Thanh kiếm 2.500 tuổi của Việt Vương Câu Tiễn bất ngờ gây sốt mạng xã hội Trung Quốc. Trong kỳ nghỉ lễ Quốc tế Lao động hồi đầu tháng 5, lượng lớn du khách đã đổ tới các điểm tham quan nổi tiếng, trong đó có bảo tàng tỉnh Hồ Bắc ở thành phố Vũ Hán, nơi đang lưu giữ thanh kiếm.
Nhiều người chọn mua bản sao thanh kiếm tại cửa hàng lưu niệm của bảo tàng, khiến sân bay quốc tế Vũ Hán phải dựng biển thông báo.
“Để tiết kiệm thời gian kiểm tra an ninh của quý khách, các loại dao/kiếm có lưỡi dài hơn 6 cm như kiếm Câu Tiễn không được phép mang theo người; chúng phải được gửi lại vào quầy giữ đồ, ký gửi hành lý hoặc gửi qua đường chuyển phát nhanh”, nội dung thông báo có đoạn, đi kèm ảnh của thanh kiếm.
“Đến Việt Vương Câu Tiễn có sống lại thì cũng phải ký gửi hành lý thôi. Ngay cả lịch sử cũng không thể đứng trên quy định này”, một người dùng mạng nói đùa.
Chủ đề được thảo luận sôi nổi này làm nổi bật một xu hướng rộng hơn, là thế hệ trẻ Trung Quốc đang thúc đẩy làn sóng hồi sinh văn hóa mạnh mẽ trong những năm gần đây.
Thanh niên Trung Quốc, với mong muốn kết nối lại với cội nguồn di sản, đang đổ tới các thị trấn cổ và bảo tàng khắp cả nước như bảo tàng tỉnh Hồ Bắc, nơi lưu giữ hơn 1.000 cổ vật văn hóa gồm đồ đồng, đồ sơn mài, đồ gỗ, thư pháp và tranh họa.
Kiệt tác vô giá của bảo tàng là kiếm Câu Tiễn, lưỡi kiếm bằng đồng dài 55,6 cm, rộng 4,6 cm và nặng 875 gram. Thanh kiếm này được khai quật năm 1965 từ một ngôi mộ cổ ngập nước ở phía nam tỉnh Hồ Bắc.
Được chế tác vào đầu thế kỷ thứ 5 trước Công nguyên, cuối thời Xuân Thu, trên thân kiếm có khắc hai dòng chữ theo lối điểu trùng văn có nội dung: “Việt Vương Câu Tiễn tự tác dụng kiếm” (Kiếm do Vua Câu Tiễn nước Việt tự làm để bản thân sử dụng).
Việt Vương Câu Tiễn, trị vì năm 496 TCN – 465 TCN, là vua nước Việt (ngày nay là Thượng Hải, bắc Chiết Giang và nam Giang Tô) cuối thời kỳ Xuân Thu trong lịch sử Trung Quốc.
Ông gắn liền với điển tích “nằm gai nếm mật”. Sau khi quân Việt bại trận trước quân Ngô, Ngô vương Phù Sai bắt vợ chồng Câu Tiễn sang nước Ngô làm con tin, sống cực nhọc trong ba năm.
Khi được phóng thích về nước, Câu Tiễn tự đày đọa mình để kiên trì theo đuổi mục tiêu phục thù, như lấy gai, củi lót để nằm ngủ. Ông treo quả mật đắng ở chỗ ngồi, chỗ nằm, thỉnh thoảng lại nếm một ít để nhắc lại nỗi tủi nhục, khổ đau. Cuối cùng ông xây dựng lại quân đội nước Việt để trả thù và thành công thôn tính nước Ngô.
Ông chế tác kiếm Câu Tiễn sau khi được tự do. Kiếm trang trí bằng họa tiết hình thoi màu đen, chuôi khảm thủy tinh xanh và đá ngọc lam. Dù ngôi mộ ngập nước suốt hơn 2.000 năm, khi rút kiếm ra, thanh kiếm hầu như không bị hoen gỉ, vẫn lấp lánh ánh sáng lạnh lẽo, sắc lẹm đủ để chém đứt một xấp giấy dày.
Theo các nhà nghiên cứu, vũ khí được bảo quản nguyên vẹn là nhờ ba yếu tố: chiếc bao kiếm bằng gỗ khít kín như chân không, môi trường lăng mộ thiếu oxy và lớp hợp chất chống ăn mòn có hàm lượng lưu huỳnh cao.
Tuy nhiên, năm 1994, khi kiếm Câu Tiễn được cho mượn để trưng bày trong triển lãm ở Singapore, một nhân viên đã vô tình làm xuất hiện một vết nứt dài 7 mm trên bề mặt khi lấy nó ra khỏi tủ kính lúc triển lãm kết thúc.
Kể từ đó, Trung Quốc nghiêm cấm mang cổ vật này ra khỏi đất nước. Quyết định này được quy định thành văn bản năm 2013, khi thanh kiếm được đưa vào danh sách bảo vật quốc gia cấm tham gia mọi cuộc triển lãm quốc tế.
Ngày nay, các bản sao của kiếm Câu Tiễn được người đam mê lịch sử Trung Quốc đặc biệt ưa chuộng. Theo truyền thông Trung Quốc, vào lúc cao điểm, có tới 5 bản sao thanh kiếm bị tịch thu mỗi ngày tại sân bay Vũ Hán.
Để xuất khẩu bưởi Việt Nam sang Úc, cơ quan chức năng và doanh nghiệp hai nước phải phối hợp làm việc suốt 2 năm để xúc tiến quá trình trao đổi kỹ thuật, hoàn thiện báo cáo phân tích nguy cơ dịch hại và đạt được thỏa thuận cho trái bưởi tươi của Việt Nam được phép nhập khẩu vào Úc.
Từ giữa năm 2023, Cục TTBVTV (trước đây là Cục Bảo vệ thực vật thuộc Bộ NN-PTNT) đã nhận được thông báo từ Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản Úc (DAFF) về việc bắt đầu phân tích nguy cơ dịch hại cho trái bưởi của Việt Nam. Cuối năm 2025, Cục TTBVTV phối hợp với Đại sứ quán Úc tại Việt Nam tổ chức lễ công bố xuất khẩu trái bưởi của Việt Nam sang Úc và trái việt quất của Úc sang Việt Nam. Tuy nhiên, từ đó đến nay phải tiếp tục hoàn thành thêm một số thủ tục. Đến ngày 10.4 vừa qua, bước thủ tục cuối cùng được hoàn thiện khi hệ thống BICON của Úc chính thức ban hành tiêu chuẩn nhập khẩu bưởi của Việt Nam. Như vậy, sau trái thanh long, vải, nhãn, chanh leo..., bưởi sẽ là loại trái cây tiếp theo của Việt Nam mở cửa thành công sang thị trường Úc.
Chỉ 3 ngày sau, tức 13.4, lô bưởi đầu tiên của Việt Nam xuất khẩu sang Úc đã được Công ty Blue Ocean chính thức chuyển sang Úc. Công ty 4Way, chuyên nhập khẩu sản phẩm nông nghiệp Việt Nam sang Úc, sẽ phân phối loại trái cây này tại Úc.
Phát biểu tại sự kiện trên, bà Phạm Thị Ngọc Thạch, Giám đốc Công ty Blue Ocean, chia sẻ: "Việc xuất khẩu bưởi lần này tiếp tục khẳng định chất lượng và uy tín của nông sản Việt Nam. Qua đó, chúng ta hôm nay có thể tự tin rằng: bưởi Việt Nam đã sẵn sàng chinh phục những thị trường khó tính nhất". Cuối năm 2024, Blue Ocean là đơn vị xuất khẩu chính thức lô hàng chanh dây đầu tiên của Việt Nam sang Úc, giúp cho món trái cây trị giá ngàn tỉ này vươn mình. Không chỉ dừng ở hoạt động xuất khẩu, Blue Ocean mong muốn hợp tác sâu rộng hơn với các đối tác nhập khẩu, phân phối và bán lẻ tại Úc để xây dựng một chuỗi cung ứng ổn định, minh bạch và bền vững lâu dài.
Chia sẻ trực tuyến tại sự kiện, ông Lý Hoàng Duy, Việt kiều Úc và là nhà sáng lập Công ty 4Way, cho biết: "Tôi đã trông chờ sự kiện này khá lâu để phân phối bưởi của Việt Nam vào thị trường Úc. Khoảng 10 năm qua, chúng tôi đã nhập khẩu nhiều loại trái cây của Việt Nam để phân phối tại thị Úc như: vải, nhãn, thanh long, xoài, dừa, chanh dây. Giờ đây có thêm bưởi là loại trái cây khá đặc biệt khi có thể thu hoạch quanh năm, dễ vận chuyển". Lô hàng đầu tiên được vận chuyển bằng đường hàng không, nên ông Duy cho biết dự kiến ngày 15 hoặc 16.4, bưởi Việt Nam sẽ chính thức "lên kệ" để sớm đến tay khách hàng tại Úc.
Những năm gần đây, diện tích trồng bưởi ở nước ta ngày càng được mở rộng, từ 50.000 ha năm 2015 tăng lên hơn 100.000 ha vào năm 2025 với sản lượng đạt gần 1 triệu tấn mỗi năm. Ước tính, kim ngạch xuất khẩu quả bưởi tươi đạt hơn 70 triệu USD vào năm 2025.
Video hiện trường được công bố ngày 30/6 cho thấy lực lượng cứu nạn tìm kiếm trong đống đổ nát và reo hò vui mừng khi phát hiện bé trai còn sống. Cơ quan Phòng vệ Dân sự Jordan, lực lượng đang tham gia cứu hộ cứu nạn tại khu vực, cho biết em bé đã được sơ cứu và lập tức chuyển tới bệnh viện.
Tính đến thời điểm được tìm thấy, bé trai đã trải qua 6 ngày bị vùi lấp dưới tòa nhà đổ sập ở thủ đô Caracas. Theo nhóm cứu hộ Jordan, các dấu hiệu sinh tồn của bé đều ổn định. Chính quyền địa phương cũng đã được thông báo về tình hình.
Các chuyên gia cho biết 72 giờ đầu sau động đất là khoảng thời gian vàng để giải cứu người sống sót đang mắc kẹt dưới đống đổ nát. Tìm thấy bé trai còn sống sau 6 ngày được hãng thông tấn AFP mô tả là "điều kỳ diệu".
Hai trận động đất mạnh 7,2 và 7,5 độ xảy ra cách nhau gần một phút hôm 24/6, trở thành một trong những thảm họa động đất nghiêm trọng nhất tại khu vực Mỹ Latin. Theo ước tính của NASA, khoảng 59.000 công trình đã bị phá hủy hoặc hư hại, mức độ tàn phá trên diện rộng có thể quan sát được từ không gian.
Chủ tịch Quốc hội Venezuela Jorge Rodriguez ngày 30/6 cho biết 1.943 người đã thiệt mạng và 10.571 người bị thương do thảm họa. Lực lượng cứu hộ đã giải cứu được 6.461 người sau động đất.
Theo ông Rodriguez, thực tế số người thoát khỏi những đống đổ nát có thể lên đến gần 20.000, nếu tính cả hàng nghìn nạn nhân "đã tự thoát ra hoặc được gia đình và bạn bè trợ giúp" ở bang La Guaira.
Theo Hãng thông tấn Reuters ngày 23-4, Đài Loan cho biết Seychelles, Mauritius và Madagascar đã đơn phương rút lại giấy phép bay qua không phận đối với máy bay chở lãnh đạo Lại Thanh Đức, chỉ một ngày trước khi ông bắt đầu chuyến công du tới Eswatini.
Eswatini là một trong 12 quốc gia còn duy trì quan hệ ngoại giao chính thức với vùng lãnh thổ Đài Loan, đồng thời là nước duy nhất ở châu Phi có quan hệ này.
Đây là lần đầu tiên một lãnh đạo của Đài Loan phải hủy toàn bộ chuyến thăm nước ngoài vì không được cấp quyền quá cảnh - cho thấy một bước leo thang mới trong nỗ lực của Bắc Kinh nhằm thu hẹp không gian hoạt động quốc tế của Đài Bắc.
"Một số quốc gia đang hành động theo chỉ đạo của Trung Quốc khi can thiệp vào sự an toàn và phẩm giá của các chuyến công du thông thường của quan chức Đài Loan", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ phát biểu ngày 22-4, không nêu đích danh ba nước trên.
Quan chức này nhấn mạnh trách nhiệm quản lý vùng không phận quốc tế vượt ra ngoài không phận chủ quyền của các nước đó "chỉ nhằm đảm bảo an toàn hàng không, chứ không phải để làm công cụ chính trị cho Bắc Kinh".
"Đây là thêm một ví dụ cho thấy Bắc Kinh đang tiến hành chiến dịch đe dọa nhằm vào vùng lãnh thổ Đài Loan và các nước ủng hộ trên toàn thế giới, lạm dụng hệ thống hàng không dân dụng quốc tế và đe dọa hòa bình, thịnh vượng toàn cầu", quan chức này nói thêm.
Mỹ cũng yêu cầu Trung Quốc chấm dứt các biện pháp gây sức ép quân sự, ngoại giao và kinh tế đối với Đài Loan.
Một quan chức an ninh cấp cao của Đài Loan cho biết Trung Quốc đã gây sức ép lên ba quốc gia châu Phi nói trên, thậm chí đe dọa trừng phạt kinh tế, bao gồm rút lại các chương trình xóa nợ.
Đáp lại những chỉ trích, Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 23-4 kiên quyết bác bỏ cáo buộc của Mỹ, cho rằng Washington "nên chấm dứt can thiệp vào công việc nội bộ của Trung Quốc thông qua vấn đề Đài Loan". Người phát ngôn Quách Gia Côn cũng khẳng định những tuyên bố từ phía Mỹ là "vô căn cứ".
Bắc Kinh lâu nay luôn coi Đài Loan là một phần lãnh thổ của mình và không loại trừ khả năng dùng vũ lực để thống nhất.
Chuyến đi của ông Lại dự kiến khởi hành ngày 22-4, nhằm tham dự lễ kỷ niệm 40 năm ngày Quốc vương Mswati III lên ngôi và sinh nhật lần thứ 58 của nhà vua.
Lần gần nhất một lãnh đạo Đài Loan thăm Eswatini là năm 2023, khi bà Thái Anh Văn thực hiện chuyến công du này.
