Theo Hãng tin AFP ngày 9-7, Thủ tướng Anh Keir Starmer là người đầu tiên công khai nhắc đến món quà đặc biệt này sau khi hội nghị thượng đỉnh NATO (diễn ra trong hai ngày 7, 8-7) tại thủ đô Ankara kết thúc.
Trên chuyến bay trở về Anh, ông Starmer cho biết ông cùng nhiều nhà lãnh đạo khác được Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan tặng một khẩu súng ổ quay khắc tên của từng người.
Bên trong hộp đựng còn có 6 viên đạn thật và một văn bản cho phép miễn các quy định kiểm soát xuất khẩu đối với món quà.
Theo các quan chức từ nhiều nước thành viên NATO, đây là món quà “rất khác thường”, khiến lực lượng an ninh của các phái đoàn phải xử lý nhiều tình huống phức tạp.
Thủ tướng Hungary Peter Magyar viết trên mạng xã hội X: “Một món quà khác thường từ Tổng thống Erdogan tại hội nghị thượng đỉnh NATO: một khẩu súng Magnum khắc tên tôi, kèm theo đạn”.
Nhiều lãnh đạo chỉ biết chính xác mình được tặng gì sau khi đã rời Thổ Nhĩ Kỳ.
Một quan chức Bỉ tiết lộ Thủ tướng Bỉ Bart De Wever chỉ biết chính xác món quà sau khi máy bay hạ cánh xuống Bỉ. Ông lập tức giao khẩu súng cho cảnh sát sân bay để cất giữ trong két an toàn và xử lý theo đúng quy định.
Đội ngũ an ninh của ông De Wever cũng tiếp nhận các khẩu súng dành cho Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa, phát sinh thêm nhiều yêu cầu về an ninh và nghi thức.
Người phát ngôn của Chủ tịch Ủy ban châu Âu cho biết bà đã gửi lời cảm ơn Tổng thống Erdogan về món quà. Khẩu súng sẽ được vô hiệu hóa trước khi trao tặng cho một bảo tàng quân sự.
Trong khi đó, một số khẩu súng, như của Thủ tướng Anh Keir Starmer, Thủ tướng Đức Friedrich Merz và Thủ tướng Hà Lan Rob Jetten, hiện vẫn được giữ lại tại Thổ Nhĩ Kỳ.
Phía Canada cho biết Thủ tướng Mark Carney mang khẩu súng về nước nhưng để lại số đạn tại Thổ Nhĩ Kỳ.
Ngoài những khó khăn về mặt hậu cần, món quà của ông Erdogan cũng khiến nhiều phái đoàn tham dự hội nghị thắc mắc về ý nghĩa đằng sau món quà này.
Việc nguyên thủ quốc gia trao đổi quà tặng trong các chuyến thăm hoặc hội nghị là điều phổ biến, nhưng hiếm khi các món quà đòi hỏi những biện pháp an ninh và vận chuyển đặc biệt như vậy, theo AFP.
Sự kiện không chỉ mang ý nghĩa tưởng niệm, mà còn trở thành nơi thể hiện tinh thần đoàn kết và quyết tâm của một bộ phận lớn người dân Iran trước sức ép quân sự ngày càng gia tăng của Mỹ và Israel.
Theo Hãng tin AFP, lễ tang của Tư lệnh hải quân Alireza Tangsiri hải quân diễn ra trùng với dịp kỷ niệm 47 năm thành lập Cộng hòa Hồi giáo Iran (1-4-1979), nhưng trong năm 2026, ngày này mang màu sắc hoàn toàn khác khi đất nước đang phải đối mặt với các đợt không kích liên tiếp từ Mỹ và Israel kể từ cuối tháng 2.
Tại quảng trường Enghelab - biểu tượng của cuộc cách mạng Hồi giáo - đám đông người ủng hộ chính phủ giương cao quốc kỳ, hô vang khẩu hiệu và thể hiện sự ủng hộ đối với giới lãnh đạo.
Nhiều người mang theo hình ảnh người thân thiệt mạng trong chiến sự, biến lễ tang thành không gian tưởng niệm rộng lớn cho những mất mát trong hơn một tháng xung đột.
"Cuộc chiến này đã kéo dài một tháng. Dù mất bao lâu, chúng tôi vẫn sẽ tiếp tục", ông Moussa Nowruzi, 57 tuổi, nói. "Chúng tôi sẽ chiến đấu đến cùng".
Một số người mang biểu ngữ với dòng chữ "Trả thù", trong khi những tiếng hô các khẩu hiệu ủng hộ chính quyền Iran vang lên khắp đám đông.
Linh cữu của chỉ huy Alireza Tangsiri được đưa qua đám đông. Ông được xem là nhân vật chủ chốt trong việc thiết lập khả năng phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược có ý nghĩa sống còn đối với thị trường năng lượng toàn cầu.
Bất chấp tuyên bố cứng rắn từ phía Mỹ, những người tham dự lễ tang tỏ ra không nao núng. Nhiều người công khai bác bỏ các phát biểu từ Washington và khẳng định niềm tin vào khả năng trụ vững của Iran.
Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 1-4 tuyên bố Iran đã đề nghị ngừng bắn - điều mà Tehran lập tức bác bỏ - và nhấn mạnh chiến dịch quân sự sẽ tiếp tục cho đến khi eo biển Hormuz "được mở lại hoàn toàn".
Tuy nhiên, những tuyên bố này dường như không làm suy giảm tinh thần của những người ủng hộ chính quyền tại Tehran.
"Những gì ông Trump nói là vô nghĩa", ông Mohammad Saleh Momeni, một nhân viên chính phủ, nhận định. "Họ nghĩ rằng việc sát hại các chỉ huy của chúng tôi sẽ khiến chúng tôi suy yếu, nhưng đó là một sai lầm".
Dù các cuộc không kích đã khiến nhiều lãnh đạo cấp cao thiệt mạng, bao gồm cả Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, hệ thống chính trị Iran vẫn duy trì hoạt động. Chính quyền tiếp tục kiểm soát bộ máy nhà nước và giữ được năng lực quân sự để tiếp tục cuộc chiến, bao gồm khả năng tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái.
Nghị quyết nhận được 50 phiếu ủng hộ và 47 phiếu chống tại Thượng viện Mỹ vào hôm 19/5, trong đó 4 thượng nghị sĩ Cộng hòa đã bỏ phiếu tán thành theo phe Dân chủ, trong khi một thành viên đảng Dân chủ phản đối. Ba thượng nghị sĩ Cộng hòa không tham gia bỏ phiếu. Đây là cuộc bỏ phiếu "mở đường", đưa nghị quyết vào vòng tranh luận của Thượng viện để đưa ra kết luận trong vài tuần tới.
Nghị quyết yêu cầu chính quyền Tổng thống Donald Trump ngừng hành động quân sự chống lại Iran cho đến khi được quốc hội cho phép, viện dẫn Đạo luật Quyền hạn Chiến tranh được thông qua năm 1973 nhằm hạn chế việc phát động các chiến dịch kéo dài khi chưa được giới lập pháp phê chuẩn.
Đây là lần đầu tiên một trong hai viện quốc hội Mỹ thúc đẩy nghị quyết hạn chế quyền lực của Tổng thống Trump trong chiến dịch tập kích Iran. Các nghị sĩ Cộng hòa ở Thượng viện đã chặn 7 nỗ lực trước đó nhằm thúc đẩy các nghị quyết tương tự trong năm nay.
Dù vậy, nghị quyết này vẫn cần phải vượt qua cuộc bỏ phiếu cuối cùng tại Thượng viện, cũng như đối mặt với những trở ngại lớn tại Hạ viện hiện do phe Cộng hòa kiểm soát, nơi đã bác bỏ những nỗ lực tương tự. Nghị quyết này cũng gần như chắc chắn sẽ bị Tổng thống Trump phủ quyết nếu được lưỡng viện quốc hội thông qua.
Dù vậy, kết quả bỏ phiếu cho thấy mối lo ngại ngày càng gia tăng bên trong nội bộ đảng Cộng hòa khi xung đột Trung Đông tiếp tục kéo dài, theo hãng thông tấn AFP. Cuộc chiến đã gây áp lực lớn lên kho dự trữ vũ khí của Mỹ, làm dấy lên câu hỏi về năng lực sẵn sàng chiến đấu của quân đội cũng như khiến nước này tiêu tốn hơn 30 tỷ USD.
"Tổng thống giống như đứa trẻ đang chơi đùa với khẩu súng đã được nạp đạn", Chuck Schumer, lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện, nói trước cuộc bỏ phiếu. "Nếu có thời điểm nào cần ủng hộ nghị quyết của chúng tôi về quyền lực chiến tranh nhằm rút binh sĩ khỏi xung đột với Iran thì đó chính là lúc này".
Tổng thống Trump ngày 18/5 cho biết đã hoãn kế hoạch tấn công Iran vào ngày 19/5 theo đề xuất của các nước vùng Vịnh, vì "một thỏa thuận rất có thể chấp nhận được đối với Mỹ, các nước Trung Đông và xa hơn nữa" sẽ được ký kết.
Hôm 19/5, ông đe dọa sẽ nối lại chiến dịch tập kích Iran trong những ngày tới nếu hai bên không đạt được thỏa thuận.
Tehran đã phản hồi lại đề xuất hòa bình từ Washington, song các điều kiện của Iran dường như không thay đổi nhiều so với đề nghị trước đó của nước này, vốn đã bị Tổng thống Trump bác bỏ vào tuần trước và gọi là "rác rưởi".
Tổng thống Trump đã đe dọa sẽ ra lệnh cho quân đội Mỹ triển khai đợt tấn công mới nhằm vào Iran sau khi hai bên đáp trả không kích lẫn nhau trong ngày thứ hai liên tiếp.
"Mỹ sẽ tấn công Iran (nước có hải quân, không quân, radar, hệ thống phòng không và toàn bộ các dạng khác của năng lực phòng thủ, cùng đa số năng lực tấn công, đã bị xóa sổ!), rất mạnh vào tối nay (giờ Mỹ)", ông Trump viết trên Truth Social.
"Tại một thời điểm không xa trong tương lai, chúng tôi sẽ tiếp quản đảo Kharg, và những cơ sở hạ tầng dầu mỏ khác, và nắm quyền kiểm soát hoàn toàn thị trường dầu và khí của họ", ông Trump nhấn mạnh.
Tehran vẫn chưa phản hồi trước tuyên bố muốn chiếm đảo Kharg của Tổng thống Mỹ, nhưng trước đó trong ngày Bộ Ngoại giao Iran nhận xét rằng thỏa thuận ngừng bắn đạt được hồi đầu tháng 4 giờ đây đã không có ý nghĩa gì theo sau các đợt tấn công mới nhất của Mỹ.
Iran hầu hết xuất khẩu dầu thông qua đảo Kharg, với sản lượng vào khoảng 2 triệu thùng dầu/ngày, hoặc tương đương khoảng 2% tổng nguồn cung trên toàn cầu. Số dầu này chủ yếu được chuyển đến Trung Quốc.
Tuy nhiên, Reuters dẫn lời giới phân tích nhận định rằng việc Mỹ chiếm hòn đảo cũng không thể làm gián đoạn ngay lập tức năng lực cung cấp dầu mỏ của Iran. Lý do là hoạt động xuất khẩu đã bị đình trệ trong những tuần gần đây theo sau lệnh phong tỏa của Mỹ đối với dầu Iran.
Trước đó trong ngày, Thổ Nhĩ Kỳ và Ả Rập Xê Út kêu gọi hai bên xuống thang xung đột, trong đó Riyadh thúc giục tất cả các bên hãy ưu tiên sự khôn ngoan bằng cách nối lại hoạt động đàm phán.
Trung Quốc kêu gọi Mỹ và Iran hãy ngừng ngay các cuộc tấn công và đáp lại các nỗ lực hòa giải, theo Tân Hoa xã.
Còn TASS dẫn lời người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cảnh báo rằng hành động leo thang giữa Mỹ và Iran có nguy cơ dẫn đến những hậu quả tiêu cực cho tình hình khu vực và nền kinh tế toàn cầu.
