Trong phiên xét hỏi trưa 20-5, chủ tọa đưa ra nhiều câu hỏi bác bỏ cách giải thích trên để làm rõ việc không bỗng dưng các doanh nghiệp lại tự chi tiền với tỉ lệ tròn 5% giống nhau.
Trước những câu hỏi dồn từ chủ tọa, ông Nguyễn Chiến Thắng (cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm) phải thừa nhận việc cầm tiền từ doanh nghiệp để chỉ đạo cấp dưới thông thầu.
Trả lời thẩm vấn, ông Nguyễn Chiến Thắng cho biết Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm được giao đại diện Bộ Y tế, giúp việc cho Bộ trưởng triển khai dự án Bệnh viện Việt Đức và Bạch Mai cơ sở 2.
Theo lời khai của bị cáo, trước khi triển khai bất kỳ nội dung nào đều phải báo cáo Bộ Y tế, trực tiếp là bộ trưởng. “Bộ trưởng phải đồng ý thì mới được làm”, ông Thắng nói tại tòa, đồng thời cho biết sau mỗi công việc đều có báo cáo bằng văn bản gửi lãnh đạo bộ.
Khai về quá trình biết đến Công ty VK của Bỉ, ông Thắng cho hay bà Kim Tiến từng dự lễ khánh thành một bệnh viện quốc tế rồi trao đổi lại rằng đơn vị này thiết kế bệnh viện “đẹp, hiện đại”, đề nghị xem xét thuê cho hai dự án của Bộ Y tế.
Chỉ ba ngày sau khi Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm được thành lập, Công ty VK Việt Nam đã có văn bản giới thiệu năng lực, đề nghị được chỉ định làm đơn vị tư vấn thiết kế chính.
Theo cáo trạng, dù chưa có hồ sơ chứng minh năng lực, kinh nghiệm từ phía VK, song do đã có “gợi ý” từ lãnh đạo bộ nên ông Thắng vẫn giao cấp dưới lập thủ tục để chỉ định doanh nghiệp này.
Bị cáo còn bị cáo buộc không tổ chức khảo sát, đánh giá năng lực các nhà thầu trong nước nhưng vẫn kết luận các đơn vị này “không đáp ứng yêu cầu”.
Trả lời xét hỏi sáng nay, ban đầu ông Thắng quanh co khẳng định đã thực hiện khảo sát năng lực các nhà thầu trong nước.
Chủ tọa hai lần nhắc lại câu hỏi, ông Thắng vẫn khẳng định có thực hiện khảo sát. Tuy nhiên, khi chủ tọa hỏi dồn khảo sát vào thời điểm nào, có hồ sơ lưu lại hay không, thì ông Thắng tỏ ra lúng túng, ấp úng nói: “Hồ sơ chắc là có nhưng không biết có đủ không”.
“Bị cáo đi khảo sát tận nơi hay không?”, chủ tọa đặt lại câu hỏi lần thứ ba để truy vấn. Trước những câu hỏi gay gắt, bị cáo Thắng mới thừa nhận thực tế không đi khảo sát.
Ông biện minh do áp lực tiến độ “trong tình trạng vội vàng” nên đã “bằng kinh nghiệm trước đây” để đưa ra kết luận các nhà thầu trong nước không đáp ứng yêu cầu.
Câu trả lời này lập tức bị chủ tọa bác bỏ: “Khảo sát là khảo sát, không có chuyện khảo sát bằng kinh nghiệm. Đấy là chưa khảo sát mà đã đưa ra kết luận luôn”.
Theo cáo trạng, sai phạm xảy ra xuyên suốt từ khâu lập dự án, lựa chọn đơn vị tư vấn thiết kế, đấu thầu đến thi công hai bệnh viện. Riêng việc thuê tư vấn nước ngoài như trên bị xác định gây thiệt hại hơn 70 tỉ đồng.
Ngay từ khi bắt đầu trả lời thẩm vấn, ông Thắng nói hành vi phạm tội về cơ bản như đã khai tại cơ quan điều tra. Bị cáo chỉ thắc mắc về tội nhận hối lộ vì cho rằng mình “nhận tiền cho ban” và đã tự khai báo trước khi các nhà thầu tố cáo.
Cụ thể, ngoài sai phạm trong lựa chọn tư vấn thiết kế, ông Thắng còn bị cáo buộc yêu cầu các nhà thầu thi công chi “hoa hồng” 5%, qua đó nhận hơn 88 tỉ đồng.
Tại tòa, ban đầu ông Thắng khai không yêu cầu các nhà thầu phải chi theo mức 5% giá trị gói thầu và đổ cho doanh nghiệp “đến tự đưa tiền”.
Trước lời biện minh trên, chủ tọa truy tại sao các nhà thầu đến tự đưa tiền mà lại con số giống nhau tròn trĩnh đúng 5% mà không phải 3% hay 2%? Ông Thắng chỉ đáp ngắn gọn “bị cáo không rõ”.
Ông Thắng khai trong số tiền nhận hối lộ, đã đưa 2 triệu USD tương đương hơn 46 tỉ đồng cho Lê Thanh Thiêm, Giám đốc Công ty TNHH Sao Nam Sông Hồng, để nhờ tác động đoàn kiểm tra của Ủy ban Kiểm tra Trung ương nhằm được bỏ qua sai phạm, không bị kỷ luật. Tuy nhiên, Thiêm đã không đưa tiền cho cá nhân, tổ chức nào mà chiếm đoạt số tiền này.
Ông Thắng cũng không biết việc Thiêm sử dụng số tiền trên như thế nào.
Theo cáo trạng, quá trình điều tra ông Thắng thừa nhận việc thỏa thuận và nhận tiền từ các nhà thầu. Ông Thắng khai sau khi nhận 88,4 tỉ đồng từ các nhà thầu đã chi cho bà Nguyễn Thị Kim Tiến, khi đó là Bộ trưởng Bộ Y tế, 12,9 tỉ đồng và 100.000 USD.
Tại cơ quan điều tra, bà Nguyễn Thị Kim Tiến thừa nhận nhiều lần được ông Thắng đưa tiền, tổng số 2,5 tỉ đồng. Cựu Bộ trưởng có một lần nhận từ Nguyễn Hữu Tuấn 5 tỉ đồng.
Cơ quan điều tra đã tiến hành đối chất giữa bà Tiến và cấp dưới, các bên giữ nguyên lời khai về số tiền đã đưa và nhận.
Dự án sửa đổi Bộ luật Hình sự năm 2026, đang được Bộ Công an xây dựng và lấy ý kiến đến 7/5, đã đề xuất bổ sung các tội danh và hành vi phạm tội mới trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là công nghệ thông tin và mạng viễn thông.
Năm 2021-2025, cả nước phát hiện, xử lý hơn 4.300 vụ án trong lĩnh vực công nghệ thông tin, mạng viễn thông. Số này nhiều hơn 643,4% so với giai đoạn 2016-2020, tức gấp gần 7,5 lần.
Đây cũng là loại tội phạm có mức độ gia tăng nhanh nhất trong các lĩnh vực phạm tội ở Việt Nam, Bộ Công an nêu.
Các hoạt động tội phạm nổi lên chủ yếu là: lập các trang giả mạo cơ quan công an; giả danh cơ quan chức năng gọi điện, yêu cầu người dân thực hiện các dịch vụ công trực tuyến; kêu gọi tham gia các hội nhóm đầu tư Forex...
Nhà chức trách cũng ghi nhận bắt đầu xuất hiện các vụ tấn công mạng, gián điệp mạng nhằm vào hệ thống thông tin của cơ quan nhà nước, tập đoàn kinh tế lớn, ngân hàng, đánh cắp thông tin nội bộ, bí mật nhà nước, phá hủy dữ liệu, đánh sập hệ thống; rao bán thông tin, tài liệu...
Trong khi đó, các hành vi phạm tội này hiện chưa được mô tả đầy đủ trong Bộ luật hình sự hiện hành, không bao quát thực tiễn mới, cách định nghĩa hành vi phạm tội còn lạc hậu.
Nhiều hành vi trong thực tế không đủ điều kiện áp vào các cấu thành hiện có, phải xử lý bằng các tội danh gián tiếp, gây tranh cãi và dễ bỏ lọt hành vi nguy hiểm. Luật còn thiếu quy định về hành vi lạm dụng tình dục trẻ em (quay các bộ phận nhạy cảm, chat sex...) nên thiếu cơ sở pháp lý để trong đấu tranh, xử lý...
Bộ Công an cho rằng bối cảnh trên đòi hỏi Bộ luật Hình sự phải kịp thời cập nhật, bảo đảm tính đầy đủ, tránh bỏ lọt tội phạm. Vì thế, dự thảo lần này đề xuất bổ sung 9 tội trong nhóm tội phạm công nghệ thông tin như gián điệp mạng; lạm dụng trẻ em quay hình nhạy cảm, chat sex; lập trình AI để phạm tội...
Cũng nằm trong chính sách xử lý tội phạm công nghệ, dự thảo đề xuất bổ sung các quy định về các dạng tài sản số như tiền số, tài sản số và giấy tờ có giá trên môi trường điện tử làm căn cứ pháp lý để tịch thu và thu hồi tài sản phạm tội.
Theo Bộ Công an, quy định hiện chỉ xác định "vật, tiền" là công cụ, phương tiện hoặc sản phẩm của tội phạm thuộc diện bị tịch thu sung công quỹ. Điều này đang bộc lộ những hạn chế đáng kể trong bối cảnh mới.
Thực tế đã xuất hiện những thực thể mới như đồng tiền điện tử, phần mềm máy tính, các loại game điện tử, sản phẩm AI, cũng có giá trị quy đổi vật chất rất lớn. Song luật lại chưa có sự điều chỉnh. Điều này dẫn đến khó khăn trong thu hồi tài sản, được tội phạm tẩu tán dưới dạng số hóa.
Việc quy phạm các dạng tiền ảo, tài sản mã hóa sẽ giúp áp dụng các biện pháp cưỡng chế để tịch thu và bồi thường thiệt hại cho nạn nhân.
Theo Bộ Công an, điều này đặc biệt có ý nghĩa trong các vụ án rửa tiền hoặc lừa đảo xuyên biên giới, nơi tội phạm thường tận dụng tính ẩn danh và khả năng dịch chuyển nhanh của tài sản số để che giấu nguồn gốc bất hợp pháp.
Đối với người dân, chính sách này sẽ là "phao cứu sinh" giúp tăng cơ hội đòi lại tài sản đã mất trong các vụ lừa đảo chiếm đoạt trên môi trường điện tử.
Song thách thức lớn là Nhà nước sẽ phải đầu tư nguồn lực rất lớn để phát triển hạ tầng kỹ thuật chuyên sâu như hệ thống giám định kỹ thuật số và các công cụ truy vết công nghệ blockchain.
Đồng thời, đội ngũ điều tra viên, kiểm sát viên và thẩm phán cũng phải được đào tạo chuyên sâu về kiến thức tài chính số để có thể xác định, phong tỏa và định giá tài sản số một cách chính xác, tránh gây thiệt hại cho các bên liên quan ngay tình.
Với doanh nghiệp, dù có thể làm phát sinh thêm chi phí tuân thủ cho các nền tảng số và doanh nghiệp Fintech trong ngắn hạn, nhưng về lâu dài, đây là bước đi tất yếu để xây dựng một nền kinh tế số bền vững và an toàn.
Ngày 17/7, bà Mai (52 tuổi, ở xã Thành Thới) bị Công an tỉnh Vĩnh Long bắt tạm giam để điều tra hành vi Lợi dụng quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, theo Điều 331 Bộ luật Hình sự.
Trước đó, năm 2022, bà Mai bị TAND tỉnh Trà Vinh tuyên phạt 5 năm tù về tội Tham ô tài sản.
Theo điều tra ban đầu, đầu năm 2025, sau khi chấp hành xong án phạt tù, do không đồng ý với bản án, bà Mai sử dụng mạng xã hội đăng nhiều bài viết, video. Cơ quan điều tra cho rằng các nội dung này có tính chất quy kết, xuyên tạc, xúc phạm danh dự, uy tín của lãnh đạo tỉnh cùng nhiều tổ chức, cá nhân.
Nhà chức trách cho biết bà Mai đã được giải thích, hướng dẫn thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo theo quy định nhưng vẫn tiếp tục đăng tải những nội dung bị xác định là sai sự thật, ảnh hưởng đến an ninh trật tự tại địa phương.
Ngày 13/5, TAND Tp.HCM đã tuyên án đối với bị cáo Ma Cai (SN 1976, quốc tịch Trung Quốc) và đồng phạm liên quan đến hành vi bắt cóc giám đốc người đồng hương để đòi 10 triệu Nhân dân tệ tiền chuộc.
Theo bản án vừa tuyên, do cần tiền tiêu xài nên bị cáo Ma Cai nhận lời từ một người đàn ông Trung Quốc đến Việt Nam tìm kiếm anh Ye Sun Jun (Quốc tịch Trung Quốc) để đòi nợ.
Thực hiện ý định, Ma Cai đã thuê Li Chuang (SN 1978); Fan Guohui (SN 1986, cả 2 cùng quốc tịch Trung Quốc) cùng đến Việt Nam đòi nợ.
Để thuận tiện trong việc giao tiếp, Li Chuang đã thuê Lê Thị Bích Xuyên (SN 1990, ngụ Tp.Cần Thơ) làm người phiên dịch và thuê người Việt Nam hỗ trợ nhóm của Ma Cai bắt giữ, đòi tiền anh Ye Sun Jun đồng thời hứa với Xuyên sau khi xong việc sẽ cho 500.000 Nhân dân tệ (tương đương khoảng 1,7 tỷ đồng).
Ngày 09/02/2025, Ma Cai cùng Lê Thị Bích Xuyên bay từ Lào về Việt Nam, rồi thuê phòng tại chung cư Hà Đô, phường Hòa Hưng, Tp.HCM để ở.
Thông qua nhiều người, Lê Thị Bích Xuyên gặp Trần Sinh Phi (SN 1989, quê tỉnh Gia Lai). Xuyên hứa sẽ chia cho Phi số tiền 1,5 tỷ đồng nếu phi bắt giữ anh Ye Sun Jun. Bị cáo Phi gặp Huỳnh Văn Toàn (SN 1995, quê tỉnh Gia Lai) nhờ Toàn cùng thực hiện hành vi bắt cóc nạn nhân và Phi hứa cho Toàn 200 triệu sau khi xong việc.
Toàn đồng ý nên đã rủ Nguyễn Thành Lợi (SN 1994) và Nguyễn Thanh Vũ (SN 1997, cả hai cùng quê tỉnh Gia Lai) cùng tìm kiếm và theo dõi anh Ye Sun Jun.
Chiều tối 27/02/2025, khi Li Chuang và Ma Cai thấy anh Ye Sun Jun cùng bạn bè đang ăn cùng bạn thì gọi điện cho Xuyên thông báo địa điểm.
Nhận tin, Xuyên gọi điện cho đồng bọn là Toàn. Toàn gọi cho Vũ và Lợi để đi gặp Xuyên. Tại điểm gặp, ngoài Xuyên còn có Fan Guohui và Huang Xunjun và cả nhóm thống nhất sẽ đi bắt có anh Ye Sun Jun.
Khi thấy anh Ye Sun Jun và vợ và bạn lên xe ôtô 7 rời đi thì thì Vũ điều khiển xe ôtô đuổi theo. Đến trước số 94 đường số 9, khu phố 4, phường Tân Phú, quận 7, Tp.HCM thì Vũ ép xe anh Ye Sun Jun vào lề. Đồng thời, Fan Guohui xuống xe xông đến mở cửa kéo anh Ye Sun Jun ra khỏi xe.
Các đồng bọn còn lại cũng xuống giúp sức, dùng hung khí ép anh Ye Sun Jun phải lên xe ôtô của Vũ rồi chở thẳng đến xã Mỹ Hạnh, huyện Đức Hòa, tỉnh Tây Ninh. Đồng thời nhóm của Vũ gửi định vị cho Xuyên biết.
Bị cáo Xuyên khai, sau khi nhận được địa chỉ đã hướng dẫn Li Chuang điều khiển xe máy chở Ma Cai và đồng bọn đến để bắt đòi tiền chuộc từ anh Ye Sun Jun.
Để anh Ye Sun Jun chuyển tiền, nhóm của Ma Cai dùng dao, búa đe doạ buộc anh Jun chuyển số tiền 10.000.000 USDT thì sẽ thả về. Sau một hồi thương thảo, nhóm của Mai Cai chỉ yêu cầu anh Jun chuyển số tiền 5.000.000 USDT.
Vì bị đánh và hoảng loạn, anh Ye Sun Jun đã nhắn tin, gọi điện thoại cho người thân và bạn bè để chuyển số tiền 600.000 USDT theo tài khoản Ma Cai chỉ định.
Nhận được tin trình báo từ người nhà nạn nhân, Công an Tp.HCM phối hợp với nhiều lực lượng liên quan tiến hành truy nóng và bắt giữ nhóm đối tượng bắt cóc, đòi tiền chuộc nói trên. Riêng đối với Lợi bỏ chạy và ẩn nấp trong rừng đến ngày 04/03/2025 thì bị bắt giữ.
Tại phiên tòa, các bị cáo đều thừa nhận hành vi phạm tội, mong nhận được sự khoan hồng của pháp luật.
Sau khi nghị án, HĐXX nhận định, hành vi của các bị cáo là rất nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm đến quyền nhân thân, sức khỏe và tài sản của người khác được pháp luật bảo vệ, gây mất trật tự an toàn xã hội nên cần xử lý nghiêm.
Quá trình lượng hình, HĐXX cũng xem xét nhiều tình tiết như các bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối hận làm căn cứ giảm cho các bị cáo một phần hình phạt.
Sau khi cân nhắc các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ hình phạt theo quy định pháp luật, HĐXX quyết định tuyên phạt bị cáo Ma Cai mức án 6 năm tù giam; Li Chuang và Fan Guohui bị tuyên phạt cùng mức án 5 năm tù; Lê Thị Bích Xuyên 4 năm và Huỳnh Văn Toàn 3 năm tù về các tội Bắt người trái pháp luật và Cưỡng đoạt tài sản.
