Tôi năm nay 35 tuổi, hiện đang sống và làm việc tại TP HCM. Năm ngoái, tôi vay mua một căn hộ chung cư diện tích hơn 70 m2. Với tôi, đó là một giấc mơ lớn, một bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời. Bởi sở hữu một căn nhà riêng ở thành phố luôn là khát khao của bao người trẻ.
Tôi đã dành nhiều thời gian để tìm hiểu, so sánh giá bán các dự án, tính toán kỹ lưỡng về khả năng tài chính, lãi suất ngân hàng, và những lợi ích mà một căn hộ chung cư mang lại: an ninh tốt, tiện ích đa dạng, môi trường sống văn minh. Nhưng khi chính thức chuyển về sinh sống, tôi mới nhận ra rằng bài toán mua nhà không chỉ dừng lại ở việc sở hữu tài sản. Đó còn là những chi phí vận hành, bảo trì, và những dịch vụ phát sinh khác mà tôi đã không dự trù một cách thấu đáo ngay từ đầu.
Trung bình mỗi tháng, tôi phải chi 1 triệu đồng cho phí quản lý. Đây là khoản phí để chi trả cho các dịch vụ chung như bảo vệ, vệ sinh, chiếu sáng công cộng, bảo trì thang máy, hệ thống PCCC… Ban đầu, tôi cũng thấy hợp lý vì nó đảm bảo cho môi trường sống của tôi được sạch sẽ, an toàn. Nhưng khi con số này được nhân lên hàng năm, nó đã trở thành một gánh nặng tài chính không hề nhỏ.
>> Cắn răng vay mua chung cư 3,5 tỷ sau 10 năm chờ giá nhà hạ nhiệt
Rồi còn tiền gửi ôtô khoảng 1,3 triệu mỗi tháng. Tôi đã không tính toán đến khoản này khi quyết định mua xe. Nhưng với sự gia tăng số lượng ôtô trong khu chung cư, phí gửi xe cũng theo đó mà tăng lên. Nó khiến tôi cảm thấy bị áp lực hơn về mặt tài chính.
Chưa kể các dịch vụ tiện ích khác mà tôi phải chi trả: tiền điện, tiền nước, tiền internet, tiền truyền hình cáp… Tất cả những khoản này đã làm cho chi phí sinh hoạt hàng tháng của tôi tăng lên một cách đáng kể.
Tôi không nói rằng sống ở chung cư là một sai lầm. Nó vẫn mang lại cho tôi những trải nghiệm sống tốt hơn so với việc ở thuê nhà mặt đất. Nhưng những chi phí “chìm” này đã làm tôi nhận ra rằng nếu không có một kế hoạch tài chính cụ thể và một sự dự trù kỹ lưỡng ngay từ đầu, bản thân sẽ dễ rơi vào tình trạng bị động tài chính.
Tôi nghĩ rằng, các chủ đầu tư và các đơn vị quản lý chung cư cần phải minh bạch hơn về các khoản phí vận hành và những dịch vụ phát sinh để người mua có một cái nhìn tổng thể hơn về bài toán tài chính trước khi đưa ra quyết định mua nhà. Đây cũng là bài học cho những ai đang tính toán mua chung cư, cần phải chủ động hơn trong việc tìm hiểu, so sánh và tính toán các khoản chi phí này để không phải đối mặt với những áp lực tài chính không đáng có trong quá trình sinh sống.
Nhu ThuanTôi không thể mua lại chung cư từng bán lỗ vì nay ‘ngáo giá’ 7 tỷ
Tôi sợ hết đường bỏ phố về quê nếu mua nhà 4 tỷ cho con thừa kế
5 tỷ đồng gửi tiết kiệm hay mua chung cư?
’10 tỷ đồng gửi tiết kiệm ngân hàng tốt hơn mua chung cư’
Cú liều tay không mua chung cư Sài Gòn
Nước cờ sai khi tôi mua chung cư 5 tỷ thay vì nhà mặt đất
Tôi từng chứng kiến không ít bàn tiệc mà món cua hay tôm nguyên vỏ vô tình trở thành "nhân vật chính" theo cách không ai mong muốn. Có người mặc bộ vest mới, ngại dùng tay nên lúng túng mãi không biết bắt đầu từ đâu.
Có người mặc áo dài, vừa giữ gìn hình ảnh vừa cố gắng bóc từng lớp vỏ cứng. Người lớn tuổi thì không đủ sức để tách càng cua. Trẻ nhỏ loay hoay một lúc rồi bỏ cuộc.
Một người bạn kể rằng mỗi lần đi dự tiệc cưới, tiệc liên hoan hay tiệc tất niên, món khiến chị "ngại" nhất tôm nguyên vỏ.
Những lý do rất đơn giản: mặc áo dài khó bóc, trang điểm kỹ sợ lem tay, ngồi cạnh người lạ ngại cúi đầu loay hoay, còn nếu bóc xong thì tay dính mùi tanh, muốn lau cũng bất tiện.
Càng nghĩ tôi càng thấy đó không phải câu chuyện của riêng con tôm. Đó là câu chuyện của cách chúng ta tổ chức các cuộc gặp gỡ, các bữa tiệc và rộng hơn là cách xã hội đang thay đổi.
Bởi mục đích cuối cùng của một bữa tiệc là gì? Là để khách cảm thấy vui vẻ. Là để mọi người được trò chuyện. Là để tạo ra những ký ức đẹp. Chứ không phải để khách phải vật lộn với món ăn.
Trong suy nghĩ của nhiều gia đình, đã mời khách thì phải đãi những món ngon nhất, đắt tiền nhất, đẹp mắt nhất. Bởi vậy, từ tiệc cưới, tiệc mừng thọ đến những buổi liên hoan cơ quan hay họp mặt bạn bè, thực đơn thường xuất hiện những món được xem là biểu tượng của sự sang trọng như tôm hùm, cua biển, ghẹ hay các loại hải sản nguyên con.
Nhiều người cho rằng giá trị của bữa tiệc phần nào được đo bằng giá trị của món ăn trên bàn. Đó là tâm lý rất dễ hiểu, xuất phát từ mong muốn dành cho khách sự trân trọng cao nhất.
Trong khi đó, câu chuyện trên bàn ăn liên tục bị ngắt quãng. Những tiếng cười đang rôm rả bỗng nhường chỗ cho tiếng lách cách của dụng cụ và những ánh mắt ngượng ngùng. Một bữa tiệc vốn được tạo ra để kết nối con người đôi khi lại khiến mỗi người phải tập trung vào "cuộc chiến" riêng của mình với món ăn.
Nhìn từ góc độ xã hội học, đây không chỉ là câu chuyện của một con tôm hay một con cua. Nó phản ánh cách chúng ta đôi khi vẫn đang đặt hình thức lên trước trải nghiệm thực tế của con người.
Chúng ta muốn khách thấy mình chu đáo nên cố gắng chọn món thật sang, nhưng lại quên hỏi liệu khách có thực sự cảm thấy thoải mái hay không.
Chúng ta chăm chút cho sự hào nhoáng của bữa tiệc, nhưng đôi khi bỏ sót những nhu cầu rất giản dị của người tham dự: được ăn ngon một cách thuận tiện, được trò chuyện tự nhiên và được tận hưởng niềm vui mà không phải bận tâm đến những bất tiện không cần thiết.
"Câu chuyện 'tăng hay giảm tuổi nghỉ hưu?' đang được nhắc đến nhiều trong thời gian qua. Nhưng theo tôi, đó chưa phải là gốc rễ của vấn đề hưu trí hiện nay. Điều quan trọng hơn cả là cách doanh nghiệp đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động như thế nào?
Tôi làm việc trong doanh nghiệp và chứng kiến một thực tế khá phổ biến: mức lương thực nhận (NET) của người lao động đã tăng lên đáng kể, nhưng tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội lại thấp hơn rất nhiều. Có nơi chỉ kê khai bằng một phần ba thu nhập thực tế. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi lâu dài của người lao động, đặc biệt là khi về hưu.
Vì vậy, với tôi, nghỉ hưu ở tuổi nào không phải là vấn đề lớn. Sớm hay muộn đều có thể chấp nhận được, miễn là doanh nghiệp đóng bảo hiểm đúng và đủ theo thu nhập thực tế. Khi đó, dù có nghỉ hưu sớm và bị giảm tỷ lệ phần trăm lương hưu, người lao động vẫn có thể đảm bảo cuộc sống.
Một ví dụ rất cụ thể: hiện nay có người lao động nhận lương 10 triệu đồng mỗi tháng, nhưng doanh nghiệp chỉ đóng bảo hiểm trên mức 5 triệu. Có những người đã 50 tuổi vẫn đóng ở mức này. Nếu họ nghỉ hưu trong vài năm tới, lương hưu sẽ rất thấp, khó đủ sống. Vì vậy, dù sức khỏe giảm sút, họ vẫn phải cố gắng đi làm.
>> 'Tuổi già dễ thở hơn khi lương hưu không phải gánh thuế'
Ngược lại, nếu doanh nghiệp đóng bảo hiểm đúng mức 10 triệu đồng, thì dù nghỉ hưu ngay, họ cũng có thể nhận khoảng 6,5-7,5 triệu đồng mỗi tháng. Khi đó, việc lựa chọn nghỉ sớm hay tiếp tục làm việc sẽ trở nên chủ động và nhẹ nhàng hơn rất nhiều.
Bản thân tôi có mức lương NET khoảng 30 triệu đồng mỗi tháng, nhưng công ty chỉ kê khai đóng bảo hiểm ở mức 12,5 triệu, phần còn lại được tính là tiền thưởng để không phải đóng bảo hiểm. Với cách tính như vậy, kể cả khi tôi làm việc đến 70 tuổi, lương hưu dự kiến cũng chỉ hơn 7 triệu đồng. Rõ ràng, điều này khiến tôi không muốn nghỉ hưu sớm, dù có thể đã đủ tuổi".
Đó là quan điểm của độc giả Macvanlong xung quanh đề xuất giảm tuổi hưu ngành sản xuất, tăng lương tối thiểu vùng, mới được Công đoàn cơ sở các doanh nghiệp tại Bắc Ninh kiến nghị. Đây không phải lần đầu xuất hiện đề xuất phân loại nhóm lao động để nghỉ hưu sớm. Trước đó, khi góp ý dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi năm 2024, Liên đoàn Lao động TP Hà Nội cũng kiến nghị áp dụng cơ chế này với công nhân trực tiếp sản xuất.
Thực tế, dù tuổi hưu đang tăng theo lộ trình lên 62 với nam vào năm 2028 và 60 với nữ vào năm 2035, doanh nghiệp tư nhân hầu như không bố trí việc làm cho lao động ở độ tuổi này, nhất là vị trí trực tiếp sản xuất do yêu cầu về sức khỏe và năng suất. Nhiều người buộc phải nghỉ việc sớm, dẫn đến thiệt thòi về thu nhập và quyền lợi bảo hiểm xã hội khi chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu.
Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo mức đóng BHXH cho người lao động, bạn đọc Macvanlong kết lại: "Từ những thực tế đó, tôi cho rằng điều cần làm không phải chỉ là bàn chuyện có nên giảm tuổi nghỉ hưu hay không, mà quan trọng hơn là kiểm soát chặt chẽ việc doanh nghiệp đóng bảo hiểm xã hội đúng và đủ theo thu nhập thực tế của người lao động.
Khi quyền lợi được đảm bảo, người lao động hoàn toàn có thể tự quyết định thời điểm nghỉ hưu của mình, chẳng hạn từ sau tuổi 50 trở đi. Lúc đó, câu chuyện nghỉ sớm hay muộn sẽ không còn là áp lực, mà trở thành một lựa chọn cá nhân dựa trên sức khỏe và nhu cầu cuộc sống của mỗi người".
"Việc đưa cha mẹ già vào viện dưỡng lão là một giải pháp tốt. Tùy vào điều kiện sức khỏe của các cụ và điều kiện kinh tế của con cái mà lựa chọn phương án phù hợp. Cũng cần hỏi ý kiến các cụ xem như thế nào?
Bản thân tôi là người có mẹ già nằm một chỗ gần 10 năm. Tính mọi chi phí thuê người chăm sóc, ăn uống, vệ sinh 24/7, và một người mát xa trị liệu, đi khám chữa bệnh mỗi tháng, chưa kể những đợt nằm viện đột xuất, sữa, tã, tiền ăn cho hai người (mẹ và người chăm sóc), mỗi tháng tôi phải bỏ ra hơn 23 triệu đồng. Nếu tôi không đi làm, chỉ ở nhà chăm sóc mẹ thì đến cái thân tôi còn không lo được chứ nói gì tới chăm sóc cho ai.
Ngoài cha mẹ ra thì tôi còn có gia đình riêng của mình. Bản thân tôi có phân thân được đâu mà đòi hỏi phải tự tay chăm sóc cha mẹ, vừa kiếm tiền để trang trải chi phí. Nếu chỉ là một, hai năm thì tôi còn gắng gượng được, nhưng nếu là 10-20 năm thì tôi phải làm sao?".
Đó là chia sẻ của độc giả Jade sau bài viết "Tôi sẵn sàng đánh đổi thừa kế để cha mẹ già vào viện dưỡng lão". Khi tuổi thọ người Việt ngày càng tăng và quy mô gia đình ngày càng thu nhỏ, câu chuyện chăm sóc cha mẹ già đang trở thành chủ đề được nhiều người quan tâm. Có người cho rằng đưa cha mẹ vào viện dưỡng lão là giải pháp giúp người cao tuổi được chăm sóc chuyên nghiệp, giảm gánh nặng cho con cái. Ngược lại, không ít ý kiến xem đây là biểu hiện của sự bất hiếu, bỏ mặc đấng sinh thành. Giữa những quan điểm trái chiều ấy, câu hỏi "Có nên đưa cha mẹ già vào viện dưỡng lão?" vẫn là chủ đề gây nhiều tranh cãi.
>> Tôi bỏ lỡ nhiều cơ hội làm giàu trong 40 năm báo hiếu cha mẹ già
Lựa chọn tự tay chăm sóc cha mẹ, bạn đọc Xuân Hà nêu quan điểm: "Bản thân tôi không thích đi viện dưỡng lão, mà thích ở gần con cháu, được ôm ấp cháu, được trò chuyện với con mỗi ngày. Nhiều người nói sẵn sàng dùng tiền thừa kế nọ kia để đưa cha mẹ vào viện dưỡng lão theo tôi là không nên. Nếu đã tính đến cách đó thì sao không dùng tiền để thuê điều dưỡng viên chuyên nghiệp chăm sóc cha mẹ tại nhà?
Tôi cũng đã là con một, và tôi vẫn nuôi mẹ tại nhà cho đến lúc bà qua đời. Lúc mẹ tôi còn sống, tôi vẫn ngày đêm chăm sóc để bà không phải nằm viện khi đau ốm. Sau đó, mẹ tôi ra đi tại nhà lúc bà 91 tuổi. Tôi nghĩ nếu hiện giờ cha mẹ vẫn còn khỏe, thì con cái nên chăm sóc cho họ tốt nhất có thể thì cuối đời cũng không phải chăm sóc quá nặng nề".
Với lựa chọn khác về hình thức chăm sóc cha mẹ già, độc giả Đặng Tuấn Hùng bình luận: Dưỡng lão tại nhà là mô hình tốt nhất cho cha mẹ cao tuổi. Nếu con cái bận vì kiếm tiền, có điều kiện kinh tế thì cha mẹ vẫn nên ở nhà để được đi lại, giao lưu với những người hàng xóm, người cao tuổi cùng cộng đồng. Nếu sức khỏe yếu thì có thể thuê người về chăm sóc theo giờ, hoặc full time.
Làm vậy dù con cái không trực tiếp chăm hoặc ở bên cha mẹ nhưng hàng ngày vẫn nắm được tình hình sức khỏe, tinh thần cha mẹ. Họ hàng cũng có thể đến thăm đều đặn. Đó mới là hạnh phúc và nguyện vọng của người cao tuổi".
