Vài ngày trước, đang lúc uống cà phê, vài người bạn của tôi cầm điện thoại lướt mạng xã hội và thảng thốt trước sự vụ một cô gái bỏ lại cha trước cổng chùa. “Cũng may là có camera ghi lại, bây giờ trích xuất tìm tung tích của người con ấy thôi”, một người bạn của tôi nhanh nhảu đáp.
Sau đó, những người bạn của tôi cũng như rất nhiều người trên mạng buông lời chỉ trích hành động của cô gái này là bất hiếu. Cơn búa rìu dư luận vồn vã ập xuống nhân vật người con khi chúng ta chỉ thấy câu chuyện qua camera an ninh.
Sau đó, tình cảnh bi đát của cô gái mới rõ:
“Người đàn ông (người cha) cho biết sức yếu, tuổi cao nên không còn khả năng lao động. Con gái ông mới sinh cháu, lại suy thận nặng, con rể là công nhân, thu nhập thấp, kinh tế gia đình khó khăn. ‘Ông bàn với con gái và con rể đưa vào chùa để xin được cưu mang’, báo cáo của công an xã Lạc Phượng nêu.
Làm việc với công an, người con gái nói sợ không được trụ trì tiếp nhận, chị để cha ở cổng và đi về.
‘Khi đến, người con gái mang theo kết quả khám sức khỏe xác định đang bị suy thận, nhà cũng đã bán, đang phải ở thuê’, nhà sư chùa Đồng, Hải Phòng cho biết.
Có thể phác họa lại vài nét chính để thấy tình cảnh bế tắc của gia đình này: Người cha già bệnh tật không có khả năng tự chăm sóc, cô con gái bị suy thận nặng lại vừa mới sinh con, con rể làm công nhân gồng gánh gia đình, nhà cũng đã bán.
Tuy vậy tôi vẫn thấy nhiều người bảo nhau: Con bỏ cha là bất hiếu, con cái và cha mẹ, có cháo ăn cháo, có rau ăn rau… Trưa 12/5, vợ chồng người con gái đến làm việc với chính quyền xã Lạc Phượng và đón cha về nhà.
Với tôi, hành động này cũng là một đường lui cho cô con gái – tất nhiên là về mặt đạo lý, chữ hiếu… nhưng tôi thấy đường lui này cũng đưa gia đình vào thế bế tắc mới: Gia đình ấy sẽ xoay xở thế nào?
Còn bao nhiêu trường hợp nữa tương tự hoàn cảnh của cô gái này?
Đại diện Cục Bảo trợ Xã hội, ông Trần Cảnh Tùng, Trưởng phòng Công tác Xã hội, cho biết hành vi bỏ rơi cha mẹ như trong vụ việc này có dấu hiệu vi phạm pháp luật.
Ông Tùng dẫn chứng Nghị định số 20/2021/NĐ-CP, quy định con, cháu có nghĩa vụ phụng dưỡng người cao tuổi. Theo Luật Người cao tuổi, Nhà nước tiếp nhận vào cơ sở bảo trợ xã hội những người thuộc hộ nghèo, không có người phụng dưỡng và không có điều kiện sống tại cộng đồng. Các trường hợp khẩn cấp do Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định.
Ông Tùng cho biết gia đình người đàn ông cần làm đơn gửi Chủ tịch UBND cấp xã để được xem xét hỗ trợ. Cục Bảo trợ Xã hội đã hướng dẫn Sở Y tế Hải Phòng phối hợp cùng chính quyền địa phương và gia đình để thống nhất phương án chăm sóc.
Tôi làm phòng Tổng vụ (GA) cho một công ty nước ngoài, phụ trách công việc hành chính và làm giấy phép lao động, thẻ tạm trú cho người nước ngoài. Công ty tôi vốn rất đông người nước ngoài, gần 90 người và thân nhân thêm 70 người nữa.
Bao năm qua, tôi hết lòng với công ty. Tuy nhiên, tôi đột ngột nhận quyết định phải thay đổi công việc sang một lĩnh vực khác, không sử dụng tiếng Anh nhiều. Tôi bất ngờ, hụt hẫng và lập tức viết đơn thôi việc.
Dù biết thay đổi công việc là chuyện bình thường nhưng tôi không thể nào tiếp tục với công việc mình cảm thấy không phù hợp. Không biết trên diễn đàn có bạn nào từng rơi vào trường hợp giống tôi không để chúng ta cùng chia sẻ. Tôi xin cảm ơn.
Tôi có hai đứa con 10 tuổi và 6 tuổi. Mỗi dịp cuối tuần, tôi đều chở hai con ra một quán cà phê sân vườn gần nhà, vừa ăn sáng vừa có không gian rộng rãi cho các con chạy nhảy.
Dạo gần đây, ở quán cà phê xuất hiện nhiều khách trong độ tuổi thanh niên, học sinh cấp 3. Chuyện cũng không có gì đáng nói khi nhóm thanh niên này hút thuốc liên tục và chửi thề luôn mồm.
Nói chuyện tục tĩu nhưng nói rất to, sợ mọi người không nghe thấy. Hơn nữa, hầu như câu nào cũng đệm vào đó vài từ chửi thề.
Con tôi hiếu động nên cũng hạn chế chở đến quán cà phê máy lạnh, vì sợ đôi lúc các con nói chuyện ảnh hưởng đến mọi người xung quanh. Trở lại vấn đề nhiều thanh niên nói tục chửi thề, tôi thấy đây là một vấn nạn thật sự và họ xem điều đó là bình thường. Nói tục từ giao tiếp hàng ngày đến những bình luận trên mạng xã hội cũng phải nói tục.
Điều khiến tôi lo ngại không chỉ là vài câu nói khó nghe, mà là cách nó dần trở thành câu cửa miệng của nhiều người trẻ.
Khi những lời nói thô tục được lặp đi lặp lại mỗi ngày, ở quán xá, ngoài đường, trên mạng xã hội, chúng không còn bị xem là phản cảm, mà ngược lại còn được coi như một cách thể hiện cá tính, sự thoải mái, thậm chí là... thân thiết vì tôi từng nghe một cậu trai bảo với bạn: "Thân lắm thì mới nói vậy".
Người lớn có thể chọn bỏ qua hoặc không để tâm, nhưng trẻ con thì khác. Trẻ học rất nhanh, đặc biệt là bắt chước ngôn ngữ. Chỉ cần vài lần nghe, những câu nói đó có thể được lặp lại một cách vô thức.
Và khi cha mẹ phải vội vàng nhắc nhở, giải thích, hoặc thậm chí lúng túng không biết giải thích thế nào, thì rõ ràng môi trường xung quanh đã không còn an toàn như chúng ta nghĩ.
Trước đó, tôi có phản ánh với anh chủ quán thì anh bảo: "Bó tay, mồm ai nấy nói anh không quản được". Thế là tôi cũng không dám chở hai con đến quán cà phê đó nữa.
Tôi là một cô gái Gen Z, năm nay 25 tuổi và đã tham gia thị trường lao động gần bốn năm nay. Sau khi đọc bài "Áp lực 'tăng ca vô hình' của lao động công sở", bởi tôi nhận ra bản thân mình trong từng chi tiết của bài viết ấy.
Tôi từng nghĩ chỉ cần còn trẻ thì có thể làm việc nhiều hơn người khác, chịu áp lực tốt hơn người khác và hy sinh thời gian cá nhân để đổi lấy cơ hội thăng tiến. Nhưng sau bốn năm đi làm, điều khiến tôi sợ nhất không còn là KPI hay deadline, mà là cảm giác cuộc sống của mình đang dần bị công việc nuốt chửng.
Nhiều người vẫn nghĩ Gen Z là thế hệ thích nghỉ ngơi, dễ bỏ việc và thiếu chịu đựng áp lực. Nhưng ít ai nhìn thấy phía sau những bức ảnh check-in văn phòng hay những dòng trạng thái bận rộn trên mạng xã hội là một thế hệ đang kiệt sức âm thầm.
Chúng tôi lớn lên trong thời đại công nghệ phát triển, nơi mọi thứ diễn ra nhanh hơn, cạnh tranh hơn và áp lực cũng nhiều hơn. Công việc không còn dừng lại ở tám tiếng nơi công sở. Nó theo chúng tôi lên xe buýt, vào bữa cơm tối, lên giường ngủ và cả trong những ngày nghỉ hiếm hoi.
Tôi làm ở một công ty chuyên về quản lý kinh doanh. Bộ phận của tôi có 30 người, nhiệm vụ phát triển đối tác và xây dựng nhóm kinh doanh mới, trực tiếp mang doanh thu về cho công ty. Năm trước phòng tôi vượt KPI, năm nay công ty tiếp tục đặt mục tiêu tăng trưởng cao hơn. Thành tích càng tốt thì áp lực càng lớn.
Trong môi trường ấy, việc tăng ca gần như trở thành điều hiển nhiên. Có những ngày tôi rời văn phòng lúc 19h nhưng công việc vẫn chưa kết thúc. Điện thoại liên tục rung lên vì tin nhắn từ các nhóm chat công việc. Khách hàng gọi lúc tối muộn vì ban ngày họ bận. Có hôm tôi đang chuẩn bị ngủ thì sếp "tag" vào nhóm yêu cầu sửa báo cáo gấp cho cuộc họp sáng hôm sau. Tôi bật laptop lúc gần nửa đêm, vừa sửa file vừa cố giữ tỉnh táo bằng ly cà phê.
Điều đáng sợ nhất là chúng tôi dần xem cuộc sống ấy như bình thường. Tôi từng tự hào vì mình có thể thức đến một giờ sáng để chạy deadline. Tôi nghĩ đó là biểu hiện của sự chăm chỉ và cầu tiến. Trong môi trường công sở hiện đại, những người online muộn nhất thường được xem là có trách nhiệm nhất.
Chúng tôi ca ngợi văn hóa "hustle" như một điều đáng ngưỡng mộ. Nhưng rồi tôi nhận ra đằng sau những giờ tăng ca ấy là những cơ thể đang kiệt quệ và những tâm trí không còn được nghỉ ngơi đúng nghĩa. Tôi từng bị đau đầu kéo dài vì thiếu ngủ. Có những hôm bụng đau quặn vì ăn uống thất thường nhưng vẫn phải họp online với khách hàng.
Có ngày cuối tuần, bạn bè rủ đi cà phê nhưng tôi vẫn mang theo laptop vì "có thể khách sẽ cần gấp". Tôi không nhớ lần cuối cùng mình thật sự thư giãn mà không cầm điện thoại để kiểm tra email là khi nào. Sau khi đọc bài viết về "tăng ca vô hình", tôi mới nhận ra điều đáng sợ nhất của môi trường công sở hiện nay không phải là những giờ tăng ca được ghi trên bảng chấm công, mà là những giờ làm việc vô hình không ai tính đến.
Đó là những tin nhắn công việc lúc 23h. Là cảm giác lo lắng khi không trả lời điện thoại của sếp ngoài giờ hành chính. Là việc dù đang nghỉ phép nhưng vẫn phải mở máy tính xử lý công việc từ xa. Công nghệ giúp chúng ta làm việc linh hoạt hơn, nhưng cũng khiến ranh giới giữa công việc và cuộc sống gần như biến mất. Chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh, văn phòng có thể xuất hiện ở bất kỳ đâu.
Chúng tôi không còn thật sự "tan làm", mà chỉ là chuyển từ làm việc ở công ty sang làm việc ở nhà. Tôi nghĩ Gen Z đang là thế hệ chịu mâu thuẫn rất lớn. Chúng tôi được dạy phải sống hết mình cho tuổi trẻ, phải thành công sớm, phải độc lập tài chính trước tuổi 30. Mạng xã hội mỗi ngày đều tràn ngập hình ảnh những người trẻ kiếm tiền giỏi, thăng tiến nhanh và sống đầy năng lượng. Điều đó vô tình tạo nên áp lực rằng nếu mình nghỉ ngơi, mình sẽ tụt lại phía sau.
Nhiều người lớn thường nói Gen Z nhảy việc quá nhiều. Nhưng đôi khi, đó không phải vì chúng tôi thiếu kiên trì mà vì chúng tôi đang quá mệt mỏi. Một thế hệ lớn lên giữa khủng hoảng kinh tế, áp lực thành công và nhịp sống số hóa liên tục rất dễ rơi vào trạng thái "burnout" - kiệt sức vì công việc.
Chúng tôi mất ngủ, lo âu, dễ cáu gắt và dần không còn cảm thấy hạnh phúc với chính cuộc sống của mình. Điều buồn nhất là nhiều công ty vẫn xem sự hy sinh đời sống cá nhân là tiêu chuẩn của nhân viên tốt. Người làm việc đến khuya được khen trách nhiệm. Người luôn online cuối tuần được đánh giá nhiệt tình. Trong khi đó, những người muốn giữ cân bằng cuộc sống lại dễ bị xem là thiếu tham vọng.
Tôi ước có một ngày cuối tuần thật sự được nghỉ ngơi mà không phải ám ảnh bởi deadline. Và là khi chúng ta vẫn còn năng lượng để gặp gỡ bạn bè, chăm sóc gia đình và lắng nghe chính mình.
