Theo tờ New York Times, trong phiên điều trần trước Ủy ban Chuẩn chi Thượng viện ngày 21-7, Bộ trưởng Quốc phòng (Bộ Chiến tranh) Pete Hegseth cho biết chi phí của cuộc chiến với Iran hiện đã lên tới 37,5 tỉ USD, tăng gần 8 tỉ USD so với mức ước tính công khai gần nhất và cao hơn khoảng 12 tỉ USD so với con số 25 tỉ USD mà ông từng đưa ra vào cuối tháng 4.
Theo ông Hegseth, con số trên bao gồm các khoản chi đã phát sinh trong chiến dịch cũng như chi phí dự kiến đến hết ngày 30-9, thời điểm kết thúc năm tài khóa của Chính phủ Mỹ. Lầu Năm Góc không giải thích cụ thể cách tính khoản tiền này.
Trước Quốc hội, ông Hegseth tiếp tục cảnh báo nếu không sớm được bổ sung ngân sách, quân đội Mỹ sẽ buộc phải cắt giảm các chương trình huấn luyện và có nguy cơ ảnh hưởng đến công tác bảo dưỡng khí tài, cũng như đầu tư cho các năng lực quân sự trong tương lai.
Ông cho rằng khoản ngân sách bổ sung là “cấp bách và cần thiết”, đồng thời kêu gọi Quốc hội cần nhanh chóng thông qua gói chi khẩn cấp lên tới 70 tỉ USD dành cho cuộc chiến và cả ngân sách quốc phòng 1.500 tỉ USD cho năm tài khóa 2027.
Một phần lớn trong khoản ngân sách mới được đề xuất sẽ đành để mở rộng năng lực sản xuất quốc phòng, trong đó Lầu Năm Góc muốn chi 46 tỉ USD nhằm tăng tốc chế tạo các loại bom dẫn đường chính xác, tên lửa siêu vượt âm và hệ thống phòng thủ chống máy bay không người lái.
Song song đó, Đảng Cộng hòa cũng đang đẩy mạnh gói ngân sách trị giá khoảng 95 tỉ USD, gồm 60 tỉ USD cho quân đội, 12 tỉ USD cho các nhu cầu an ninh quốc gia khác, 10 tỉ USD hỗ trợ nông dân chịu ảnh hưởng từ chính sách thuế quan và 10 tỉ USD cho các thay đổi liên quan đến luật bầu cử.
Đề xuất chi thêm hàng chục tỉ USD được đưa ra trong bối cảnh cuộc chiến với Iran leo thang trở lại sau khi lệnh ngừng bắn sụp đổ.
Theo Lầu Năm Góc, 17 binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng và hơn 100 quân nhân bị thương kể từ đầu tháng 7, nâng tổng số lính Mỹ bị thương trong cuộc chiến lên khoảng 430 người, dù Bộ Quốc phòng cho biết phần lớn đã trở lại làm nhiệm vụ.
Phiên điều trần của ông Hegseth vì vậy nhanh chóng trở thành cuộc tranh luận gay gắt về cả chiến lược quân sự lẫn tính hiệu quả trong việc sử dụng ngân sách.
Thượng nghị sĩ Dân chủ Patty Murray, thành viên Dân chủ cấp cao nhất trong Ủy ban Chuẩn chi Thượng viện, cho rằng chính quyền ông Trump đang đẩy nước Mỹ vào “một cuộc chiến bất tận”, chỉ trích tổng thống nhiều lần tuyên bố chiến tranh sắp kết thúc nhưng nay lại yêu cầu Quốc hội cấp thêm hàng chục tỉ USD để tiếp tục.
“Vấn đề không phải là thiếu tiền, mà là khâu lập kế hoạch yếu kém”, bà Murray nói. “Tôi xin nói thẳng rằng đề xuất của ông thực sự không hợp lý”.
Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Dân chủ Jeanne Shaheen đặt câu hỏi vì sao Lầu Năm Góc tiếp tục xin thêm tiền khi khoảng một nửa trong gói ngân sách quốc phòng 150 tỉ USD được Quốc hội thông qua năm ngoái vẫn chưa được giải ngân.
Một số nghị sĩ cũng bày tỏ lo ngại rằng chính quyền Washington đang sử dụng các gói ngân sách khẩn cấp để tài trợ cho những chương trình hiện đại hóa quân đội vốn lẽ ra phải được chi trả bằng ngân sách quốc phòng thường niên.
Những tranh cãi này diễn ra khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ chỉ còn khoảng sáu tháng. Hãng tin Reuters nhận định Đảng Dân chủ đang tìm cách gắn cuộc chiến với Iran – vốn không nhận được nhiều sự ủng hộ của cử tri – với áp lực chi phí sinh hoạt, trong khi nhiều cuộc khảo sát của cũng cho thấy đa số người Mỹ không hài lòng với cách ông Trump xử lý cuộc xung đột.
"Những tuyến đường hàng không ở phía đông không phận Iran đã được mở cửa cho các chuyến bay quốc tế quá cảnh qua nước này", Cơ quan Hàng không Dân dụng Iran cho biết, thêm rằng một số sân bay cũng đã mở cửa trở lại lúc 7h sáng hôm nay (10h30 giờ Hà Nội).
Cơ quan này cho biết hoạt động của các sân bay trên khắp Iran sẽ từng bước được khôi phục sau nhiều tuần đóng cửa vì xung đột. Việc mở cửa trở lại phụ thuộc vào tiến độ chuẩn bị về kỹ thuật cũng như năng lực vận hành của cả khối quân sự và dân dụng nhằm đảm bảo phục vụ hành khách.
Một điện văn thông báo hàng không (NOTAM) được ban hành vào sáng sớm 18/4 nhằm cập nhật lộ trình bay mới cho các hãng hàng không và đơn vị điều hành.
Tuy nhiên, hơn ba giờ sau thông báo mở cửa, các trang web theo dõi hoạt động hàng không vẫn không hiển thị bất kỳ chuyến bay quốc tế nào đi qua Iran. Một số chuyến bay vẫn tránh không phận nước này bằng cách đi đường vòng.
Ngày 17/4, Iran cũng đã thông báo mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz cho các tàu thương mại. Tehran cho hay động thái nhằm hưởng ứng lệnh ngừng bắn 10 ngày giữa Israel và Lebanon, có hiệu lực cùng ngày.
"Eo biển Hormuz chỉ được mở cửa trong thời gian thực thi lệnh ngừng bắn, với điều kiện là không cho phép tàu quân sự và các tàu liên quan tới lực lượng thù địch đi qua", Reza Talaei-Nik, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Iran, nói.
Ông nói thêm rằng tình hình hiện tại chỉ là tạm thời và có thể đảo ngược nếu áp lực gia tăng đối với nhóm Hezbollah do Iran hậu thuẫn ở Lebanon.
Nhóm Hezbollah từ hôm 2/3 tập kích vào Israel để trả thù cho cố lãnh tụ tối cao Iran, khiến Israel tấn công đáp trả. Chiến sự đã khiến hơn 2.000 người thiệt mạng ở Lebanon và 1,2 triệu người phải rời bỏ nhà cửa.
Thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Lebanon được thúc đẩy sau các cuộc điện đàm của Tổng thống Donald Trump với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Tổng thống Lebanon Joseph Aoun. Ông Trump kỳ vọng các lãnh đạo sẽ sớm gặp nhau tại Nhà Trắng để hướng tới hòa bình giữa hai quốc gia.
Cá nhà táng giao tiếp dưới đại dương bằng những chuỗi tiếng "click" (tiếng gõ) ngắn được gọi là coda. Tùy thuộc vào nhịp điệu của những tiếng gõ này, mỗi đàn cá sẽ sở hữu một phương ngữ riêng. Điều thú vị là các nhà khoa học nhận thấy những đàn cá chỉ chấp nhận kết bạn và sinh hoạt với các cá thể phát ra cùng phương ngữ, The Guardian ngày 24.6 đưa tin.
Theo nghiên cứu đăng trên tạp chí khoa học Proceedings of the Royal Society B ngày 24.6, nhóm chuyên gia do tiến sĩ Luke Rendell (Đại học St Andrews, Scotland) dẫn đầu đã phân tích dữ liệu âm thanh của cá nhà táng tại Địa Trung Hải từ năm 2003 - 2021. Kết quả chỉ ra sự khác biệt rõ rệt về âm điệu giữa quần thể sống ở lưu vực phía tây (gần Tây Ban Nha) và phía đông (gần Hy Lạp) của vùng biển này.
Dù cả hai nhóm đều dùng chuỗi 4 âm thanh, nhưng đàn cá ở bờ tây lại chuộng nhịp điệu "3+1" (3 tiếng gõ đều nhau, nghỉ một chút rồi gõ tiếng cuối). Trong khi đó, những họ hàng ở bờ đông lại phát ra chuỗi nhịp điệu này với tốc độ nhanh hơn hẳn.
Sự khác biệt này mang lại cho giới khoa học manh mối quan trọng về cách ngôn ngữ loài cá tiến hóa. Tiến sĩ Rendell giải thích, tổ tiên của bầy cá nhà táng này có thể đã định cư ở phía tây trước, sau đó một nhóm tách ra bơi về phía đông. Sự chia cắt về mặt địa lý qua thời gian dài đã khiến ngôn ngữ của nhóm phía đông biến đổi và có nhịp độ nhanh hơn.
Nghiên cứu khẳng định quá trình hình thành phương ngữ mới ở cá nhà táng diễn ra chậm và đòi hỏi sự cô lập nhất định giữa các quần thể. Cơ chế này được đánh giá là có sự tương đồng lớn với quá trình tiến hóa trong ngôn ngữ của loài người cũng như tiếng hót của các loài chim.
Thống đốc Gavin Newsom (thuộc đảng Dân chủ) vừa lên tiếng cáo buộc Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) đang tiến hành một cuộc điều tra mang động cơ chính trị nhắm vào ông và gia đình. Cụ thể, trong video đăng trên mạng xã hội X ngày 15.6 (giờ Mỹ), ông Newsom cho biết các đặc vụ liên bang đã thẩm vấn bạn bè, đồng nghiệp của ông và phu nhân Jennifer Siebel Newsom.
Đài NBC News ngày 16.6 dẫn thông tin từ Văn phòng Thống đốc California cho hay trong những tuần gần đây, khi ông Todd Blanche trở thành quyền Bộ trưởng Tư pháp, các điều tra viên đã mở rộng phạm vi điều tra sang những vấn đề cá nhân, hoạt động tài chính và các tổ chức liên quan đến gia đình ông Newsom.
Lãnh đạo California cáo buộc chính quyền Tổng thống Trump đang lợi dụng cơ quan thực thi pháp luật để triệt hạ đối thủ chính trị, đặc biệt khi ông Newsom đang được xem là ứng viên tiềm năng cho cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2028. "Ông Donald Trump không chỉ nhắm vào tôi vì những bài đăng mỉa mai. Ông ấy nhắm vào tôi vì tôi đang cân nhắc tranh cử tổng thống, vì ông ấy ghét việc tôi liên tục vạch trần những lời dối trá của ông ấy", ông Newsom nói. Nhà Trắng chưa lập tức bình luận về tuyên bố của ông Newsom.
CNN dẫn các nguồn thạo tin cho rằng ông Newsom không phải mục tiêu trực tiếp của cuộc điều tra mới nhất, mà mục tiêu là những "vệ tinh" xung quanh ông, gồm phu nhân Siebel Newsom, các cộng sự hiện tại và nhân viên cũ của Thống đốc California. Các chuyên gia am hiểu về chính trường Mỹ cho rằng việc nhắm vào những người thân cận là bước đầu gây sức ép và dựa vào đó để tìm kiếm những sơ hở từ ông Newsom.
Thống đốc Newsom đã lập tức đáp trả bằng việc đệ đơn dựa trên Đạo luật tự do thông tin (FOIA) để yêu cầu DOJ cung cấp các thông tin liên quan cuộc điều tra. Giới quan sát nhận định động thái này giúp ông Newsom đẩy ngược sức ép về phía chính phủ Mỹ. Nếu DOJ từ chối cung cấp thông tin, lãnh đạo California sẽ có cơ sở để tuyên bố rằng chính quyền liên bang đang che giấu động cơ cuộc điều tra. Ông Todd Blanche chưa bình luận về diễn biến trên.
Thông tin điều tra nói trên là diễn biến mới nhất trong mối quan hệ đối đầu kéo dài giữa ông Trump và ông Newsom. Theo tờ The Washington Post, hai ông đã nhiều lần đấu khẩu kể từ nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Trump, khi ông Newsom nhậm chức Thống đốc California năm 2019.
Cuộc đối đầu chính trị leo thang vào năm ngoái, xoay quanh chiến dịch truy quét nhập cư của Cơ quan Hải quan và Di trú Mỹ (ICE) tại TP.Los Angeles, California. Tổng thống Trump đã huy động Vệ binh Quốc gia và Thủy quân lục chiến để đối phó với người biểu tình phản đối ICE, động thái bị ông Newsom chỉ trích gay gắt và lập tức đệ đơn kiện lên tòa án liên bang.
Chủ nhân Nhà Trắng và lãnh đạo California cũng chỉ trích lập trường của người kia trong vấn đề khí hậu và môi trường. Trên mặt trận chính trị, khi ông Trump ủng hộ nỗ lực vẽ lại bản đồ bầu cử tại Texas để mang lợi thế cho đảng Cộng hòa vào năm nay, ông Newsom đã thành công trong việc vận động thay đổi bản đồ khu vực bầu cử tại California, giúp đảng Dân chủ có cơ hội giành thêm 5 ghế tại Hạ viện, qua đó vô hiệu hóa lợi thế của Texas.
Theo Hãng AP, thời gian qua, DOJ đã mở nhiều cuộc điều tra nhằm vào những đối thủ chính trị của ông Trump, trong đó gồm cựu Giám đốc Cục Điều tra Liên bang (FBI) James Comey, Tổng chưởng lý bang New York Letitia James, cựu Giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA) John Brennan. "Từng người một, bất cứ ai thách thức ông Donald Trump đều nằm trong danh sách mục tiêu, và hôm nay tôi tự hào gia nhập danh sách đó", ông Gavin Newsom tuyên bố ngày 15.6.
