Mùa hè với nền nhiệt độ tăng cao kỷ lục khiến lượng mồ hôi cơ thể tiết ra tăng mạnh. Bước chân về đến nhà là lao ngay vào phòng tắm để gột rửa nóng nực đã trở thành thói quen “cứu rỗi” mỗi ngày của nhiều người vừa từ ngoài đường trở về.
Tuy nhiên, các chuyên gia y tế đặc biệt cảnh báo, tắm rửa – một việc tưởng chừng là “chuyện nhỏ thường ngày” – lại ẩn chứa rất nhiều hiểm họa trong mùa hè. Nếu thực hiện sai cách, thói quen này có thể dẫn đến biến động huyết áp dữ dội, loạn nhịp tim, nghiêm trọng hơn là gây ngất xỉu hoặc đột tử do tim.
Theo báo cáo từ tờ Thời báo Hoàn Cầu, bác sĩ Vương Tọa Nham, Trưởng khoa Tim mạch thuộc Bệnh viện Tích Thủy Đàm Bắc Kinh (trực thuộc Đại học Y khoa Thủ đô), chỉ ra rằng có rất nhiều sai lầm phổ biến khi tắm vào mùa hè mà người dân cần tránh, đặc biệt là nhóm có bệnh lý về tim mạch và mạch máu não càng phải nâng cao cảnh giác.
Tắm sai thời điểm
Tắm vào những thời điểm không thích hợp sẽ gây thêm áp lực cho tim và đại não. Điển hình như khi cơ thể đang vã mồ hôi đầm đìa, các vi mạch máu toàn thân đang ở trạng thái giãn nở tối đa. Nếu ngay lập tức dội nước lạnh, mạch máu sẽ bị kích thích và co rút đột ngột, kéo theo huyết áp tăng vọt và kích hoạt các tai biến mạch máu não hoặc tim mạch.
Bên cạnh đó, tắm ngay sau bữa ăn hoặc sau khi uống rượu sẽ ảnh hưởng đến lượng máu cung cấp cho tim, thậm chí gây ra sự biến động dữ dội về huyết áp và nhịp tim. Ngược lại, tắm khi bụng rỗng – thời điểm đường huyết thường ở mức thấp – cũng rất dễ gây chóng mặt và mệt mỏi.
Vì vậy, bác sĩ Vương Tọa Nham khuyến nghị nên tắm cách bữa ăn ít nhất một tiếng; sau khi vận động cần nghỉ ngơi ít nhất từ 30 phút đến một tiếng trở lên; người uống rượu tốt nhất nên đợi đến khi tỉnh táo hoàn toàn mới tắm; riêng trường hợp cơ thể đang ra mồ hôi thì phải đợi mồ hôi ráo hẳn mới được bước vào phòng tắm.
Nhiệt độ nước quá nóng hoặc quá lạnh
Bên cạnh thời điểm, nhiệt độ nước quá cao hoặc quá thấp cũng là chìa khóa dẫn đến các vấn đề về tim mạch. Nước tắm quá nóng sẽ khiến mạch máu giãn nở quá mức, tốc độ dòng máu tăng nhanh, làm tăng gánh nặng cho tim, gây ra tình trạng hồi hộp, tim đập nhanh, thậm chí khởi phát loạn nhịp tim.
Ngược lại, nước quá lạnh lại khiến mạch máu co thắt đột ngột, huyết áp tăng vọt dẫn đến thiếu máu cục bộ, dễ gây ra các cơn đau thắt ngực.
Bác sĩ Vương Tọa Nham khuyên rằng, nhiệt độ nước tắm an toàn nhất là nên duy trì gần với thân nhiệt người, dao động trong khoảng từ 35-40 độ C.
Tắm quá lâu
Bác sĩ Vương Tọa Nham giải thích thêm, thời gian tắm quá dài cũng ẩn chứa nguy cơ lớn. Khi các mạch máu dưới da liên tục giãn nở, một lượng lớn máu sẽ dồn về bề mặt cơ thể, từ đó làm giảm lượng máu cung cấp cho đại não và tim.
Do đó, tổng thời gian tắm bồn nên được kiểm soát trong khoảng 10 đến 15 phút; nếu chỉ tắm vòi sen thuần túy thì nên giải quyết nhanh gọn trong vòng 5 phút.
Đối với người cao tuổi hoặc người có chức năng tim kém, cần rút ngắn thời gian linh hoạt dựa theo tình trạng sức khỏe thực tế tại thời điểm đó.
Phòng tắm đóng kín
Không gian và tư thế tắm cũng là điều không được đại khái. Việc đóng chặt cửa ra vào và cửa sổ khi tắm sẽ khiến không gian bên trong nhanh chóng trở nên oi bức, thiếu oxy. Cơ thể người ở trong một không gian kín, nhiệt độ cao và ẩm ướt như vậy quá lâu rất dễ xuất hiện các triệu chứng khó chịu như tức ngực, tim đập nhanh. Điều này gián tiếp làm tăng mạnh nguy cơ xảy ra các sự cố tim mạch cấp tính.
Vì vậy, cần luôn chú ý đến trạng thái thông gió của phòng tắm, ví dụ như bật quạt thông gió hoặc để lại một khe hở nhỏ trên cửa sổ, cửa ra vào.
Đứng tắm quá lâu
Việc duy trì tư thế đứng quá lâu khi tắm sẽ thúc đẩy các mạch máu ở chi dưới giãn nở quá mức, lượng máu lưu thông lên não giảm đi tương ứng, từ đó gây ra nguy cơ hoa mắt, chóng mặt, thậm chí là ngất xỉu ngay tại chỗ.
Khuyến cáo người dân nên tránh đứng quá lâu trong phòng tắm, hoặc có thể đặt một chiếc ghế chống trượt chuyên dụng để có thể ngồi xuống nghỉ ngơi ngay lập tức nếu cảm thấy có bất kỳ sự khó chịu nào.
Hạ nhiệt đột ngột ngay sau khi tắm
Bác sĩ Vương Tọa Nham đặc biệt nhấn mạnh, ngay sau khi vừa tắm xong, các lỗ chân lông và mạch máu trên cơ thể đang ở trạng thái giãn nở. Lúc này, nếu vì muốn hạ nhiệt nhanh mà lập tức bật điều hòa lạnh hoặc dội nước lạnh, sự kích thích từ chênh lệch nhiệt độ cực đoan sẽ khiến các vi mạch máu co rút dữ dội. Hệ quả là huyết áp và nhịp tim tăng vọt trong tích tắc, có thể kích phát cơn đau thắt ngực, thậm chí gây ra đột tử do tim vô phương cứu chữa.
Bác sĩ Từ Mẫn, Phó trưởng Khoa Da liễu, Bệnh viện Tưởng niệm Chu Hiến Ngạn (thuộc Đại học Y khoa Thiên Tân) nhắc nhở, ngay cả khi cảm thấy bản thân không hề đổ mồ hôi, mọi người vẫn nên duy trì thói quen tắm rửa hàng ngày vào mùa hè.
Ông giải thích, khi chúng ta vận động, khi cảm xúc kích động hoặc khi ở trong môi trường nhiệt độ cao, tuyến mồ hôi dưới da sẽ bài tiết ra mồ hôi. Thế nhưng, ngay cả khi chúng ta ngồi im suốt cả ngày trong phòng điều hòa mát mẻ, da vẫn liên tục diễn ra quá trình “đổ mồ hôi không cảm nhận được” (Insensible perspiration). Lượng mồ hôi này khi tiết ra sẽ hòa lẫn với lớp bã nhờn trên bề mặt da, sau khi bị vi khuẩn phân hủy sẽ rất dễ tạo ra mùi hôi cơ thể khó chịu và hình thành những lớp ghét, dầu thừa dày đặc bám trên da.
Sáng 12/7, đại diện Bệnh viện Chợ Rẫy (TPHCM) cho biết, đơn vị đang khẩn trương phối hợp hỗ trợ, cấp cứu các nạn nhân trong vụ lật ca nô ở đặc khu Phú Quốc (tỉnh An Giang), gây hậu quả nghiêm trọng.
Theo đó, ngay khi tiếp nhận thông tin về vụ tàu chở khách nước ngoài tham quan bị chìm ở khu vực biển An Thới (đặc khu Phú Quốc), các ê-kíp của đơn vị đã khẩn trương phối hợp hỗ trợ chuyên môn cấp cứu, hồi sức tích cực cho các nạn nhân, dưới sự chỉ đạo của BSCK2 Phạm Thanh Việt, Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy.
Cụ thể, các y bác sĩ, điều dưỡng khoa hồi sức cấp cứu (ICU), cấp cứu của Bệnh viện Chợ Rẫy đang thường trực hỗ trợ chuyên môn cho đơn vị y tế ở Phú Quốc đã được điều động ngay đến Bệnh viện Mặt trời Phú Quốc để phối hợp cùng đội ngũ y tế nơi này can thiệp cho 2 bệnh nhân nặng.
Bệnh viện Chợ Rẫy cũng mở ngay kênh trực tuyến hội chẩn với các lãnh đạo khoa Hồi sức cấp cứu, Tim mạch can thiệp, Nội thần kinh cho đội ngũ tại hiện trường.
Song song đó, một chuyến bay vào lúc 5h ngày chủ nhật (12/7) được đăng ký, để ê-kíp phản ứng nhanh của Bệnh viện Chợ Rẫy (gồm BSCK2 Trần Thanh Linh, Trưởng khoa Hồi sức Cấp cứu; BSCK2 Lý Ích Trung, Trưởng khoa Tim mạch can Thiệp; cử nhân điều dưỡng Nguyễn Đức Trung) mang theo trang thiết bị ra Phú Quốc hỗ trợ bệnh nhân.
Thông qua hội chẩn, ê-kip xác định những trang thiết bị cần mang theo gồm máy ECMO và các dụng cụ để thiết lập ECMO, bơm tiêm thuốc, dụng cụ hút huyết khối, bóng phủ thuốc để can thiệp mạch vành, máy thở và máy hút đàm chuyên dụng để vận chuyển bệnh nhân, cùng các thuốc kháng sinh đặc hiệu để điều trị nhiễm trùng.
Đồng thời, phối hợp Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang chuyển máu và các vật tư y tế cần thiết khác đến Phú Quốc để sẵn sàng khi cần thiết.
Bên cạnh công tác cứu người, Bệnh viện Chợ Rẫy cũng thống nhất với lãnh đạo Sở Y tế tỉnh An Giang nhận lưu giữ 10 thi thể người tử nạn tại phòng lạnh nhà vĩnh biệt của đơn vị, trong thời gian các cơ quan chức năng giải quyết sự việc.
Như đã thông tin, khoảng 13h ngày 11/7, tại vùng biển cách Hòn Mây Rút, An Thới (đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang) khoảng 200m đã xảy ra vụ lật ca nô chở khách mang số hiệu AG-26751.
Thời điểm xảy ra tai nạn, phương tiện chở 32 du khách quốc tịch Ấn Độ cùng 3 thuyền viên gồm người điều khiển, thợ máy và nhân viên phục vụ, trên hành trình từ Hòn Mây Rút về cảng An Thới. Vụ tai nạn khiến 15 người tử vong.
Theo báo cáo, hiện tại có 2 trường hợp bệnh nặng đang hồi sức tích cực tại Bệnh viện Mặt trời Phú Quốc trong sự việc nêu trên. Trường hợp thứ nhất là một bệnh nhân nam sinh năm 1987, hiện tỉnh táo, tiếp xúc được, sinh hiệu ổn nhưng còn phải hỗ trợ hô hấp, thở oxy qua cannula mũi.
Trường hợp còn lại là bệnh nhân nam 45-50 tuổi, chưa xác định được danh tính, vào viện trong tình trạng hôn mê, huyết áp tụt.
Bệnh nhân đã được đặt nội khí quản thở máy và được thực hiện các cận lâm sàng ghi nhận có tình trạng xuất huyết dưới nhện lượng ít, gãy nhiều xương sườn, tổn thương nhu mô phổi vùng đáy phổi, nghi có tình trạng tổn thương mạch vành, tổn thương cơ tim do chấn thương, rối loạn đường huyết, điện giải đi kèm.
Bổ sung protein chất lượng cao là chìa khóa để duy trì cơ bắp và thúc đẩy trao đổi chất khi giảm cân. Trong số các thực phẩm "vàng", đậu phụ đứng đầu danh sách nhờ hàm lượng đạm cao nhưng lượng calo lại cực thấp.
Với kết cấu thanh mát, dễ chế biến từ món ăn gia đình đến các món sáng tạo, đậu phụ đã trở thành "vũ khí" giảm cân lợi hại được nhiều ngôi sao hạng A tin dùng để lấy lại vóc dáng vạn người mê.
Sao Hàn "lột xác" nhờ thực đơn đậu phụ
Nữ thần màn ảnh Song Hye Kyo từng có vóc dáng khá đầy đặn khi mới vào nghề, HK1 tiết lộ hôm 30/3. Cô tiết lộ mình đã giảm thành công 17 kg nhờ phương pháp này. Cụ thể, nữ diễn viên ăn sáng và trưa bình thường, nhưng bữa tối hoàn toàn thay thế bằng salad đậu phụ ít gia vị và kết thúc bữa ăn trước 19h. Kết hợp với chế độ ăn cân bằng và tập luyện đều đặn, cô đã thoát khỏi thân hình "mũm mĩm" một cách ngoạn mục.
Cùng chung công thức thành công là nữ ca sĩ, diễn viên Jung Chae Yeon. Năm 2015, để chuẩn bị ra mắt cùng nhóm nhạc DIA, từ cân nặng 64 kg, cô đã kiên trì ăn đậu phụ non và uống sữa đậu nành. Khi đói, cô chỉ ăn thêm cà chua bi. Nhờ sự kỷ luật kết hợp với cường độ tập nhảy cao, Chae Yeon đã giảm 16 kg chỉ trong vòng 3 tháng.
Diễn viên Shin Se Kyung lại nâng tầm phương pháp này thành các món ăn sáng tạo. Trên kênh YouTube cá nhân, cô chia sẻ các công thức như "Mì Ý đậu phụ" hay "Lasagna đậu phụ". Bằng cách dùng đậu phụ thay thế cho các loại mì cao calo, cô vừa nạp đủ protein, vừa cắt giảm tổng năng lượng nạp vào mà vẫn cảm thấy ngon miệng, no lâu.
Giá trị dinh dưỡng và lợi ích giảm cân của đậu phụ
Calo thấp, giàu dinh dưỡng
100 g đậu phụ chỉ chứa khoảng 76 calo. Protein trong đậu phụ dễ hấp thụ, giúp duy trì khối lượng cơ bắp. Ngoài ra, nó còn giàu canxi, sắt, kẽm, kali và vitamin nhóm B.
Chỉ số GI thấp
Giúp kiểm soát đường huyết, duy trì cảm giác no và ngăn chặn cơn thèm ăn bộc phát.
Thúc đẩy trao đổi chất
Đạm thực vật giúp tăng cơ, từ đó nâng cao tỷ lệ trao đổi chất cơ bản của cơ thể.
Loại bỏ phù nề
Hàm lượng kali trong đậu phụ hỗ trợ đào thải nước thừa, cải thiện tình trạng sưng phù cơ thể.
Cân bằng nội tiết
Chứa Isoflavone (estrogen thực vật) giúp cân bằng hormone và chống lão hóa hiệu quả.
Cách chọn đậu phụ để giảm cân hiệu quả nhất
Không phải loại đậu phụ nào cũng giúp bạn giảm cân. Việc lựa chọn đúng loại là yếu tố sống còn:
Nên chọn: Đậu phụ cứng (đậu hũ trắng), đậu phụ non, đậu phụ đông đá. Đây là những loại ít qua chế biến, giữ nguyên dưỡng chất và ít calo.
Cần tránh: Đậu phụ bách diệp (thường pha thêm tinh bột và dầu), đậu hũ cá (chứa nhiều gia vị và phụ gia), đậu hũ rán sẵn hoặc váng đậu chiên. Những loại này chứa lượng dầu và muối cực cao, là "kẻ thù" của cân nặng.
Thời điểm vàng: Nên ăn vào bữa sáng hoặc bữa tối. Đặc biệt, ăn đậu phụ trước kỳ kinh nguyệt giúp giảm tình trạng tích nước và ổn định cảm giác thèm ăn.
Kết hợp thông minh: Ăn kèm rau xanh (cà chua, bông cải), diêm mạch (quinoa) để tăng chất xơ.
Chế biến lành mạnh: Ưu tiên hấp, luộc hoặc áp chảo với ít dầu. Có thể nấu cùng súp miso hoặc rong biển để bổ sung vi chất và hỗ trợ tiêu hóa.
Dù là thực phẩm tốt, bạn không nên ăn quá nhiều để tránh gây áp lực cho thận hoặc đầy bụng. Lượng khuyến nghị là 150-300 g mỗi ngày. Đặc biệt, đừng phụ thuộc duy nhất vào đậu phụ mà hãy kết hợp đa dạng thực phẩm để đảm bảo dinh dưỡng toàn diện nhất cho cơ thể.
Thạc sĩ - bác sĩ nội trú Nguyễn Văn Huy, Khoa Y học cổ truyền, Trường đại học Khoa học Sức khỏe, Đại học Quốc gia TP.HCM, cho biết khi cắt lá nha đam, có thể thấy 3 lớp chính: vỏ xanh bên ngoài, lớp nhựa vàng sát vỏ và phần gel trong suốt ở giữa.
Phần gel chứa hơn 98% là nước, cùng một lượng nhỏ vitamin, khoáng chất, axit amin, enzyme và polysaccharide, nổi bật là acemannan. Đây là thành phần tạo nên đặc tính thanh mát, giữ ẩm và tương đối dịu nhẹ của nha đam.
"Trong khi đó, lớp nhựa vàng lại chứa aloin - một hoạt chất thuộc nhóm anthraquinone có tác dụng nhuận tràng mạnh. Khi tự sơ chế nha đam tại nhà, phần nhựa này rất dễ lẫn vào gel, khiến người dùng vô tình hấp thu một chất xổ kích thích", bác sĩ Huy phân tích.
Theo Mayo Clinic hệ tiêu hóa của con người vốn đã có cơ chế tự nhiên để đào thải chất cặn bã và vi khuẩn. Việc áp dụng các biện pháp làm sạch đại tràng để thải độc là không cần thiết và không được khuyến cáo. Cơ thể chúng ta được trang bị một hệ thống thanh lọc hoàn hảo gồm gan và thận lọc máu, phổi đào thải khí, và da bài tiết qua mồ hôi.
Nhiều người tin rằng nha đam có thể "làm sạch ruột" nhờ các enzyme tự nhiên. Thực tế, phần gel nha đam có chứa một số enzyme tiêu hóa như amylase và lipase, vai trò của chúng dừng lại ở mức hỗ trợ tiêu hóa thức ăn, hoàn toàn không có khả năng nạo vét hay hút độc tố ra khỏi niêm mạc ruột.
"Cảm giác 'nhẹ bụng' sau khi uống nha đam nguyên chất (có lẫn nhựa vàng) thực chất là phản ứng co bóp, tiết nước của ruột để tống phân ra ngoài do tác dụng của aloin, chứ không phải do độc tố được thanh lọc", bác sĩ Huy cho hay.
Để sử dụng nha đam mang lại lợi ích giải nhiệt mà không gây hại, cần lưu ý các nguyên tắc sau:
Lựa chọn đúng phần ăn: Chỉ sử dụng phần gel trong suốt. Phải gọt bỏ hoàn toàn lớp vỏ xanh và đặc biệt là cạo sạch lớp nhựa vàng sát vỏ.
Khử sạch nhựa: Sau khi cắt nhỏ, cần ngâm và rửa phần gel nhiều lần với nước muối pha loãng cho đến khi hết hoàn toàn nhớt và vị đắng.
Sử dụng với lượng vừa phải: Nha đam tươi nên được xem là món ăn hỗ trợ giải nhiệt, không nên dùng thay thế nước uống hàng ngày với mục đích thải độc kéo dài.
Những đối tượng cần thận trọng gồm phụ nữ mang thai và cho con bú, trẻ nhỏ (đặc biệt dưới 12 tuổi); người có bệnh lý đường ruột như viêm loét đại tràng, bệnh Crohn, trĩ, tắc ruột, tiêu chảy; người mắc bệnh lý thận hoặc tim mạch; người thường xuyên lạnh bụng, tiêu hóa kém.
"Nha đam không phải là 'thần dược' thải độc, tuy nhiên vẫn có nhiều lợi ích nếu sử dụng đúng cách. Phần gel trong suốt là nguồn cung cấp độ ẩm và giải nhiệt an toàn nếu được sơ chế kỹ. Ngược lại, lớp nhựa vàng là một dược chất có dược tính mạnh, cần được sử dụng đúng liều lượng, đúng chỉ định và tốt nhất là dưới sự hướng dẫn của người có chuyên môn", bác sĩ khuyến cáo.
