Anh Hiền lớn lên trong gia đình có nhiều đời gắn bó với nghề nuôi cá lồng bè truyền thống. Năm 2022, nhận thấy các loài cá tra, cá điêu hồng giá cả bấp bênh, dễ bị thương lái ép giá, anh chuyển sang nuôi cá xanh kỳ – loài cá da trơn bản địa của lưu vực sông Mê Kông còn khá mới trên thị trường.
Theo anh Hiền, cá xanh kỳ còn gọi là cá dứa nước ngọt, được người sành ăn đánh giá là một trong những loài cá ngon nhất trong nhóm cá da trơn. Thân cá thon dài, đầu nhọn, sống lưng có một sọc màu xanh lá chạy dọc từ đầu đến đuôi (dấu hiệu giúp phân biệt với cá tra thông thường). Thịt cá săn chắc, béo thơm, ít mỡ, không tanh, có thể chế biến thành nhiều món như kho, nướng than, nấu lẩu hoặc làm khô. Giá bán thường ở mức 150.000 – 170.000 đồng/kg, cao gấp nhiều lần cá tra thương phẩm.
“Loài cá này chưa có nhiều người nuôi nên nguồn cung hạn chế. Nhờ vậy giá ổn định, không bị ép giá như nhiều loại cá khác”, anh Hiền cho biết.
Khác với nhiều loài cá nước ngọt phổ biến, cá xanh kỳ có tập tính rất đặc biệt. Ban ngày, cá gần như nằm yên dưới đáy lồng, rất ít bắt mồi. Khi trời tối, đàn cá mới nổi lên bắt mồi mạnh. Người nuôi phải thay đổi hoàn toàn lịch chăm sóc, cho cá ăn vào ban đêm và theo dõi môi trường nước để hạn chế dịch bệnh.
Hiện nay, trong 25 lồng bè, cá xanh kỳ là đối tượng nuôi chủ lực của anh Hiền. Mỗi năm, anh bán gần 100 tấn cá xanh kỳ, thu lãi khoảng 1 tỉ đồng. Theo anh Hiền, điều đáng mừng là thị trường tiêu thụ ngày càng mở rộng. Nhiều nhà hàng, quán ăn đặc sản ở Cần Thơ và các tỉnh ĐBSCL đặt mua với số lượng lớn.
“Cá xanh kỳ không phải cứ muốn nuôi là nuôi được. Người nuôi phải hiểu đặc tính của cá, nắm được kỹ thuật chăm sóc và đặc biệt là kiên nhẫn. Bù lại, khi nuôi thành công thì hiệu quả kinh tế rất khả quan”, anh Hiền chia sẻ.
Sau khi mở rộng hệ thống lồng bè, anh Hiền nhận thấy mặt sàn phía trên các bè còn bỏ trống khá nhiều. Trong khi đó, Cồn Sơn ngày càng thu hút khách nhờ mô hình du lịch cộng đồng. Từ suy nghĩ đó, anh bắt đầu cải tạo các bè cá thành điểm tham quan, từng bước hình thành mô hình làng cá, nơi kết hợp nuôi thủy sản với du lịch trải nghiệm.
Hiện nay, du khách đến đây không chỉ được ngắm hàng chục bè cá nổi giữa sông Hậu mà còn cho cá ăn, ngâm chân cho cá massage, câu ếch, câu tôm, thưởng thức các món ăn chế biến từ thủy sản trên bè và khám phá Cồn Sơn với các hoạt động làm bánh dân gian, làm cốm, tham quan vườn cây ăn trái.
Sự kết hợp giữa sản xuất nông nghiệp và trải nghiệm thực tế đã tạo nên sức hút cho mô hình. Nhiều người lần đầu tiên đứng trên bè cá giữa sông nên rất thích thú.
Bên cạnh cá xanh kỳ, hệ thống lồng bè của anh Hiền còn nuôi nhiều loài cá quý hiếm của lưu vực sông Mê Kông như cá hô, cá vồ cờ, cá mang rổ, cá rô biển, cá chạch lấu…
Không ít du khách bất ngờ khi tận mắt nhìn thấy những con cá hô nặng hơn chục kg và hình ảnh cá mang rổ phun nước bắt mồi. “Tôi nuôi những loài cá này không đơn thuần để trưng bày mà muốn du khách đến đây hiểu rằng sông Mê Kông từng rất giàu nguồn lợi thủy sản. Nếu không có ý thức bảo vệ thì nhiều loài cá quý hiếm sẽ chỉ còn trong sách vở”, anh Hiền chia sẻ.
Anh Hiền xem đàn cá như những “đại sứ” kể câu chuyện về hệ sinh thái sông nước miền Tây, giúp du khách – đặc biệt là trẻ em – hiểu hơn về đa dạng sinh học cũng như nâng cao ý thức bảo tồn nguồn lợi thủy sản.
Sau nhiều năm phát triển, mô hình nuôi cá kết hợp du lịch của anh Hiền hiện mang lại lợi nhuận khoảng 1 tỉ đồng/năm. Phần lớn nguồn thu được anh tiếp tục đầu tư mở rộng lồng bè, nâng cấp khu trải nghiệm và sưu tầm thêm các loài cá quý. Bởi theo anh, điều quan trọng không phải là một mình làm giàu mà là cùng người dân Cồn Sơn tạo nên chuỗi sản phẩm du lịch đặc sắc.
“Một hộ dân sẽ khó giữ chân du khách, nhưng nhiều hộ liên kết, mỗi hộ có sản phẩm riêng thì Cồn Sơn sẽ trở thành điểm đến hấp dẫn hơn. Tôi luôn nghĩ muốn đi xa thì phải đi cùng nhau”, anh Hiền bày tỏ.
Từ những lồng bè nuôi cá, anh Hiền đã mở ra hướng phát triển mới khi kết hợp nông nghiệp, du lịch và bảo tồn sinh thái. Đặc biệt, việc mạnh dạn đầu tư nuôi cá xanh kỳ đã tạo nên dấu ấn khác biệt cho du lịch Cồn Sơn, góp phần khai thác hiệu quả lợi thế sông nước đặc trưng của TP.Cần Thơ.
Anh Phương (tốt nghiệp Trường ĐH Nông Lâm Huế với chuyên ngành quản lý dự án) cho biết trong quá trình học tập và quan sát thị trường, anh nhận thấy xu hướng tiêu dùng sản phẩm tự nhiên, ít hóa chất, hỗ trợ chăm sóc sức khỏe ngày càng rõ nét.
"Dược liệu không chỉ là cây trồng, mà gắn với nhu cầu sống khỏe, phòng bệnh chủ động. Nếu làm bài bản, đây là lĩnh vực còn nhiều tiềm năng phát triển, không gian tăng trưởng", anh Phương nhận định.
Theo anh Phương, nhiều loại cây thuốc dân gian vốn quen thuộc ở nông thôn đang dần được thị trường quan tâm trở lại. Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn nhất là thiếu vùng trồng đạt chuẩn, sản xuất còn manh mún, chưa có chiến lược thương hiệu và đầu ra ổn định. Chính khoảng trống này khiến anh quyết định thử sức, dù hiểu rõ rủi ro khi gần như phải bắt đầu từ con số 0.
Sau những năm đầu loay hoay với kỹ thuật và đầu ra, anh Phương xác định cần giải quyết bài toán dòng tiền trước khi nghĩ đến mở rộng. Thay vì dồn toàn lực cho dược liệu, lĩnh vực có chu kỳ đầu tư dài, anh Phương triển khai mô hình "lấy ngắn nuôi dài", trồng xen các loại rau màu để tạo nguồn thu ngắn hạn. Hiện các loại rau củ mang lại doanh thu trung bình khoảng 15 triệu đồng/tháng.
Trong quá trình thử nghiệm nhiều loại cây dược liệu như dành dành, dòi thân tím, dâu tằm…, anh Phương quyết định chọn cây khúng khéng làm sản phẩm trọng tâm cho giai đoạn hiện tại. Lý do, theo anh Phương, là cây phù hợp với điều kiện khí hậu địa phương, dễ thích nghi và có tiềm năng phát triển thành sản phẩm chế biến.
Từ nguyên liệu thô, anh Phương phát triển trà khúng khéng tự nhiên nhằm gia tăng giá trị thay vì chỉ bán dược liệu tươi hoặc khô.
Hiện anh Phương lựa chọn kênh bán hàng trực tuyến, truyền thông qua mạng xã hội kết hợp phân phối truyền thống. Nhóm khách hàng mục tiêu là người từ 30 tuổi trở lên, thu nhập từ 10 triệu đồng/tháng, quan tâm đến chăm sóc sức khỏe chủ động.
Trong 3 - 5 năm tới, anh Phương đặt mục tiêu mở rộng diện tích trồng khúng khéng, xây dựng vùng nguyên liệu ổn định và tiến tới chế biến chuyên sâu nhằm nâng cao giá trị gia tăng. Thay vì bán nguyên liệu thô, định hướng dài hạn là chuẩn hóa quy trình canh tác, từng bước hướng đến các tiêu chuẩn chất lượng và truy xuất nguồn gốc rõ ràng.
Sau 6 năm kiên trì trên đất đồi nắng gió, mô hình của anh Phương bắt đầu "cho trái ngọt", dẫu còn ở quy mô khiêm tốn. Thay vì chạy theo tốc độ, người thanh niên này chọn cách đi chậm, đặt nền tảng chất lượng trước mở rộng.
Theo anh Võ Đức Trinh, Bí thư Đoàn xã Trường Giang, tỉnh Quảng Ngãi: "Anh Phương từng bước vượt qua thất bại, tích lũy kinh nghiệm, cải tạo đất, áp dụng kỹ thuật canh tác phù hợp. Đến nay, anh đã xây dựng được vùng trồng dược liệu phát triển ổn định, mang lại nguồn thu nhập khá, đồng thời góp phần tạo sinh kế và thúc đẩy kinh tế địa phương. Trong thời gian tới, Đoàn xã sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan nhằm hỗ trợ anh Phương tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi, tăng cường kết nối thị trường và mở rộng kênh tiêu thụ, đặc biệt thông qua các nền tảng số".
Theo báo Thanh Niên, trong khảo sát của Cục Hàng không Việt Nam ngày 22.4, nhu cầu đi lại trong dịp nghỉ lễ tăng nhanh. Cụ thể, hầu hết các chặng bay tới các địa điểm du lịch trọng điểm đã ghi nhận tỷ lệ lấp đầy cao từ 80 - 100%, như: TP.HCM - Phú Quốc, Tuy Hòa, Côn Đảo, Pleiku; Hà Nội - Tuy Hòa, Nha Trang, Đà Nẵng và Đồng Hới…
Không chỉ vé máy bay, trên các hội nhóm du lịch, tình trạng cháy phòng, hết vé cũng xuất hiện khắp nơi. Nhiều bài đăng tìm phòng, tìm vé tàu, tìm tour cận ngày nhưng không tìm được dịch vụ phù hợp.
Nguyễn Minh Quang (28 tuổi), làm việc ở đường Cách Mạng Tháng 8, P.Hòa Hưng (TP.HCM), nói rằng anh dự định cùng bạn đi Nha Trang trong dịp lễ. Tuy nhiên, sau khi kiểm tra chi phí vé xe, phòng nghỉ và các dịch vụ đi kèm, Quang quyết định đổi ý.
"Phòng không còn nhiều lựa chọn, giá tăng cao nên mình thấy ngán. Chưa kể, nghỉ lễ ai cũng đổ xô đi chơi, địa điểm nào cũng đông đúc. Tụi mình sẽ dời lịch, chờ dịp khác đi cho thoải mái hơn", Quang nói.
Vũ Thị Thùy Anh (23 tuổi), ngụ ở đường 4 P.Linh Xuân (TP.HCM), nói khi thấy cảnh nơi nơi cháy phòng, cháy vé, cô không còn hào hứng chen chân đi du lịch. "Thôi thì ở nhà bấm điện thoại, bật máy lạnh sướng hơn. Nghỉ lễ mà đi đâu cũng đông, vừa tốn tiền vừa mệt", Thùy Anh nói và cho biết cô dự định ở nhà nấu lẩu, rồi mời bạn bè sang chơi.
Không ít người trẻ còn ngại một rủi ro khác là lừa đảo. Nguyễn Hoàng Phúc, sinh viên Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM, cho biết những ngày gần đây, trong các hội nhóm du lịch liên tục xuất hiện cảnh báo về việc bị lừa khi đặt phòng, tour hay vé tàu dịp lễ. "Trong khi đó, nhiều thổ địa bình luận rằng nơi họ ở đã kín chỗ từ trước đó khá lâu nên mình hoang mang, chưa dám chốt vé", Phúc nói.
Thay vào đó, Phúc nói tại TP.HCM có nhiều hoạt động dịp lễ. Nếu không lên được kế hoạch cụ thể, anh dự định sẽ ở nhà đánh game, đi cà phê, mua sắm cho khuây khỏa, mà không nhất thiết phải đi chơi xa mới vui.
Xác nhận điều này, anh Trần Kích, hay còn gọi là Kích Nam Du, hướng dẫn viên bản địa tại đảo Nam Du (tỉnh An Giang), cho biết dịp Giỗ Tổ và 30.4 - 1.5 năm nay lượng khách hỏi phòng và vé tàu tăng mạnh, khiến nhiều dịch vụ tại đảo đã hết từ sớm.
"Muốn đi Nam Du mùa này thì phải mua vé tàu trước, rồi đặt khách sạn, thuê xe máy, tàu tham quan đảo nhỏ nữa. Chứ tới sát ngày là rất khó", anh Kích nói.
Theo anh Kích, riêng thời điểm cao điểm 30.4, tình trạng hết phòng đã diễn ra từ trước lễ. Khi được hỏi đến bao giờ mới dễ đặt lại phòng hơn, anh cho biết từ khoảng ngày 3.5 trở đi mới ổn.
Anh Kích chia sẻ Nam Du nói riêng và các đảo nói chung bước vào mùa hè nên nhu cầu tăng mạnh. Vì vậy, khách càng cần chủ động đặt sớm hơn nếu muốn có giá tốt và lịch trình thuận lợi.
Ông Phạm Anh Vũ, Phó tổng giám đốc Công ty CP truyền thông Du lịch Việt, cho rằng một trong những nguyên nhân khiến nhiều người trẻ đặt du lịch sát ngày là tâm lý chưa chủ động lên kế hoạch. Nhiều bạn chờ bạn bè, đồng nghiệp chốt lịch rồi mới quyết định nên dễ rơi vào cảnh hết chỗ, giá cao.
Theo ông Vũ, ngoài tâm lý chờ bạn đi cùng, không ít người còn hy vọng săn được giá rẻ phút chót hoặc bị cuốn theo quảng cáo hấp dẫn trên mạng xã hội nên vội xuống tiền. Điều này làm tăng nguy cơ gặp lừa đảo như phòng giả, vé giả, giá ảo hoặc mất tiền cọc.
Anh Lê Hữu Phước, hướng dẫn viên Lữ hành Saigontourist, hiện nay các công ty du lịch có thiết kế nhiều dòng sản phẩm phù hợp với từng nhóm khách từ gia đình, doanh nghiệp đến người trẻ thích trải nghiệm linh hoạt. Nếu chưa muốn mua tour trọn gói, các bạn trẻ vẫn có thể chọn combo như vé máy bay kèm khách sạn hay các gói dịch vụ lẻ có hỗ trợ rõ ràng. Anh Phước cho rằng đây là giải pháp dung hòa giữa sự chủ động và mức độ an toàn trong mùa cao điểm.
Từ áo chống nắng, quạt mini, khẩu trang đến những ly cà phê trong phòng máy lạnh, người trẻ đang phải chi thêm từng khoản nhỏ để chống chọi thời tiết nắng nóng. Theo họ, những khoản chi tiêu này đang dần trở thành gánh nặng khó né tránh.
Với những người mưu sinh ngoài đường, việc chống nóng gần như là yêu cầu bắt buộc nếu không muốn đổ bệnh.
Gặp Bùi Hoàng (30 tuổi), quê Đồng Nai, đang trú nắng ở khu vực P.Sài Gòn (TP.HCM). Anh Hoàng cho biết là tài xế xe ôm công nghệ, mùa nắng khiến anh phải "đắp" thêm nhiều lớp đồ bảo hộ mỗi khi ra đường.
Theo Hoàng, nếu mặc đồ bình thường rồi ngồi xe máy hàng giờ dưới nắng gắt, cơ thể rất dễ bị bỏng rát, mất nước và kiệt sức. Vì vậy, ngoài quần áo thường ngày, anh còn mặc thêm áo khoác, áo trùm tay, bao tay, quần dài phía trong để tránh hở da khi chạy xe. Chưa kể, anh còn chuẩn bị mũ bảo hiểm kín mặt, mặt nạ trùm kín và kính râm.
"Nếu chỉ mặc bộ đồ đơn giản thì nóng lắm. Mình biết mặc nhiều lớp cũng bí bách, nhưng như vậy vẫn đỡ hơn là để nắng phả trực tiếp vào người. Đi ngoài đường kiểu gì cũng nóng, nên cách tốt nhất là che chắn kỹ rồi uống nhiều nước hơn", Hoàng nói.
Với Hoàng, cái khó không chỉ nằm ở cảm giác oi bức kéo dài, mà còn ở thực tế công việc không cho phép anh chọn thời điểm dễ chịu hơn để làm. "Nhu cầu đặt xe vẫn tăng vào khung giờ trưa, chiều mà lúc này trời nóng quá rồi. Muốn có thu nhập, mình buộc phải tiếp tục bám trụ ngoài đường", anh chia sẻ.
"Khó khăn thì có, nhưng công việc của mình mà, phải làm thôi. Mình làm tài xế thì phải chấp nhận những chuyện đó", Hoàng chia sẻ.
Cùng là tài xế công nghệ, Nguyễn Huy Tuấn (27 tuổi), ngụ tại 1001 Lê Đức Thọ P.An Hội Đông, (TP.HCM), cho biết mùa nắng năm nay khiến anh phải mua thêm nhiều vật dụng để che chắn. Ngoài áo khoác chống nắng, Tuấn còn chuẩn bị thêm khẩu trang, găng tay và các phụ kiện bịt kín cơ thể khi chạy xe ngoài trời.
Tuấn nói trước đây anh không quá cầu kỳ chuyện che nắng, nhưng thời tiết ngày càng gay gắt khiến việc ra đường mà không trang bị kỹ trở thành một rủi ro. Thế nhưng, điều anh lo không phải là sạm da, mà là nguy cơ đổ bệnh khi cơ thể liên tục phơi dưới nắng nóng trong thời gian dài.
"Trời nắng nóng như này mà không trùm kín là dễ bị bệnh. Là con trai, mình không sợ đen mà thay vào đó mình sợ bệnh nhiều hơn", Tuấn nói.
Với một số người trẻ làm việc tự do, cái nóng còn kéo theo một khoản chi khác. Đó là tiền để tìm không gian có máy lạnh.
Nguyễn Thị Ngọc Vân (25 tuổi), ngụ tại 939 Nguyễn Kiệm, P.Hạnh Thông (TP.HCM), cho biết thời gian gần đây cô chi thêm khoảng 50.000 đồng mỗi ngày để vào quán cà phê ngồi làm việc.
Vân nói bản thân làm nghề tự do, bình thường có thể làm việc tại nhà. Tuy nhiên, trong căn phòng trọ không có máy lạnh, vào những ngày nắng gắt, việc ngồi lâu trước máy tính trở nên vô cùng ngột ngạt. Cảm giác nóng bức khiến Vân khó tập trung. Theo cô gái, từ đó, hiệu suất công việc giảm rõ rệt.
"Bây giờ ra cà phê không phải để thư giãn nữa, mà để làm việc cho đàng hoàng. Ở nhà nóng quá, mình không tập trung nổi. Mỗi ngày 50.000 đồng nghe không nhiều, nhưng cộng lại cả tháng cũng là một khoản kha khá", Vân nói.
Vân cho biết nếu trước đây, cà phê máy lạnh có thể được xem là một lựa chọn mang tính hưởng thụ, thì với không ít người trẻ hiện nay, đó lại là chi phí phát sinh để duy trì nhịp sống và công việc trong điều kiện thời tiết nắng nóng khắc nghiệt. Cái nóng vì thế không chỉ bào mòn sức lực, mà còn rút bớt từng phần thu nhập của người trẻ.
Trần Như Ý, sinh viên Trường ĐH Tôn Đức Thắng (TP.HCM), cho biết cô phải chi thêm tiền để mua kem chống nắng, BB cream có chỉ số SPF (đơn vị đo lường khả năng bảo vệ da khỏi tia UVB của kem chống nắng) và một số sản phẩm hỗ trợ trong mùa nắng.
Ý cho biết việc chi tiền cho mỹ phẩm trong thời điểm này không đơn thuần là làm đẹp, mà đó là cách bảo vệ da khi di chuyển dưới nắng gắt. Ngoài mỹ phẩm, Ý còn đầu tư thêm cho trái cây và nước uống để cơ thể dễ chịu hơn trong mùa nóng.
"Đi ra đường lúc này mà không có kem chống nắng là thấy không yên tâm. Nắng rất gắt, da dễ bị rát", Ý nói.
Nguyễn Thị Yến Nhi, sinh viên Trường ĐH Bách khoa, ĐH Quốc gia TP.HCM, cho biết đang tính hùn tiền với bạn bè để gắn thêm máy lạnh vì thời tiết quá oi bức. Với Nhi, đây là khoản chi không nhỏ, nhất là khi còn kéo theo tiền điện mỗi tháng, nhưng nếu tiếp tục chịu cảnh nóng hầm hập thì việc sinh hoạt và nghỉ ngơi đều bị ảnh hưởng. "Chưa bao giờ mình mong trời có mưa nhiều đến vậy", Nhi nói.
