Khế là loại trái cây quen thuộc ở nhiều vùng nhiệt đới, nổi bật với vị chua ngọt đặc trưng và hình dáng ngôi sao khi được cắt thành từng lát. Không chỉ được dùng trong các món ăn dân dã, khế còn cung cấp nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Giá trị dinh dưỡng cao
Hàm lượng dinh dưỡng có trong một quả khế cỡ trung bình (khoảng 91 g) gồm:
Giàu vitamin C, ít calo
Khế cung cấp vitamin C và chất xơ dồi dào. Nó thuộc nhóm trái cây có hàm lượng calo thấp nhưng giàu vitamin và khoáng chất. Một quả khế cỡ trung bình (khoảng 90 g) chỉ chứa khoảng 28 calo nhưng cung cấp hơn một nửa nhu cầu vitamin C hàng ngày của cơ thể. Với hàm lượng calo thấp và giàu dưỡng chất, khế là lựa chọn thích hợp cho người đang giảm cân hoặc duy trì vóc dáng.
Ngoài vitamin C, khế còn chứa chất xơ, folate, kali, magie và một lượng nhỏ vitamin nhóm B. Hàm lượng chất xơ giúp hỗ trợ tiêu hóa, trong khi vitamin C góp phần tăng cường miễn dịch, bảo vệ tế bào khỏi tổn thương do gốc tự do.
Chứa nhiều chất chống oxy hóa
Khế cũng chứa các hợp chất thực vật có hoạt tính sinh học như quercetin, epicatechin và axit gallic. Đây đều là những chất chống oxy hóa có khả năng trung hòa gốc tự do, từ đó giúp giảm tổn thương tế bào. Các hợp chất này có thể góp phần giảm gan nhiễm mỡ, cải thiện cholesterol trong cơ thể và hỗ trợ kiểm soát tình trạng viêm.
Hỗ trợ hệ tiêu hóa
Hàm lượng chất xơ tương đối cao trong khế mang lại nhiều lợi ích. Bổ sung trái cây giàu chất xơ trong chế độ ăn cũng có lợi cho hệ vi sinh đường ruột cũng như sức khỏe tiêu hóa nói chung. Chất xơ giúp tăng khối lượng phân, hỗ trợ nhu động ruột và giảm nguy cơ táo bón.
Một số lưu ý
Loại quả này chứa hàm lượng oxalate khá cao. Ở người mắc suy thận hoặc mắc các bệnh lý thận mạn tính, oxalate có thể tích tụ trong cơ thể, làm tăng nguy cơ tổn thương thận và gây ra các triệu chứng thần kinh như nấc kéo dài, lú lẫn, co giật. Vì vậy, người mắc bệnh thận nên tránh ăn khế hoặc uống nước ép khế nếu chưa có chỉ định của bác sĩ.
Khế có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa một số loại thuốc trong cơ thể, tương tự như bưởi. Điều này làm thay đổi nồng độ thuốc trong máu, từ đó ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị hoặc làm tăng nguy cơ tác dụng phụ. Người đang sử dụng thuốc điều trị dài ngày nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bổ sung khế thường xuyên vào chế độ ăn.
Cách thưởng thức khế
Khế chín thường có màu vàng, vị ngọt thanh xen lẫn chút chua nhẹ. Sau khi rửa sạch, có thể cắt bỏ hai đầu quả rồi thái ngang thành các lát hình ngôi sao để ăn trực tiếp.
Loại trái cây này cũng thường được dùng trong salad, gỏi, nộm, món cá, hải sản, các món canh chua hoặc chế biến thành mứt, thạch và nước ép. Ăn khế với lượng vừa phải trong chế độ ăn cân bằng có thể giúp đa dạng nguồn dinh dưỡng và bổ sung thêm các hợp chất có lợi cho sức khỏe.
Ngày 24/6, Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết UBND thành phố đã chấp thuận chủ trương thí điểm khám chữa bệnh bảo hiểm y tế (BHYT) tại nhà, gắn với mô hình Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư do ngành y tế đề xuất.
"Đây là bước tiến trong quá trình đổi mới y tế cơ sở, chuyển từ tư duy chữa bệnh sang chăm sóc sức khỏe toàn diện, liên tục và chủ động ngay tại cộng đồng", ôngThượng nói, thêm rằng chính sách này đặc biệt có ý nghĩa với người cao tuổi, người khuyết tật, người mắc bệnh mạn tính và những người gặp khó khăn khi đến cơ sở y tế.
Đây là lần đầu tiên Sở Y tế có kế hoạch triển khai khám sức khỏe người dân tại nhà áp dụng chính sách thanh toán BHYT.
Hơn hai tháng qua, ngành y tế đã triển khai mô hình đội chăm sóc sức khỏe tại nhiều địa phương, với 20 xã, phường đã thành lập và đưa các đội vào hoạt động. Nhân viên y tế đến từng hộ gia đình để rà soát thông tin sức khỏe, khám sàng lọc, tư vấn, quản lý bệnh mạn tính và theo dõi người cao tuổi. Bước đầu, mô hình giúp hàng nghìn người dân phát hiện sớm bệnh tật, được theo dõi sức khỏe thường xuyên, đồng thời tăng sự gắn kết giữa trạm y tế và cộng đồng.
Tuy nhiên, rào cản lớn nhất khiến mô hình khó nhân rộng là chưa có cơ chế thanh toán BHYT cho dịch vụ khám chữa bệnh tại nhà. Điều này đồng nghĩa người dân muốn được bác sĩ đến nhà thăm khám thường phải tự chi trả chi phí.
Việc thành phố cho phép thí điểm BHYT chi trả cho khám chữa bệnh tại nhà được kỳ vọng sẽ tháo gỡ nút thắt quan trọng nhất. Người bệnh thuận tiện hơn khi tiếp cận dịch vụ y tế đồng thời giảm gánh nặng tài chính, tạo nền tảng để mô hình phát triển bền vững.
Sở Y tế sẽ phối hợp với Bảo hiểm xã hội thành phố xây dựng quy trình chuyên môn và cơ chế thanh toán phù hợp, đồng thời lựa chọn địa bàn triển khai và đánh giá hiệu quả sau 6 tháng, 12 tháng. Sở Tài chính tham mưu bố trí kinh phí cho các hoạt động ngoài phạm vi chi trả của quỹ BHYT như chi phí di chuyển, hậu cần, vật tư, trang thiết bị và các điều kiện cần thiết khác.
Giới chuyên môn đánh giá mô hình này đặc biệt phù hợp trong bối cảnh dân số già hóa nhanh, số người mắc bệnh mạn tính ngày càng tăng. Khám chữa bệnh tại nhà không chỉ góp phần giảm tải bệnh viện mà còn giúp hệ thống y tế cơ sở chủ động hơn trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Nếu triển khai hiệu quả, TP HCM có thể trở thành một trong những địa phương đầu tiên đưa dịch vụ y tế và quyền lợi bảo hiểm đến tận nhà dân. Khi đó, nhiều người bệnh sẽ được bác sĩ thăm khám ngay tại nhà, thay vì vất vả xếp hàng ở bệnh viện cho những lần tái khám định kỳ.
Số liệu trên trích từ nghiên cứu thực trạng dinh dưỡng do Viện Dinh dưỡng Quốc gia phối hợp cùng Viện Sức khỏe Nutrilite và Amway Việt Nam công bố tại hội thảo ngày 19/6 vừa qua.
Khảo sát thực hiện trong năm 2025 trên quy mô gần 1.500 người tại Hà Nội, TP HCM, Cần Thơ, Thái Nguyên và Quảng Nam, đại diện cho cả vùng thành thị lẫn nông thôn. Kết quả cho thấy tỷ lệ thừa cân, béo phì ở nam giới cao hơn nữ giới khi tính theo chuẩn chỉ số khối cơ thể (BMI) của Tổ chức Y tế Thế giới dành cho người châu Á.
PGS.TS Trần Thanh Dương, Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, nhận định thách thức lớn nhất hiện nay đã chuyển từ "ăn thiếu" sang "ăn chưa đúng" và "ăn chưa cân đối".
Bên cạnh tình trạng thừa cân, thói quen ăn uống của người Việt vẫn thiếu hụt nghiêm trọng các vi chất thiết yếu. Khẩu phần ăn hằng ngày mới chỉ đáp ứng 68,7% nhu cầu canxi và 50,9% nhu cầu folate theo khuyến nghị. Ngoài ra, hơn 60% người tham gia khảo sát chưa ăn đủ lượng rau xanh và trái cây theo tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới.
Chất lượng bữa ăn đầu tiên trong ngày cũng ở mức đáng báo động khi năng lượng từ bữa sáng chỉ đạt 18,2% nhu cầu khuyến nghị, thấp hơn mức cần thiết để duy trì hoạt động thể chất lẫn tinh thần. Đáng lo ngại, khoảng 20% người tiêu dùng sử dụng đường, bánh kẹo hoặc đồ ngọt cho bữa sáng.
Việc bỏ bữa sáng kéo dài hoặc ăn uống không lành mạnh gây rối loạn chuyển hóa năng lượng, kích thích cảm giác thèm ăn vào cuối ngày, dẫn đến xu hướng ăn bù và làm tăng nguy cơ béo phì cùng các bệnh mạn tính không lây.
Theo PGS Dương, nhóm tuổi 20-45 là lực lượng lao động chủ chốt của xã hội, nhưng áp lực công việc và nhịp sống hối hả đang đẩy họ vào thói quen ăn uống thất thường, lạm dụng thực phẩm chế biến sẵn.
Thực trạng này tạo ra gánh nặng dinh dưỡng kép cho Việt Nam, khi tình trạng thiếu vi chất vẫn tồn tại song hành cùng sự gia tăng nhanh chóng của các bệnh như tăng huyết áp, đái tháo đường và tim mạch.
Trong bối cảnh tốc độ già hóa dân số diễn ra nhanh chóng, việc chủ động chăm sóc sức khỏe thông qua chế độ ăn uống hằng ngày đóng vai trò quyết định đến năng suất lao động và chất lượng cuộc sống tương lai.
Bác sĩ Lê Duy Thảo, Khoa Nam học, Bệnh viện đa khoa Hồng Ngọc, cho biết một lần xuất tinh, tinh dịch của nam giới có thể chứa trung bình từ 40 đến 200 triệu tinh trùng. Sau khi tinh dịch được phóng thích vào âm đạo, tinh trùng di chuyển vào cổ tử cung và lên tử cung để thụ tinh nếu gặp trứng rụng trong ống dẫn trứng. Tinh trùng di chuyển vào các ống chỉ trong vòng vài phút sau khi xuất tinh.
Do đó, khi tinh dịch đi ra ngoài sau khi vừa phóng xuất nhưng vẫn ở trong âm đạo một vài phút thì khả năng mang thai vẫn rất cao. Ngoài ra, "chỉ cần một lượng nhỏ tinh dịch cũng có rất nhiều tinh trùng khỏe mạnh, có khả năng di chuyển nhanh chóng đến ống dẫn trứng, dẫn đến mang thai ngoài ý muốn", bác sĩ nói.
Nhiều nam giới cho rằng chưa xuất tinh thì không có tinh trùng. Tuy nhiên, dịch trước xuất tinh vẫn có thể chứa tinh trùng, vẫn có thể gây mang thai ngoài ý muốn. Ngay cả khi xuất tinh sát mép ngoài âm đạo, môi trường tại đây vẫn tạo điều kiện cho tinh trùng bơi ngược dòng vào trong.
Theo American College of Obstetricians and Gynecologists, trong điều kiện thực tế, khoảng 22 trên 100 người sẽ có thai trong một năm. Ngay cả khi dùng đúng cách, vẫn có khoảng 4 trên 100 trường hợp mang thai. Nghiên cứu của James Trussell cũng cho thấy tỷ lệ mang thai khoảng 20% trong năm đầu, cho thấy phương pháp này có độ rủi ro đáng kể.
Do đó, "phương pháp này không an toàn tuyệt đối nếu không muốn mang thai ngoài ý muốn", bác sĩ nói.
Xuất tinh ngoài không bảo vệ bạn khỏi các bệnh lây truyền qua đường tình dục như HIV hay HPV. Nếu không dùng bao cao su, nguy cơ lây nhiễm vẫn tồn tại đầy đủ. Các vi khuẩn, virus lây qua đường tình dục như lậu, Chlamydia sẽ phá hoại nghiêm trọng hệ thống sinh sản của nam giới như gây viêm mào tinh, tắc ống dẫn tinh, có thể gây vô sinh, ảnh hưởng tới khả năng sinh sản sau này.
Đối với nữ giới, vi khuẩn có thể gây ra tình trạng viêm nhiễm ngược dòng từ âm đạo lên cổ tử cung rồi lan ra 2 vòi trứng, gây viêm tắc vòi trứng. Đây là một trong những nguyên nhân gây ra vô sinh ở nữ giới.
Nếu chưa sẵn sàng có em bé, bạn nên cân nhắc kết hợp hoặc chuyển sang các biện pháp tránh thai có độ tin cậy cao hơn như bao cao su, thuốc tránh thai hàng ngày, cấy que, đặt vòng. Sau quan hệ, bạn nên vệ sinh vùng kín sạch sẽ trước khi quan hệ, tránh các loại bệnh truyền nhiễm. Không nên sử dụng các dụng cụ hỗ trợ hoặc thực hiện các tư thế gây khó chịu, gây tổn thương cho cả hai người đặc biệt là nữ giới. Không thụt rửa âm đạo sau quan hệ.
Nếu nghi ngờ rằng mình đang mang thai có thể mua que thử tại các hiệu thuốc hoặc đến khám để được hướng dẫn và chăm sóc an toàn.
