Từ đằng xa, hình ảnh ngôi nhà phố cùng giàn hoa giấy rực rỡ tại Vinhomes Grand Park (P.Long Bình, TP.HCM) đã trở thành điểm nhấn thu hút. Trước đó, không ít người bày tỏ nghi ngờ hình ảnh giàn hoa giấy đẹp nao lòng ở ‘phố nhà giàu’ là sản phẩm AI.
Trò chuyện cùng chúng tôi, chị Lưu Thị Mỹ Diệu (39 tuổi) cũng không ngờ giàn hoa giấy của gia đình lại được cộng đồng mạng quan tâm nhiều đến vậy. “Vài tháng trước, hoa nở rộ rực rỡ đẹp lắm. Mấy nay mưa quá và hoa cũng tàn nhiều rồi. Ông xã tôi tính vài hôm nữa sẽ cắt tỉa lại cành cây chuẩn bị cho tết”, chị Diệu chia sẻ.
Theo quan sát của chúng tôi, căn nhà có tổng cộng 4 cây hoa giấy, trong đó hai cây nhỏ trồng trên tầng thượng kết thành mái vòm xinh xắn. Cây hoa giấy lớn nhất ngay mặt tiền căn nhà, đường kính gốc cây lớn, thân leo thẳng lên 5 tầng của căn nhà phố. Để tạo điểm nhấn, gia chủ trồng thêm một cây ở mặt tiền nhà (đối diện gốc cây lớn) để làm thành mái vòm ngay cổng. Điều đặc biệt là cây hoa giấy không mọc um sùm, che kín ánh sáng mặt tiền mà được chủ nhà chăm chút trở thành điểm nhấn của ban công mỗi tầng.
Chị Mỹ Diệu kể 4 năm trước gốc cây lớn này đến với anh chị với cơ duyên chẳng ai ngờ. Thời điểm đó, nhiều ngày liên tục hai vợ chồng đi tìm ở Bình Dương (cũ) mà không tìm được cây hoa giấy nào ưng ý. “Tới lúc hai vợ chồng mệt quá chạy xe lòng vòng thì thấy cây hoa giấy thích quá chừng. Trên cây hoa giấy, ghi tấm biển… bán nhà. Tôi bấm số gọi chủ nhà hỏi: tôi không mua nhà, mua cây hoa giấy được không?”, chị Diệu bật cười nhớ lại.
Chủ nhà đồng ý, hai bên chốt giá. Ngay ngày hôm sau hai vợ chồng chị thuê xe chở chậu hoa giấy về nhà vì sợ chủ đổi ý. Vì thích hoa giấy, cây này lại dễ trồng, dễ sống, và quan trọng nhất là cả hai vợ chồng đều thấy đẹp nên quyết định dành khoảng không gian lớn phía trước căn nhà phố để trồng. “Có chú hàng xóm qua chơi còn bảo nhà này giá trị nhất ở giàn hoa giấy thôi”, chị cười và kể.
Chị Chu Hương, ngụ tại đường Liên Phường (P.Long Trường, TP.HCM), cho biết chị mê mẩn giàn hoa giấy của vợ chồng chị Diệu. Chị Hương nói: “Tôi chưa bao giờ thấy giàn hoa giấy nào đẹp như thế này. Thường tôi thấy nhà nào đẹp cũng chỉ được vòm cổng, tôi chưa thấy cây hoa giấy nào mà leo được tận 5 tầng nhà như vậy. Đẹp thật”.
Khi hỏi về việc chăm sóc, bí quyết giúp hoa nở giày, đều màu và đẹp, anh Trần Hoàng Anh Mẫn, chồng chị Mỹ Diệu, cho biết dù bận rộn với công việc, nhưng anh luôn là người đảm nhận việc chăm sóc, cắt tỉa định kỳ cho giàn hoa giấy.
“Mỗi năm tôi sẽ cắt tỉa ít nhất 2 lần. Một lần trước mùa mưa để cây không bị nấm, một lần nữa là cắt để chơi tết. Tôi phải bắt giàn giáo để cắt tỉa cành, có khi làm cả tuần mới xong. Việc của tôi là chăm sóc, vợ tôi chỉ cần ngắm hoa thôi”, anh cười. Với anh quan trọng nhất là cắt tỉa, thay vì thuê thợ “cắt hàng loạt” hay “ủi như ủi tông đơ”, anh tỉ mẩn nắn nót cắt tỉa từng cành. Anh chị cũng dặn nhau thường xuyên quét dọn tránh hoa rụng làm phiền hàng xóm.
Ngồi bên chiếc bàn nhỏ đặt dưới tán hoa giấy mát rượi, ngắm những cánh hoa khẽ rơi theo làn gió, anh Mẫn mỉm cười bảo mọi áp lực, mệt mỏi sau một ngày làm việc dường như cũng tan biến.
Hai vợ chồng anh chị đều xuất thân từ tỉnh lẻ, lên TP.HCM lập nghiệp với hai bàn tay trắng. Nhớ lại những ngày đầu cùng trải qua quãng thời gian dài thuê trọ, chắt chiu từng đồng mới có thể xây được ngôi nhà ở Q.12 cũ, rồi đổi qua đây, anh lại thương vợ nhiều hơn. “Bên hông nhà, vợ tôi còn trồng mướp, trồng cà, tận dụng từng khoảng đất nhỏ để mang màu xanh vào tổ ấm”, anh hạnh phúc khoe.
Đến nay, dù cuộc sống đã ổn định hơn, anh Mẫn vẫn miệt mài làm việc. Bởi mơ ước của anh là đổi sang một căn nhà vườn rộng rãi hơn, nơi hai vợ chồng được tự tay vun trồng những luống hoa, vườn cây và cùng nhau tận hưởng cuộc sống. “Vợ thích trồng hoa gì tôi sẽ trồng hoa nấy”, anh bộc bạch.
Tối 26.3, bác sĩ trẻ Trương Văn Khánh Nguyên (Phó trưởng khoa Nội tim mạch, Bí thư Chi đoàn Bệnh viện (BV) Đa khoa tỉnh Quảng Trị) vẫn đang trong ca trực, lặng lẽ theo dõi lại ca phẫu thuật vừa hoàn tất vào buổi trưa cùng ngày. Bác sĩ Nguyên đã làm một việc đầy ý nghĩa góp phần "hồi sinh" trái tim cho một bệnh nhân nghèo trong ngày thành lập Đoàn.
Anh Nguyên không giấu được sự phấn khởi khi ca bệnh tiến triển tốt, dù với anh, việc cứu chữa cho bệnh nhân vốn là công việc quen thuộc hằng ngày. "Ca bệnh này có khác biệt với những ca bệnh khác, khi được chi đoàn phát hiện trong một chuyến thiện nguyện đầu tháng 2. Ngày 23.3, họ liên lạc lại với tôi, sau đó về làm các thủ tục nhập viện, đến chiều 26.3 thì vào phòng phẫu thuật do chính tôi thực hiện", anh Nguyên cho biết.
Bệnh nhân là bà H.T.X (52 tuổi, ở Quảng Trị) - người Vân Kiều, được các bác sĩ phát hiện mắc bệnh thông liên nhĩ, một bệnh tim bẩm sinh phổ biến nếu để kéo dài sẽ tiềm ẩn biến chứng nguy hiểm.
"Bà X. chỉ đưa con đi khám, nhưng khi đến nơi bà bảo mệt, thế là các bác sĩ đưa bà vào khám, sàng lọc rồi phát hiện ra căn bệnh. Lúc này, các bác sĩ gọi tôi tới vì tôi vừa là trưởng đoàn vừa là bác sĩ can thiệp tim mạch. Tôi giải thích về tình trạng bệnh cho bà X., khuyên bà nên sớm chữa trị và để lại thông tin liên lạc cho gia đình", anh Nguyên kể lại.
Nhờ sự phát triển của kỹ thuật tim mạch can thiệp cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại, ca can thiệp diễn ra thành công. Hai giờ sau phẫu thuật, bà X. đã tỉnh táo, có thể trò chuyện bình thường. "Lâu nay cứ thấy mệt mỏi, khó thở, tôi lo lắm nhưng do đường sá xa xôi, lại không biết nhiều về bệnh nên cứ chịu đựng vậy. May mắn là được các bác sĩ đến khám, phát hiện ra bệnh, giúp tôi về BV điều trị", bà X. xúc động nói.
Hoạt động thăm khám, cấp phát thuốc miễn phí đã trở thành hoạt động phổ biến trong mỗi chương trình của các tổ chức Đoàn thanh niên mỗi khi triển khai các chương trình. Riêng với Chi đoàn BV đa khoa tỉnh Quảng Trị, hoạt động này được tổ chức thường niên một cách rất khác: chuyên sâu và bài bản hơn. "Thông thường, tôi thấy hoạt động này tổ chức rất nhiều, chủ yếu là khám sơ bộ rồi cấp phát thuốc. Nhưng với lợi thế vốn có của một BV, tôi nghĩ chi đoàn của mình phải làm khác hơn, thể hiện vai trò chuyên môn của mình hơn", anh Nguyên chia sẻ.
Trong chuyến đi thiện nguyện ở xã Lìa vừa rồi, Chi đoàn BV Đa khoa tỉnh Quảng Trị đã đưa hơn 40 y bác sĩ trẻ với đủ các chuyên khoa nội tim mạch, sản, nhi… tham gia cùng với các thiết bị, máy móc hiện đại, chuyên sâu mà rất ít BV công được phép mang đi trong các chuyến thiện nguyện. Đó chính là sự khác biệt mà thủ lĩnh chi đoàn BV mong muốn.
Chị Nguyễn Thị Thảo, bác sĩ Khoa Nội tim mạch, BV đa khoa tỉnh Quảng Trị, cho biết rất hồ hởi trong những chuyến đi thiện nguyện vùng cao, khi được đến những nơi xa xôi thăm khám cho những "vị khách đặc biệt".
"Khi đến thăm khám miễn phí cho những người nghèo ở các địa phương xa xôi, tôi mang một cảm xúc, một tinh thần rất khác; cảm thấy công việc thăm khám, chữa trị cho bệnh nhân ở đây mang ý nghĩa đặc biệt, nhân văn hơn so với công việc thăm khám thường ngày cho những bệnh nhân là khách hàng. Tôi mong muốn những chuyến đi sau này sẽ đến được những nơi xa hơn, phát hiện và chữa trị được cho nhiều người hơn như trường hợp của bà X.", chị Thảo nói.
Tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ công tác xuất bản, in và phát hành năm 2026 ở Hà Nội hồi tháng 3, đại diện Cục Xuất bản, in và phát hành cho biết sách in giảm 1,5% về xuất bản phẩm và 8,8% số bản, sách dạng điện tử tăng 49,3% và khoảng 35 triệu lượt truy cập, tăng 66,7% so với năm trước. Những con số này cho thấy nhu cầu sử dụng sách điện tử tại Việt Nam đang tăng trưởng mạnh và thói quen đọc sách của giới trẻ đang dần thay đổi theo hướng linh hoạt, hiện đại hơn.
Sách điện tử là một trong những xu hướng được các bạn trẻ ưa chuộng vì sự tiện lợi, nhỏ gọn, dễ mang theo và có thể đọc trong mọi hoàn cảnh. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, người trẻ có thể dễ dàng tiếp cận kho tàng tri thức qua e-book, audiobook, podcast hay thậm chí là các bản tóm tắt từ trí tuệ nhân tạo.
Trần Ngọc Hân, sinh viên Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM, nhìn nhận sách điện tử mang đến nhiều trải nghiệm đọc sách phong phú thông qua các hình thức mới mẻ. Bên cạnh đó, sách điện tử có giá rẻ hơn và không phải mất thời gian chờ đợi vận chuyển. "Sách điện tử mang tới cho mình cảm giác chân thực và mới mẻ. Điểm hay là có thêm giọng đọc hấp dẫn khiến mình hứng thú và tập trung hơn. Hơn nữa, với giá tiền khoảng 150.000 đồng mình đã có thể sở hữu được một cuốn sách điện tử", Hân chia sẻ.
Anh Nguyễn Mạnh Hùng (30 tuổi, ở P.Tân Bình, TP.HCM) cho biết anh chọn sách điện tử và sách nói bởi sự tiện ích của loại hình này. Anh thường dùng ứng dụng để có thể dễ dàng tìm kiếm bất kỳ cuốn sách hoặc tác giả nào một cách nhanh chóng. "Trên đường về nhà sau một ngày làm việc, tôi thường mở app, nghe các cuốn sách chia sẻ kinh nghiệm kinh doanh hoặc các câu chuyện khởi nghiệp. Giọng đọc khá lôi cuốn, nếu bỏ lỡ đoạn nội dung nào cũng có thể nghe lại khá dễ dàng", anh Hùng cho biết. Hơn nữa, việc đọc sách điện tử còn giúp tiết kiệm thời gian đối với người bận rộn như anh.
Dù bằng hình thức nào, mục đích cao nhất của việc đọc sách vẫn là tiếp thu kiến thức, tức là sự chủ động của người đọc đối với thông tin trong sách.
Theo tiến sĩ Phan Mạnh Hùng, Trưởng khoa Văn học và Ngôn ngữ học, Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM, thói quen đọc sách của giới trẻ đang có nhiều thay đổi đáng chú ý. Thông qua sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin và truyền thông đại chúng, người trẻ ngày càng có nhiều cơ hội tiếp xúc với môi trường đa phương tiện. Nhờ đó, họ có thể đọc hoặc nghe nội dung trực tuyến thông qua các nền tảng số.
Tiến sĩ Hùng cũng cho rằng việc đọc thông tin ngắn, nhanh, trên thực tế có nhiều lợi ích, giúp người trẻ tiếp cận nhanh, nắm được khái quát các chủ đề phức tạp, đa dạng, phù hợp với lối sống hiện đại, nhanh chóng và linh hoạt. Tuy nhiên, chuyên gia này lưu ý không nên xem việc đọc thông tin nhanh, ngắn trên mạng xã hội là phương thức duy nhất để tiếp cận thông tin. Người đọc cần xây dựng nền tảng tri thức thuần túy của bản thân dựa trên việc kiên nhẫn đọc dài, đọc sâu để tăng khả năng tư duy, phản biện một cách thận trọng và toàn diện.
Theo tiến sĩ Hùng, nên tận dụng lợi thế của công nghệ số để duy trì và phát triển văn hóa đọc thông qua việc xây dựng hệ sinh thái đọc đa dạng giúp người trẻ tự do và thoải mái trong việc đọc.
Đồng quan điểm, PGS-TS Trần Thành Nam, Hiệu trưởng Trường ĐH Giáo dục, ĐH Quốc gia Hà Nội, nhìn nhận tốc độ sống nhanh, thói quen xử lý đồng thời nhiều luồng thông tin đã ảnh hưởng đến cách gen Z tiếp cận tri thức. Thực tế, nhiều người có khi tương tác với 3 - 4 màn hình cùng lúc, vừa làm bài tập, vừa nhắn tin, nghe nhạc… khiến giảm khả năng tập trung lâu dài vào một hoạt động như đọc sách truyền thống. Họ sẵn sàng đọc lướt, nắm lấy ý chính một cách nhanh nhất, ưu tiên những đoạn trích, hình ảnh hoặc âm thanh thay vì ngồi nghiền ngẫm hàng trăm trang giấy.
"Thói quen đa nhiệm và tốc độ khiến việc đọc lướt tăng, đọc nghiền ngẫm đi xuống", PGS-TS Trần Thành Nam nhận định.
Dẫu vậy, chuyên gia này nhấn mạnh chúng ta không thể quay lưng với công nghệ số mà cần biến chúng thành kênh học tập bổ trợ cho sách. Dù người trẻ có thay đổi hình thức đọc ra sao thì cốt lõi văn hóa đọc vẫn là nuôi dưỡng chiều sâu nhận thức, tình yêu tri thức. Do đó, cần cân bằng giữa tốc độ và chiều sâu, giữa công nghệ và giá trị cốt lõi cho việc đọc. Đồng thời, văn hóa đọc cũng không thể tách rời môi trường giáo dục. Nhà trường cần khuyến khích các hình thức sáng tạo như thảo luận nhóm, bài tập đọc hay ứng dụng công nghệ để học sinh tự xuất bản dự án cá nhân… nhằm gắn kết người trẻ với hành vi đọc.
Đó là gia đình của Phan Quốc Việt (26 tuổi) và Phan Nguyễn Hoàng Minh (17 tuổi, ngụ phường Tân An, TP.Cần Thơ) - hai anh em ruột có bà ngoại và mẹ là hậu phương tinh thần vững chắc để bền bỉ Tiếp sức mùa thi gần 10 năm qua.
Thời điểm 9 năm trước (2016), Việt tham gia kỳ thi tốt nghiệp THPT tại điểm thi đặt tại Trường ĐH Cần Thơ (nay là ĐH Cần Thơ) với tinh thần rất háo hức. Đây là điểm thi có nhiều thí sinh nên số lượng lực lượng tình nguyện tiếp sức rất đông đảo. Với lòng ngưỡng mộ, môn thi nào Việt cũng muốn hỏi các anh chị sinh viên đi trước kinh nghiệm, bí quyết "vượt vũ môn".
Đáng nhớ nhất là dù Việt mang theo đầy đủ dụng cụ làm bài, nhưng vẫn chủ động xin bút, thước và nước suối từ tay đội tình nguyện. "Với em thì những món quà này rất có ý nghĩa tinh thần. Em muốn 'xin vía' để cũng có thể trở thành sinh viên như các anh chị. Đây không chỉ là ước mơ của riêng em mà còn của cả gia đình", Việt kể.
Thế rồi Việt thi đỗ vào Trường cao đẳng Cần Thơ và chính thức bước chân vào con đường tình nguyện. Từ thí sinh đi "xin vía", Việt trở thành một đoàn viên tích cực, năm nào cũng tham gia tiếp sức mùa thi tại Trường THPT Phan Ngọc Hiển (P.Ninh Kiều, TP.Cần Thơ).
Điểm thi này cách nhà chỉ khoảng 200 m nên hình ảnh mẹ chở Phan Nguyễn Hoàng Minh đi ngang qua, không quên vẫy tay chào đội tình nguyện đã trở nên quen thuộc. Chính sự nhiệt tình hưởng ứng của những áo xanh tình nguyện và đặc biệt là tinh thần xông xáo của anh trai mình đã truyền cảm hứng rất mạnh mẽ với Minh.
Thế là từ năm học lớp 7, Minh theo chân Việt đi tiếp sức mùa thi. Khi đó, Minh còn nhỏ nhắn nên nhiều người thương mến đặt cho biệt danh là "Nhí". Nhớ lại những ngày đầu, Minh cho biết bản thân rất hồi hộp, lo sợ không làm tốt công việc vì khoảng cách tuổi tác với anh chị lớn. Tuy nhiên, sự gần gũi của mọi người đã giúp Minh xua tan những e ngại trong lòng.
Đặc biệt, Minh rất bất ngờ với nguồn năng lượng tích cực của mọi người. Bất kể nắng hay mưa, mỗi khi hỗ trợ thí sinh thì ai nấy cũng không quản khó khăn. Công việc dù nhẹ nhàng hay nặng nề thì các đồng đội đều chia sẻ với nhau. Đến nay, cậu bé "Nhí" đã là học sinh lớp 11 của Trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm có 5 năm tiếp sức cho các anh chị thí sinh.
Với hai anh em Việt và Minh, hành trình tiếp sức thí sinh bền bỉ gần 10 năm qua là nhờ hậu phương vững chắc từ bà ngoại và mẹ. "Ở tuổi 80, bà ngoại vẫn rất quan tâm tới lịch thi, giờ thi. Bà thường nhắc chúng em dậy sớm để ra cổng trường thi đón thí sinh. Có bà, chúng em không bao giờ quên mang nón, áo mưa khi tham gia chương trình", Việt tâm sự.
Trong khi đó, bà Phan Thị Phương Lan (53 tuổi), mẹ của Việt và Minh, không chỉ là chỗ dựa tinh thần cho hai anh em mà còn là tấm gương về hoạt động xã hội. Thấy hai con yêu công tác đoàn, bà cũng đồng hành dọn dẹp vệ sinh môi trường và đã 3 lần hiến máu tình nguyện (Phan Quốc Việt đã hiến máu 25 lần - PV). Ngoài ra, có trong tay nghề may, bà đã may cờ Tổ quốc tặng bà con trong dịp tuyên truyền bầu cử.
Khi Việt và Minh tham gia tiếp sức mùa thi, bà Lan tuy không theo đến cổng trường nhưng có cách tiếp sức đặc biệt để hai anh em làm tốt nhất công việc của mình. Khi thí sinh thi 2 buổi, giờ trưa Việt và Minh sẽ tranh thủ về nhà để ăn cơm. Những ngày này, dù bận rộn, bà Lan vẫn sắp xếp lại thời gian may đồ cho khách để chuẩn bị bữa cơm trưa sớm hơn, giúp hai con kịp thời gian nghỉ ngơi và tiếp tục công việc tại điểm thi.
"Sự đồng lòng của cả gia đình đã biến những vất vả của mùa thi thành niềm vui chung đầy ý nghĩa. Được bà và mẹ hết lòng ủng hộ, chúng em có rất nhiều động lực để hành trình tiếp sức mùa thi nối dài thêm nữa", Việt tự hào chia sẻ.
