Ba năm trước, anh Thanh Tùng, 47 tuổi, ở Hà Nội, thấy vợ bắt đầu có những biểu hiện bất thường. Chị thường xuyên ra ngoài, dùng điện thoại lén lút và né tránh chồng. Theo dõi, anh phát hiện vợ tham gia nhóm “Hội thánh Đức Chúa Trời Mẹ”. Trong tin nhắn với một thành viên, vợ anh, vốn là nhân viên kinh doanh, được khuyên “vào đó có nhiều khách VIP để mời mua bảo hiểm”.
Từ đó, mỗi sáng và tối, chị vào phòng trùm khăn trắng lên đầu đọc kinh. Chị dùng ứng dụng có chế độ tự xóa tin nhắn và đặt mật khẩu điện thoại. “Cô ấy không còn để tâm bất cứ chuyện gì trong gia đình, kể cả ăn cơm chung với chồng con cũng bỏ”, anh Tùng nói.
Chị cắt đứt giao tiếp với nhà chồng. Khi bố đẻ qua đời, chị thậm chí không để tang, cúi lạy hay thực hiện các phong tục tang lễ truyền thống.
Anh Tùng cho biết từng nghĩ đến ly hôn nhưng thương con nên cố duy trì. Gần đây, anh phát hiện con gái đang học lớp 6 cũng bắt đầu tham gia các buổi tụ họp của hội và từ chối ăn đồ cúng.
Theo Cục An ninh nội địa, Bộ Công an, “Hội thánh của Đức Chúa Trời Mẹ” bắt đầu xuất hiện ở nhiều địa phương từ năm 2016-2017. Đã có hàng trăm người gia nhập nhóm này. Họ tự xưng “thánh đồ”, rao giảng về một “Ngày Phán xét” cận kề để gieo rắc nỗi sợ hãi và khuyến khích “tín đồ” bỏ học hành, việc làm, nộp 10 % thu nhập, đập phá bàn thờ tổ tiên, chối bỏ cha mẹ, coi người ngoài là “ma quỷ”.
Tháng 9/2023, Bộ Nội vụ có công văn yêu cầu các địa phương đấu tranh, xóa bỏ về phương diện tổ chức đối với “Hội thánh của Đức Chúa Trời Mẹ” tại Việt Nam, gồm giải tán, thu hồi giấy phép, không để tổ chức này tái nhóm, hình thành các tụ điểm hoạt động mới; không chấp thuận đăng ký hoạt động dưới mọi hình thức.
Ngày 19/4, Công an tỉnh Quảng Trị cho biết đang điều tra một nhóm “Hội thánh của Đức Chúa Trời Mẹ” có dấu hiệu lừa đảo chiếm đoạt tài sản và hành nghề mê tín dị đoan. Nhóm này dùng luận điệu “ngày tận thế”, “cứu rỗi linh hồn” để tiếp cận, chi phối tư tưởng người tham gia. Thành viên bị yêu cầu sinh hoạt tại các điểm nhóm (gọi là “Sion”) và nộp 10% thu nhập với lời hứa “ban phước”. Nhóm sử dụng 70 kịch bản tiếp cận khác nhau do “tổng hội” ở nước ngoài xây dựng.
Thu Lan, sinh viên năm hai ở Hà Nội, cho biết giữa năm 2025 tìm đến một khóa học “phát triển tâm thức” trên mạng sau khi bố mẹ ly hôn. Ban đầu, nội dung học về sự biết ơn. Khi đóng tiền lên cấp độ cao hơn, Lan nhận ra các bài giảng lồng ghép giáo lý của Hội.
Cô được yêu cầu không ghi hình, không tự tra cứu thông tin và phải nói dối gia đình. Tần suất học dày đặc khiến Lan dần kiệt sức và lệ thuộc tinh thần. Cô không còn thời gian đi làm thêm, luôn sống trong nỗi sợ hãi. “Tôi bị gieo suy nghĩ con người luôn sai lầm, chỉ có tổ chức là chân lý”, cô kể.
Dưới góc độ tâm lý, tiến sĩ Bùi Thị Liên, Học viện An ninh Nhân dân, cho biết các hội nhóm như “Hội thánh của Đức Chúa Trời Mẹ” thường dùng thủ thuật ba bước, đánh vào “khoảng trống tinh thần” của nạn nhân.
Ban đầu, họ tạo sự lệ thuộc bằng cách quan tâm, khen ngợi để tạo cảm giác gắn bó và lệ thuộc tinh thần. Khi nạn nhân đã tin tưởng, nhóm bắt đầu cô lập họ khỏi gia đình, người thân, khiến họ chỉ tìm thấy sự đồng cảm trong Hội.
Tiếp đó nhóm gieo rắc nỗi sợ hãi và cảm giác tội lỗi bằng các luận điệu đe dọa về “hậu quả tâm linh” nếu không phục tùng. Song song, hội nhóm kiểm soát chặt thông tin và thời gian sinh hoạt nhằm tạo sự lệ thuộc tư tưởng.
Cuối cùng, bằng các lập luận ngụy biện và diễn giải sai lệch, họ từng bước làm thay đổi nhận thức, khiến người tham gia tin tưởng mù quáng và ra sức bảo vệ tổ chức.
Trần Văn Nguyên, 24 tuổi, ở Huế, từng được một người lạ làm quen, mời cà phê khi anh áp lực với công việc. Sau thời gian tạo lòng tin, Nguyên được rủ học kinh thánh. Khi từ chối nộp tiền, 10 người trong nhóm đến thuyết phục anh. Nguyên kể hội yêu cầu không báo cho gia đình, không đọc tin tức và cấm ăn đồ cúng, thắp hương.
Chứng kiến nhiều người mâu thuẫn gia đình, Nguyên tự tìm hiểu thông tin trên mạng và nhận ra tổ chức này không được cấp phép. Sau khi rời nhóm, anh cho biết liên tục nhận được cuộc gọi đe dọa.
Theo tiến sĩ Bùi Thị Liên, phản ứng bằng quát mắng, cấm đoán hay cô lập người thân tham gia hội nhóm cực đoan thường phản tác dụng. “Người trong cuộc sẽ càng cảm thấy mình bị hiểu lầm và phụ thuộc hơn vào hội nhóm”, bà nói.
Gia đình cần giữ kết nối tình cảm, cung cấp thông tin chính thống một cách mềm mỏng, tránh công kích trực diện niềm tin của người tham gia. Đồng thời, nên khuyến khích họ tham gia các hoạt động lành mạnh như thể thao, du lịch, sinh hoạt cộng đồng để giảm thời gian lệ thuộc.
Công an Quảng Trị khuyến cáo người dân thận trọng với các hội, nhóm kêu gọi “thay đổi cuộc sống”, “giải quyết khó khăn cá nhân”. Việc tham gia sinh hoạt, học “giáo lý” khi chưa rõ bản chất tổ chức có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Khi có dấu hiệu bị tiếp cận, nên chia sẻ với người thân, bạn bè tin cậy để tránh bị cô lập. Nếu phát hiện biểu hiện bất thường, cần dừng liên hệ, không tham gia các nhóm sinh hoạt hoặc kênh liên lạc để hạn chế bị tác động kéo dài.
Những hội, nhóm có dấu hiệu lôi kéo, kiểm soát tâm lý, tách người tham gia khỏi gia đình và yêu cầu đóng góp tài chính thường tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Trường hợp nghi vấn, người dân có thể báo cơ quan chức năng để được hỗ trợ.
Anh Trần Thành, ở Thanh Hóa, cho biết đã thử mọi cách kể trên với vợ nhưng không thể đưa cô khỏi hội. Từ tháng 6/2024, vợ anh đưa ba con đi sinh hoạt và nghe giảng đạo mỗi tối. Để cách ly vợ, anh nhốt chị ở nhà suốt 6 tháng.
“Tôi không thay đổi được gì. Vợ tôi như người đã bị tẩy não”, anh kể. Bất lực, anh vừa hoàn tất thủ tục ly hôn.
Ngày 15/6, FIFA đăng hình ảnh và video ghi cảnh nhiều CĐV (cổ động viên) người Nhật nán lại sân vận động Dallas (Mỹ) để thu gom, phân loại rác thải.
Đội tuyển của họ vừa có trận đấu ra quân với đội tuyển Hà Lan và giành kết quả hòa chung cuộc. Đây là trận đấu trong bảng F thuộc khuôn khổ của World Cup 2026.
Trong trận đấu, đội tuyển Nhật Bản 2 lần tìm được bàn thắng để gỡ hòa 2-2. Khi Daichi Kamada đánh đầu ghi bàn ấn định tỷ số ở phút 88, các CĐV Nhật Bản cũng gây chú ý khi cuồng nhiệt vẫy những chiếc túi rác rỗng màu xanh ăn mừng trên khán đài.
Cùng với những tiếng hò reo và cổ vũ không ngớt dành cho đội tuyển, các cổ động viên Nhật Bản thường đồng loạt giơ cao những chiếc túi này trên khán đài. Khung cảnh trở nên đặc biệt sôi động sau mỗi bàn thắng, như khi Keito Nakamura ghi bàn gỡ hòa 1-1 ở đầu hiệp hai.
Kết thúc trận đấu bằng kết quả hòa, thay vì rời sân ngay lập tức như nhiều CĐV của các đội khác, người Nhật lại sử dụng luôn những chiếc túi rác màu xanh để thu dọn.
Trong một video được phỏng vấn, nữ CĐV người Nhật cho biết, việc ở lại dọn rác vốn là truyền thống, văn hóa của quốc gia xứ sở hoa anh đào, nhưng cũng là cách phản ánh lòng tôn trọng với tất cả mọi thứ.
"Chúng tôi làm như vậy vì tôn trọng các cầu thủ, các CĐV, tình nguyện viên và cả sân vận động. Vì vinh dự được có mặt tại đây, chúng tôi không muốn để mọi thứ bày bừa, rồi rời đi", nữ CĐV nói.
Được biết, hình ảnh này đã trở thành nét văn hóa đặc trưng của người Nhật khiến người hâm mộ trên khắp thế giới trầm trồ. Mỗi khi đội tuyển Nhật Bản thi đấu tại các kỳ World Cup hay những sự kiện thể thao lớn, các CĐV đều không quên mang theo những chiếc túi đựng rác rỗng, vừa để cổ vũ, vừa dùng làm món đồ thu dọn sau trận đấu.
Hình ảnh các CĐV bóng đá Nhật Bản nhặt và quét dọn rác sau trận đấu lần đầu thu hút sự chú ý của công chúng tại kỳ World Cup 1998 ở Pháp.
Đây là giải đấu đánh dấu lần đầu tiên đội tuyển nước này góp mặt tại sân chơi bóng đá lớn nhất hành tinh. Kể từ đó, họ đã duy trì hành động này ở mọi kỳ World Cup diễn ra 4 năm một lần, bao gồm cả giải đấu tại Qatar năm 2022.
Theo Tiến sĩ Masafumi Monden, giảng viên ngành Nhật Bản học ở Đại học Sydney, văn hóa dọn rác của người Nhật đến từ giáo dục. Trẻ em Nhật Bản được hướng dẫn cách tự dọn dẹp sau bữa ăn từ khi học tiểu học.
"Các em được dạy giữ sạch những thứ bản thân sử dụng như phòng học. Người Nhật thường có câu 'Tatsu tori ato wo nigosazu' (tạm dịch: Con chim cất cánh không làm bẩn đường bay). Có thể hiểu nôm na là, khi rời khỏi đâu, đừng để nơi đó lộn xộn, hãy giữ nó sạch sẽ như tình trạng ban đầu", ông Monden phân tích.
Tại các thành phố của Nhật, người dân cũng thường xuyên được nhắc nhở về tầm quan trọng của việc giữ gìn môi trường sống sạch sẽ, gọn gàng.
Khách nước ngoài khi tới Nhật thường không nhìn thấy thùng rác trên đường phố. Người dân ở đây quen với việc mang rác theo bên người để bỏ vào thùng rác tại nhà hoặc ở cửa hàng tiện lợi gần nhất.
Đây là lý do tại các lễ hội âm nhạc ở Nhật, rất nhiều người xếp hàng dài không phải để mua bia rượu hay hàng hóa, mà để bỏ rác vào đúng nơi quy định.
"Tất nhiên không phải ai ở Nhật cũng tuân thủ điều này, nhưng suy nghĩ đó đã ăn sâu vào tiềm thức và thói quen, thể hiện sự tôn trọng và trân trọng những gì sử dụng", Tiến sĩ Monden nói.
Đầu tháng 6, chị Trần Thị Huệ, 45 tuổi, từ Nghệ An ra Hà Nội tìm phòng trọ cho con trai sắp nhập học Đại học Công nghệ Giao thông Vận tải. Chị đặt cọc 500.000 đồng cho một căn phòng trên phố Quan Nhân. Khi đến xem, chị thấy căn nhà nằm sát dự án mở đường, lối vào ngổn ngang đất đá, phế liệu nên quyết định bỏ cọc, tìm nhà khác.
Nhưng chị Huệ nhận ra để tìm được một phòng trọ giá hợp lý, không rơi vào khu bị quy hoạch hoặc cạnh các công trường, không dễ. Các ngõ hẻm trong khu Chính Kinh, Nguyễn Trãi đa số trong tình trạng rào chắn, tháo dỡ một phần để giải phóng mặt bằng.
Khi chuyển hướng sang khu Triều Khúc, các phòng giá dưới 4 triệu đồng phần lớn nằm sâu trong ngõ nhỏ. Sau gần một tuần, chị vẫn chưa tìm được nơi ở cho con.
Thị trường phòng trọ, nhà cho thuê ở Hà Nội mấy tháng nay căng thẳng bởi những người ở lâu năm cũng phải thay đổi do ảnh hưởng từ các công trường.
Hải Anh, 28 tuổi, nhân viên văn phòng, vừa dọn khỏi căn chung cư mini gắn bó ba năm qua tại phố Chính Kinh, phường Thanh Xuân. Từ khi khu dân cư liền kề bị phá dỡ phục vụ dự án hạ tầng, nơi ở của cô thường xuyên ồn ào. Bụi bám đầy nhà dù đóng kín cửa kính. Lưới điện, cáp internet chập chờn. Lối đi chính vào ngõ bị rào tôn bịt kín một nửa, lối phụ chật hẹp khiến xe chở đồ không thể tiếp cận.
Cô chuyển sang phường Tây Hồ, chấp nhận đi làm xa hơn 10 km. "Dù phải đi xa nhưng với 5 triệu đồng, tôi chỉ thuê được một căn phòng 15 m2 nội thất cơ bản, không được rộng rãi như trước", cô nói.
Hà Nội đang triển khai giải phóng mặt bằng cho hơn 1.400 dự án hạ tầng. Khảo sát của VnExpress với một số hội nhóm cho thuê nhà phường Thanh Xuân, Đống Đa, Cầu Giấy cho thấy, giá thuê chung cư mini diện tích 20-25 m2 có xu hướng tăng 10-15% so với cùng kỳ năm ngoái, hiện dao động ở mức 5-6 triệu đồng một tháng.
Anh Hoàng Đình Thắng, môi giới nhà cho thuê tại Hà Nội cho biết, hiện tượng tăng giá này do hai nguyên nhân chính. Việc giải tỏa khiến nhiều dãy trọ cũ bị xóa bỏ, đẩy lượng lớn khách đi tìm chỗ mới cùng lúc. Các chủ nhà còn lại phải tăng giá thuê để bù đắp chi phí cải tạo hệ thống phòng cháy chữa cháy theo quy định mới.
"Khoảng một tháng nay, câu hỏi đầu tiên của khách thuê là nhà có nằm trong quy hoạch và ngõ vào có bị ảnh hưởng bởi công trường không", anh Thắng nói.
Những chủ trọ có nhà sát công trường cũng gặp khó trong việc giữ khách. Ông Tuấn, 57 tuổi, chủ một dãy trọ tại ngõ 90 phố Chính Kinh, phường Thanh Xuân, cho biết ngôi nhà của ông mới xây dựng một năm, đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn an toàn phòng cháy chữa cháy nhưng mặt tiền ngõ nằm trong quy hoạch mở rộng trục đường. Ô nhiễm bụi và tiếng ồn từ công trường khiến nhiều khách thuê bỏ đi, tỷ lệ trống phòng tăng 30% trong tháng qua. Ông giảm giá thuê từ 5,5 triệu xuống còn 4,5 triệu đồng đối với các phòng phía mặt tiền, đồng thời mở lối đi phụ cho xe chở đồ của khách.
Bà Phạm Thị Miền, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đánh giá Thị trường Bất động sản Việt Nam (VARS IRE), cho biết mức độ khan hiếm phòng trọ năm nay lớn hơn, phạm vi rộng hơn do nhiều yếu tố cùng lúc cộng hưởng.
Đầu tiên là do thâm hụt nguồn cung. Quá trình tái cấu trúc hạ tầng đô thị làm phát sinh nhu cầu tìm nơi ở mới của lượng lớn người thuê trọ và cả những hộ dân chờ tiền bồi thường.
Thứ hai là do một bộ phận nhà trọ nhỏ lẻ phải tạm dừng khai thác để rà soát, cải tạo hệ thống phòng cháy chữa cháy, làm nguồn cung co hẹp cục bộ. Trong khi đó, các mô hình nhà ở chính quy (nhà ở xã hội cho thuê, ký túc xá, nhà lưu trú công nhân) lại phát triển chưa tương xứng. "Áp lực thuê nhà dồn mạnh vào các khu vực nội đô hoặc cận nội đô có hạ tầng hoàn chỉnh như Thanh Xuân, Cầu Giấy, Đống Đa... nơi có các mạng lưới sinh kế đã hình thành từ trước", bà Miền nói.
Theo chuyên gia VARS, đứng trước mức giá 4-6 triệu đồng một tháng ở trung tâm, nhiều người thu nhập khá chọn cách ở ghép tại chung cư thương mại để đổi lấy môi trường an ninh, tiện ích và tâm lý ổn định, không lo giải tỏa. Một bộ phận khác dịch chuyển ra các vùng ven có kết nối giao thông tốt để có giá thuê mềm hơn.
Bà Miền khuyến cáo người thuê cần tìm hiểu kỹ tình trạng quy hoạch của khu vực, đồng thời ràng buộc rõ thời hạn, mức tăng giá và tiền cọc trong hợp đồng.
Đầu năm 2026, khi nhà ở tại phố Vạn Kiếp, phường Hồng Hà thuộc diện giải tỏa phục vụ dự án cầu vượt Trần Hưng Đạo, bà Minh Phương, 55 tuổi, ưu tiên tìm nhà thuê mới trong bán kính 500 m. Gia đình bà chốt được căn nhà ba tầng rộng 40 m2, giá 7 triệu đồng một tháng từ tháng 3 và chấp nhận trả tiền trước để giữ chỗ.
"Tôi đã may mắn khi chuyển đổi trước. Sang tháng 4, toàn bộ nhà cho thuê quanh khu vực giải tỏa đều không còn phòng, có tiền cũng bất lực", bà Phương nói.
Loài cá này từ lâu đã là một trong những món ăn được nhiều người yêu thích nhờ hương vị tươi ngon và giá trị dinh dưỡng cao. Mỗi vùng miền lại có những loài cá đặc trưng gắn liền với đời sống và văn hoá địa phương.
Ở một số vùng sông nước miền Trung và miền Bắc, có một loài cá mang cái tên vừa mộc mạc vừa khiến ai nghe cũng phải "ngượng mặt". Đó chính là cá cửng. Từng được xem là món "tiến vua" bởi thịt thơm, ít xương, vị ngọt tự nhiên, cá cửng ngày nay trở thành đặc sản quý hiếm, được giới sành ăn săn lùng với giá vài trăm nghìn đồng 1kg.
Từ xa xưa, cá cửng được xem như "lộc trời" – món ăn chỉ dành riêng cho vua chúa thưởng thức. Với nhiều thực khách, cá cửng là cái tên khá xa lạ, nhưng thực chất đây là loài cá thuộc họ cá quả (cá chuối) hay cá trèo đồi, thân tròn, thịt chắc.
Đặc điểm sinh sống của loài cá khá đặc biệt, chủ yếu trong các khe đá, mùa đông nước cạn đến đâu đào sâu hang xuống đó để sinh sống và ăn loại đất sét vàng (có trong hang để sống). Cá cửng ngủ một mạch suốt 3 tháng liền, đợi đến mùa mưa mới bắt đầu xuất hiện.
Theo nhiều chuyên gia ẩm thực thì cá trèo đồi ở vùng núi đá vôi Hoa Lư, Ninh Bình mới có được thứ thịt thơm, dai, ngọt đặc trưng nên mới được các vua thời xưa mới chuộng đến vậy.
Tại Ninh Bình, cá cửng chỉ sinh sống ở vùng hang động ngập nước thuộc xã Ninh Hải và Tổng Trường, huyện Hoa Lư, với số lượng vô cùng hạn chế. Loài cá này nổi tiếng khỏe, có khả năng trườn trên đá để leo lên những điểm cao như khe nước ven lưng chừng đồi, hồ trên núi, thậm chí tới tận những mạch nước nhỏ len lỏi giữa các vách đá cheo leo.
Nhắc đến ẩm thực cung đình vùng núi đá vôi Hoa Lư xưa, không thể bỏ qua cá cửng. Tương truyền, người dân từng bắt loài cá quý hiếm này để dâng tiến Đức Tiên Hoàng đế, coi đó là "lộc trời" chỉ dành cho bậc quân vương. Thời ấy, nếu tự ý ăn cá cửng, dân thường sẽ bị coi là phạm thượng.
Hiện nay, cá cửng được nhiều người săn lùng, tìm mua với giá lên đến vài trăm nghìn đồng/kg. Sở dĩ loài cá này trở nên đắt đỏ là bởi sản lượng đánh bắt tự nhiên vô cùng ít ỏi. Chúng sống ở những nơi hiểm trở, khó tiếp cận, lại không thể nuôi đại trà do đòi hỏi môi trường nước sạch, mát và nguồn thức ăn đặc thù từ đất sét vàng trong hang.
Mỗi mùa mưa, chỉ vài tháng trong năm, ngư dân mới có thể tìm thấy cá cửng xuất hiện bên ngoài các khe đá, hồ trên núi. Vì thế, muốn thưởng thức, thực khách thường phải đặt trước, thậm chí chờ nhiều tuần mới có hàng. Dù giá dao động từ 250.000 đến 400.000 đồng/kg, những mẻ cá tươi vừa đánh bắt gần như "cháy hàng" ngay trong ngày.
Nhiều món ăn ngon được chế biến từ cá cửng.
Cá cửng được chế biến thành nhiều món ăn khác nhau như cá cửng nướng, cháo cá cửng, nhưng đặc sắc và hấp dẫn nhất vẫn là món canh cá nấu cùng rau sắng, đặc sản gắn liền với vùng đất cố đô. Hàng năm, vào ngày mùng 7 tháng Giêng âm lịch, người dân trong làng lại chế biến món canh này để dâng lên mâm cúng tưởng nhớ công ơn vua, đồng thời cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.