Hôm qua 2.6, khoảng 151.000 thí sinh (TS) tại TP.HCM đã hoàn tất kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2026 – 2027.
Qua các môn thi, hầu hết giáo viên đều nhìn nhận cách ra đề năm nay giúp tạo độ phân hóa nhất định, nhưng chưa thật sự mạnh. Tổng thể, đề thi không có nhiều đột phá so với các năm trước song vẫn đảm bảo sự an toàn và khả năng đánh giá tương đối đồng đều. Có thể thấy đề được xây dựng trên tinh thần dùng chung cho cả 3 khu vực, vì vậy đảm bảo tính đồng đều, mức độ phân hóa ở mức vừa phải.
Thầy Đặng Hữu Trí, tổ trưởng tổ toán Trường THCS Nguyễn Du (P.Bến Thành), nhận xét mức độ vận dụng trong đề có giảm so với năm trước (từ 40% xuống còn 30%). Điều này được xem là phù hợp với bối cảnh kỳ thi đầu tiên sau sáp nhập, song vẫn đòi hỏi TS phải chắc kiến thức, kỹ năng làm bài tốt và phải có mức độ tư duy suy luận hợp lý thì mới có thể đạt được điểm cao.
Theo thầy Trí, trong đề thi lớp 10 môn toán năm nay, chỉ có câu 7c là cần phải tư duy suy luận. Phổ điểm trung bình sẽ từ 7 – 8,5 điểm. Sẽ xuất hiện điểm 10 nếu học sinh có tư duy tốt và làm bài, trình bày cẩn thận.
Tương tự, giáo viên Đặng Hoàng Dư, dạy toán lớp 9 tại P.Hạnh Thông, nói đề thi lớp 10 năm nay của TP.HCM có mức độ nhẹ nhàng và dễ tiếp cận hơn so với năm trước. Dự đoán phổ điểm môn toán năm nay sẽ tập trung nhiều ở khoảng 7 – 8,5 điểm. Số lượng bài thi đạt điểm 10 được kỳ vọng sẽ cao hơn so với năm trước.
Về môn văn, thạc sĩ Trần Nguyễn Tuấn Huy, tổ trưởng chuyên môn ngữ văn Trường THCS Trần Bội Cơ (P.Chợ Lớn), đánh giá độ khó của đề thi năm 2026 được thiết kế ở mức độ vừa phải, vừa sức với học sinh (HS) nhưng vẫn bảo đảm khả năng phân hóa. Đây là lựa chọn hợp lý trong bối cảnh kỳ thi chung dành cho HS của 3 khu vực với điều kiện học tập khác nhau khi vừa sáp nhập.
Theo thạc sĩ Trần Thị Hồng Nhung, giáo viên Trường THCS Đông Hòa (P.Đông Hòa), các câu hỏi của đề thi tiếng Anh được xây dựng rõ ràng, trực tiếp, không chứa yếu tố đánh lừa hay “bẫy”. Đề không xuất hiện những dạng câu hỏi đánh đố hay quá phức tạp, tạo điều kiện để HS có học lực trung bình khá trở lên phát huy năng lực và đạt kết quả tốt.
Tương tự, bà Nguyễn Đoan Trang, Hiệu trưởng Trường THCS Trần Văn Ơn (P.Tân Định), nhận định mặt bằng điểm thi các môn năm nay dự đoán sẽ tăng.
Từ phân tích đề thi, thầy Đặng Hữu Trí dự đoán mặt bằng điểm chuẩn lớp 10 của nhiều trường THPT sẽ tăng đáng kể, có thể cao hơn khoảng 2 – 3 điểm so với năm học trước.
Cô Trần Thị Vân, chủ nhiệm lớp 9/1 Trường THCS Nguyễn Du (P.Bến Thành), dự đoán phổ điểm đại trà ở mức 6 – 7,5 điểm; HS khá giỏi đạt mức 8 – 9 điểm; từ 9,5 – 10 điểm có thể thuộc về HS xuất sắc dự thi lớp chuyên/tích hợp và chiếm tỷ lệ vừa phải. Giáo viên này cũng dự đoán điểm chuẩn lớp 10 có thể tăng khoảng 2 điểm trở lên so với năm trước.
Thầy Võ Cao Thăng, giáo viên môn toán Trường THCS Hà Huy Tập (P.Đông Hưng Thuận), nhận định phổ điểm toán sẽ khả quan, ở mức 7. “Mọi năm, toán thường là môn kéo điểm xét tuyển của TS xuống. Tuy nhiên với đề thi năm nay, điểm môn toán sẽ cao. Dự kiến, điểm chuẩn có thể giữ nguyên hoặc tăng khoảng 0,5 “.
Cụ thể hơn, ông Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân (P.Bến Thành), cho biết đề thi tạo cho TS cảm giác nhẹ nhàng nhưng để đạt từ mức 7,5 điểm trở lên thì phải là những TS có kiến thức, kỹ năng vững chắc. Mặt bằng điểm thi lớp 10 có thể cao hơn năm trước, do vậy điểm chuẩn lớp 10 ở những trường tốp 3 có thể tăng với biên độ cao nhất trong 3 tốp trường, khoảng 2 điểm. Còn những trường tốp giữa và tốp đầu có thể dao động từ 0,5 – 1 điểm.
Trong kỳ thi đầu tiên sau sáp nhập, các yêu cầu kiểm tra kiến thức, năng lực của đề thi tuyển sinh lớp 10 được cho là phù hợp.
Một giáo viên dạy toán ở khu vực trung tâm TP.HCM bày tỏ: “Đề thi năm nay rất phù hợp với tinh thần trong quy mô sáp nhập các khu vực. Đề ra bám sát với các đợt tập huấn chuyên môn của Sở, có sự linh hoạt và đổi mới cho phù hợp với tình hình thực tiễn của TP.HCM. Vì thế công tác dạy học ở những năm học sau cần tập trung hơn rèn cho HS thật chắc các dạng cơ bản và giúp HS nắm kiến thức để giải quyết tốt toán thực tế. Tăng cường hơn nữa kỹ năng giải quyết hình học cho HS”.
Trao đổi với PV Thanh Niên, ông Nguyễn Văn Hiếu, Giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, cho biết với kết quả của kỳ thi lớp 10 năm nay, Sở sẽ có những bước đánh giá về chuyên môn. Trên cơ sở đó sẽ có những chỉ đạo cụ thể về định hướng dạy, học, kiểm tra, đánh giá ở các bậc học có liên quan. Trong đó có những chỉ đạo cụ thể về chuyên môn liên quan đến yêu cầu, phạm vi đánh giá của đề thi tuyển sinh lớp 10 trong năm học tới.
Sáng nay (5.4), đợt 1 kỳ thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM diễn ra tại 15 tỉnh, thành phố tính theo đơn vị hành chính sau sáp nhập, gồm: Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng, TP.HCM, Đồng Nai, Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long, An Giang, Cần Thơ và Cà Mau.
Với hơn 135.000 thí sinh dự thi, đợt 1 kỳ thi này có số lượng thí sinh tăng 5,14% so với năm ngoái và cao kỷ lục tính từ trước đến nay.
Đối tượng tham dự kỳ thi này gồm: học sinh đang học lớp 12 chương trình THPT hoặc chương trình giáo dục thường xuyên cấp THPT trong năm tổ chức kỳ thi; Người học hết chương trình THPT nhưng chưa thi tốt nghiệp THPT hoặc đã thi nhưng chưa tốt nghiệp THPT ở những năm trước; Người đã tốt nghiệp THPT, trình độ trung cấp và đã có bằng tốt nghiệp THPT (theo quy định của luật Giáo dục và các văn bản hướng dẫn thi hành) hoặc đã tốt nghiệp chương trình THPT của nước ngoài ở nước ngoài hoặc ở Việt Nam (đã được nước sở tại cho phép thực hiện, đạt trình độ tương đương trình độ THPT của Việt Nam).
Kỳ thi diễn ra đồng thời tại 119 điểm thi, 4.321 phòng thi, với sự tham gia của 9.910 cán bộ coi thi. Đáng chú ý là sự tham gia phối hợp tổ chức của 57 trường ĐH-CĐ từ TP.Huế trở vào. Riêng TP.HCM có tới 25 trường ĐH-CĐ tham gia tổ chức gồm: Trường ĐH Bách khoa TP.HCM, Trường ĐH Công nghệ thông tin TP.HCM, Trường ĐH Khoa học tự nhiên TP.HCM, Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn TP.HCM, Trường ĐH Kinh tế-Luật, Trường ĐH Quốc tế, Trường ĐH Công nghệ kỹ thuật TP.HCM, Trường ĐH Công nghệ Sài Gòn, Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, Trường ĐH Công thương TP.HCM, Trường ĐH Giao thông vận tải TP.HCM, Trường ĐH Hoa Sen, Trường ĐH Ngoại ngữ-Tin học TP.HCM, Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, Trường ĐH Nông lâm TP.HCM, Trường ĐH Quốc tế Hồng Bàng, Trường ĐH Tài chính-Marketing, Trường ĐH Tôn Đức Thắng, Trường ĐH Văn Lang, Trường ĐH Bình Dương, Trường ĐH Quốc tế Miền Đông, Trường ĐH Thủ Dầu Một, Trường ĐH Bà Rịa-Vũng Tàu, Trường ĐH Dầu khí Việt Nam, Trường CĐ Sư phạm Bà Rịa-Vũng Tàu.
So với năm trước, năm nay kỳ thi có thêm 4 đơn vị phối hợp tổ chức với nhiều điểm thi mới gồm: Trường ĐH Tôn Đức Thắng, Trường ĐH Công nghệ Sài Gòn, Trường ĐH Giao thông vận tải TP.HCM và Trường ĐH Bà Rịa-Vũng Tàu.
Tham dự kỳ thi này, thí sinh làm một bài thi trong thời gian 150 phút gồm 120 câu hỏi trắc nghiệm khách quan nhiều lựa chọn, được tổ chức theo hình thức thi trên giấy. Mỗi câu hỏi trắc nghiệm khách quan có 4 lựa chọn (A, B, C, D). Thí sinh lựa chọn một đáp án đúng cho mỗi câu hỏi và điền câu trả lời vào phiếu trả lời trắc nghiệm do ĐH Quốc gia TP.HCM quy định.
Nội dung thi được xây dựng dựa trên cơ sở kiến thức THPT nhằm đánh giá năng lực cơ bản cần thiết cho việc học ĐH của thí sinh, bao gồm: sử dụng ngôn ngữ, toán học, tư duy khoa học. Theo đó, cấu trúc bài thi gồm 3 phần: sử dụng ngôn ngữ gồm 60 câu hỏi (30 câu tiếng Việt và 30 câu tiếng Anh); toán học gồm 30 câu hỏi; tư duy khoa học gồm 30 câu hỏi. Cách phân bổ này nhằm đánh giá toàn diện các năng lực cốt lõi như tư duy logic, phân tích số liệu và suy luận khoa học, thay vì kiểm tra kiến thức đơn lẻ theo từng môn học. Độ khó của các câu hỏi trong đề thi được phân thành 3 mức độ và được phân bố theo tỷ lệ: mức độ 1 chiếm 30%, mức độ 2 chiếm 40%, mức độ 3 chiếm 30%.
Về phương pháp chấm điểm, kết quả thi đánh giá năng lực được xác định bằng phương pháp trắc nghiệm hiện đại theo lý thuyết ứng đáp câu hỏi. Điểm của từng câu hỏi có trọng số khác nhau tùy thuộc vào độ khó của câu hỏi. Điểm thi được quy đổi theo từng phần. Điểm số tối đa của bài thi là 1.200 điểm, trong đó điểm tối đa từng thành phần của bài thi được thể hiện trên phiếu điểm gồm: tiếng Việt là 300 điểm, tiếng Anh là 300 điểm; toán học là 300 điểm và tư duy khoa học là 300 điểm.
Năm 2025, kỳ thi thu hút 152.000 thí sinh với hơn 223.000 lượt đăng ký dự thi tại 55 điểm thi thuộc 25 tỉnh/thành. Đồng thời, có 111 cơ sở giáo dục ĐH-CĐ sử dụng kết quả thi để xét tuyển. Riêng hệ thống ĐH Quốc gia TP.HCM, phương thức này chiếm hơn 56% tổng chỉ tiêu tuyển sinh.
Năm nay, dự kiến 118 cơ sở đào tạo ĐH-CĐ sử dụng kết quả kỳ thi để xét tuyển. Kết quả thi đợt 1 này sẽ được công bố vào ngày 17.4 tới, trước khi bắt đầu nhận đăng ký đợt 2 từ ngày 18.4.
Ông Phạm Thành Nhân, Phó Giám đốc Sở Nội vụ TP HCM, cho biết thông tin trên tại hội thảo Thị thực nhân tài và chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao do Đại học Quốc gia TP HCM tổ chức, ngày 20/5.
Theo ông Nhân, sự thiếu hụt trầm trọng nhóm chuyên gia dẫn dắt trong các lĩnh vực mũi nhọn đang trở thành rào cản trực tiếp, làm chậm tiến trình phát triển bền vững và xây dựng đô thị thông minh của TP HCM.
Thành phố đã ra chính sách ưu đãi vượt trội để thu hút nhân tài trong và ngoài nước. Ví dụ, chuyên gia sẽ nhận mức trợ cấp ban đầu tối đa 100 triệu đồng khi về làm việc, thu nhập hàng tháng linh động từ 30-100 triệu đồng. Ngoài ra, họ được hưởng thù lao bằng 5% giá trị của công trình nghiên cứu được nghiệm thu hoặc thưởng tối đa lên đến 1 tỷ đồng với thành tích đặc biệt xuất sắc; hỗ trợ tiền thuê nhà 7 triệu đồng một tháng.
Từ năm 2023 đến nay, 10 chuyên gia, nhà khoa học đã về làm việc cho TP HCM theo chính sách này, tạo ra tác động lớn ở một số lĩnh vực chuyên môn. Tuy nhiên, Phó Giám đốc Sở Nội vụ đánh giá con số này còn rất khiêm tốn.
Ông chỉ ra nguyên nhân là sự cạnh tranh khốc liệt ở khối tư nhân và doanh nghiệp FDI (có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài). Xét tổng thể về môi trường sống, không gian làm việc và tính linh hoạt trong thu nhập, chính sách ưu đãi của TP HCM vẫn chưa bằng các doanh nghiệp đa quốc gia. Chưa kể các quy định xuất nhập cảnh, cấp giấy phép lao động và phê duyệt hồ sơ với chuyên gia nước ngoài, Việt kiều còn phức tạp, làm giảm động lực và sự hào hứng của họ.
Ông Nhân lấy ví dụ visa lao động của chuyên gia nước ngoài phải gia hạn hàng năm, thủ tục phức tạp. Sở Nội vụ đề xuất thí điểm cấp "Thị thực công nghệ" hoặc thẻ tạm trú với thời hạn đặc biệt 5-10 năm cho nhóm có trình độ cao, hoạt động trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược theo Nghị quyết 57. Loại thị thực này tương tự mô hình ONE Pass của Singapore.
Ngoài ra, chính sách thu hút nhân tài cần bổ sung một số ưu đãi như phương tiện đi lại, trường học, bệnh viện quốc tế cho con em chuyên gia...
Ông Ngô Đông Hải, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, nhìn nhận nguồn nhân lực chất lượng cao và nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia. Nhiều nước đang triển khai mạnh mẽ chính sách thị thực nhân tài, tạo ra cuộc đua thu hút chất xám trên toàn cầu. Việt Nam cũng có nhiều chính sách nhưng thiếu cơ chế đặc thù về cư trú, tài chính và bảo đảm cuộc sống lâu dài cho chuyên gia quốc tế.
GS. TS Nguyễn Thị Thanh Mai, Giám đốc Đại học Quốc gia TP HCM, đồng tình. Bà cho rằng thị thực nhân tài không nên được nhìn nhận đơn thuần như một chính sách nhập cư hay thủ tục hành chính.
Nhiều nước mời gọi được nhân lực chất lượng cao không chỉ bằng mức lương, ưu đãi tài chính mà bằng cả hệ sinh thái. Trong đó, cơ chế thị thực linh hoạt, môi trường học thuật cởi mở, hạ tầng nghiên cứu hiện đại, cơ hội khởi nghiệp và thương mại hóa, quyền lợi cho gia đình đi cùng chất lượng sống hấp dẫn.
Theo một báo cáo của Bộ Nội vụ năm 2022, tỷ lệ tiến sĩ làm việc trong hệ thống công chức ở Việt Nam khoảng 0,63%. Trong khi đó, ở Mỹ, tỷ lệ này khoảng 9%, theo khảo sát của Quỹ khoa học Mỹ năm 2021. Con số này ở Hàn Quốc là gần 5%, nhưng chỉ 1-1,8% ở một số nước như Australia hay Nhật.
Nội dung trên được đề cập tại Thông tư về chuẩn nghề nghiệp giáo viên phổ thông, do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, có hiệu lực từ giữa tháng 4.
Theo đó, ngoài yêu cầu có bằng đại học phù hợp với chuyên ngành, giáo viên phải có chứng chỉ bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp, tùy bậc học (tiểu học, THCS, THPT).
Đây là yêu cầu bắt buộc, với cả giáo viên văn hóa và các môn Nghệ thuật, Giáo dục thể chất, Ngoại ngữ, Tin học, Công nghệ, Tiếng dân tộc thiểu số.
Chứng chỉ mới sẽ thay cho chứng chỉ bồi dưỡng tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp theo hạng I, II, III hoặc theo bậc tiểu học, THCS, THPT hiện nay. Song, những thầy cô được cấp chứng chỉ cũ trước ngày 31/12/2026 sẽ được xác định tương đương, không cần thi mới.
Trường hợp chưa có mà mới được tuyển dụng, tiếp nhận hoặc thay đổi vị trí việc làm sau ngày Thông tư có hiệu lực, giáo viên phải học và có chứng chỉ bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp. Chương trình học do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định, kéo dài không quá 6 tuần, theo Nghị định 93 của Chính phủ.
Hiện cả nước có khoảng 1,05 triệu giáo viên mầm non, phổ thông hưởng lương từ ngân sách, từ 4,91 đến 15,87 triệu đồng mỗi tháng, chưa gồm phụ cấp.
Trước đây, chứng chỉ bồi dưỡng tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp được chia theo hạng giáo viên (I, II, III). Mỗi lần xét thăng hạng, tăng lương, thầy cô phải học và thi một chứng chỉ tương ứng, chi phí phổ biến khoảng 4-6 triệu đồng. Tuy nhiên, từ tháng 5/2023, Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định chỉ còn một chứng chỉ chung với tất cả giáo viên, theo cấp (mầm non, tiểu học, THCS, THPT).
