành công.

Gan nhiễm mỡ không chỉ đơn thuần là tình trạng tích tụ mỡ tại gan, mà còn là dấu hiệu cảnh báo hệ chuyển hóa của toàn cơ thể đang suy yếu. Theo bác sĩ Lương Trình Siêu, với tỷ lệ cứ 3 người Đài Loan thì có một người mắc bệnh, gan nhiễm mỡ được xác định khi lượng mỡ chiếm quá 5% trọng lượng gan. Dù thường diễn biến âm thầm và không có triệu chứng rõ rệt, nhưng nó là minh chứng cho thấy cơ thể đang gặp các bất thường về chuyển hóa.

Trước đây, giới y khoa thường chia gan nhiễm mỡ thành hai nhóm: do rượu và không do rượu. Tuy nhiên, từ năm 2020, Hiệp hội Nghiên cứu Gan thế giới đã chính thức đổi tên căn bệnh này thành "bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến chuyển hóa", cho thấy gan nhiễm mỡ có mối quan hệ không thể tách rời với hội chứng chuyển hóa. Những đối tượng thuộc nhóm nguy cơ cao thường gồm người thừa cân có chỉ số BMI từ 23 trở lên, người mắc tiểu đường type 2 hoặc có từ hai bất thường chuyển hóa trở lên như tăng triglyceride, giảm cholesterol tốt (HDL), tiền tiểu đường hoặc chỉ số viêm CRP tăng cao.

Trong các kỳ khám sức khỏe định kỳ, nhiều người thường lầm tưởng chỉ số men gan bình thường nghĩa là cơ thể vẫn khỏe mạnh. Tuy nhiên, bác sĩ Lương nhấn mạnh gan nhiễm mỡ ở giai đoạn đầu thường diễn biến âm thầm và có thể ẩn mình ngay cả khi kết quả xét nghiệm máu cho thấy các chỉ số vẫn ổn định. Nếu bị ngó lơ, bệnh sẽ tiến triển theo ba giai đoạn nguy hiểm: từ xơ hóa gan sang xơ gan và cuối cùng là ung thư gan. Đáng lo hơn, do những rối loạn chuyển hóa đi kèm, bệnh nhân gan nhiễm mỡ có nguy cơ tử vong vì các bệnh lý tim mạch như đột quỵ hay nhồi máu cơ tim cao hơn nhiều so với ung thư gan.

Giải đáp thắc mắc tại sao nhiều người ăn chay, kiêng đồ chiên rán và không uống rượu vẫn mắc bệnh, bác sĩ Lương chỉ ra rằng thủ phạm chính là đồ uống có đường và tinh bột tinh chế. Đặc biệt, đường fructose có nhiều trong trà sữa, nước trái cây và bánh kẹo khi vào cơ thể sẽ được gan chuyển hóa gần như hoàn toàn thành triglyceride để lưu trữ dưới dạng mỡ. Do đó, ngay cả khi không tiêu thụ chất béo, việc nạp quá nhiều đường vẫn khiến gan tích mỡ trầm trọng.

Hiện nay, y học vẫn chưa có thuốc đặc trị để loại bỏ hoàn toàn gan nhiễm mỡ, vì vậy giảm cân được coi là phương pháp hiệu quả nhất. Các nghiên cứu xác nhận rằng việc giảm 5% trọng lượng cơ thể có thể cải thiện đáng kể tình trạng nhiễm mỡ và nếu giảm được 7%, mức độ viêm nhiễm hoặc xơ hóa gan cũng sẽ được thuyên giảm rõ rệt. Để bảo vệ gan và phục hồi sức khỏe, mỗi người cần nắm vững ba nguyên tắc cốt lõi, đó là điều chỉnh thực đơn bằng cách cắt giảm tối đa đường và tinh bột tinh chế, duy trì thói quen tập thể dục đều đặn để tiêu hao năng lượng và kiên trì kiểm soát cân nặng ở mức ổn định.

Tin Gốc: Vnexpress