Tại hội nghị liên vùng về cơ chế phối hợp Vùng Thủ đô trong quản lý môi trường do Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng UBND TP Hà Nội tổ chức ngày 4/6, ông Lê Hoài Nam, Phó cục trưởng Cục Môi trường, cho biết Bộ này đã triển khai kiểm kê, đánh giá nguồn thải và chất lượng không khí tại Hà Nội cũng như các tỉnh lân cận trong giai đoạn 2023-2025.
Kết quả cho thấy nguồn phát sinh bụi mịn PM2.5 trên địa bàn Hà Nội đến từ nhiều lĩnh vực khác nhau: Hoạt động giao thông vận tải đóng góp khoảng 23%; xây dựng và bụi đường chiếm 20%; công nghiệp 10%; đốt mở, bao gồm đốt rác và phụ phẩm nông nghiệp12%; bụi thứ cấp hình thành từ các khí ô nhiễm khoảng 27%; các nguồn khác chiếm 8%.
Ngoài ra, các yếu tố khí hậu và thời tiết cũng tác động đáng kể đến chất lượng không khí ở Hà Nội.
Đối với môi trường nước, ông Nam phản ánh nhiều dòng sông liên tỉnh chảy qua Hà Nội đang bị ô nhiễm, gồm sông Nhuệ, sông Đáy, sông Cầu, sông Cà Lồ, sông Ngũ Huyện Khê và sông Bắc Hưng Hải.
Trước thực trạng đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã xây dựng, triển khai nhiều chính sách kiểm soát ô nhiễm và cải thiện chất lượng môi trường trên phạm vi cả nước, tập trung vào các vấn đề cấp bách.
Để chuẩn bị cho kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy từ 1/7/2027, Bộ Nông nghiệp và Môi trường kiến nghị Hà Nội khẩn trương xây dựng mạng lưới 400-500 cơ sở kiểm định khí thải trên toàn thành phố.
Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, thủ đô hiện có hơn 8 triệu phương tiện giao thông cá nhân gồm 1,1 triệu ô tô và 6,9 triệu xe máy.
Hà Nội có thể huy động mạng lưới 186 trung tâm đăng kiểm xe cơ giới cùng các cơ sở bảo hành, bảo dưỡng xe máy chính hãng của các hiệp hội và doanh nghiệp sửa chữa, bảo dưỡng xe máy tham gia cung cấp dịch vụ kiểm định khí thải.
Trước mắt, một số cơ sở kiểm định cần được đưa vào vận hành ngay trước mùa cao điểm ô nhiễm không khí năm 2026.
Công tác tuyên truyền, vận động người dân chủ động kiểm định khí thải phương tiện trước thời điểm bắt buộc phải được tăng cường nhằm nâng cao nhận thức, góp phần giảm phát thải từ xe máy.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đề xuất Hà Nội bố trí nguồn kinh phí hỗ trợ người dân kiểm định khí thải lần đầu, hỗ trợ tài chính để chuyển đổi từ xe máy sử dụng xăng sang xe điện…
Về quản lý chất lượng nước, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND TP Hà Nội đẩy nhanh phục hồi chất lượng các sông Kim Ngưu, Lừ, Sét và đầu tư đồng bộ hệ thống xử lý nước thải, bảo đảm 100% nước thải sinh hoạt được xử lý trước khi xả ra môi trường.
Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành chỉ rõ các vấn đề nóng như ô nhiễm không khí, ô nhiễm nguồn nước, quản lý chất thải rắn, bảo đảm an ninh nguồn nước, tiêu thoát nước, chống úng ngập hay ứng phó sự cố môi trường hiện nay đều mang tính liên vùng. Các thách thức này đã vượt ra ngoài phạm vi quản lý và thẩm quyền hành chính của từng địa phương riêng lẻ.
Ông Thành dẫn chứng chất lượng không khí tại Thủ đô Hà Nội chịu tác động tổng hòa từ nhiều nguồn phát thải trong khu vực; hệ thống sông ngòi như sông Cầu, sông Đáy, sông Nhuệ… đều có sự liên thông trực tiếp về dòng chảy và nguồn nước.
Do đó, nếu các tỉnh, thành phố chỉ loay hoay giải quyết cục bộ theo địa giới hành chính thì “cuộc chiến” chống ô nhiễm sẽ rơi vào bế tắc, không thể đạt hiệu quả như mong muốn. Hình thành cơ chế phối hợp chính thức, ràng buộc trách nhiệm giữa các địa phương trở thành đòi hỏi cấp bách.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường, UBND TP Hà Nội cùng UBND các tỉnh Phú Thọ, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình đã ký kết Quy chế phối hợp Vùng Thủ đô trong quản lý môi trường.
Lễ ký kết đánh dấu bước chuyển dịch quan trọng từ phương thức phối hợp thụ động theo từng vụ việc đơn lẻ trước đây, sang cơ chế hợp tác thường xuyên, bài bản và dựa trên dữ liệu khoa học.
Sự kiện được kỳ vọng là công cụ mạnh mẽ giúp kiểm soát ô nhiễm, cải thiện chất lượng không khí, bảo đảm an ninh nguồn nước và nâng cao chất lượng sống cho người dân toàn vùng.
Tin Gốc: Dân Trí
